Агробизнесті жоспарлаудың теориялық мәні

Мазмұны

Кіріспе

1. Агробизнесті жоспарлаудың теориялық мәні.
1.1. Ауылшаруашылығында жоспарлаудың бағыты.

2. Агробизнесте өндірістік және қызмет көрсетуді жоспарлауды талдау.
2.1. Өндірістік және қызмет көрсетудің бизнес жоспары.
2.2. Бизнес жоспарын құру жолдары.
2.3. Агробизнестегі индикативті жоспарлау.

3. Агробизнесті жоспарлаудың болашағы.
3.1. Агробизнес жоспарлаудағы проблемалар.

Қорытынды.

Пайдаланылған әдебиеттер.
Кіріспе

Қазақстан Республикасының Президенті Нұрсылтан Әбішұлы Назарбаевтің 2007 жылғы 28 ақпандағы « жаңа әлемдегі жаңа қазақстан» атты Қазақстан халқына жолдауында Республикамыздағы ауыл шаруашылығы саласының қазіргі заманға сай даму деңгейін саралап , айқындап берді. Яғни ауыл шаруашылығын өнімділік деңгейін көтеру, жердің тозуын алдын алу, еліміздің су және басқа табиғи ресурстарын пайдалану тиімділігін арттыру , сонымен қатар ескірген аграрлық ғылымның кенжелеп дамуына тосқауыл қою, сондай-ақ ұсақ шаруа қожалықтарының бытыраңқылығын еңсеру мәселелерін жүйелі түрде шешу. Қазақстан Республикасы алдымыздағы жылы ДСҰ-на (дүниежүзілік сауда ұйымы ) кіруді , таяу жылдары әлемдегі дамыған, бәсекелестікке қабілетті 50 елдің қатарына қосылуды жоспарлап отыр. Ол үшін әлемдік сауда нарығында бәсекелестікке қабілетті сапалы өнім шығару қажет. Сондықтан алға қойылған міндеттердің ауқымында ауыл шаруашылығының барлық салаларына сапалы талдау жүргізіп , бірінші кезекте өркендету қажет болатын бағыттарды айқындау қажет. Мәселен, бүкіл дүние жүзінде жедел дамытыла бастаған ауыл шаруашылық өнімдерінің жаңа рыногы пайда болды , бұлар - экологиялық таза өнімдер, жаңа өндірістер және басқалары.
Осыған байланысты Қазақстан Республикасының халқын, соның ішінде ірі өнеркәсіп орталықтарын қамтамасыз ету жолында Оңтүстік Қазақстан облысының маңызы зор . Себебі бұл өңірдің табиғат климат жағдайы мол өнім алуға зор мүмкіндік береді.
Курстық жұмыстың негізгі мақсаты агробизнесті жоспарлаудың рөлін, өндірістік және қызмет көрсетудің жизнес жоспарын, бизнес жоспардың құру жолдарын, агробизнесті жоспарлаудың болашағын талдау.
Нарықтық қатынастарға өту нақты алғанда экономиканың әлдеқайда жаңа сапалық күйіне көшуді білдіреді. Мұның өзі тұтастай бірқатар обьективті факторлардан көрінеді.
Нарықтық экономиканың тиімді жұмыс істеуінің негізгі шарты нарықтық іс басындағы субьектілердің толық өзін-өзі басқаруы мен олардың экономикалық жауапкершілігіне негізделетін тәуелсіздігі болып табылады. Әміршіл - әкімшілдік экономикаға тән «әкімшілдік адам» моделінің орнына ақыл – ойына жүгініп жұмыс істейтін, өз пайдасын ерекше ойлайтын, ілкімшіл де іскер , нартәуекелге бара білетін, өз іс – қимылына жеке жауапкершілікпен қарайтын «экономикалық адам» келуі керек.
Қазақстан Республикасы Констетуциясының 26 – бабының төртінші тармағында жазылғандай: «Әркімнің кәсіпкерлік қызмет еркіндігіне, өз мүлкін кез – келген заңды кәсіпкерлік қызмет үшін еркін пайдалануға құқығы бар».
Баршаға белгілі, өндірістің негізгі фаукторлары табиғи, еңбек және өндірістік ресурстар болып табылады. Нарықтық экономика жағдайында осы факторлардың жұмыс істеп, қозғалысқа түсуіне ерекше әсер ететін нақты күш бар. Олар – іскерлік, басқару және өз мүмкіндіктерін белгілі бір мақсатта жетістікке қол жеткізуге пайдалана білу икемділігі. Сондықтан да осы бір адами қасиеттерді өндірісті алға жылжытатын күштің төртінші факторы ретінде айтуға толық құқымыз бар және оны іс жүзінде пайдалана білетін адамдар іскер, бизнесмен, ал олардың экономикадағы немесе өмірдің кез келген саласындағы қызметті іскерлі кнемесе бизнес деп аталады.
Ағылшын тілінен тікелей аударылғанда «бизнес» («busniness») сөзі іс, шаруа, коммерциялық қызмет, сондай – ақ тиісінше «бизнесмен» («business men») сөзі іскер адам, іскер деген ұғымдарды білдіреді.
Көптеген отандық әдеби басылымдарда бизнес сөзі іскерлік ұғымымен теңдестіріледі, сондықтан біз бұдан әрі екі терминді де пайдалана беретін боламыз.
«Бизнес» ұғымының экономикалық мәні экономикалық басылымдарда да әрқилы айтылып жүр. Бірақ, барлық авторлар көптеген мәселелерде таласқанымен, ең басты мәселеде бір жерден щығып келеді. Бизнес немесе іскерлік – бұл адамдардың кез келген саладағы, ең алдымен тауарды өндірумен, бөлумен, айырбастауымен және тұтыну мен байланысты және табыс немесе басқадай түрдегі экономикалық пайда алуға бағытталған экономикадағы қызмет түрі.
Бұл ұғым адам қызметінің қай саласында қолданылғанына қарай бизнестің бірнеше түрлері пайда болды: өндірістік бизнес, саудалық, қаржылық, делдалдық, қамсыздандыру және т.б. осылардың ішінде агробизнес ерекше орын алады.
Пайдаланылған әдебиеттер.


1. Бердалиев К.Б., «Басқару негіздері», Алматы; 1997 ж.
2. М.Т. Оспанов, Р.Р. Аутов, «Агробизнес теориясы мен тәжірибесі», Алматы 1997 ж.
3. С. Абділдин, «Агробизнесті ұйымдастыру», А. Қайнар 1996 ж.
4. А. Үмбеталиев, «Кәсіпорын экономикасы», Алматы 2002 ж.
5. Қ. Бердалиев, «Қазақстан экономикасын басқару негіздері», А. 2001 ж.
6. Қ,Қ. Қашықов «Басқару теориясы», Алматы 2003 ж.

7. Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә. Назарбаевтың Қазақстан халқына жолдауы. 28 ақпан, 2007 жыл.
8. Қазақстан Республикасының 2030 жылға дейінгі даму стратегиясы.
        
        Мазмұны
Кіріспе
1. Агробизнесті жоспарлаудың теориялық мәні.
1.1. Ауылшаруашылығында жоспарлаудың бағыты.
2. Агробизнесте өндірістік және ... ... ... ... ... және қызмет көрсетудің бизнес жоспары.
2.2. Бизнес жоспарын құру жолдары.
2.3. Агробизнестегі ... ... ... ... ... Агробизнес жоспарлаудағы проблемалар.
Қорытынды.
Пайдаланылған әдебиеттер.
Кіріспе
Қазақстан Республикасының Президенті Нұрсылтан ... 2007 ... 28 ... « жаңа әлемдегі жаңа ... ... ... жолдауында Республикамыздағы ауыл шаруашылығы
саласының қазіргі заманға сай даму ... ... , ... ... ауыл ... ... деңгейін көтеру, жердің тозуын
алдын алу, ... су және ... ... ... ... ... , ... қатар ескірген аграрлық ғылымның ... ... қою, ... ұсақ ... қожалықтарының
бытыраңқылығын еңсеру мәселелерін жүйелі ... ... ... ... жылы ... (дүниежүзілік сауда ұйымы ) кіруді
, таяу жылдары әлемдегі дамыған, бәсекелестікке ... 50 ... ... ... ... Ол үшін ... ... нарығында
бәсекелестікке қабілетті сапалы өнім шығару қажет. Сондықтан алға
қойылған ... ... ауыл ... ... ... ... ... , бірінші кезекте өркендету қажет ... ... ... ... бүкіл дүние жүзінде жедел
дамытыла ... ауыл ... ... жаңа ... ... , ... - экологиялық таза өнімдер, жаңа өндірістер және ... ... ... ... халқын, соның ішінде
ірі өнеркәсіп орталықтарын қамтамасыз ету ... ... ... ... зор . ... бұл ... ... климат жағдайы
мол өнім алуға зор мүмкіндік береді.
Курстық ... ... ... агробизнесті жоспарлаудың
рөлін, өндірістік және қызмет көрсетудің жизнес ... ... құру ... ... жоспарлаудың болашағын
талдау.
Нарықтық қатынастарға өту нақты алғанда ... ... ... ... ... білдіреді. Мұның өзі тұтастай бірқатар обьективті
факторлардан көрінеді.
Нарықтық экономиканың ... ... ... негізгі шарты нарықтық
іс басындағы субьектілердің ... ... ... мен ... ... негізделетін тәуелсіздігі болып табылады.
Әміршіл - әкімшілдік экономикаға тән ... ... ... ... – ойына жүгініп жұмыс істейтін, өз пайдасын ерекше ойлайтын, ілкімшіл
де іскер , нартәуекелге бара ... өз іс – ... ... қарайтын «экономикалық адам» келуі керек.
Қазақстан Республикасы ... 26 – ... ... ... «Әркімнің кәсіпкерлік қызмет еркіндігіне, өз мүлкін
кез – келген заңды кәсіпкерлік қызмет үшін еркін ... ... ... ... ... ... ... табиғи, еңбек және
өндірістік ресурстар болып табылады. Нарықтық экономика жағдайында ... ... ... қозғалысқа түсуіне ерекше әсер ететін нақты күш
бар. Олар – іскерлік, басқару және өз ... ... бір ... қол ... пайдалана білу икемділігі. Сондықтан да осы бір
адами қасиеттерді өндірісті алға жылжытатын күштің төртінші факторы ... ... ... бар және оны іс ... ... ... адамдар
іскер, бизнесмен, ал олардың экономикадағы немесе өмірдің кез ... ... ... ... ... деп ... тілінен тікелей аударылғанда «бизнес» («busniness») сөзі іс,
шаруа, коммерциялық қызмет, сондай – ақ тиісінше «бизнесмен» ... сөзі ... ... ... деген ұғымдарды білдіреді.
Көптеген отандық әдеби басылымдарда бизнес сөзі іскерлік ұғымымен
теңдестіріледі, сондықтан біз бұдан әрі екі терминді де ... ... ... ... мәні ... ... ... айтылып жүр. Бірақ, барлық авторлар көптеген ... ең ... ... бір ... щығып келеді. Бизнес немесе
іскерлік – бұл ... кез ... ... ең ... ... ... ... және тұтыну мен байланысты және табыс
немесе басқадай түрдегі экономикалық пайда алуға бағытталған ... ... ұғым адам ... қай ... ... қарай бизнестің
бірнеше түрлері пайда болды: өндірістік ... ... ... ... және т.б. ... ішінде агробизнес ерекше орын
алады.
1.Агробизнесті жоспарлаудың теориялық мәні.
1.1. Ауыл шаруашылығында бағыты.
Жиырмасыншы ... ... ... - ... ... ... өміріндегі терең өзгерістер кезеңі. Кеңес экономикасының
орталықтандырылған басқару әдістерінің мемлекеттік монопализмнің ... ... ... ... ... ... қажет
болды,нарықтық механизм мемлекет пен ... ... ... ... ... өзгертті. Егемен Қазақстанның
эканомикасын мемлекеттік басқару тұжырымдамасы да өзгерді. Қатаң әміршілдік-
әкімшілдік әдістер біртіндеп мемлекеттік ... ... ... тиіс болды.
Мемлекеттік реттеу – бұл шаруашылықты жүргізудің нарықтық механизміне
тұрақтандырушылық ықпалын тигізу мақсатында мемлекеттің экономикаға тікелей
де жанама араласуы. ... ... ... ... ... орын
алады.
Мемлекеттік жоспарлау – алға қойған мінндеттерді орындау мақсатымен
экономикалық ... ... даму ... ... ... ... мен ... таңдауға бағытталған мемлекеттік басқару
орындарының іс-әрекет түрі. Мемлекеттік жоспарлауға мемлекеттік жоспарларды
әзірлеудің әдістемесі, ұйымдастырылуы мен технологиясы ... ... ... ... ... ... жоспарлау нұсқаушысы (директивті)
және индикативті болып ажыратылады.
Мемлекеттң экономика істеріне «араласпауының» ... ... ... ... ... мен ... ... құралы ретінде қарау керектігін теріске щығармайды.
Қоғамдық еңбек бөлінісі капитализм тұсында да, социялизм ... ... ... ... ... біртұтас байланыстырады. Тек болжау
мен жоспар шаруашылықты тиімді басқаруға мүмкіндік береді.
Халық шаруашылығын жоспарлау назариясы ... ... ... дамуының негізгі көрсеткіштерін айқындаудың ... ... ... ... мен ресурстарды және олардың неғұрлым
тиімді негізінде тепе-теңдігін ... ... ... ... белгілеу мен іске асыруды және соның орындалуын бақылау жете
ойластырады.
Жоспарлау қисынына келсек, жоспар ... ... ... ... мен ... біріздігін айқындау міндеті туындайды. Басқаша
айтқанда, халық шаруашылығын жоспарлауды негіздеу қажет.
Жоспарлаудың бастапқы ... ... ... ... ... ... сипаттайтын, халық шаруашылығын жоспарлаудың үш ... ... ... негізінде жоспарлау, мұндағы бастапқы ... ең ... ... ... ... салааралық байланысты да қамтитын үлгілер жүйесі негізінде
кещенді түрде көпнұсқалы жоспарлау, бұл жоспарды әзірлеудің бастапқы ... ... ... ... ... жоспарлау, мұның бастапқы пункті- шектеулі ресурстар болып
табылады, ал оңтайлық ... ... ... ... ... ... ... халықтың әл-ауқат деңгейін барынша
азайту немесе ақтық өнім ... ... ... ... ... азайту.
Бірінші тұжырымдама ұзақ уақыт бойы КСРО-ның жоспарлау ... ... ... ... есептеу мәшинелерін (ЭВМ)
қолдану мүмкін болған кейінгі кезеңде қолданылады. ... ... ... көшу ... ... ... үшін ынта- ықылас
туғызып отыр.
Жоспар жасау – күрделі үрдіс, оны жүзеге асыру үшін бай ... мен ... ... ... ... ... ... ел ішіндегі,
сондай –ақ одан тыс жерлердегі негізгі әлеуметтік-экономикалық және саяси
беталастар мен ... бар ... қол ... ... ... бұл беталыстардың жоспарлау кезеңіндегі нақты жағдайларда дамуын
болжап білу; басым мақсаттарды ... ...... даму
тұжырымдамасын айқындау; нақты бағдарламалар әзірлеу; шаруашылық жүргізудің
жалпы ережелерін, индикаторлары мен ... ... ... ... ... ... ... шаруашылығын болжау
мен жоспарлауды ұйымдастыруда және ... ... бір ... ... ... мен үлгілері бар.
Мысалы, тұтынущылық сұраным назариясы, мемлекеттік таңдау назариясы ,
«қуу мен ... ... ... ... ... пайыз назариясы,
кірісті бөлу назариясы, ұтымды ... ... ... сұраныс
назариясы, жария жазалаушының көмегін реттеу назариясы, ... ... т.б. ... ... ...... мен ... «қос
тепе-теңдік», «ашық экономика», үлгілері және тағы басқалары бар.
Нарықтық экономикада: не нәрсе, қалай және кім үшін?- деген ... ... ... рынок, баға, кіріс пен зияндар айқындайды.
«Не нәрсе?» дегн сұрақ төлем қабілеті бар ... ... ... ... не үшін ақша ... әзір ... ... Өндіруші тұтынушының өзіне қажет тауар үшін ақша жұмсамақ тілегін
қанағаттандыруға ұмтылады.
«Қалай?» деген сұрақты ... ... ... ... өндіруші шешді.
Баға қою оған тәуелді болмағандықтан, ... өз ... жету ... ... ... ... және неғұрлым арзан бағамен сатуға
тиісті. Бұл үшін ол ... ... ... неғұрлым аз шығындармен
өндіруге тиіс.
«Кім үшін?» дегн сұрақ анағұрлым үлкен ... бар ... ... ... айту ... таза ... экономика ешқашан
болған емес.
Қазіргі нарықтық жүйе аралас формалардың кең алуандығы ... ... ... ... ... ... ... ретінде
келтіруге болады.
Шведтік жүйе экономикалық тұрақтылық пен кірістерді қайта бөлуді
қамтамасыз етуге мемлекеттің ... ... ... ... ... ... ... саясат болып табылады. Ондай ... ... үшін ... ... ... ... белгіленген, ол жалпы ұлттық
өнімнің 50 пайыздан астамын құрайды. Соның нәтижесінде бұл елде ... ... ... ... ... салыстырмалы түрде
тым үлкен емес, азаматтарды әлеуметтк қамсыздандыру днңгейі жоғары, швед
компанияларының сыртқа өнім шығыру ... ... де ... ... ... ... экономиканың жоғары жәрежеде өсуін тұрғындардың ... ... ... және ... ... ... ... болып отыр.
Экономиканың жапондық үлгісі жетілген жоспарлаумен және үкімет ... ... ... ... ... ... ... индикативті сипат танытады.жоспарлар экономиканың
жекелеген буындарын жалпыұлттық міндеттерді ... ... ... ... ... болып көрінеді. Жапон экономикасына
елдің дамуы үшін не қажеттің бәрін басқа елдерден ала ... ... ... тән. Бұл өндірісті басқару мен ұйымдастырудың Жапония
жағдайларында өте ... ... ... құруға мүмкіндік береді. Ал
басқа елдердің жапон ... алып ... ... күткендегідей
нәтиже бермейді, өйткені бұл елдерде жапондық дәстүрлер жоқ.
Америка экономикасында мемлекет экономикалық іс-қимылдың ережелерін
бекітуде, білім беруді ... ... ... ... мән атқарады.
Алайда шешімдердің көпшілігі рыноктағы жағдай мен ... ... ... экономикалық жүйе құрылуда және негізгі қоғамдық меншік болып
табылатын, дамып келе ... ... ... ... ... ... қисындастыру жағдайларына сәйкес механизм жұмыс істейді.
Бұл жүйелер «араласып жатыр», сөйтіп барлық жерде үкіметтер елдегі
экономиканың қалыпты ... ... ... ... арқылы қамтамасыз
етеді:
- экономикалық жүйенің ... ... ... ... ... және құқықтық базамен қамтамасыз ету;
- бәсекені қорғау;
- байлық пен кірісті қайта бөлу;
- ұлттық өнім құрылымын өзгерту мақсатымен ресурстар бөлуге ... ... ... яғни ... ... құбылуынан
туындайтын, жұрттың жұмысқа тартылуы мен инфляция деңгейін бақылау, сондай-
ақ ... ... ... ... бұл ... ... оның экономикалық мәнін
талдау үшін негіз болып табылғанымен, ... ... ... ... саяси шаралардың көпшілігі қалай болған күнде де, кез келген елдегі
бүкіл экономикалық ... ... ... ... үдемелі даму қоғамның әлеуметтік өмірі ... ... ... және ... ... ... ... шаруашылықты басқарумен парапар (адекватты) жүйе ... ... ... елдердегі экономикалық ... ... ... ... ... ... әжептеуір
мөлшерде алынған, баланыстық құрылыстардың бір түрі ... ... ... ... ... ... Болашағы мол есептеулердің іс-
жүзіндегі аспаптары ретінде ... ... ... ... ... ... ... мол тәжірибесі Францияда,
Жапонияда, Италияда,Голландия мен Англияда ... ... ... мен ... ... ... бойы ... жүр, мемлекеттік бағдарламалардың ... нң ... ... ... ... ... ... дігімен байланысты.
Сонымен бірге капиталистік экономика дамуының мемлекеттік жоспары жекеше
кәсіпорындарда ... ... ... ... ... Сөйтіп,
капиталистікбағдарлама жасау мен жоспарлау өзінің ... ... ... ... ... ... жоспарлаудан ұстанымдық
айырмашылығы олардың экономикалық ... ... ... ... жоспарлау өндіріс құралдарына қоғамдық меншіктің
үстемдігімен негізделетін, мұнда сондай-ақ жекеменщік ... ... ... нысаны болатын.
Капиталистік бағдарлама жасау жеке меншікке негізделеді, мұнда жеке
секторға қатынас бойынша ... ... ... ... ... ... ... шектеулі.
2.Агробизнесте өндірістік және қызмет көрсетуді жоспарлауды талдау.
2.1.Өндірістік және қызмет көрсетудің бизнес жоспары.
Агробизнеске қызмет көрсетуді негізгі ауылшаруашылық өнімдерін өндіру
үшін ... ... мен ... ... кәсіпорындар немесе ірі
кәсіпорынның бөлімшелері жүзеге ... ... ауыл ... ресурстармен қамтамасыз етуші ... ... ... ... ... ... ауыл шаруашылық
кәсіпорындарына техниколық және жөн-жобалық көмек көрсетуші ... ... ... сөз жоқ, ... ... ... жұмыс
істеуге тиіс. Материалдық-техникалық жабдықтаумен айналысатын фирмалар ең
алдымен өздерінің потенциал сатып алушыларын ... ауыл ... ... ... өндіріс құралдарына деген қажеттілігін
анықтауы керек. Бұл – ауыл шаруашылық техникасы бұларға қосымша ... ... және ... ... минерал тыңайтқыштар
мен пестицидтер, мұнай өнімдері мен мұнай жарақтары болуы мүмкін.
Осы ресурстардың потенциал сатушыларын - ... ... ... ... бұл ... ... сапасы мен
ассортиментін анықтау, жеткізіп беру шарттарын білу ... ... ... ... ... үшін ең ... ... таңдаған
дұрыс.
Қызметтерді сатып алушылар мүмкіндігінше көбірек болуға тиіс, егер
сіз ұзақ мерзімді келісімді қатынастар негізінде ... ... ... ... істейтін болсаңыз, тіпті жақсы.
Материалдық-техникалық жабдықтауды ұйымдастыру бірнеше кезеңдерден
тұрады:
- материалдық-техникалық ресурстарды жеткізуге ауыл ... ... ... ... өнеркәсіптік кәсіпорындар мен немесе көтерме саудагерлермен өндіріс
құралдарын жеткізу жөнінде шарттар жасау;
- тұтынушы шаруашылықтар мен ... ... ... ... ... орындауға қабылданған, келісімді шарттарға сәйкес тұтынушы
шаруашылықтарға өндіріс құралдарын жеткізу.
Жеткізу шартында ... ... ... ... ... ... Бұл ... жеткізілетін өндіріс ... ... мен ... ... ... жалпы
сомасын;өнім сапасы мен жинақтылығын; ... ... ... мен ... ... ... ... тараптардың төлеу мен пошта
реквизиттерін және басқа мәліметтерді көрсету қажет.
Шартта сондай-ақ келісімді міндеттемелерді ... үшін ... ... ала ... ... қызмет көрсетуді қамтамасыз етуші кәсіпорындар ауыл
щаруашылық тауар ... ... ... ... ... ... ... бағыттар бойынша көрсетеді:
- жерге орналастыру;
- көлік қызметтері ;
- техникалық қызмет көрсету (СТО);
- жерді жақсарту (мелиорация);
- ... ... ... ... ... ... сәйкес қызметтер
көрсетуді қамтамасыз ететін материалдық-техникалық өз базасы болуы ... екі ... ... ... экономикалық және заңдылық тұрғысынан ауыл шаруашылық тауар
өндірушілерге тәуелсіз кәсіпорындар;
- бірнеше ауыл ... ... ... бірлесуі мен
кооперативтік негізде құрылған және шаруашылықаралық кәсіпорын міндеттерін
атқарушы фирмалар.
Бірінші түрдегі кәсіпорындар ... ... ... ... ... үлгісінде көрсетеміз. Мұндай кәсіпорын аймақтың
агрохимиялық зертхана ... ... ... ... ... ... түрде құрылуы мүмкін.
Ауыл шаруашылық кәсіпорындарына агрохимиялық қызмет көрсету меншік
пен шаруашылық ... әр ... ауыл ... кәсіпорындарында
тыңайтқыштар мен пестицидтердің дұрыс және тиімді қолданылуын қамтамасыз
ету жөніндегі нақтылы шараларды жүзеге асыруды ... ... ... ... ... ... ... жер алқаптарында топырақтық-агрохимиялық зерттеулер жүргізу мен
ауыл шаруашылық кәсіпорындар үшін танаптардың агрохимиялық картограммаларын
жасау;
- ... ... ... ... ... ғылыми дәлелденген
ұсыныстар әзірлеу және өндірісте қолдану;
- нақты шаруашылықтарды химияландырудың болашақ даму жолдарын ... ауыл ... ... ... ... мен ... ... құралдарымен жабдықтау;
- минерал және органикалық тыңайтқыштарды, жерді жақсартушы химиялық
заттар мен ... ... ... ... мал шаруашылығындағы
химияландыру құралдарын ұтымды ... ... ... ... ... ... ... көрсету ауыл шаруашылық тауар
өндіруші мен «Агрохимиялық сервис» кәсіпорыны жасасқан ... ... ... тараптардың міндеттемелері мен жауапкешілігі,
қызметтердің бағасы, орындалған ... ... мен ... ... ... ету ... ... адрестері мен басқа жағдайлар шартта
көрсетіледі.
Ауданның ауыл шаруашылық кәсіпорындары немесе бір топ ... ... ... ... бола ... ... сервис» кәсіпорынның экономикалық мүмкіндіктеріне
және осы аймақта бәсекелестердің бар болуына тәуелді.
«Агрохимиялық сервис» кәсіпорын ... ... ... мен ... жасау кезінде мыналарды ескереді:
- өндіріс құралдарының бар ... және ... ... ... ... ... бар болуы немесе оны ұйымдастыру
мүмкіндіктері;
- кәсіпорынның қызметкер потенциялы;
- қызметтерге және ... ... ... ... және ... ... ... кәсіпорынның ресурстар потнциялын,
көрсетілетін қызметтердің көлемі мен түрін ... ... ... ... көрсету жөніндегі кәсіпорынның ұйымдастырылу
құрылымының үлгісі:
1.Агрохимиялық зертхана.
2.Өсімдіктерді қорғау қызметі.
3.Минерал тыңайтқыштарды сақтау ... ... ... ... ... қызметі.
6.Минерал тыңайтқыштарды қолдану жөніндегі механикаландырылған отряд.
7.Органикалық тыңайтқыштарды қолдану жөніндегі механикаландырылған
отряд.
8.Өсімдіктерді зиянкестерден, аурулардан және ... ... ... ... ... авияциялық отряд.
Нақты кәсіпорынның ұйымдастыру құрылымы оның мөлшері мен алға қойған
мақсаттарына қарай ерекшеленеді.
Ауыл ... ... ... ірі ... ... ... ... бірлестіктерінде негізгі өндіріске қызмет көрсетуші
бөлімшелер сол кәсіпорынның өз ... ... ... Мұндай жағдайда
жеткізу, олардың бағасы шаруашылықтың ішкі ... ... ... ... басқа ережелермен анықталады.
Ауыл шаруашылық тауар өндірушілерге жөн жобалық қызметтер ... ... ... тобын құрайды. Бұл кәсіпорындар потенциалының
жоғары деңгейімен ерекшеленеді.мұнда тауар ... ... ... ... ... мамандар жұмыс істеуге тиіс.
Жөн-жобалық фирмалар мамандандырылған болады: технологиялық, заң
тұрғысындағы, эконмикалық, қаржы-несиелік және ... ... ... ... ... ... көрсету жөніндегі кешенді фирмалар
да болады.
Технологиялық қызметтер. Бұл ... ... ... ... мен сорттарын іріктеу, ауыспалы егіс тұрпаттары мен
өндіріс технологиясын таңдау жөнінде агрохимиялық ... ... ... қызметтер – мал шаруашылығын жүргізу технологиясы, нақ
осы аймаққа және өнім өндіруге сай келетін мал түрлерінің ең ... ... ... ... жөнінде кеңестер беру.
Мал дәрігерлік қызметтер – малдарды емдеу мен аурудың алдын алу
жөнінде кеңестер беру және ... ... – ауыл ... ... ... ... ... іріктеп алу жөніндегі кеңестер.
Заң тұрғысындағы консалтинг кәсіпорындарды рәсімдеу мәселелері,
шарттар, салық ... ... ... ... ... ... және ... іс-әрекетіне қатысты әртүрлі мәселелер бойынша жоғары білікті,
тәжірибелі заңгерлердің күшімен жүзеге асырылады.
Экономикалық тұрғыдан консалтинг агробизнес кәсіпорындарына іс-әрекет
өрісін ... ... ... ... және басқару ісінде, өндірістің
экономикалық тиімділігін ... ... ... ... ... ... Яғни кәсіпорындардың ... ... ... ... ... және тағы ... беруші маркетингтік кәсіпорындар ... ... ... ... ... оқытып-үйретуші
консалтинг саласындағы қызметтер көрсетеді, экспорт және іс жүргізушілік
тұрғысынан кеңес береді.
2.2. Бизнес жоспарын құру ... ... пен ... жоспарлаудан құралады. Ешкім ... ... ... ... үшін жоба ... ... жасауға
мәжбүр етпейді. Мұны өмірдің өзі тәжірибе, тәуекел қорқынышы, алдын ... ... ... ... жоба ойға алынған негізгі ойды, пайда әкелетін кәсіпкерлік
операциясын іске асырудың ортақ идеясын ... ... ... мазмұны мен бағыттылығы суреттеліп, негізделеді, күтілуші
нәтиже есептеледі. әдетте, ... ... ірі, ұзақ ... үшін қажет, өйткені көптеген аз ... ... ... мен ... ... іске ... өзі де жеткілікті.
Жобалар негізнде іс-әрекет бағдарламасы немесе үрдістердің орындалу
жоспарлары әзірленеді. ... ... ... іске ... ... ... ... атауға ие. Қазіргі кезде
Қазақстан экономикасына ... ену ... ... де ... етек ... жағдайларда бизнес-жоспарда іс-әрекеттер бағдарламасы мен
жоба біріктірілген.операцияның бизнес-жоспарын дайындау ... ... мен ... тән ... ... Егер ... ... пайда болмаса, онда ол ең болмағанда кәсіпкердің ойында өмір сүруі
тиіс. Ірі ... ... ... ... ... ... ... дейін бизнес-жоспар құру қажет, бұл кәсіпкерлік қызмет үшін
норма ... ... ... ... ... ... операцияның мақсаты мен міндетін
суреттеуден құралады. Жоспар құра отырып, ең ... ... ... ... күтілетін пайданы ойластыру қажет. Бірақ кәсіпкер тек қана
пайданы көздеп қалмауы ... ... ... бағдарламасы
әлеуметтік мақсатты да қарастыруы тиіс. Атап ... ... ... табиғатты аялау, әлеуметтік сілкіністерді сейілту, іскерлік
байланыстарды кеңейте түсу т.б. ... ... ... ... ... мен сақтау, экономикалықәлеуетін ұлғайту – ... ... ... ... ... өнім сипаттамасынан, яғни
тұтынушыға ұсынылатын өнім, тауар және қызмет сипаттамаларынан құрылуы
тиіс. ... ... ... ... өнімі толық суреттелуі
қажет. Жоспар тауар тұтынушылары ... мен өзі ... ... ... ... ... арналған.
Бизнес-жоспарды құру кезінде есептеу жүргізіледі, соның қорытындысы
бойынша операцияның нәтижелігі мен қажетті ресурстық қамтылу айқындалады.
Тұтыну ... ... ... кәсіпкерлік қызметке қажеттібарлық
құралдар ескеріледі, бұл ... ... ... және ... ... ... суреттеуде көрсетілген.
Бизнес-жоспарды жасағанда, кәсіпкерлік жобаның іске асырудың ұзақ
мерзімді салдарларына талдау ... ... ... мен ... ... және ... жағдайлар, оларға байланысты кірістер мен ... ... ... ... ... ... ... басты
буындарының бірі- индикативті жоспар болуға тиіс. ... ... ... ... ... ... айырмашылығы сонда, ол негізінен
ұсыныс жасаушы және бағыттаушы сипатта ... ... ... стратегиялық
маңызы бар немесе нығайтылған мемлекеттік ықпалды талап ... ... ... ... ... ... ... қалыптастыру және орындау
есептен шығарылмайды.
Индикативті жоспарлау.
Индикативті реттеу – бұл ... ... ... арқылы
өндіріске ықпал жасауы. Мемлекеттік инвестициялар; жекеше, мемлекеттік,
ұжымдық секторлардың өніміне мемлекеттік ... ... ... ... капиталдың рыногы арқылы өндірісті реттеу; мемлекеттік
болжам жасау; ... ... және тағы ... сондай тұтқалар
болып табылады.
Индикативті жоспарды қалыптастыру үрдісі ... ... ... ... ... ... бас ... мен
бағыттарын жете ойластырады, мұны ... ... даму ... ... ... өз ... ... субъектілерінің ниеттері
республиканың әлеуметтік –экономикалық ... ... ... ... ... ... ... (ұзақ мерзімді), орта
мерзімді және ағымдағы (жылдық) жоспардан тұрады.
Индикативті жоспарлау сол жоспарланып отырған ... ... ... ... ... мен бағыттарына сәйкес және
белгіленген нәтижелерге қол жеткізу мақсатымен әлеуметтік және экономикалық
үрдістерге мемлекеттік ... ету ... ... ... ... даму ... ... индикаторларын қалыптастыру
үрдісі болып саналады.
Индикативті жоспарлаудың мақсаттары. Индикативті ... ... ... экономиканың ұдайы дамуын және оның ... ... ... ету, ... ... ... ала және оларды
бәсеңдету, елдің экономикалық қауіпсіздігін және ... ... ... субъектілерінің іс-әрекетін алға қойылған жалпы
ұлттық әлеуметтік-экономикалық міндеттерді ... ... ... ... дамудың тұтастығы мен мақсаттылығын қолдау
үшін индикативті жоспарлау мынандай негізгі талаптарға сай болуы керек:
-республика ... ... ... ... ... ... әрекетінің негізінде экономиканың өзі
реттелуінің жоғары деңгейін шаруашылық субъектілерінің ... ... мол ... ... ... талдау мен болжаудың жалпы әлемдік тәжірибеде қабылданған
әдістерін пайдалану;
-тиімді аймақтық саясатпен қамтамасыз ету.
Индикативті ... ... ... жоспарлау жүйесі
әлеуметтік-экономикалық міндеттердің шешілу ... ... орта ... және ... ... тұрады. Шешілуге
тиісті міндеттердің маңыздылығына қарай ... ... ең ... ... және ... деңгейлерде жете ойластырылады.
Стратегиялық жоспар 10-15 жылға жасалады және ұлттық экономиканы
дамытудың ұзақ мерзімді, ... мол ... ... ... ... ... кезеңдерін және мемлекеттік әлеуметтік
–экономикалық саясаттың жалпы бағыттарын айқындайды.
Аса ірі, кешенді түрде ... мен ... ... талап ететін, әлеуметтік-экономикалық және ... ... ... ... ... ... құрамында
мемлекеттік бағдарламалар жасалады. Олар бұл мәселелердің, ... ... ... ... бағалауды ескере отырып, кезең-кезең
шешілуін ойластырады, мәселелерді шешу мақсатымен ... ... ... ... ... ... ... шаралары
мен әдістерін қамтиды. Мемлекеттік бағдарламалар оларды алға қойылған
мақсаттарға жету үшін ... ... ... ... жоспар (3-5 жылға арналған) ... ... ... және ... ... ұзақ мерзімді
мақсаттары мен міндеттерін орындауға бағытталған экономикалық реттеушілер
жүйесін айқындайды; стратегиялық ... ... ... көлемдерді (индикаторларды) нақтылаудықамтамасыз етеді және
жоспарланып отырған кезеңдегі экономика мен әлеуметтік өзгерістегі ... ... ... ... ... ... маро-экономикалық тепе-теңдік
мәселесін шешуге, қажет болған жағдайда, орта ... ... ... ... мен ... ... қалыптаса бастаған әлеуметтік-
экономикалық жағдайларды ескере отырып түзетуге бағытталған. ... ... ең ... ... ... ... сайын
жасалынады.
Шаруашылық дамуының айрықща, ... ... ... ... ірі ... және ... апаттар)
кезеңдерінде дәл осы кезеңдердің ерекшелігімен және ... ... ... ... ... ... мен жоспарлар жасалынуы мүмкін.
Облыстардың әлеуметтік-экономикалық дамуының индикативті жоспарлары
аймақтық мәселелерді ... ... ... ... ... ... өздерінің қаржылары есебінен қаржыландырылатын ... ... ал ... ... ... ... ұлттық мәселелерді шешуге қатысты бөлімнің негізіне
Қазақстан Республикасының ... ... ... айқындалған индикаторлар мен ресурстар алынады.
Салалардың әлеуметтік-экономикалық ... ... ... негізгі бағыттарын, саланы дамытудың тораптық мәселелерін шешудің
ұйымдастырушылық-техникалық және экономикалық шараларын айқындайды.
Кәсіпорындар мен ... даму ... ... ... сәйкес,
мемлекеттік әлеуметтік-экономикалық саясатты, эканомикалық ... және ... ... ішкі және сыртқы рыноктардағы
сұраныстарды, мемлекеттің өнімдерді, жұмыстарды ... ... ... ... ... ескере отырып, дербес жасайды және орындайды.
Экономикалық реттеушілер жүйесі натуралды құндылықты және нормативті
көрсеткіштерден ... ... ... айқындалған мақсаттарға жету
мүддесінде мемлекет осылар арқылы экономикаға ықпал етеді.
Экономикалық реттеушілер жүйесіне мыналар жатады:
-іс-әрекеттің жекелеген ... ... ... ... сыртқа шығару мен әкелуге лицензиялар беру;
- меншіктің барлық түрлеріндегі кәсіпорындарда байқау және келісім
шарт негізінде рұқсат етілген ... ... ... мемлекет
мұқтаждары үшін сатып алу көлемі;
- жекелеген салаларды, аймақтарды, кәсіпорындарды, ғылыми-техникалық
прогретің басым ... ... ... ... қаржы-
қаражат, сондай-ақ мемлекетік бағдарламаларды орындау;
- орталықтандырылған ... ... мен осы ... ... ... ... ең маңызды құрылыстардың тізімі; сондай-
ақ сырттан қарыз алудың көлемі мен қаржыландырудың сыртқы көздері есебінен
орындалатын ... ... ... ... ... ... нормалары мен
тәртібінің, несие үшін пайыздардың, кеден (баж) ... ... тағы ... ... ... кәсіпорындардың жұмыс істеу және ... ... ... жағдайларын айқындайтын көрсеткіштер;
- тұрғындарды әлеуметтік жағынан қорғауға және әлеуметтік мәселелерді
шешуге арнайы бағытталған шаралар.
Мемлекеттік бағдарламалар ұзақ ... ... ... аса маңызды әлеуметтік-экономикалық мәселелерді шешу ... Орта ... және ... ... ... ... ... көлемі нақтылы қаржыландыру жағдайларына байланысты түзетіліп
отырылады.
Кәсіпорындар мен ... ... ... ... ... ... басқару орындары көрсетіп берген формалары мен
көрсеткіштер негізінде дербес айқындайды.
Экономиканы ... ... ... ... ... қорғанысқа жұмылдырылған (мобилизациялық) қуаттарды құру, дамыту
және сақтау, ... ... ... ... ... ... алдын ала ойластырылуға тиіс.
Аграрлық жоспарлау макро және микро экономикалық көлемдерді ... ... және ... міндеттердің оңтайлы ара қатынасын
айқындауды ... ... ... ... ... мемлекеттік саясаты негізінде бәсекеге
қабілетті тауар ... ... баға ... қадағалап отыру негізінде бағаны реттеу;
- қаржы тәртібін жетілдіру негізінде өндірістің ... өнім ... ... дамыту мен тауар өндірушілерге қызмет жөнінде
құрылымдық және ... ... ... ... еңбек дәйектілігіне лайықты жүйе құру, еңбек ресурстары ... және ... ... ... ... ... нығайту.
Ауыл шаруашылығында бәсекеге қабілетті тауар өндірушіні ... ... ... алу және ауыл ... тауар өндірушілерін
көбейту жолымен жүргізілмек болатын.
Жекешелендіру іс жүзінде қалай болса, солай, саңыржақ ... ... ... дербес агро-құрылымдарға бөлшектеу және олардың
шаруашылық жүргізуіне ... ... ... бүтіндей үйлесімді өндірістік
үрдістердің бұзылуына, ішкі және ... ... ... ... Ең ... ... бағдарламасы біріңғай аграрлық саясатпен
және экономиканы тұрақтандыру шараларымен қуатталмады. Республиканың
аграрлық ... ... ... мен ауыл шаруашылық туар өндірушілерін
мемлекеттік ... ... және ... ... ... ... маралары анықталмады, тауар ... ... және ... ... ... ... ... жұмыс
істемеді.
Сонымен бірге бағалар сәйкессіздігіне байланысты ауыл шаруашылығында
айналым қаржыларының болмауы жағдайды ушықтыра ... Ірі ... ... ... ... сәйкестілігін көп жағдайда
ешкім айқындаған жоқ.
Аграрлық сектордың кешенді ... және ... ... ... ... ... ... күткендегідей нәтиже
бергізбеді, өйткені жекешелендіруді елдің ... ... ... ... ... ... жоқ ... жағдайда ең бастысы - өтпелі кезеңде әлеуметтік – ... ... ... келтіру және мемлекеттің өндірісті жедел
реттеушілердің рөлін арттыру болмақ.
Макроэкономикалық деңгейде аграрлықбөліктегі ... ... ... және оны ... ... ... алу ... тұрғыдан ауыл шаруашылығындағы ... ... ... назар аударған жөн. Шешімін табу шаруашылық
жүргізуші ... ... бұл ... ... ... ... үгітілуін, желмен ұшуын (дефляцияны) және ... ... ... үшін жер ... ... жерді тиімді
пайдалануды қамтамасыз ету мақсатымен аймақтар ... ауыл ... ... орналастырудағы ауытқуларды болдырмау;
- егіс көлемінің құрылымын ... ... ... ішкі
қажеттіліктнрін толық қнағаттандыратындай және ... ... ... ... ... ... ... рынок қажеттіліктерін мал өнімдерімен қанағаттандырарлықтай, жоғары
өнімді мал басын ұстау үшін жоғары сапалы мал азығы өндірісін ұйымдастыру.
Өндірістің барынша аяқталып ... ... ... ... өңдеу,
сақтау және өткізілуі) бар, үйлестірілген жүйелер едәуір жоғары нәтижелер
беретінін тәжірибе көрсетіп отыр.
Мұнда ... ... ... ... ... ... ... таралуы мүмкін.Үйлестіруші ретінде ауыл
шаруашылығына кірісіп, ене бастаған, ірі-ірі өңдеуші кәсіпорындар ... ... ... ... ... ... атқарушы
аппаратын міндетті түрде талдау және оның шығындар сметасын бекіту ... мен ... ... өзара қатынаста қайшылықтар
болдырмайтындай корпорациялар құрған дұрыс. Акционерлік ... ... ... ... да жөн ... және бағаны реттеу.
Осы кезге дейін бір де бір капиталистік елде баға белгілеудің толық
еркіндігі жоқ. ... ... ... бар ... салалар капиталистік
елдердің әкімшілік қадағалауында болумен келеді.Қазіргі ... ... оның ... ... Бірлестікте де, әбден
қалыптасқан ауыл шаруашылық өніміне бағаны реттеу жүйесі тұтынушылардың ... де ... ... ... ғана ... Мұнда жоғарғы
шек ол өндірген тауарлармен рыноктың толып тұруы, ... алу ... ... ... ең аз ... кірісін сақтап қалуды
көздейді.
Жапонияда ауыл шаруашылығы үшін бағаның аса сәйкестігі ... ауыл ... ... өсу ... өнеркәсіптік тауарлар
бағасының өсу қарқынынан 1,5 есе асып отыр.
Нарықтық экономиканың жұмыс істеу ұстанымдарына баға ... ... бұл ... - өнім ... жұмсалатын шығындарды барынша
азайту қажеттілігін ескере отырып, өнімнің ... бір ... ... пен
ұсыныс мөлшерінің дәлме дәл келуі.
Баға қатынастарын ... ... ... иемденуден
өнімнің тұтынушыға жетуіне дейінгі бүкіл ұдайы өндіріс үрдісі жүйесінде
қарастыру керек, ... ... осы ... ... ... қайта бөлу жүріп
жатады. Бұл әсіресе тұтынушының жалпы соңғы бағасында шығындардың ең ... мен ... ... ... ... ... тиетін ауыл шаруашылығына
қатысты. Сондықтан ... мен ... ... үрдісін өндіріс
құралдарын сатып алғаннан өнімді соңғы тұтынушы ... ... ... ... ... ... үлестік қатысудың болжамды коэффициенттері,
мысалы , сиыр еті ... ... қоса ... ... үшін былай болуы мүмкін: ауыл ... ... ... ет ... үшін -0,15, ... және көтерме сауда
кәсіпорындары үшін -0,05, ... ... үшін ... ... қатар,
мемлекеттік бюджеттің үлестік қатысу коэффициенті -0,05-0,10.
Агроөнеркәсіп кешенінде (АӨК) - ... ... ... ... ... ... шығару жағдайында өте тапшы техниканы,
сондай-ақ өндіріс тің басқа да құралдарын нарықтық еркін бағамен сатуға жол
бермеу керек. Бағаның жоғарғы ... ... ... егер ... ... кәсіпорындары мұны бұзатын болса, онда олар жаңағы шектен
асатындай айып ... ... ... ... ... ... өте ... техника
жасап шығаратын кәсіпорындарға несие ... ... ... ... ... ... –техникалық даму жетістіктерін игеруге арналған
табысын салықтан босату қажет.
Соның ... ... ... ... ... бір рет өзгерістер
енгізілетін өнім мен ... ... ... ... экономикалық
негізділігін министрліктер, ведомостволар деңгейінде қарап отыру керек және
бағаның бұдан ... ... баға ... ... деп ... ... деңгейде өнімнің жекелеген түрлеріне бағаның ... ... ... мемлекеттермен экономикалық келісім жасау қажет, мұны
бұзушыларға экономикалық санкция қолдану керек.
Сауда – ... ... ... ... ... ... 20
пайызға және оданда көп қымбаттатып жіберетіндіктен, бұл үстеме ... ... ... ... ... ... бірге тауарлар айналымының
нақтылы шығындарына байланысты өндіріс құралдарының түрлеріне қарай үстеме
бағаны да ... ету ... ... шаруашылығы өндірушілеріне агросервис ... ... ... ... ... отыруға, тауар өндірушілердің
өндірістік және ... ... ... ... ... ... ... мүмкіндік беретін маркетинг жүйесіне көшкен жөн.
Ауыл шаруашылығы өндірушілерінің барлық ауыл ... ... ... және көп ... тілейтін, тиімділігі төмен ... ... ... ... бағытталға тиімді шаралар қабылдау
мақсатында бағаның ауытқуына тәуелсіз, белгілі бір кезең ... ... ... ... ... мүмкіндіктерін қарастыратын, ауыл шаруашылығы мен
өнеркәсіп арасында баға сәйкестігін қолдайтын, тұрақты жұмыс ... ... ... ... ... ... сатысында баға белгілеу жүйесін
жетілдіру ауылдың тауар өндірушілердің өңдеуші кәсіпорындар ... ... ... ... ... корпарация, акционерлік қоғамдар,
кооперациялар, атқару аппаратын жалдайтын келісім –шарт ... және тағы ... ... ... ... ... айқындалады.
Экономикалық қатынастарды реттеу үшін ... мен ... ... баға ... есеп жүргізуді ұсынуға болады.
Мұндай жағдайда тауар ... ... ... ... өнім ... ... ... бағасы есептелген кезде калькуляцияға енгізілген
шикізат құны мен ... баға ... іс ... ... ... арасындағы
айырмашылықты төлеуі керек. Пайда түрінде ... ... ... ... есептелген құнына қарай теңбе-тең
бөлген дұрыс. ... ... ... тауар өндірушілерді және
сауданы экономикалық тұрғыдан ... ... ... ... ... ... ... ауыл
шаруашылық өнімін өндірушілер, өңдеуші және сауда жасайтын кәсіпорындар,
оларға қызмет көрсетуші орындар ... ... ... ... ... ... өнім ... үшін жағдай жасау тиімді. Ол үшін жыл
сайын негізгі ... ... ... ресурстар мен
материалдарға баға деңгейін болжап ойластыру қажет. Мұндайда өндірушінің
бағаны ... жөн бола ма, жоқ па, соны ... үшін өнім ... ... өзгерткенде сұраныс қанша пайызға өзгеретінін сипаттайтын икемділік
көрсеткішін (ик) пайдалану керек.
Шығындар мен бағалар туралы ... ... ... ... ... ... орындарының өндірістік құралдар мен
заттар бағасын және олардың ... ... ... Есеп ... ... мен ауыл ... өнімінің негізгі түрлерінің және
АӨК-де қолданылатын материалдық-техникалық ресурстардың ... ... ... ... керек. Мұндай ақпаратқа ие болған өндірушілер мен
тұтынушылар ұсынылған бағаның алыпсатарлық деңгейін шамалай алар еді.
Қаржы-несиелік саясатты ... ... ... ... ... мен ... базасы әлсіреген ... ... ... ... ... ... көптеген кәсіпорындардың ойсырауына
әкеп соқты.
Көптеген елдерде экономиканың ... ... ... ... көрсетіп отырғандай, экономикалық даму деңгейлері ... ... ауыл ... зор ... ... ... ... тауар өндірушілердің бір қалыпты кірісі бар ... ... ... ... ... ету болып отыр.
Ауыл шаруашылығына қосымша қаржы (дотация) берудің мақсаты дүние жүзі
елдерінде түрліше. Бұл – аграрлық бөлікті ... ... ... ... ... ынталандыру және т.б. Шынында, өндірілген ауыл шаруашылық
өнімдерінің жалпы құнының белгілі бөлігін ... ... ... -70%, ... ... Бірлестігі елдерінде-40%, АҚШ-та-30%.
Жапониядағы қомақты дотация фермерлердің өндірістік шығындары едәуір көп
болуынан туындайды. ... ... ... саудасына мемлекеттік монополия
орнатылған, ауыл шаруашылық өнімін міндетті ... ... алу ... мен
бөлшек сауда бағасы орталықтан анықталады.
Қазақстанда қараусыз қалған қора мен істен ... ... ... ... ... олар – ... ... өндірушілері болады деп
күту орынсыз.ауыл шаруашылығына қаржы бөлінуі қажет.
Аграрлық бөліктегі дағдарыс себептерінің бірі – ... ... ... ... ... үлкен мөлшері не ақша айналымын
толығымен тұрақтандыра алмайды, не ... ... ... жақсы
айырбасталуына қол жеткіздірмейді. Алайда күрделі мәселе мынада, ... ... ... ... өндірушілер экономикасын біржола туралатып
тастауы мүмкін. Мұндай ... ... ... ... ... алуға
мүмкіндігі көтермейді, бірақ олар несие алуға мәжбүр болады, барлық дерлік
ауыл шаруашылық тауар өндірушілерінің айналым ... ... ... ... ... ... бөлікті қолдау түрлендірілген болуға
тиіс. Өндіріс пен өнім ... ... ... ... ... ... дақылдары, картоп және ... ... ... арттыру, асыл тұқымды малдардың тектілігін
сақтап қалу мақсатында ауыл ... ... ... ... ... ... көлемінде дотация мөлшерін белгілеу керек.
Сонымен қатар мемлекеттік бюджет есебінен мына шараларды орындаған
жөн: мақсатты ... ... ... ауыл ... тауар
өндірушілерінің техниканы, қосалқы бөлшектер мен ... ... ... орнын мемлекеттік бағаларды қадағалау арқылы
ішінара толтыру, мемлекеттік ... ... ... ... ... ауруларымен күрес жүргізу.
Еңбекке ынталандыру және кадрлар жауапкершілігі.
Жалдаудың келісім-шарт жасау жүйесін қолдану өндірістік ресурстарды
едәуір ... ... ... береді. Осы жүйе кәсіпкерлер мен
қызметкерлердің ... ... және ... ... арттырады.
Жалдаудың келісім-шарт жасау жүйесін қолдану өндірістік ... ... ... ... ... жүйе ... мен
қызметкерлердің құлшынысын тудырып, дербестікке ... екі ... ... ... арттырады.
Біздің өмірімізге бір пайдасы тиер деп, дамыған елдер тәжірибесіне
талдау жасайтын болсақ, Германияда іс-жүзінде тарифтік шарттар жасасу ... тағы бір ... екі ... ... Бұл, ... ... аз ... белгілеу, екіншіден, еңбек ақыны индекстеу, яғни өмір сүру
құны ... ... ... еңбек ақысының автоматты түрде өсетіндігі
туралы пунктті тарифтік шартқа қосу.
Жалдаудың келісім-шарт жасау жүйесі ... ... ... ... ... бойынша еңбекке ақы төлеу еңбектің саны мен
сапасына сәйкес жүзеге асырылады, соңғы нәтижемен және ең ... ... ... ... алдын ала мөлшері
жұмыс басталғанға ... ... ... ... және шаруашылық
жүргізудің нарықтық түрлерінің дамуы табыстарды ... ... ... өндірісті дамытуға еңбеккерлер салған қаржыға қарай кірістерді
дифференциялауға да ... ... ... ... көшудің
негізгі мәселесі жалдамалы жұмыскерлерді қалай меншік иесіне айналдыруда
болмақ, өйткені нарықтың қозғаушы күші ... ... ... ... ... ... табылады.
Нарықтық экономика жағдайында еңбекке ақы төлеу жүйесі өнімні ңсаны
мен сапасына, жалпы кіріс пен сіңірілген дербес ... ... ... ... ... және ... ... дамыту. Ауыл шаруашылық өнімінің
негізгі түрлерін тұрғындарға мемлекеттік ... ... ... ... ... ... ... өсетіні байқалады, ол әр ... ... түсу ... болады.
Қазіргі уақытта агробизнес жүйесіндегі ең әлсіз буын өнімді өткізу
болып ... ... ... ... ... бірі – бағаны сұраныс пен
ұсыныс ... ... ... ... ... ... ... құру.
Сонымен қатар облыстар мен аудандарда ауыл шаруашылық сату ... ... ... ... ... керек.
Аймақтарда астық сатып алуға аванс беру ... ... ... ... ... жасаушы, делдалдық етуші және басқа ұйымдардың,
сондай-ақ жеке тұлғалардың жарнамаларынан қалыптасатын, ... ... құру ... ... ...... және басқа азық-түлік
түрлерін сатып алуға қысқа мерзімді жеңілдетілген несие беру.
Сондай-ақ мүлікті кепілге салып және ... ... ... ... ... ... ... берілетін вексельді
айналымға енгізу қажет.
Шаруа қожалықтарына, фермерлік және ... ... ... ... шағын кәсіпорындарға,
кооперативтерге, жеке шаруашылықтар мен ... ... ... ... ... ... қызметтер көрсету үшін кооператив
негізде арнайы кәсіпорындар ... жөн. ... ... ... ... ... де, жақын және алыс шетел ... ... да есеп ... ... негізінде несие алу арқылы ауыл ... мен ... ... мен басқа да техниканы сатып алып,
иемдену ... Бұл үшін ... ... ... ... өнімін пайдалану, шектеулі келісімдер жасау мүмкіндіктерін
қарастыру жөн.
Жалгерлік пен ... ... ... әрбір ауданда жөндеу-
техникалық кәсіпорындар базасында техниканы ... ... ... бөлшектерді өткізуді,пайдаланудың кепілді және одан кейінгі
кезеңдерінде техника жөндеуді, ... ... ... ... және ... жүзеге асыратын көпмақсатты техникалық
орталық құру керек. Сондай-ақ ... ... ... ... ... ... мәшине аулалары және техникалық қызмет
пунктері негізінде әртүрлі меншік түрлеріндегі ауылдық ... ... ... ... ... ... беру пунктері мен
кәсіпорындар құру қажет. Бұл кәсіпорындар жекеше де, мемлекеттік те ... ... ... де ... мүмкін.
Шалғай аудандардағы қазір бар дайындау ... ... ... ... ... мен ... мал, сүт және ... ауыл ... өнімдерін алуды,
тапсырушыларды тауарландыруды ұйымдастыра алар еді.
Сыртқы экономикалық саясат.
Мемлекет аграрлық сектор кәсіпорындарының сыртқы экономикалық ... ... ... мен ... ... ... белгілі бір бөлігіншетелден әкелуге байланысты елдің тәуелді
бола түсуін, отандық тауар ... үшін ... ... ... баж ... ... ... баламасыз тауар
алмасуды, экспорттық-импорттық операциялар бойынша статистикалық есеп
берудің шатасуларын ... ... ... конъюнктурасын нашар білу, ал кейде отандық
кәсіпкерлердің өзара ... ... ... ... ... ... ... етеді. Кей уақытта тауар өндірушілер мен делдалдық ... ... ... ... ... ... шикізат ресурстарының,
әсіресе, тірі шикізаты , жүн, бұғы ... ... ... ... болуына әкеп соғуда.
Екінші жағынан, республика тексерілмеген жаңа ... ... ... ... ... ... жағдайда жағымды нәтиже
бермей жүр және агрокешенге экономикалық-экологиялық зиян тигізуде.
Мемлекеттің аграрлық бөліктегі сыртқы экономикалық ... ... мен оның ... ...... өнім ... (экспорт)
көлемінің өсуі мен экспорт құрылымдарының жетілдірілуі, сондай-ақ ... ... ... орай ... ... сыртқы экономикалық
саясаттың ең маңызды бағыттары мыналар болуға тиіс:
- сырқы экономикалық ... одан әрі ... ;
- ... ... ... ... ... ТМД кеңістігінде
үйлестірілу, оның жұмыс істеу механизмін ойластыру;
- отандық тауар өндірушілерді ... ... ... асыру, меншіктің барлық түріндегі кәсіпорындар мен шаруашылықтарға
сыртқы саудада ... ... ... ... соның негізінде олардың
экспорттық іс-әрекетін ынталандыру;
- шетелдік несиені тарату, ең ... ... ... ... және ... өзара тиімді қаржыландыру режимінің көмегімен және кәсіпорындардың
шетелдік инвесторларына толығымен жататын шетелдік капиталды тарту;
- сыртқы экономикалық ... ... және ... ... ... рыноктарына бару оладың ауыл шаруашылық тауарларына
толы болуына, сапаға ... ... ... репутациясының тұрақтылығы түрлі
фирмалырдың рынокқа орналасып алуына байланысты қиынға соғады. Сондықтан
экспортты, ТМД елдерінен басқа, ... және ет ... ... ... ... ... Тынық мұхит аймағындағы елдерге
бағыттаған жөн.
Сыртқы ... ... ... ауыл ... ... ішкі
рыногы қалыптауын ескеріп, республика АӨК-нің ... ... және ... ... ... ... бұзылған облысаралық
рационалды тауар тасқынын қалыптастыру арқылы жүзеге ... ... ... ... тауар өндірушілерді валюталық қаржы алу мүмкіндігі
қызықтырса, ішкі ... ... мұны ... ете ... ... ... ... да ынталандырмайды. Бұл жерде облыстарды
өздерінің ... ... ... жауап беретін тауарлық өнім
түрлерін өндіруге мамандандыруды қалпына келтіру мен қосалқы өткінші, тым
шалғай, ... ... ... ... жол ... ... ... елеулі рөл атқарады.
Сыртқы экономикалық саясатты жүзеге асыру механизмдері. ... ... ... ... анықтап білу қажет. Елдің
қиын қаржылық жағдайын, төлем балансы шиеленісі мен инфляциялық үрдістерді
ескере отырып, экспортты ... ... ... ... оны ... ... өсіру тұрғысынан да, оның құрылымдарын жетілдіру жөнінен ... ... таяу ... ... күшті эффект беретіндей, бәсекеге
қабілетті салаларға жұмылдыру керек.
Шетелдік ... ... ... ... мыналар болып
табылады:
- өсімдік шаруашылығы ... ... ... ... және сақтау. Дәл
осы бағыттар бүгіндері импорттық өнімнің негізін құрайды. Сондықтан ... ... ... ... ... ... реттелуі
қажет.
3.Агробизнесті жоспарлаудың болашағы.
3.1.Агробизнес жоспарлаудағы проблемалар.
Өнімді сыртқа шығарушы кәсіпорынды ынталандыру өнім экспорты мен
импортының құрылымдық ... ... ... ... туғызатын
мақсатты қаржыландыру және жеңілдіктер беру жолымен ... ... ... ... , ... және ... ауыл ... өнімдерінің арзан
бағамен өткізілуіне жол бермей, тек республикалық және аймақтық сауда
биржалары арқылы ... ... ... ... құрылымдық жаңғыртуларды жүзеге асыруда
шетелдік инвестициялар елеулі рөл атқарады. Алынған капитал ... ... ... ... ... ... тексерілген
жаңа технологияларды өндіріске енгізуге жәрдемдесуі керек. Соның ... ... ... ... ... ... ... іріктеу тәртібін қатаң сақтау, ... ... ... ... ... ... ... арттыру қажет.
Импорт тұсында – технологиялық жабдықтарға, жаңа технологияларға,
өнімдерді ішкі және әлемдік рыноктарда сұранысқа ие ... ... ... ... ... ... ауыл ... кейбір түрлерін сырттан әкелу көлемін азайтуға бағдар ұсталынады.
Сонымен қатар таяу жылдарда тамақ өнеркәсібі үшін ... ... ... ... жаңа ... мәшинелер мен жабдықтар (тамақ өнеркәсібі
салалары үшін, ауыл шаруашылық ... ... ... ... мен ... орақ техникасын) сатып әкелу сақталады.
Ауыл шаруашылық өнімін сыртқа шығарып өткізуден түсетін валютаны
барынша тиімді пайдалану мақсатында ... ... ... ... ... оны ... ... қарастырған жөн.
Қазіргі АӨК-нің көптеген мәселелерін – бәсекеге қабілеттілік, баға,
қаржы, несие, еңбек, экономикалық ... ... ... ... ... ... нарықтық экономика жағдайында АӨК – нің жоспарлау
мәселелерінің ерекшеліктерін танып-білу;
- екіншіден, ... сөз ... және ... да ... ... ... ... жасау және орындау мүмкін еместігін
көрсету.
Мемлекет пен шаруашылық жүргізуші субъектілердің өзара ... ... ... ...... ... міндеттерін
шешуге бағытталған экономикалық реттеушілер болып табылады.
Индикативті жоспарларды орындау ең алдымен шаруашылық ... мен ... ... ... ... ... ... ал
өнімді мемлекеттік сатып алу, мемлекет мұқтажы үшін жұмыстар ... ...... ... ... мен ... ... арасында мемлекеттік келісім-шарттар жасасу арқылы қамтамасыз
етіледі.
Мемлекеттік келісім-шарт ...... ... мен мемлекеттің (оның өкілетті органының) міндеттемелерін
бекітеді, оны ... үшін екі жақ та ... ... ... ... ... үшін олар зиян шегетіндей немесе едәуір
қосымша қаржыландыруды ... ... өнім ... жөнінен міндетті түрде
тапсырмалар белгіленген жағдайда, кәсіпорын ... ... ... ... есебінен өтеледі.
Егер заңда басқаша көрсетілген болса, меншік түріне қарамастан,
кәсіпорындар мен ... ... ... ... ... ... тапсырмалар мен басқарушылық шешімдерді, тисінше шығындар
өтелмейтін болса да, ... ... ... ... ... кәсіпорындар мен ұйымдардың мемлекеттік
қорғаныс тапсырмасын орындаудан бас тартуға хақысы жоқ.
Қорытынды.
Қорыта ... ... ... макро және микро экономикалық
көлемдерді реттеуді, мынандай стратегиялық және ... ... ара ... ... ... ... ... реформа жүргізудің мемлекеттік саясаты негізінде бәсекеге
қабілетті тауар өндірушіні қалыптастыру;
- баға деңгейін қадағалап отыру ... ... ... ... ... жетілдіру негізінде өндірістің құлдырауын
болдырмау;
- өнім өткізу рыногын дамыту мен ... ... ... ... және ... (институттық) өзгертулер жүргізу;
- еңбек дәйектілігіне лайықты жүйе құру, еңбек ресурстары рыногын
дамыту және ... ... ... ... ... нығайту.
Ауыл шаруашылығы өндірушілеріне агросервис ... ... ... ... ... ... ... өндірушілердің
өндірістік және экономикалық мүдделерін ... ... ... ... төмендетуге мүмкіндік беретін маркетинг жүйесіне көшкен жөн.
Қазақстан ... ... ... ... ... ... Өндіріс пен өнім өткізу ... ... ... ... ... ... ... және басқалардың
тұқымдарын өсіруге ықыласын арттыру, асыл ... ... ... қалу ... ауыл ... ... ... көрсетілер
қаржылай қолдаудың қажетті көлемінде дотация мөлшерін белгілеу керек.
Сонымен қатар мемлекеттік бюджет есебінен мына шараларды ... ... ... жүзеге асыру, ауыл шаруашылық ... ... ... ... мен ... ... ... орнын мемлекеттік бағаларды қадағалау арқылы
ішінара толтыру, ... ... ... шараларын, өсімдіктердің
жаппай зиянкестерімен ауруларымен күрес жүргізу қажет.
Бизнес – жоспар жоспарлау жүйесінде жалпы ... ... ...... ... кәсіпкерлік құрылымдар пайдаланылатын жұмыс
талабы болып табылады. Бизнес – жоспарды тапсырыспен басқа ... ... ... ... ... жетекшісімен орындаушылар істі басынан бастап ... алуы ... ... ... салаларының ерекшеліктеріне, сондай-
ақ нақты жағдайларға байланысты жоспардың құрамы мен ... ... ... ... ... ұқсас болуы тиіс.
Пайдаланылған әдебиеттер.
1. Бердалиев К.Б., «Басқару негіздері», ... 1997 ... М.Т. ... Р.Р. ... ... теориясы мен тәжірибесі», Алматы
1997 ж.
3. С. Абділдин, ... ... А. ... 1996 ж.
4. А. Үмбеталиев, «Кәсіпорын экономикасы», Алматы 2002 ж.
5. Қ. Бердалиев, «Қазақстан экономикасын басқару негіздері», А. 2001 ж.
6. Қ,Қ. ... ... ... ... 2003 ... Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә. Назарбаевтың Қазақстан халқына
жолдауы. 28 ақпан, 2007 жыл.
8. ... ... 2030 ... ... даму стратегиясы.

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 24 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ауыл шаруашылық дақылдарынан жоғары өнім алуды қамтамасыз ететін агротехникалық шараларды жоспарлау17 бет
ОҚО Мақтарал ауданында мақта өсіруге арналған суғару арықтарының сапасын жоғарылату мақсатында арыққазғыш КДУ-2/1 дамба нығыздағыштың жұмысшы органын жобалау56 бет
ОҚО шаруа қожалықтарында қант қызылшасын егіп өсіруді механикаландыру және технологиялық картасын жасау53 бет
Агроөнеркәсіп пен агробизнес интеграциясы40 бет
Қазақстандағы агробизнес9 бет
PR – стратегияны жоспарлаудың функциялары мен міндеттері54 бет
Агробизнесті мемлекеттік реттеу9 бет
Агробизнесті мемлекеттік реттеудің қажеттілігі11 бет
Агробизнесті ұйымдастыру және оны жетілдіру жолдары24 бет
Аудитті жоспарлаудың мақсаты мен қағидалары, сатылары25 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь