«Абай жолы» эпопеясындағы кездесетін салт-дәстүрлердің қазақ әдебиетінде алатын орны

Әдебиет.өмір оқулығы. Онда бүкіл дүние тынысы бар: сұлулық та, сүреңсіздік те, қаталдық та, қайрымдылық та, елдік те, махаббат достық, адамгершілік. бәрі.бәрі бар.
Қазақ әдебиеті. халқымыздың тарихы. Шежіресі, арманы мен үміті, қайғысы мен қуанышы. Әдебиет халқымыздың өткен ұрпағын, қазіргі және келешек ұрпағын, тарихи біртұтастық, мызғымас бірлік, ажырамас туыстық жағдайда мәңгілік біріктіретін ең сенімді құралы.
Соғыс кезеңі мен онан кейіндегі жылдардағы әдебиеттегі таланттар тарихы мен тағдырына қарап отырсақ, басты жазушылардың бәрі ғұмыр бойы өзінің бас кітабын жазу мақсатында әрекет еткен және солардың талайы жазып үлгермей кеткен. Туған халқына мәңгіліқ мұра болғандай ғасырлық туынды сыйлау тек қадау.қадау ұлылардың ғана үлесіне тиген. Солардың бірі . Мұхтар Әуезов. «Абай жолы» . Әуезовтың бас кітабы. Ол өзінің осынау ұлы шығармасын жазып үлгі етіп кетті. Оның суреткер ретіндегі бақыты да осында.
Қазақ әдебиетінің ХІХ ғасырындағы асқар белі . Абай болса, ХХ ғасырындағы заңғар биігі . Мұхтар Әуезов болады. Әдебиетке ең қатал сыншы, ең әділ төреші уақыт десек, сол уақыттың өзі осыны дәлелдеп отыр.
Жұмысымның тақырыбы «М.Әуезовтың «Абай жолы» эпопеясындағы салт . дәстүрлер»
Кез . келген ғылыми жұмысты жазатын адам, сол жұмысты жазбас бұрын, оның өзектілігін анықтап алу шарт. Олар төмендегідей:
Зерттеу мақсатым: жалпы білім беретін орта мектептің орыс сыныптарына мемлекеттік тілде оқытып, үйрету.Әлемге әйгілі Мұхтардың және оның ғасырлық туындысын кеңінен түсіндіріп, онда кездесетін әрбір салт.дәстүрдің мән.мағынасын терең ұғындыру. Оқушылардың сөздік қорларын байыту. Бұл романды оқыту арқылы оқушыларға қазақ халқының тұрмысы, мәдениеті, тілі, өнері туралы мағлұмат беру.
Зерттеу міндетім: Егемендікке қол жеткізген таңда жоғала жаздаған салт.дәстүр, әдет.ғұрыптарымызды жаңғырту, жас ұрпаққа жеткізе білу.
Зерттеу болжамым: егер де мемлекеттік емес тілде сөйлейтін оқушыларға осы қарастырған мәселерімді жетерліктей түсіндіріп, одан мәнді бір қорытынды шықса, онда ертеңгі Қазақстанның алға қадам басуы бірден.бір көмекші болар деген ойдамын.
«Абай жолы» роман . эпопеясының жазылу тарихы.
«Абай жолы» . қазақтың тұңғыш эпопеясы. М.Әуезовтың «Абай жолы» эпопеясы ұшан . теңіз өмір ағымын, сан алуан оғиғаларды қамтып, тағдыры
        
        №42 орта мектеп ММ
Қазақ тілі және әдебиет
пән мұғалімі Назбиева ... ... ... ... салт-дәстүрлердің қазақ әдебиетінде
алатын орны.
Әдебиет-өмір оқулығы. Онда бүкіл дүние тынысы бар: сұлулық та,
сүреңсіздік те, қаталдық та, қайрымдылық та, ... те, ... ... ... ... ... халқымыздың тарихы. Шежіресі, арманы мен үміті, қайғысы
мен қуанышы. ... ... ... ... ... және ... тарихи біртұтастық, мызғымас бірлік, ажырамас туыстық жағдайда
мәңгілік біріктіретін ең сенімді құралы.
Соғыс кезеңі мен онан ... ... ... ... ... ... ... отырсақ, басты жазушылардың бәрі ғұмыр бойы өзінің бас
кітабын жазу мақсатында әрекет еткен және солардың талайы ... ... ... халқына мәңгіліқ мұра болғандай ғасырлық туынды сыйлау тек
қадау-қадау ұлылардың ғана үлесіне тиген. ... бірі – ... ... ... - ... бас ... Ол ... осынау ұлы шығармасын жазып
үлгі етіп кетті. Оның суреткер ретіндегі бақыты да осында.
Қазақ әдебиетінің ХІХ ... ... белі – Абай ... ... заңғар биігі – Мұхтар Әуезов болады. Әдебиетке ең қатал ... әділ ... ... ... сол ... өзі осыны дәлелдеп отыр.
Жұмысымның тақырыбы «М.Әуезовтың «Абай жолы» эпопеясындағы салт –
дәстүрлер»
Кез – ... ... ... ... адам, сол жұмысты жазбас бұрын,
оның өзектілігін анықтап алу шарт. Олар төмендегідей:
Зерттеу мақсатым: жалпы білім беретін орта мектептің орыс ... ... ... ... ... Мұхтардың және оның ғасырлық
туындысын кеңінен түсіндіріп, онда кездесетін әрбір салт-дәстүрдің мән-
мағынасын терең ұғындыру. ... ... ... ... Бұл ... ... ... қазақ халқының тұрмысы, мәдениеті, тілі, өнері
туралы мағлұмат беру.
Зерттеу міндетім: Егемендікке қол жеткізген таңда ... ... ... ... ... жас ... ... білу.
Зерттеу болжамым: егер де мемлекеттік емес тілде сөйлейтін оқушыларға
осы қарастырған мәселерімді жетерліктей түсіндіріп, одан ... ... ... онда ... Қазақстанның алға қадам басуы бірден-бір
көмекші болар деген ойдамын.
«Абай жолы» роман – ... ... ... жолы» - қазақтың тұңғыш эпопеясы. М.Әуезовтың «Абай жолы»
эпопеясы ұшан – теңіз өмір ағымын, сан алуан ... ... ... көптеген кейіпкерлерді бейнелеген, қазақ тарихының шындығын терең
ашып көрсететін кесек көркем туынды. «Абай жолы» - қазақ ... ... бір ... ... бір дәуірді жан-жақты толық бейнелеп
берген, мазмұны-мағынасы, көркемдік бітімі, сипат-ерекшелігі жағынан да
үздік шығарма. 30-шы ... Абай ... әр қилы баға ... ... айтылып жүргенде ақынның ұлылығын, қалдырған мұрасының аса
құндылығын тани білген Мұхтар Әуезов болды. Ол Л.Соболевпен бірігіп жазған
«Абай» трагедиясын 1939 жылы Мәскеуге ... ... ұлы ... ... ... либреттосын, киносценарий де жазды. «Абай» трагедиясында
ақын өмірінің соңғы кезеңі бейнеленген. Мұнда Абай халықтың қалың ортасынан
шыққан қамқоршы, халық мүддесін жақтайтын ... ... ... ... ... Бұл ... ... М.Әуезов Абай жайында
роман жазуға бел байлаған. 1937 жылы ... ... ... әні» ... ... ... ретінде жоспарланған болатын. Жазушы өз
шығармасында Абайдың ұлы Пушкинмен рухани жақындасуын көрсетуден бастайды.
Бұл автодың ойынша романның негізгі идеясын айқындайтын өзекті
тақырыптардың бірі ... ... ... сөзде жарияланған осы «Татьянаның
қырдағы әнін» оқушылар жылы қабылдады. Алғашқыда автор романға «Телғара»
деген ат бермекші болған. Әуезов алғашқыда екі кітаптан ... ... ... мұның жалғасы болып табылатын «Абай жолы» романын ... ... ... ... ... ... жарық көргеннен соң, ол Лениндік
сыйлықтың лауреаты атанды. Абайдың заманы, өмірі мен өнерпаздық,
қайраткерлік, ұстаздық өнегесі жайында кесек көркем ... ... мол ... бар еді. Бұл ... ... ... ... кемеліне келген, суреткерлік шеберлігі шындалып әбден жетілген
кез болатын. Әрине, бүгін бір тарихи дәуірді, бір ... ... ... ... ... ... ... бейнесін, іс-әрекетін,
бір-бірімен қарым-қатынасын ұлы ақын, ойшыл, ұстаз Абайдың өмір жолымен
ұштастыра суреттеу үшін мүлде жаңа, тың көркемдік шешімдер тауып, ... ... зор ... ... ... еді. Мұның бәрі өмір
шындғында терең бойлап, тарихи шындықты бүгінгі заманның талғам-танысына
үйлестіріп, ... ... ... ... ... ғана
іске асатынын да жазушы жақсы сезінеді. Өзінің дарындылығы, ойшыл-даналығы,
халықтың тілек арманын, тарих тағылымын терең ұға алатын білгірлігі
арқасында М.Әуезов алдына ... ... ... ... ... халық
мүддесін жақтаушы – күрескер, жас жазушы басты кейіпкер етіп ала ... ... ... қаһармандармен тығыз қарым-қатынас үстінде
жан-жақты ашады.
«Абай жолы» эпопеясындағы салт-дәстүр қатары.
Ұлттық салт пен дәстүрдің тууы ұлттың ұлт болып қалыптасуына
байланысты. Қазіргі ғылыми дәлелдеулер ... ... ... ... ... ХІІІ-ХIV ғасырларда басталды деп жүрміз. Олай болса, сол дәуірден
бері қарай қазақтың ... ... ... ... Оның озық ... ... ... көшіп, біздің дәуірімізге
жетті. В.И Белинский салт-дәстүрдің өміршеңдігі жөнінде: «Әдет – ... бойы ... ... Өз дәуірінде ардақталып, ата-бабадан әулетке
мұра болып ауысып, рудан-руға, ... ... ... ... болып табылады. Онсыз халық бет әлпетсіз бейне, болымсыз тас мүсін
тәрізді...» - дейді.Әрине, әр халықтың өзіне тән салт- дәстүрі, әдет-ғұрпы
болады.
Жалпы салт-дәстүр ... ... ... ... ... қалыптасып, ұрпақтан-ұрпаққа ауысып отыратын әдет-ғұрып, дәстүр.
Уақыт озған сайын оған жаңалық еніп, өзгеріп, қоғамдық ... ... ... Ал жаңа қоғамдық қатынастарға қайшы келетіндері
жойылып, өмірге қажеттілері жаңа жағдайда ілгері дамиды. Сондықтан да халық
«Дәстүрдің озығы бар, тозығы бар» деп ... ... ... ... ұлттық тәрбиесінің алтын қазығы оның салт –
дәстүрлері мен ... ... ... ... ... ... ... Сейіт Кенжеахметұлының еңбектері бір төбе. Ел
есінен шығып бара жатқан «бел ... ... ... тағы ... көптеген ұлт әдет-ғұрпының 350 түрін тауып,
жүйелеп ашып ... ... орай ол ... ... салт-дәстүрлері»
деген анықтамалы жинақ бастырды.
Ол этнограф қазақтың салт-дәстүрлерін өзара топтастыра білді.
1.Отау көтеру дәстүрлері : ... ... ... «Киіт», «Өлі- тірі»
2.Тәрбие дәстүрлері: «Шілдехана», «Сүйіндір», «Ат ... ... ... тұрмыс дәстүрлері: «Ауызбастырық», «Ат міңгізіп, шапан жабу»
4.Еңбек дәстүрлері: «Асар», « Көген той», «Қолкесер», «Аңшылық»
5.Наурыз дәстүрлері: «Қыдыр ... ... ... ... ... «Айт», «Құрбан шалу», «Намаз»
7.Қаза ғұрыптары: «Жаңаза», « Көңіл айту», «Естірту»
Жоғарыда ... ... ... ... ... өмір
салтымыздан шығып қалған. Дәстүрдің озығы бар, тозығы бар демекші, мүмкін
бүгінгі күнге жарамсыздығынан кей дәстүрлердің жойылуы заңдылық та болар.
Бірақ ... көп ... ... ... ... ... ... себебі –отаршылдықпен байланыстыруы да негізсіз
емес. Бүгінде «маргинал» атынан жүрген, өзіндік салт-сана, әдет-ғұрыптан,
ада қазақтардың жаңа ... ... ... ... ... ... ... ұлттық ассимиляцияға түскен қандастарымыздың барлығы-соның
салдары.
Енді кітап бойынша ... ... ... ... ... ... ... қараған бетімен, екі жолдасынан озып кеп бұрын түскен
Абайдың атын біреу алып кете берді. Бала көп ішінен, ең алдымен ... ... ... ... жүре беріп еді шешесі анадай жерде тұрып:
- Әй, шырағым ... ... ар ... әкең ... бер! ... том, ... байланысты :
- Алыңдар! Көрімдік сендердікі. Бірақ бізге баламыздың жүзін
көрсетіңдер, - деп үлкен бәйбіше ... ... ... том, 183 ... ... мен той ... бәрі өткен соң, үлкендер тегіс дауыстап
бата қылысты.
1 том, 185 ...... ... ... аса ... ... ... бірегей
түрі.Қайтыс болған адамның жақсылығын, еліне істеген қызметін, жақсы
қасиеттерін паш ететін тұрмыс – салт дәстүрі, жыры, зарлы өлең.
- ... он күн ... ... жым – ... Ана ... тауы ... ... қайтті» деп масайрап, жамырасып
жатыр.
1 том,159 бет
Қорыта айтқанда, «Абай жолы» эпопеясында салт-дәстүрлер тізбегі молынан
кездеседі. Жазушы Мұхтар Әуезов эпопея арқылы қазақ ... ... ... ... ... Осы ... не үшін ... – деген
сұраққа әркімнің берер жауабы әр басқа. Меніңше:
1.Салт – дәстүр арқылы халықтың ұлттық мінезін көрсете білді.
2.Ғасырлар бойы ... ... ... ... идеологиясын көрсетуге
тырысты.
3.Кейінгі ұрпаққа ерте заманғы салт – дәстүрлер ұмыт болмасын деген
мақсатпен де қолданды деген пікірім бар.
М.Әуезов сияқты ұлы жазушылардан үлгі ... мәні ... ең ... ...... Өз ... ... осы шеберліктің шыңына жетті.
Сондықтан да қазақ әдебиетіміз М.Әуезов дәстүріне сүйене отырып, жаңа ... ... ... жаңа ... ... соны
көркемдік ізденістерімен игеруде.
«Абай жолы» романы өмірдің тұтас қыртыстарын қопарған, тұрмыстың,
адамдар ... ... ... ... ... суреттерін
жинақтаған кітап.
Ал, осы романда кездесетін салт – дәстүрлер орны өз алдына бір бөлек.
Мемлекеттік ... ... ... ... әдебиетін, тілін әр
қырынан, жан – жақты оқытып, қазақ ... ... ... түсіндіруіміз абзал.
Мемлекеттік тілде аз да болсын басқа ұлт өкілдері сөйлеп тұрса, салт –
дәстүрлердің тіпті мағынасын білмей-ақ, атын ... ... бере ... шала ... ... ... ... ар – ұяттары, намыстары оянар.
Көркемдік шығармашылық мұрасы өз әдебиетінде ғана емес, бүкіл ... ... ... жеке дара ... бір ... ... ... әлемдік әдебиетте осылай бағалануы оның
жаңашылдығына ... ... пен ... ... ... классикалық
дәстүрін үйрене отырып, өзінің төл әдебиетінің алға басуына үлес ... ... және өз ... ... озық ... әбден қанықты,
кейіңгілерге мирас етіп қалдырды.
Әдебиеттер тізімі
1 «.Абай жолы» - 1,2 том
2. «Абай» шығармалары
3 «Абай» знциклопедиясы
4.С.Кенжеахметов ... ... салт – ... «Ұлт ... - ... ... халқының салт – дәстүрлерін оқыту әдістемесі

Пән: Әдебиет
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 4 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
М.О.Әуезов шығармаларындағы адам мен табиғат тақырыбы64 бет
Әдебиетті оқытудың инновациялық әдістемесі, технологиясы230 бет
Этнопедагогика мен этнопсихологияның ортақтығы5 бет
Ұлттық салт-дәстүрлер – ұрпақ тәрбиесінің пәрменді құралы4 бет
"Қазақтың салт-дәстүрлері."35 бет
19-20 басындағы қарақалпақтардың отбасылық некелік қарым-қатынастарына байланысты әдет-ғұрыптары мен салт дәстүрлері жүйесі44 бет
PR-дың әлемдік ірі спорт бәсекелерінде алатын орны60 бет
XIX ғасыр қазақ әдебиетіндегі жыраулық дәстүрдің көрінісі38 бет
XIX ғасыр қазақ әдебиетіндегі нәзиралық шығармалар38 бет
XX-ғасырдың басындағы қазақ әдебиетіндегі ұлт зиялылары24 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь