Кенелер

1 ) Кенелерге негізгі сипаттама.
2 ) Кенелер . нағыз паразит жәндіктер.
3 ) Кененің зияны.
        
        Кене
Кене (Acarіna) - өрмекші тәрізділер класының бір отряды. Қазақстанда 3 отряд тармағы (акариформды,паразиттіформды және аз ... ... ... 10 ... 58 ... 236 түрі (иксод кенелерінің 51, гамаз кенелерінің 100, қызыл денелі кенелердің 24,қамба кенелерінің 52, аргас кенелерінің 9 ... бар. ... ... ... кең ... Жер ... теңізде, тұщы суда тіршілік етеді, ал жыртқыш және өсімдікқоректі кенелер жер ... ... ағаш ... ... ... ін мен ұя ішінде мекендейді. Дене құрылысы, пішіні мен түсі әр түрлі, ұзындығы 1,0 - 30 мм. ... 1 - 2 көзі ... ... де ... 6 (3 жұп) ... ... 8 (4 жұп) аяғы бар. Терісі не кеңірдегі арқылы тыныс алады. Кейбір түрлерінде еркегі мен ұрғашысының жыныс айырмашылығы айқын белгіленген ... ... Ұрық шашу не ... ... ... ... ... (еркек кенелердің қатысынсыз) арқылы да көбейеді. Арасында жұмыртқа ... да, тірі ... да бар. ... ... ... даму сатыларынан (жұмыртқа, алғашқы дернәсіл, дернәсіл, нимфа, ересек кене) өтеді, енді ... ... ... ... Кене - ... ... және өсімдік паразиті, адамға бөртпе, сүзек, кене энцефалиті, туляремия, малға пираплазмоз сияқты табиғи-ошақты аурулар қоздырғыштарын таратады (иксод және аргас кенелері), мал ... қан ... ... ... ... құрттардың аралық иесі (сауытты кене); астық зиянкестері (қамба кенесі); адам мен малды қотырға (қотыр ... ... пен ... ... ... денелі кене.) шалдықтырады. Кенені құрту үшін акарицидтер мен биолиогиялық әдістер қолданылады. Кенелерді зерттейтін ғылым саласы акарология деп ... ... - ... тәрізділердің 3 отрядын біріктіреді. Денелері 0,05 тен 13 мм жетеді, ... қан ... кене ... 30 мм ... ... Дене ... біртұтас болып біріккен. Дернәсілдеріның 3 жұп, нимфалары мен ... 4 жұп ... бар. ... ... қосылған педипальпалары күрделі ауыз мүшесін, (басқа ұқсас) құрайды. Хелицерларының сырт пішіні әртүрлі, педипальпалары кене ... ... ... ... - ... көптеген қылтанақтары, лира тәрізді мүшелері мен көздері. Тармақталған кеңірдек тәрізді тыныс мүшелерімен, ал ... ... ... ... тыныстайды. Кенелер дара жынысты буынаяқтылар. Оларда жыныстық диморфизм айқын байқалады. Кене отрядтары: шөпші кенелері, ең жабайы сатыдағылары. Ол жер ... жылы ... ... ... ... Бұлар өте ұсақ топырақ бетіндегі жыртқыштар. Акариформдық кенелер денесі екіге протеросомаға, (алдыңғы жұп аяғы мен ауыз ... және ... ... мен ... жұп 2 аяғы) бөлінген; паразитиформдық кенелер денесі құрсақ пен ... ... Оның 4 жұп ... ауыз ... ... бар. ... ... құрамында қора, қышыма қотыр, жүн, қауырсын, су, өрмек сауыттылар, берішкенелері бар. Тоғышарформдық кенелер құрамына иксодид, аргазид және гамазидтер енген. Кенелер ... ... ... ... Қан ... ... көптеген ауру қоздырушыларын тасымалдайды, (энцефапиттер, туляремия, сібір жарасы т.б.). Кенелер көптеген таспа құрттардың аралық иелері, (аноплоцефалидтер). Кенелер ... ... ... дақылдармен өнімдерінің зиянкестері.
Кенелер - нағыз паразит жәндіктер
Кенелер - өрмекшітәріздестерге жататын ұсақ жәндіктер. Олар топырақта, орман төсемінде, әр ... ... ... ... тұщы ... ... ... етеді. Сондай-ақ паразиттік жолмен тіршілік ететін кенелердің 20 мыңнан ... түрі бар деп ... ... тұрқы 0,05-13 мм шамасынан аспайды. Тек қанға тойған кене мөлшерінің 30 миллиметрге дейін жетуі ... ... ... ... және ... ... мәні бар. Олар ... қауіпті ауруларды жануарлардан адамға тасымалдауға бейімделген. Сондықтан адам мен үй ... ... ... ... және ұн қорын ысырап етіп, бүлдіретін де ... тобы бар. ... ... ... тіршілік ету әсерінен мәдени өсімдіктердің түсімі кемиді. Тіпті өсе алмай қалады. Дегенмен ... ... ... ... арқылы топырақ құнарлылығын арттыратын да кенелер болады.
Кенелердің сан ... ... бар: ... кенесі, су кенесі, астық кенесі, қамба кенесі, өрмеккене, берішкене, мамықкене, шашкене. Кенелердің дене ... - ... ... Тек ... ... кенелерде ғана болмаса, өзгелерінде үш бөлік: бас, көкірек, құрсақ тұтасып бітіскен. Сондықтан кене денесінен бұл бөліктерді ажырату ... ... ... алты ... Ал ... ... сегіз аяқ болады. Тек берішкене ғана төрт аяқты. ... ... ... ... ... ... ... қимылдайтын ауыз мүшесі түзіледі. Бұл сырттай қарағанда кененің тәрізденіп байқалады. Бірақ бұл дененің бас ... ... ... ... ауыз ... ... ... түрліше құралады. Қатты затпен қоректенетін кененің аузы - кеміруші, сұйық затпен қоректенетіндердікі шаншып-соруға бейімделеді. Кене ... ... ... ... Терісі немесе демтүтіктері арқылы тыныс алады. Кенелер - дара ... ... ... арқылы, кейбіреуі тірілей туып көбейеді. Кененің дамуы басқа өрмекшітәріздестерден ерекше. Жұмыртқадан үш жұп аяғы бар дернәсіл пайда болады. Ол жыныс ... жоқ, ... ... нимфага айналады. Нимфадан ересек кене шала түрленіп дамиды.
Нимфа (гректің деген ... ... - ... ... ... шала ... дамитын буынаяқтылардың дернәсілі. Мысалы, кенелердің дернәсілі қуыршақсыз түрленіп, ересек кенеге ... ... ... ... адам ... жабайы жануарлар мен ауыл шаруашылық малдарында паразиттік тіршілік етеді. Кене және оның дернәсілі даму барысында әр ... ... ... ... ... бір иелі, екі иелі және үш иелі кенелер болады. Дернәсіл ересек кене болғанға дейін бір ... ... - бір ... ал дернәсіл мен нимфа бір жануарда, ересек кене басқа жануарда паразиттік етсе - екі ... ... ... бір ... ... айналған соң екінші жануарда және ересек кенеге айналған соң үшінші жануарда паразиттік етсе - үш иелі ... ... ... ... ит ... - үш иелі жәндік. Оның дернәсілі қанға тойып алып, жерге түседі, түлейді де ... ... ... ... ... ... табады. Бұдан соң нимфа ол иесінде тіршілігін тоқтатып, жерге түседі. Жыныстық жүйесі жетілген, ересек ... ... ... кене тағы бір ... жабысады. Сөйтіп кене даму барысында үш жануарды иемденеді. Тайгалық кене ... ең ... ауру - ... (ми ... ... ... тайга кенесі әр түрлі жануарлардың денесінде орнығады. Сорған қаны ... бір ... ... жануарға энцефалит қоздырғышын таратады. Бірақ бұдан жануар ауырмайды. Осылай табиғатта ауру қордасы пайда болады. Кене энцефалитінің вирусы - тасымалдаушы жәндік ... ... ... Кене ... нимфасы және ересек түрі белгілі бір аумақта бір жануарлардан екінші жануарларға ұзақ уақыт айналымда болады. Жұқпа ... ... ... ... ... ... да, бір аурудың табиғи қордалы деп аталады. Тасымалданатын аурулардың табиғи қордасы туралы ... ... ... ... Павловский және оның шәкірттері жасады. Қазақстанда бұл салала академик Илларион Григорьевич Галузо (және профессор М. М. Ременцова) көп үлес қосты. Адам үшін ... кене - өте ... ... Оның ... 0,2-0,5 ... аспайды. Сондықтан ұлғайтқыш әйнек арқылы ғана толық көруге болады. Қышыма кене адамның терісіне еніп, денені қышытады. Бұл құбылыс оның түлеген ... ... мен ... ... ... ... болады. Қышыма кене мал денесінде жайлап, адамға көбінесе жылқыдан жұғады. Қышыма кененің әрекетінен денеде ... ... ... Адам ... мал ... мазасызданіп, арып-талып, әлсірейді. Қотырды денеге дәрі-дәрмек жағу арқылы ем дейді. Малдардың қотырын емдегенде ерекше газ камерасына ұстайды. Бұл үшін малдың ... ... ... ... ... ... тұратындай тетік жасайды. Ал паразитті өлтіретін улы затпен ыстайды.
Кенелер - ауыл шаруашылық жануарлар мен өсімдіктердің ... ... ... ... ... ауыл ... ... зиян келтіреді. Микроскоппен ғана көруге болатын өте ұсақ кенелер (қамба, сүтсірне кенесі) ... ... ... ... ... ... ... зияны қисапсыз. Ол қамба ылғалданғанда өте тез көбейеді. ... ... пен ұнды жеп, оны ... ... сұр ... ... құстардың денесінде мекендеп, әкаяқ (әсіресе тауықта) ауруын туғызады. Мұндайда сирақтағы қабыршақтар ... ... ... ... ... де, ұлпа ... ... Сөйтіп, тауық саусағын қимылдата алмай, ақыры өледі. Бұл ауруды ақшыл томпақтарға қарамай немесе креолин жағып ... ... Үй ... тері кенелерінен де зардап шегеді. Бұлар - ... ... ... - 1 мм шамасындағы жәндіктер. Кене теріге жабысып алады. Ол малдың қайын сорғанда, жануар тынышсызданып, оның терісі қабынады, қотырға ... ... ... жүні ... ... мал ... ... Тері кенесінен құтқару үшін қойды жүнін қырыққаннан соң креолинді суға тоғытады. ауруы еліміздегі мал шаруашылығына орасан зор зиян ... ... ... ... ... ... ... осы аурудың зардабынан малдардың 80 пайызы шығынға ... ... ... ... - ... Ауру белгілері: малдың дене температурасы 41-42С-ге дейін көтеріліп, тынышсызданады; жүректің және асқазан жолы бұзылып, қан аралас зәр шығарады, мал ... ... ... ... -- ... ... нәзікбас кене деген түрі.
Жайылымда мекендейтін нәзікбас кенелер мамыр-тамыз айларында өте көбейт ... ... мал осы ... ауруына жиі ұшырайды. Бұл кенелер қорексіз 9 ай тіршілік ете алады. Мұндайда кенелер ... ... ... 9 ... ... кенесіз табынға ауыстыру керек. Сонда мал пироплазмозбен (кене ... ... ... ... ... Құрт ... мөлшері 0,1-0,2 миллиметр ден аспайтын ұсақ берішкенелер әр ... ... ... сорады. Олардың ұлпасын және мүшелерін зақымдайды. Сөйтіп өсімдік денесінде беріш (шорланған ісік) түзіледі.
Алма кенесі - тұрқы бір ... ... ұсақ ... Ол алма, алхоры, шие, кейде алмұрт ағаштарына зиян келтіреді. Ұрықтанған кененің аналығы ағаш қабығының астында қыстайды. Сәуір айында қоректенуге ... ... ... келе ... ... ... ... жұмыртқалайды. Алма кенесі жаз бойы 7 - 9 рет ұрпақ береді. Бұларды жеміс ағашы гүлдеп болған соң және ... ... 2 - 4 ... байқалған жағдайда дәрілеу арқылы жоюға болады. Мәдени өсімдіктер ... бірі - ... ... 0,2-1,0 миллиметрден аспайтын кішкене кенелердің тұтқы аяқтарында өрмек бездері болады. ... бақ, бау, ... және ... ... орасан зор зиян келтіреді. Кенелер өсімдік жапырағынан шырын сорады. ... ... ... ... ... ... өсімдік солады. ұрықтанған аналық кенелер қыркүйек - қараша айларында қыстамаға жатады. Олар ағаш немесе өсімдік бүрі жапырақ жайғанда қыстаған орындарынан ... Алма ... ... ... да ... күрес шарасы жүргізіледі.
Кененің зияны
Кенелер. Бұлар -- ... ұсақ ... -- ... ... ... әр ... ұяларда, індерде, есімдіктерде, тұщы суларда, теңіздерде, тіршілік етеді, ... ... ... ... ... кенелердің 20 мыңнан астам түрі бар деп есептеледі. Бұлардың дене ... 0,05 -- 13 мм ... ... Тек ... ... кене ... 30 ... дейін жетуі мүмкін. Көпші-лік кенелердің медициналық және малдәрігерлік салада мәні бар. Олар ... ... ... ұзақ ... жануарлардан адамға тасымалдауға бейімделгендіктен, адам мен үй ... ... ... ... және ұн ... ысырап етіп, бүлдіретін де кенелер тобы бар. Кейбір кенелердің паразиттік ... ету ... ... ... ... ... ... өсе алмай қалады. Дегенмен қураған өсімдік қалдықтарын шіріту арқылы ... ... ... топырақга тіршілік етегін де кенелер болады. Кенелердің әр турлі экологиялық ортада тіршілік етуі олардың ... ету ... ... ... жэне биологиялық ерекшеліктерін дәлелдейді. Мысалы, жайылым кенесі, су кенесі, астық ... ... ... ... ... ... ... деген сан алуан топтары бар.
Кенелердің дене бөлігі -- өрмекшілерден ... Тек ... ... ... ғана ... кене ... үш ... бас, көкірек, қүрсақ тұтасып бітіскен, сондықтан кене денесінен бүл бөліктерді ажырату ... ... ... алты ... ... ... сегіз аяқты болып келеді, тек берішкенеде төрт аяқ болады. Тұтқыаяқтардың негізі біріге келіп, денеге жалғасу арқылы ... ауыз ... ... бұл ... ... ... тәрізденіп байқалады, бірақ бұл дененің бас бөлігі болып саналмайды. Кененің ауыз мүшесі қорегіне ... ... ... ... ... ... кененің аузы -- кеміруші, сұйық затпен қоректенетіндердікі шаншып-соруға бейімделеді. Кене жабынындағы қылтанақтары арқылы және лира ... ... ... терісі немесе демтүтіктері арқылы тыныс алады.
Кенелер -- дара ... ... ... арқылы, кейбіреуі тірілей туып көбейеді. Кененің дамуы басқа өрмекшітәрізділерден ерекше. Жұмыртқадан үш жұп аяғы бар дернәсіл, ал одан ... ... жоқ, ... ... ... нимфадан ересек кене шала түрленіп дамиды.
Жайылым кенелері адам терісінде, жабайы жануарлар мен ... ... ... ... ... Кене және оның ... даму ... әр түрлі жануарларды иеленеді. Соған байланысты бір иелі, екі иелі және үш иелі ... ... ... ... кене ... ... бір жануарды иемденсе -- бір иелі; ал дернәсіл мен нимфа бір жануарда, ересек кене басқа жа-нуарда паразиттік етсе -- екі ... ... ... бір ... ... айналған соң екінші жануарда және ересек кенеге айналған соң үшінші жануарда паразиттік етсе -- үш иелі ... ... ... Мысалы, ит кенесі -- үш иелі жәндік. Оның дернәсілі қанға тойып алып, жерге түседі де, түлеп барып, нимфаға ... ал ... ... ... ... ... Нимфа да ол иесінде тіршілігін тоқтатып, жерге түседі де жыныстық жүйесі жетіліп, ересек кенеге айналады. Ересек кене тағы бір ... ... ... кене даму ... үш ... ... ... және тайга кенесі адамға ең қауіпті ауру -- энцефалитті жұқтырады. Бұлар табиғагга әр түрлі жануарлардың денесінде орнығып, бір ... ... ... ... қаны ... ... қоздырғышын таратады, бірақ бұдан жануар ауырмайды. Сөйтіп табиғатта ауру қордасы ... ... ... ... ... ... қоздырғыш (мысалы, кене энцефалитінің ви-русы немесе оба таяқшасы) белгілі бір территорияда бір жануарлардан екінші жануарларға кене дернәсілі, ... және ... ... ұзақ ... ... ... Инфекция қоздырғышы сақталатын осындай территория қандай болса да, бір аурудың табиғи ... деп ... ... ... қордасы туралы теорияны академик Евгений Никанорович Павловский және оның ... ... ... бұл ... ... ... Григорьевич Галузо (және профессор М. М. Ременцова) көп үлес қосты.
Адам үшін қышыма кене -- өте ... ... Оның ... 0,2 -- 0,5 ... аспайды, сондықтан ұлғайтқыш әйнек арқылы ғана толық көруге болады. Қышыма кене адамның терісіне еніп, денені қышытады, ... оның ... ... ... мен бөлінді заттары денеге сіңеді. Қышыма кене мал денесін де жайлап, адамға көбінесе жылқыдан жұғады. Қышыма кененің әре-кетінен денеде қотыр ... ... Адам ... мал ... ... ... әлсірейді.
Қотырды денеге дәрі-дәрмек жағу арқылы емдейді. Малдардың қотырын емдегенде ерекше газ ... ... Бұл үшін ... ... далада қалдырып, мойнынан қатты қысып тұратындай тетік ... да, ... ... улы ... ... ыстайды. Ауыл шаруашылық жануарлар мен өсімдіктердің зиянкестері.
Кенелер азық-түлік қорьш бүлдіріп, ауыл ... ... зиян ... Микроскоппен ғана көруге болатын өте ұсақ кенелер, мысалы, қамба кенесі, сүтсірне кенесі азық-түлікті орынсыз ысырапқа ұшыратады. Әсіресе қамба кенесінің зияны ... Ол ... ... өте тез ... де, ... пен ұнды жеп, оны шірік иісті сұр затқа ... ... ... ... ... ... ... туғызады. Мұндайда сирақтағы қабыршақтар қопсып, аяқта ақшыл ... ... де, ұлпа ... ... ... ... ... қимылдата алмай, ақыры өледі. Бұл ауруды ақшыл томпақтарға қарамай немесе креолин жағып ... ... ... тері кенелерінен де зардап шегеді. Бұлар қышыма кенеден ірірек -- 1 мм ... ... ... ... алып, малдың қанын сорғанда, жануар тынышсызданып, оның терісі қабынады, қотырға айналады. демекші, терінің жүні ғана ... ... мал ... ... Тері ... ... үшін қойды жүнін қырыққаннан соң креолинді суға тоғытады.
ауруы мал шаруашылығына орасан зор зиян ... ... ... ... Оңтүстік Қазақстан облыстарында осы аурудың зардабынан малдардың 80 проценті шығынға ұшырайды. ... ... ... -- пироплазмоз. Ауру белгілері: малдың дене температурасы 41 -- 42°С-ге дейін көтеріліп тыныш-сызданады, жүректің және асқазан жолының бұзылуы ... қан ... мал ... ... ... ... -- жайылым кенесінің нәзікбас кене деген түрі. Жайылымда мекендейтін нәзікбас кенелер мамыр-тамыз ... өте ... ... де, мал осы мезгілде ауруына жиі ұшырайды.

Пән: Биология
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 5 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қамба кенелері , қойма зиянкестері , колорадо қоңызы, астық тескіш, топырақты қопсыту және майдалау9 бет
Астық қорының зиянкестерінің қарсы күрес шаралары4 бет
Ахметжанов Оралғазы Нұранбасұлы Қазақстанның шығысындағы көгершіндердің паразитоздары және оларға қарсы шаралар79 бет
Геморрагиялық қызбалар9 бет
Зиянды жәндіктер (зиянкестер)10 бет
Зоология сабағында жергілікті жердегі кейбір төменгі сатыдағы жануарларды оқушыларға таныстыру70 бет
Малдарды жайып ұстаудың гигиенасы4 бет
Тейлериоз індетімен күресуі64 бет
Төменгі сатыдағы жануарлар12 бет
Қазақстанның шығысындағы көгершіндердің паразитоздары және оларға қарсы шаралар22 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь