Басқарушылық есеп дамуының осы заманғы деңгейі және келешегі, негізгі кезеңі


ЖОСПАР

КІРІСПЕ

I ТАРАУ.
1.1. Басқарушылық есеп дамуының осы заманғы деңгейі және келешегі, негізгі кезеңі.
1.2. Ақау, ысырап және тауарлы.материалдық қор қалдықтарының есебі және есептік циклы.

I ТАРАУ.
2.1. Басқарушылық шешімді және бақылауды негіздеу шығындары туралы ақпарат (болашақ кезеңдегі болжау).
2.2. Шығынды бюджеттеу және бақылау (қазіргі кезеңі).

Қорытынды

Қолданылған әдебиеттер тізімі:
КІРІСПЕ
Қазіргі заманда мемлекеттің дамуы үшін бухгалтерлік басқарушылық есепке үлкен мән беріледі. Қазақстан Республикасы Президенті Н.Ә. Назарбаев кәсіпкерлерге үндеуінде есепті, есеп беруді жетілдіріп, халықаралық стандартқа көшудің маңыздылығына тоқталды. Ол өзінің бұл үндеуінде қаржылық есеп беруді жасауды және ұсынуды ғана білдіріп қойған жоқ, сондай-ақ әр түрлі экономикалық шешімдерді қабылдай білуге шақырды.
Қайта құру жылдарында көптеген фирмалар әр қилы меншік түрлерін тудырды, олардың көбі соңғы он жылда бәсекелестікте төтеп бере алмады.
Нарықтық және экономикалық факторларға қарсы тұра алатын бірқатар аса ірі фирмалар бар. Тек аса ірі компаниялар ғана нарыққа елеулі ықпал ете алады, алайда мүлдай компаниялардың саны аз.
Негізінде бұлар (компаниялар) мұндай мүмкіндігі жоқ аса үлкен де емес. Сондықтан олардың негізгі міндеті - нарық проблемаларымен «сыйысу» болып отыр және ең жоғары деңгейдегі экономикалық пайданы алу үшін нарық факторларын өз пайдаларына айналдыруы көздейді.
Бухгалтерлік есептің кезеңдері әр түрлі сатыда болады және әр кезеңге тән өзінің ерекше белгілері болады.Осы курстық жұмыста көптеген материалдық аспектілер, газет-журналдыр қолданылды.
Қолданылған әдебиеттер тізімі:
1. Қазақстан Республикасының 1995-жылдың 26-желтоқсанындағы «Бухгалтерлік есеп және қаржылық есеп беру туралы» №2732 Заңы
2. Балабанов И.Т., «Основы финансового менеджмента», Москва – 1998
3. Дүйсенбаев К.Ш., «Кәсіпорынның қаржылық жағдайын талдау», Алматы – 2001
4. Жуйриков К.К., «Финансовые риски и как они влияют на прибыль», Банки Казахстана, 2002, №2
5. Ковалева А.М., «Финансы фирмы», Москва – 2002
Колчина Н.В., Поляк Г.Б., «Финансы предприятий», Москва – 2003
6. Мейірбеков А.Қ., «Кәсіпорын экономикасы», Алматы – 2003
7. Романовский М.В., Сабанти Б.М., «Финансы», Москва – 2002
8. Стоянова Е.С., «Финансовый менеджмент», Москва – 2003
9. Шеремет А.Д., «Теория экономического анализа», Москва – 2003

Пән: Менеджмент
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 27 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге




ЖОСПАР

КІРІСПЕ

I ТАРАУ.
1.1. Басқарушылық есеп дамуының осы заманғы деңгейі және келешегі,
негізгі кезеңі.
1.2. Ақау, ысырап және тауарлы-материалдық қор қалдықтарының есебі
және есептік циклы.

I ТАРАУ.
2.1. Басқарушылық шешімді және бақылауды негіздеу шығындары туралы
ақпарат (болашақ кезеңдегі болжау).
2.2. Шығынды бюджеттеу және бақылау (қазіргі кезеңі).

Қорытынды
Қолданылған әдебиеттер тізімі:

КІРІСПЕ
Қазіргі заманда мемлекеттің дамуы үшін бухгалтерлік басқарушылық
есепке үлкен мән беріледі. Қазақстан Республикасы Президенті Н.Ә. Назарбаев
кәсіпкерлерге үндеуінде есепті, есеп беруді жетілдіріп, халықаралық
стандартқа көшудің маңыздылығына тоқталды. Ол өзінің бұл үндеуінде қаржылық
есеп беруді жасауды және ұсынуды ғана білдіріп қойған жоқ, сондай-ақ әр
түрлі экономикалық шешімдерді қабылдай білуге шақырды.
Қайта құру жылдарында көптеген фирмалар әр қилы меншік түрлерін
тудырды, олардың көбі соңғы он жылда бәсекелестікте төтеп бере алмады.
Нарықтық және экономикалық факторларға қарсы тұра алатын бірқатар аса
ірі фирмалар бар. Тек аса ірі компаниялар ғана нарыққа елеулі ықпал ете
алады, алайда мүлдай компаниялардың саны аз.
Негізінде бұлар (компаниялар) мұндай мүмкіндігі жоқ аса үлкен де емес.
Сондықтан олардың негізгі міндеті - нарық проблемаларымен сыйысу болып
отыр және ең жоғары деңгейдегі экономикалық пайданы алу үшін нарық
факторларын өз пайдаларына айналдыруы көздейді.
Бухгалтерлік есептің кезеңдері әр түрлі сатыда болады және әр кезеңге
тән өзінің ерекше белгілері болады.Осы курстық жұмыста көптеген материалдық
аспектілер, газет-журналдыр қолданылды.
I ТАРАУ.
1.1. Басқарушылық есеп дамуының осы заманғы деңгейі және келешегі,
негізгі кезеңі.
Бәсекелестер мен нарық жағдайының өзгеруіне қарсы тұра алмаудан жэне
басшылықтың жетіспеушілігінен кәсіпорын күйреуге ұшырайды. Басқа суъектімен
өзара әрекет тудыру мақсатында кәсіпорынға ықпал ететін менеджмент
(басшылық) маңызды рөл ойнайды. Оның міндеті – кәсіпорын жұмысына қолайлы
мүмкіндік іздестіру (тудыру), сондай-ақ оны (кәсіпорын жүмысын) тиімді
тәсілмен басқару және үйлестіру болып табылады.
Осыған байланысты қаржы қызметі және қаржы менеджменті сияқты аса
маңызды да өзекті мәселелерге, сондай-ақ қаржьшық жэне басқарушылық есепке
үлкен мән беріледі, өйткені бұл жалпылай және оперативтік басшылық үшін
менеджерлердің қажетгіліқтеріне сай келеді. Оның ішінде атқарымдық
(функциональды) менеджмент, шығындарды басқару, әлуетті (потенциальный)
мүмкіндіктерді дамыту және оны субъектінің пайдаға асыруы, шығын
калькуляциясы. қаржылық өндірушілікті қадағалау, басқарушылық шешімді
қабылдаудың негізі ретіндегі экономикалық талдау, стратегиялық есеп (әрекет
ету нұсқаларын баламалы (альтернатива) таңдау үшін) жэне басқарушылық
бақылау мәселелерін қарастыру қажет. Бұлар одан әрі өңдеуді (жетілдіруді)
талап ететін негізгі мәселелер тобы болып табылады.
Шаруашылық жүргізу жағдайында субъект басшысының басқарушылық шешімді
қабылдауда жауапкершілігі артады. Кәсіпорынды тиімді әрі оперативті басқару
үшін қаржылық есеп беруде келтірілген ақпарат жеткіліксіз.
Сатуға жататын өнімді жоспарлау сомасындағы басқарушылық шешімді
қабылдауға, баға қалыптастыруға, шектеу факторлары қоса ескерілетін өнім
құрылымын анықтауға, бизнес пен күрделі қаржы жұмсалымдарының құрылымын
өзгерту.
Басқарушылық есеп басқару процесін есептік процеспен байланыстырады.
Сондықтан бухгалтер басшылардың ақпараттық қажеттіліктерін анықтап, оларға
керекті ақпаратты (қандай ақпаратты және қандай көлемде әзірлеу қажет) тез
тауып беруі қереқ.
Бұл есеп екі аспектіде - субъектінің ақпараттық жүйесінің бөлігі
ретінде және басқарушылық шешімді қабылдау, қызметті жоспарлау, оперативтіқ
басқару мен бақылауға қөмектесу, субъект қызметкерлерін межеленген
шараларға ынталандыру, жекелеген бөлімшелерді, басқару аппаратын және
жекелеген қызметкерлерді қызметпен қамтамасыз етуді (функционирования)
бағалау және талдау үшін басшылар мен менеджерлерді ақпараттармен
қамтамасыз ету мақсатындағы қызмет ретінде қарастырылуы керек.
Басқарушылық есеп мына принциптерге сәйкес ұйымдастырьшады: субъекті
үздіксіз қызмет етеді; жоспарлауда жэне есепте өлшеудің біркелкі
бірліктерін пайдалану; тұтас субъект пен құрылымдық бөлімшелер қызметінің
нәтижелерін жэне шығынды бағалау әрі талдау; бастапқы және аралық
деректерді жинау, өңдеу жэне тапсыру процесінде оларды жиі пайдаланудағы
сабақтастық; субъект ішінде коммуникация жүйесін ұйымдастыру; ақпараттардың
жеткіліктігі және талдамалығы; өндірістік және коммерциялық циклды
аңғартатын кезеңдігі; шығындар мен нәтижелерді сметалық басқару.
Басқарушылық есептің негізгі мақсаттарының әлдеқайда маңыздысы -
жоспарлау, бақылау және шешім қабылдау.
Жоспарлауға субъект қызметінің негізгі мақсаттары бойынша шешім
қабылдау, нәтижелерді болжау және бүл мақсатқа қол жеткізу үшін әр түрлі
баламалы әдістерді пайдалану кіреді. Бұған қоса есептік кезеңнін
қорытындысын шығару және оны жалпылап (қорытып) талдау жасау. Осыған
байланысты бухгалтер-менеджер өндірістік бюджетті (өндірістік бағдарламаны)
әзірлеу барысында оперативтік бухгалтерлік есептің, қаржылық талдаудың және
қаржылық жоспарлаудың әдістерімен қарулануы керек.
Бақылау талдаушы - бухгалтердің тікелей қатысуымен болады. Есептік
кезеңнің соңында ол әрбір жауапты орталықтардың бюджетті орындау туралы
есеп беруін жасайды және мөлшерден ауытқуды әрі келешекте қайталанбас үшін
оның себебін анықтайды. Бұл есеп берулер белімше бастықтарының қызметін
объективті бағалауға мүмкіндік тудырады және компания басшылары мен
менеджерлеріне жоспарлы көрсеткіштен нақты көрсеткіштің барлық алшақтығын
әрі бұл алшақтаудың себебін хабарлау.
Бүгінгі таңдағы басқарушылық шешім түйсіктік (интуициялық) сипатта
қабылданады. Субъекті өзінің өндірістік және ұйымдастырушылық тәжірибесіне
жиі жүгінеді.
Шешім қабылдау процесі субъеқтінің алдында тұрған мақсаттар мен міндеттерді
анықтаудан басталады. Бұған бастапқы басқарушылық ақпараттарды іріктеу мен
таңдаулы шешім алгоритмі байланысты (тәуелді) болады.
Шешім қабылдау баламалы нұсқалардың салыстырмалы бағасын және субъект
шаруашылық қызметінің мақсатында әлдеқайда жогары деңгейде жауап беретін
оңтайлысын таңдап алуды ұйғарады. Бұл үшін барлық, оның ішінде алдағы
кезеңдегі баламалық нұсқалар бойынша шығындар туралы ақпарат болуы керек.
Есепке кәсіпорын жіберіп алған пайда да кіруі мүмкін. Яғни, кәсіпорынға
пайдасы тиетін нұсқа назарға ілінбей қалуы мүмкін.
Басқарушылық ақпараттар базасында оперативтік міндеттер (тапсьфмалар)
(залалсыздық нүктесінің есебі (расчет точки безубыточности), өнімдер
ассортиментін оның құрылымын (өнім түрлерін) жоспарлау, қосымша
тапсырмалардан бас тарту немесе алу (тарту), баға белгілеу), сондай-ақ ұзақ
мерзімді стратегиялық маңызы бар келешектік сипаттағы міндеттер
(тапсырмалар) (күрделі қаржы жұмсалымы (капиталовложения) туралы, бизнесті
қайта құрылымдау (реструктуризация) туралы, өнімнің жаңа түрлерін игерудің
мақсатқа лайықтылығы туралы) шешіледі. Басқарушылық есептің әдісі мен
тәсілін қолданып, осыған ұқсас мәселелерді шешуде дұрыс ұсыныс (кеңес)
табуға болады.
Қазақстан Республикасында бухгалтерлік есепті реформалау ұдайы
жүргізіледі. Есептің халықаралық жүйесіне көшу қолға алынды, осыған орай
қазақстандық кәсіпорындардың тәжірибесіне қаржылық және басқарушылық есепті
енгізу үшін нормативті құжаттар әзірленді.
Қазіргі уақытта қаржылық және басқарушылық есепті нормативтік
реттеудің бес деңгейлік жүйесі пайда болды:
заңды деңгей (Азаматтық кодекс, Бухгалтерлік есеп және қаржылық есеп беру
туралы Заң және т.б.);
бухгалтерлік есеп стандарттары;
стандарттарға әдістемелік ұсыныс;
шаруашылық жүргізуші субъектінің есеп саясаты; субъектінің алғашқы (жұмыс)
құжаттары.
1.2. Ақау, ысырап және тауарлы-материалдық қор қалдықтарының есебі
және есептік циклы.
Ақау көптеген аспектілер тұрғысынан қарағанда маңызды мәселелердің
бірі әрі ол басқарушылық жоспарлау мен шығынды бақылаудың ең өткір
проблемасы болып табылады.
Шоттардың типтік жоспарын енгізумен бірге және 52 Өндірістегі ақау
шотының ішкі бөлімшесін жоюда көптеген аспеқтілер тұрғысынан қарағанда
маңызды болып қалатын бухгалтерліқ есеп шотында оның көріну проблемасы
пайда болды. Компанияны басқару үшін әлдеқайда экономиқалық өндірістіқ
процесс және осыған сәйкес бақылауды жүзеге асыру, оның ішінде өндірілетін
өнімде ақау жібермеуді бақылау аса қажет. Ақау белгіленген шектен аспауы
керек. Ұйым өнімнің сапасын жақсартуға барынша күш салуы керек, бул өз
қезегінде жалпы шығындарды азайтып, өнімнің өткізілуін жоғарылатады.
Ақау әдетте өнім өндірісі аяқталғаннан кейін көзге түседі (байқалады),
оған да сапалы өнімді жасауға кеткен еңбекпен бірдей еңбек күші
шығындалады. Алайда, тиімді еңбек өндірісінде жұмысшы материалдарының
сапасыздығынан, аспаптардың тозуынан өндірістің қордалы проблемасын
құрайтын ақауы бар өнімдерді шығарады.
Ақауға стандартпен белгіленген сапаға, техникалық жағдайға немесе
жобалық шешіммен сәйкес келмейтін, нақты (тікелей) тағайьшдауы бойынша
пайдалануға жарамайтын, пайдаланса да оны түзеткеннен кейін ғана жарамды
бұйым жатады.
Әлдеқайда экономикалық өндірістік пропестің өнімділігін тудырған соң
ұйым басшылығы қалыпты деп аталатып ақау нормасын белгілеу керек, яғни ақау
нормасын кондициялық (сапалық) өндірістегі шығынның бір бөлігі ретінде
қабылдауға басшылық келісті болуы қажет. Бұл ақау өндірістіқ технологиядан
пайда болады әрі оны болдырмау мүмкін емес, өйткені ол есептік кезеңде
бақылауға қөнбейді.
Ақау - қондициялық емес, яғни ақау деп танылатын сапасыз өнім бірлігі
және мумкін баға бойынша сатылып кетуі де ықтимал. Өңделуі аяқталған бүлым
ақау деп бөлек немесе толық танылуы мүмкін. Ақау деп танылған бұймның таза
құны бөлінген шығындардың жалпы сомасына (өңдеу сәтіне дейінгі қосу (плюс)
істен шығу алу (минус), өткізудің мүмкін құны бойынша шығын) тең.
Ақау - бүл өндірісте лайда болатын өндірілмейтін шығындар. Ол өнімнің
шығарылымын кемітіп, оның өзіндік қулын арттырады.
Ақаудан басқа өндірісте ысырап та болуы мүмкін. Мысалы, бастапқы
материалдар шығым кезінде (на выходе) өнімнің бір бөлігі болмайды,
жоғалады, буланады, құрғаққа ұрынады немесе экономикалық құны жоқ тұнбаға
(шөгіндіге) айналады (1).
Қалдық - бұл өнімнің бір бөлігі болып табылмаса да белгілі бір құны
бар материалдар. Оларды сатуға немесе қайталап пайдалануга болады (яғни
өңдеу өнеркәсібіндегі жаңқалар (жоңқа) мен ағаш тақтайлары; металл өңдеу
саласындағы құймалар мен болат балқыту).
Ақау, әдетте оның сапасын тексеру кезінде өнім өндірісі аяқталған
кезеңде пайда болады.
Бұл мәселемен пшұғылданатын көптеген авторлар ақау, ысырапқа арналған
эквиваленттіқ (баламалы өнім) бірліктің қорытынды есебін елемеуге болады
дейді. Бұл бұлай түсіндіріледі: қалыпты ақаудың шығынында - осы әдісте
эквиваленттік бірліктердің әлдеқайда жоғары шығындарын қолдану жолымен
сапалы өнімдерге автоматты түрде бөлінеді. Алайда мұндай жылдамдатылған
әдіс нақты нәтижені толық бермейді.
Ақауды қемістік (дефект) сипаттарына қарай мына белгілермен жіктеуге
болады:
қалыпты - ол тиімді өндіріс процесінде пайда болмайды және іріктелген
технологиялық процеске тән болып табылмайды. Мұндай ақауды көптеген
жағдайларда бақылауға болады (сапасыз материалдарды пайдаланудағы станоктың
сынуы, апат).
қалыпты емес (сапасыз өнім) - шығындар белгілі болған уақьптағы кезеңде
залал ретінде есептен шығарылуы керек және кірістер мен шығыстар туралы
есеп беруде жеке бал ретінде көрініс табуы керек әрі өндірілген өнімнің
өзіндік құнында көрінбеуі керек.
техникалық бақылау бөлімі белгіленген кемістіктердің сипатына қарай
- түзелетін және түзелмейтін болып бөлінеді.
Түзетілетін (ішінара) ақау - бұл оның түзетілуіне қосымша шығын
жұмсалғаннан кейін (техникалық жағынан мүмкін және экономикалық мақсатқа
лайықты) пайдалануға жарамды өнім. Алайда, мынаны да есте ұстау қажет,
ақауды түзету тек мына жағдайда - егер шығындардың өсуінен табыстардың өсуі
басым болғанда ғана, оған кірісуге, яғни ақауды түзетуге болады.
Түзетілмейтін ақау (түпкілікті) - бұл түзетілуі мүмкін емес және
экономикалық мақсатқа лайықты емес бұйым;
• ақау көзге түскен, яғни табылған орны бойынша
дайындау барысында кәсіпорында анықталатын ішкі және жинау, монтаж және
басқа пайдалану процесінде сатып алушымен анықталатын сыртқы деп бөлінеді.
Өнімді техникалық қабылдау проңесінде анықталған кемістік тізімдемеде
немесе ақау актісінде ресімделуі қерек. Түпкілікті ақау өндірістен алыньш,
изоляторға тапсырылады. Актіде ақау деп танылған өнімдердің саны, атауы,
ақау түрі, оның себептері мен оған кінәлілер, өзіндік құны және кінәліден
өндіріп алудың сомасы, ақау деп танылған өнімді қабылдап алғаны туралы
қойманың белгілеуі көрсетілуі керек.
Жабдықтаушыдан келіп түсетін сапасыз материалдар, дайындау кезіндегі
немесе өткен операцияда өңдеу барысындағы жасырын кемістік, жөндеуге
келмейтін жабдықтар мен аспаптар, өндіріс технологиясьшьщ бұзылуы, жобалық
және технологиялық құжаттамалардағы дәлсіздіктер (неточность) ақаудың
негізгі себептері болуы мүмкін.
Актіде, сондай-ақ, шығын баптары бойынша ақаудың өзіндік құнын
калькуляциялауға қажетті мағлұматтар көрсетіледі.
Акт техникалық бақылау қызметкерімен, мастермен немесе цех бастығымен
екі данадан жасалады.
Ақаудың себептері мен оған кінәлілер анықталып, кінәліден түсініктеме
алынған соң және өндірістік бөлім қорытынды шығарғаннан кейін акт
бухгалтерияға тапсырылады.
Белгілеу бойынша мөлшері анықталып, ақаудан болатын ысыраптың және
ішінара ақауларды түзетуге кеткен шығындардың есебі жасалуы керек (қосымша
шығынға жүмсалған материалдың құны, кемістікті жою, тазалауға байланысты
жүргізілетін басқа да қоеымша жұмыстар мен жөндеу, монтаждау үшін
есептелетін жүмыстардың еңбекақысы және бұрын өткізілген өнім бойьшша
аньщталған кемістіктер кепілдеме берілген мерзім ішінде жөнделуге
байланысты шығындар шоты арқылы тапсырыс берушілер және сатып алушылармен
зиянның өтелуін қосқандағы үстеме шығындардың бір бөлігі). Актіде, соньмен
қатар, сапасыз материалдармен жабдықтағаны үшін жабдыктаушылардың есебінен
ұсталатын (егер олар өз кінәсін мойындаса) шығын сомасы, ақауды
жіберушілердің зиянды өтеу сомасы, сондай-ақ пайдаланудың мүмкін бағасы
бойьшша ақау деп танылған бұйымды бөлшектеу мен жөндеуде кірістелген
материалдардың құны көрсетіледі. Ақауды түзету мен зиянды өтеу шығын
сомаларының арасындағы айырмашылық ақаудан болатын ысырапты білдіреді әрі
шығын баптары мен экономикалық элементтерге сәйкес өнімнің өзіндік құнына
қосылады. Актіні ақаудан болатын ысырапты кінәлінің есебінен немесе
шаруашылық қызметтің нәтижесінің есебінен есептен шығару туралы шешімді
қабылдайтын субъект басшысы беқітеді. Акт ақауды жою туралы бастапқы
құжаттарға сәйкес келетін ресімдеудің негізі болады. Ақауды түзетуге
төленетін жұмыстың ақысы ақаудың дабылдамалық жүктеліміне (сигнальный наряд
на брак) жазылады, ал ақауды түзету үшін пайдаланылатьш материалдарды
босатуға, өзгертіп жасауға - дабылдамалық талап етуге жазылады.

Түзетілетін ішкі ақаудың өзіндік құны шикізат пен ақаудың түзетуге
кететін материал құндарынан, ақауды түзету жұмыстарымен айналысатын
жүмысшылардың еңбекақыларынан, осы жүмысшылардың еңбекақы қорынан
аударымдардан (яғни еңбекақы қорының аударымдарынан) тұрады. Ал, ақауды
түзетуден болатын ысыраптар оның өзіндік құнынан кінәліден ұсталған соманы
шегеру арқылы анықталады. Аса үлкен емес номенклатурадағы кәсіпорындарда
ақау белгіленген калькуляция баптары бойынша бағаланады (материалдар,
өндіріс жұмысшыларының еңбеқақысы, аударым, үстеме шығындар). Егер субъект
үлкен бұйым номенклатурасына ие болса, ақау жоспарлы немесе нормативті
өзіндік құндарымен бағаланады.
Сыртқы ақаудың өзіндік құны ақау деп танылған өнімнің өзіндік құнынан
және оны сатып алушыға жөнелту шығыннан, сондай-ақ ақау деп танылған
өнімдерді ауыстыру барысындағы көліктік шығындардан немесе ақауды түзету
үшін сатьш алушыға берілетін шығындардан тұрады. Өнімді тұтынушылар төлеген
айыппүл, өсімақы, тұрақсыздық төлемі ақаудың өзіндіқ құнына қосылмайды,
субъект қызметінің нәтижесіне есептен шығарылады,
Ақаудан болатын ысыраптың синтетикалық есебі 93 Үстеме шығындар
бөлімше шотында, 3 Ақауды түзету шығындары қосалқы шотында жүргізіледі.
Әрбір айдың аяғында ақаудан болатьш ысырап өндіріс шығындарының есебіне
есептен шығарылады және дайын өнімнің өзіндік құнына қосылады.
Өнім ақауының түрлері бойынша мына шоттардың корреспонденттерін
ұсынуға болады.
Ел ішінде өнім өндіру барысындағы ішкі ақауды түзету шығындары:
• Ақауды түзету үшін цехқа материалды босату талабы негізінде
Дебет 9313 Ақауды түзетуге кететін материалдар
Кредит 201-208 Шикізат және материалдар 230000
• Ақауды түзету жүмысымен айналысатын жұмысшының еңбеқақысы
есептеледі Дебет 9323 Ақауды түзетумен айналысатын жұмысшының еңбекақысы
Кредит 681 Еңбекақы бойынша қызметкермен есеп айырысу 60000
• Ақауды түзетумен айналысатын жүмысшылардың еңбеқақы қорынан
аударылатын сомаға
Дебет 9333 Ақауды түзетумен айналысатын жүмысшылардың
еңбекақы қорынан
Аударым
Кредит 635 Әлеуметтіқ салық 8272
Өндірісте ақаудан баска ары қарай қайта жасауға берілетін немесе
тараптарға өткізілуі мүмкін қалдықтар пайда болады.Ч.Т. Хорнгрен мен Дж.
Фостердің анықтауы бойынша қалдық - бұл шығарымда (на выходе) өнімнің
бөлігі болып табылмайтын өндіріске кеп түсетін материалдар, алайда оның
салыстырмалы түрде аздаған экономикалық құндылығы болады.
Өнім өндіруде қалдықтарға жіберуге болатын материал шығындарының
сметалық нормасы пайдаланылады. Материалдың сметалық нормасы былай
есептелуі мумкін: дайын өнім бірлігіне кететін нормативті бағасы, дайын
өнім бірлігіне кететін калдықтардың нормативі ысырап салмағына көбейтілген
өнім бірлігіне кететін қалдыктардың нормативті бағасын азайту.
Әдетте қалдықтарға өлшеуге (таразыға тартылатын, саналатын) келетін
металл және ағаш кесінділері, тақтайлары, жаңқалары, үгіндісі, жоңқалары
жатады. Қалдықтар сметалық нормаға сәйкес болуы керек, олардың шектен тыс
көбеюі өндірістің тиімсіздігін көрсетеді.
Ескерілген және өткізілген қалдықтардың құны үстеме шығындарды (оларды
кірістемей-ақ) кемітуге қатысты болады.
Мұнда өткізуден түскен соманы бухгалтерлік жазбамен көрсетуге болады.
Дебет 441 Банктегі ағымдық, корресповденттік шоттағы ақша, 451 Кассадағы
ұлттық валюта түріндегі қолма-қол ақшалар Кредит 930 Үстеме шығындар.
Алайда, егер қалдықтар ұзақ уақыт боны өткізілмесе, онда олардың
пайдалануының мүмкін бағасы мен сатудың таза құны бойынша тауарлы-
материалдық қор құрамында екенін ескеру керек.
Дебет 206 Басқадай материаддар қосалқы шот Өндірістегі қалдықтар
Кредит 900 Негізгі өндіріс.
Егер қалдықтар өткізуге арналмаса, ол негізгі және қосалқы материал
ретінде қайталап қолданылса қоймаға кірістеліп, қажетті жағдайда өндіріске
жіберіледі.
Үстеме шығындардың икемді бюджетін жасауда оның құрамына ақаудың таза
шығындары мен оның түзетуге жұмсалатын шығын, сондай-ақ қалдықтарға
босатылатын шығын кіреді.
Мұнда бұрын аяқталмаған өндіріс ретінде ескерілген ақау бірлігі оның
құрамынан шығарылып, өндірістік үстеме шығынға қатысты болады. Ұйымның
кезеңдік басшылығы нақты ақаумен өндірілген және қалдықтардан алынған
бюджеттік босатуларды салыстырады. Мұндай салыстыру ақау деп танылған
бұйымдарды бақылауға және осыған орай ақауды кеміту, өндірістің қалдықтарын
азайту жолдарын іздестіру бойынша басқарушылық шешім қабылдауға
пайдаланатын жалпылама ақпарат береді.
I ТАРАУ.
2.1. Басқарушылық шешімді және бақылауды негіздеу шығындары туралы
ақпарат (болашақ кезеңдегі болжау).
Басқарушылық шешімді қалыптастырудагы ақпараттық қажеттіліктер әр
түрлі деңгейдегі бөлімшелер шығындары өзара байланысты жүйемен
басқарылғанда ғана қанағаттандырылады. Ұйымның есептік ақпараттық жүйесін
құруға әсер ететін негізгі факторларға аса қажетті бастапқы талдамалық
деректерді алу, тиісті көздерге бастапқы мәліметтерді тарату, талдамалық
(сараптамалық) ақпаратты басқаруға ақпараттық қажеттіліқтерді
қанағаттандыруды іске асыру процесінің жүруі жатады.
Басқарушылық шешімді өндіру (жасау) процесі мәселені шешудің бірнеше
мүмқін жолдарын (нұсқаларын) салыстыра қарауды және олардың арасынан ең
қолайлысын таңдап алуды білдіреді. Аса қажетті ақпараттарды бухгалтер
береді.
Бұл процестің мына кезеңдерін бөліп қөрсетуте болады: мәселенің пайда
болуы, әрекетке жақын, яғни мәселені шешуге септігі тиетін мүмкін
нұсқаларды анықтау, шаруашылық операцияларына баламалардың ықпалын талдау:
іске жарамды нұсқаларды іріктеу, нәтижелерді талдау. Шешімді қабылдау
моделі (үлгісі) басқарушылық жүйемен бақыланатын және бақыланбайтын
факторлардың сандық және символдық мағыналарын, сондай-ақ операциялық
шарттар мен шеқтеулерді білдіреді.
Басқарушылық шешімді қабылдауға баламалы нұсқаларды қарастырғанда
болжалды шығындар мен табыстар баламалы нұсқалар бойынша айыратын
релеванттық талдау қолданылады. Яғни, алдағы басқарушьшық шешімге қатысты,
нұсқалар бойынша ерекшеленетін шығындар мен табыстар релеванттық бола
алады.
Басқарушылық шешімді қабылдау процесіндегі мұндай тәсілдеме елеулі
ақпараттарға ғана назар аудартады, ал, бұл өз кезегінде әлдеқайда жақсы
шешімді өндіру процесін оңайлатады әрі тездетеді.
Шығындар – көлем - пайда таддауы шығынның, түсімнің, өндіріс
көлемінің және пайданың өзара байланысына негізделген әрі жоспарлау мен
бақылаудың басқарушылық аспабы болып табылады. Мұндай таддау барлық
шығындардың орнын толтыруға, бағалы шешімдерді кабылдауға және басқарушылық
міндетті іске асыруға аса қажетті өндіріс көлемін анықтауға мүмкіндік
береді.
Шығындарды өзгермелі және тұрақты деп бөлу залалсыздыц нүктесін, яғни
ұйым зиян да шекпейтін, пайда да алмайтын аса қажетті өндіріс көлемін
есептеуге мүмкіндік береді. Шығындардың мінез-қүлқын бағалау залалсыздық
нүктесіне жеткенге дейін өзіне тұрақты шығынды қосатын, ал жеткеннен кейін
- салык салынғанға дейін пайданы қосатын маржиналдық табыстың
тұжырымдамасымен тікелей байланысты.
2.2. Шығынды бюджеттеу ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Басқарушылық есеп жайында
Басқарушылық есеп бухгалтерлік есеп жүйесінің элементі ретінде
Қазақстандағы кедейшіліктің осы заманғы жағдайы
Осы заманғы әлем: жаһандану үрдісі мен сынақтары
Бөлшектер көзі және осы заманғы детекторлар
Қазақстандағы табиғи ресурстарды пайдаланудың осы заманғы жағдайы
Қонақжайлылық индустриясы және осы салада маркетингтің бүгінгі даму деңгейі
Ұлт дамуының жаңа кезеңі және алаш мүддесі
Қазақстанның Республикасының қызмет көрсету дамуының қазіргі деңгейі
Саяси идеялық ойлардың негізгі кезеңі
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь