Компютерлік вирустар

ЖОСПАР
Кіріспе 3
КОМПЬЮТЕРЛІК ВИРУСТАР 3
Вирустар және олардың әр түрлілігі 3
Бүлінген және вирус жұққан файлдар 5
"Көрінбейтін" және өздігінен өрбитін вирустар 6
Компьютерлік вирустардың қысқаша жіктелуі 6
Компьютерлік вирустардан сақтанудың негізгі тәсілдері 8
Қорытынды 11
Қолданылған әдебиет тізімдері 12
        
        ЖОСПАР
Кіріспе 3
КОМПЬЮТЕРЛІК ВИРУСТАР 3
Вирустар және олардың әр түрлілігі ... және ... ... ... ... және ... ... вирустар 6
Компьютерлік вирустардың қысқаша жіктелуі 6
Компьютерлік вирустардан сақтанудың негізгі тәсілдері 8
Қорытынды ... ... ... ... вирустар. Олар қандай және олармен қалай күресуге болады?
Бұл тақырыпқа байланысты қазіргі ... ... ... және жүздеген
мақалалар жазылған, ондаған компанияларда жүздеген мамандар компьютерлік
вирустармен жетілген ... ... ... Бір ... бұл тақырып үлкен
маңызы жоқ сияқты. Бірақ бұл олай емес. Компьютерлік ... ... ... де ... ... негізгі көзі болып отыр.
Компаниялардың және өнеркәсіптердің вирустардың ... ... ... де ... фирмалардың өзара бәсекесінің ... ... ... ... ... ... ... емес және кейде
жылына миллиондаған долларға тең қыруар ... ... ... бұл ... ... ... ондай инциденттердің тек қана бір ... ... ... ... ... ... ... программалар және
"темір" ("железо") вирустардан толық қорғаныстың кепілдігін бере ... ... қиын ... ... кері ... ... адам –
компьютер. Пайдаланушылар және программист–мамандарының өздері де қарапайым
өзіндік ... ... ... ал ... ... ... соншалықты мүшкіл, одан да оның болмағаны артық болар еді.
КОМПЬЮТЕРЛІК ВИРУСТАР
Вирустар және ... әр ... ... - арнайы жазылған шағын көлемді ... Ол ... ... программалар соңына немесе алдына қосымша
жазылады да, ... ... ... сондай-ақ компьютерде тағы басқа
келеңсіз әрекеттерді істеуі мүмкін. Ішінен осындай ... ... ... ... ... "бүлінген" деп аталады. Мұндай ... ... ... ... жұмысқа кірісіп, оның негізгі функциясы орындалмайды
немесе қате орындалады. Вирус іске ... ... да кері ... оларға да "жұғады" және басқа да зиянды іс-әрекеттер ... ... ... немесе дискідегі файлдардың орналасу кестесін бүлдіреді,
жедел жадтағы бос ... ... ... және ... ... жасыру мақсатында вирустың басқа программаларды
бүлдіруі және оларға зиян ету ... ... сырт ... ... Оның кері әсері белгілі бір шарттарды орындағанда ғана іске ... ... ... ... ... орындаған соң, жұмысты басқаруды
негізгі программаға береді, ал ол ... ... ... ... ... ... ол ... бұрынғы қалпынша жұмысын жалғастырып,
сырт көзге "вирус жұққандығы" бастапқы ... ... ... көптеген түрлері ЭЕМ жадында DOS-ты қайта жүктегенше тұрақты
сақталып, оқтын-оқтын өзінің зиянды әсерін тигізіп отырады.
Вирустың зиянды іс-әрекеттері алғашқы кезде ... ... ... ... ... ол өте тез орындалып әсері онша білінбеуі мүмкін,
сондықтан көбінесе адамдардың компьютерде әдеттегіден ... ... ... ... өте ... ... ... "вирус жұққан"
программалар саны ... ... онда ... бар ... сырт ... байқалмайды. Бірақ біраз уақыт өткен соң, ... ... ... құбылыстар басталғаны білінеді, олар, мысалы, мынадай ... ... ... ... ... ... ... қалады немесе дұрыс жұмыс
істемейді;
- экранға әдеттегіден тыс бөтен мәліметтер, символдар, т. б. ... ... ... ... жылдамдығы баяулайды;
- көптеген файлдардың бүлінгені байқалады және т. с. с.
Компьютерге ... ... ... ... кейбір файлдар мен
каталогтар, ... ... ... ... оның үстіне
пайдаланылған дискеттер арқылы немесе жергілікті байланыс ... ... ... ... компьютерлерге таралып кеткені байқалмай да
қалады.
Вирустардың кейбір түрлерінің кері әсері тіпті одан да терең ... ... ... ... ... ... әсерімен білдіртпей, көптеген
программалар мен дискілерге үндемей таралып кетеді де, сонан соң бірден ... ... ... ... ... компьютердегі қатты дискіні
өздігінен қайта форматтап шығады. Ал зиянкестік ... ... ... ... ... қатты дискідегі мәліметтерді ... ... ... ... не ... ... бәрі вирустан дер кезінде қорғанбасак, оның келешектегі әсері
керекті мәліметтерді ... ... ... талас тудырмаса керек.
Вирус программасының байқалмау себебі олардың көлемі ... ... да, ... ассемблер тілінде жазылады. Кез келген жағдайда ... қай ... ... ... да, ол мәлімет алмасып ... ... ... де тез ... ... және өте көп зиянкестік
әрекеттер жасауы мүмкін.
Қазіргі кездегі вирустар негізгі екі топқа ... ... ... ... тұрақты сақталатын) вирустар;
- резиденттік емес вирустар.
Вирус жұққан программа іске қосылғанда резиденттік вирустар әсерлене
әрекет етеді, олар ... ... ... ... ... ... уакытта
әсері сезілмегенмен, соңынан бірден іске қатты кіріседі. Бұл вирустарды тез
анықтау ісін қиындатады.
Дискілерге мәлімет жазу кезінде вирус ... ... ... ... ... ... ... жатқанда солармен қосылып дискіге
жазылып алады да, оның қалай "жұққанын" ... ... де ... ... емес ... ... жадқа тұрақты күйде жазылмайды, бірақ вирустың
әсері тиген программа іске қосылғанда ол екпіндене түседі де, өзі ... ... ... ... PATH командасында көрсетілген каталоггардан
өзі ішіне ... еніп ... файл ... ... ... тауып, оның
ішіне кіріп алып, ол кейін жұмыс істейтін кезде соған ... ... және ... ... ... дискідегі кез келген файлды бүлдіре алады, ... ... ол ... ... яғни ол файлдың ішкі көлемінен орын алып,
оның қызметін ... ... ... ... зиянды әрекетін бастап
кетеді. Дегенмен, көптеген программалар мәтіні мен ... ... ... файлдарына, электрондық кестелердегі мәліметтерге
вирустар онша әсерін ... ... тек ... ... қана ... Вирустардың мынадай файлдарға жұғуы мүмкін:
1.Бірден орындалатын файлдар, белгілі бір іс-әрекет ... ... .com және .ехе ... ... файлдар, сондай-ақ басқа
программаларға қажет кезінде ... ... ... ... ... ... файлдық деп атайды. Вирус жұққан ... кері ... ... ... іске ... сәттерде жасайды. Ең
қауіпті вирустарға резиденттік түрде жедел ... ... ... ... зақымдап отыратындары жатады. Ал егерде олар AUTOEXEC.BAT
және CONFIG.SYS арқылы іске қосылатын программаларға жұқса, онда компьютер
өшіріліп қайта іске ... ... ... өз ... ... қайталап
жүргізіп отырады.
2. Операциялық жүйенің жүктеуіші мен қатты дискінің ең басты мәлімет
жүктеу жазбасы. Бұл ... ... ... ... ... Boot — вирустар деп аталады.
Мұндай вирустар өз қызметін компьютерді іске қосканда, ... ... ... ... ... және ... компьютердің
жедел жадында тұрақты сақталады. Бұлардың таралу ... - ... ... ... ... ... жүктегіш мәліметіне зақым
келтіру болып табылады. Әдетте мұндай вирустар екі бөліктен тұрады, өйткені
дискеттің ... ... мен ... ... ... ... өте ... тұрады, сондықтан вирус бірден түгелдей олардың ішіне орналаса
алмайды. Вирустың екінші ... ... ... ... ... ... ... жазылып қалады.
3. Құрылғылар драйверлері, яғни CONFIG.SYS файлының шеткері қүрылғылар
көрсетілетін Devise деген сөз ... ... ... файлдар. Ондай
файлдағы вирус сол құрылғыны іске қосқан ... ... ... ... бір компьютерден екінші компьютерге көшіру өте ... ... ... көп ... ... DOS ... файлдарына
(MS DOS.SYS және IO.SYS) да вирус жұқтырылуы теория жүзінде ... ... ... іс жүзінде өте сирек кездеседі.
Әдетте әрбір вирус түрі файлдың бір ... екі ... ... ... ... бірден орындалатын файлдарға "жұғатын" вирустар жиі
кездеседі. Дискінің жүктегіш аймағын ... ... ... ... ... ... ... құрылғылар драйверлерін зақымдайтын вирустар ... ... олар ... ... файлдарға да зиянын тигізеді.
4. файлдық жүйені өзгертетін ... ... ... жаңа ... - ... ... ... вирустар көбейіп таралуда, оларды қысқаша DIR-вирустар деп
атайды. Мұндай вирустар өз ... ... ... бір ... ... ... кластеріне) жасырын жазып қояды да, оны дискінің ... ... (FAT) ... соңы ... ... .COM және .ЕХЕ ... ... үшін - каталогтағы файлдың алғашқы
мәліметі көрсетілген орынға вирус жазылған қате орын көрсетіліп, ал ... - ... ... ... каталогтың пайдаланылмайтын
бөлігіне жасырынады. Сол себепті кез ... ... іске ... бірінші вирус оқылады да, ол ... ... ... ... файлдарды өңдейтін DOS программаларына жабысады. Бірақ жалпы
көрініс каталог дұрыс ... ... ... ... сырт ... мұның әсері
білінбей тұрады. Тек вирусы бар дискеттерден программалық файл ... оның ... ... ... ... 512 не 1024 байт қана ... ... ... тиіс ... бар ... ... іске ... дұрыс емес екендігі байқалмайды. Міне осылай "ауырған" ... ... ... үшін тек ... ... ... қажет
(мысалы, Aidstest программасының соңғы нұсқалары).
"Көрінбейтін" және өздігінен өрбитін ... жай ... ... үшін ... ... ... ... пайдаланып жүр. Осындайлардың екі түрін - ... ... ... ... ... ... ... вирустар былай жасырынуды әдетке айналдырған,
олар DOS жүйесінің вирус жұққан ... ... ... ... ... ... бұл ... тек вирус жұққан компьютерде ғана байқалады, ал
вирус жұға қоймаған компьютерлерде файлдар мен ... ... ... ... қиын ... ... вирустар. Вирустардың жасырыну жолының екінші тәсілі
- өзін-өзі аздап өзгертіп, өрбіп ... ... ... ... кері ... ... үшін өз көлемінің ... ... ... сақтайды. Бірте-бірте өрби отырып, олар
таңбалану тәсілін де, ... ... ... де ... ... Осының арқасында вирусты іздеп табатын тұрақты байттар тізбегі
болмай, оларды ұстайтын детектор-программалар жұмысы қиындайды.
Компьютерлік ... ... ... ... 10 000 ... ... вирустар белгілі. Оларды
әдетте мақсатына, жұмыс логикасына, ... және ... ... аумағына
қарай топтарға жіктейді.
Компьютерлік вирустардың қысқаша жіктелуі
|М ө л ш е р і ... ... ... ... ... ... |
|бойынша |логикасы бойынша |аумағы ... ... ... 648 байт ... ... көп |"шантаж" жасаушы" |
|"В"1701 байт |"логикалық ... ... - ... байт ... ... ... |
|n байт "Е"1800|"құрттар" ... | ... "М" n ... ... |есептеу | |
| ... ... | ... байт |ЭЕМ ... | |
| ... ... | |
| | ... | ... ... ... ... ... және мақсатына қарай оларды шартты түрде төмендегідей
жіктеуге болады:
"Ұстауыш-вирустар" - ... ... ... қателіктер мен
дәлсіздіктерді пайдаланады. Көлемді ... ... ... ... ... жабысады. Әртүрлі зияндық әрекеттері бар
вирус.
"Логикалық бомбалар" ... әсер ... ... ... программаларға кіріп алып білінбей тұрады. Тек белгілі бір
шарттар (көрсетілген ... ... ... ... ... ... ... орындалғанда ғана әсер ете ... ... ... ... дейін неғұрлым көп программаларға "жұғуға" тырысады.
"Құрттар" - ... ... ... бос ... ресурстарын анықтау программаларына кіріп алып, сол
бос құрылғыларды тектен тек жұмыс істеуге мәжбүр етеді. ... ... ... енгізіп, құрдан құр ... ... ... ... баспаға шығартады және т.с.с.
"Троян аттары" - қарапайым қолданбалы программаларға кіріп алып,
соларға рұқсат ... ... ... ... оқып жария
етеді, жедел жадтағы информацияларды "басқа ... ... ... ... ... мен көбею жолы оңай болғандықтан, көбінесе
компьютер желілерін жайлап алады.
Мақсаттарына қарай вирустар мынадай 4 ... ... ... ... - онша қатты зиянын тигізбейтін вирустар.
2. "Шантаж ... - ... ... ... ... ... әсері
жоғалатынын анонимді түрде хабарлайтын "баяу әсер ететін бомбалар".
3. "Насихатшы" - "өзін көрсету" мақсатында жасалған.
4. "Мағынасыз" - атынан-ақ әсері түсінікті.
Бізде кең ... Aids ... ... ... ... ... ... көлеміне қарай жеті топқа
жіктеуге болатыны белгілі, олар жоғарыда көрсетілген.
Компьютерлік вирустардан сақтанудың ... ... ... ... ... ... ... иілгіш дискеттер
арқылы таратылады. Егер компьютер жергілікті желіге қосылған болса, онда
вирустың ... ... да кең жол ... ... жайт, вирустардың кейбір түрлері компьютерге келісімен
зиянды ісіне кірісіп кетеді, ал ... ... ... ... енсе де
іске кіріспей, біраз уақыт ... ... ... бұл ... мезгіл" деп атайды. Бұл мезгіл аралығында олар екпінді ... ... ... ... ... ... бір уақыт мөлшері өткен
соң немесе ол өзін-өзі белгіленген мөлшерде ... ... соң ... ... үшін ... ... ... болады:
- информацияны қорғаудың жалпы шаралары - ... ... ... ... ... ... программаларды қолданбауға және
жұмыс істеп отырған адам қателіктер жібермеуге тырысуы;
- ... ... ... яғни вирусты жұқтыру
мүмкіндігін азайту тәсілдерін қарастыру;
- вирустан ... ... ... ... Жалпы информация
қорғау тәсілдері тек вирустан сақтануда ғана емес, басқа жағдайда да
пайдалы болатынын есте ... жөн. ... ... ... екі ... ... көшірмесін алып отыру - файлдарды және ... ... ... ... ... информацияңызды басқалардың жиі пайдалануына тосқауыл қою -
ол информацияны рұхсатсыз (санкциясыз) көшіріп ... яғни ... ... ... және ... бар ... қашық жүруді
және мәліметтерді өзгертуді, вирустар енгізуді болдырмауды ... ... ... ... тәсілдерінің қажеттілігіне
қарамастан, қазіргі кезде тіптен ... өзі ... ... ... ... үшін арнайы программалар қажет және оларды тұрақты түрде
қолдана бастау керек. Мұндай программаларды бірнеше түрлерге ... ... ... ... ... ... ... жүйелік аумақтарындағы өзгерістерді ... ... ... ... сақтайтын резиденттік
программалар) және вакциналар (иммунизаторлар). ... ... ... программаларды үш негізгі топқа бөлуге болады:
- файл мәліметтерінің бақылауға арналған олардың қосындыларын есте
сақтауға ... ... ... ... ... ... вирус жұққан сәтте оларды
анықтайтын резиденттік программалар;
- вирустар жұқтырылғаннан ... ... бар ... ... ... белгілі бір сипаттамаларын есте сақтайтын
антивирустік программалардың негізгі жұмысы - сол ... ... ... белгіленіп жазылып қойылған мәндермен салыстырады.
Егер файл ішіне вирус енсе, онда олар бір-біріне сай келмейді де, ... ... ... ... ... ... Осы ... бұрын белгісіз
жаңадан шыққан вирус түрін де анықтауға болады. Бірақ бұрын ... ... ... ... ... ... қажет. Ал кейде сол
сипаттамалардың өзгеруі вирустың әсерінен емес, ... ... ... де ... ... Оның ... сіз тексеру сипаттамаларын
жазу кезінде компьютерде вирус жоқ ... ... ... ... ... бұл ... ... нәтиже бере алмайды.
Сондай-ақ, бұл программалардың тағы бір ... ... ... кетуі мен бақылау сипаттамаларының файл көлемін шектен ... ... ... Оған ... ол ... ... немесе
аттарын өзгерту қажет болса, тағы да сипаттамаларын өзгертіп жазу керектігі
түсінікті шығар.
Детектор-программалар тек ... ... ... ... ... ... жаңа ... олар дәрменсіз боп келеді.
Доктор-программалар немесе "фагтар" вирус жұққан программалар ... ... ... алып ... яғни ... алу" ... ... -
оларды бастапқы қалпына келтіреді.
Ревизор-программалар да алдымен программалар мен дискінің жүйелік
аймағы ... ... ... ... ... соң оны ... отырып сәйкессіздікті анықтаса, оны дереу программа иесіне
хабарлайды.
Доктор-ревизорлар - доктор-программа мен ... ... ... ... тек ... ... ... қана қоймай, оларды
автоматты түрде "емдеп" бастапқы қалыпты жағдайға түзеп келтіреді.
Сүзгі программалар - компьютердің оперативтік (жедел) жадында ... ... да, ... ... ... ... ... алып, бұл туралы жұмыс істеп отырған адамға дер кезінде
хабарлап отырады. Одан әрі шешім ... ... ... байланысты болады.
Вакцина-программалар (немесе ... ... ... әсер етпей, оларды вирус "жұққан" сияқты етіп
модификациялайды да, ... ... ... бірақ бұл программаларды
пайдалану онша тиімді ... көп ... ... - ... ... ... ... жаңадан шыққан вирустан хабардар болып, соларға карсы шара қолдану
жолдарын анықтап, үнемі өзгертіліп отырады. Бұл ... ... ... ... үшін ... ... (мысалы, с:) мынадай
командамен тексеріп отыру керек:
Ал егер компьютерде ... бар ... ... болса, онда оны мына
командамен емдеу қажет:
Тек программалық файлдарды ғана емес, қалған мәліметтерді де ... үшін мына ... ... ... ... ... ... тобына жататын
Doctor Web программасы да жиі қолданылып жүр, оның бұрынғы нұсқаларын іске
қосу үшін wed c: /f ... ... ... ... ... ... ... командалық жолы арқылы программалық ортаға кіріп, меню ... ... ... ... қалай тексеретінімізді енгізіп, оның ... (F1 ... - ... ... ала ... толық қолдана аламыз.
Вирустардың жаңа түрлері күнбе-күн пайда болып жатыр, сондықтан
антивирустық программалардың да ... ... ... ... қолданған дұрыс болатыны түсінікті шығар.
Компьютерге вирус енгенін сезсеңіз, мына ережелерді мұқият орындаған
абзал;
1. Алдымен аспай-саспай, ойланып іске ... жөн ... ... ... бір әрекет бірден орындалуы керек - вирустың ... әрі ... үшін ... бірден өшіру қажет.
3. Егер компьютерге "жұққан" вирус ... ... ... ... ... дискілерді тексеру мақсатында соларды дереу іске
қосыңыз.
4. Біртіндеп вирус жұғуы мүмкін болған барлық дискілерді тексеріп ... Егер ... ... ... ... ... болса,
онда дискіні қайта форматтап, мәліметтеріңізді бұрынғы қалпына келтіруге
тырысыңыз.
Енді компьютерге ... ... ... ... және жұққан
жағдайда оның зиянкесті әрекеттерін ... ... ... ... ... ... ... болады:
1. Информацияны әркімнің жиі пайдалануын шектеу және оның ... ... ... ... ... ... ... Вирустан "емдеу аспаптарын" дайындап қою.
4. Белгілі бір уақыт сайын компьютерді вирусқа тексеріп отыру.
Қорытынды
Компьютерлік вирустар «таза» компьютерге вирус жұққан иілгіш ... ... Егер ... ... ... ... болса, онда
вирустың таралуына бұрынғыдан да кең жол ашылады.
Компьютерге вирус енгенiн сезсеңiз, мына ережелердi ... ... ... ... ... iске ... жөн ... ұмытпаңыз.
2. Дегенмен, бiр әрекет бiрден орындалуы керек- вирустың зиянды әрекеттерiн
әрi жалғастырмас үшiн компьютердi бiрден өшiру ... Егер ... ... ... ... ... алатын детектор-
программаларыңыз болса, дискiлердi тексеру мақсатында оларды дереу iске
қосыңыз.
4. Бiртiндеп вирус жұғуы ... ... ... ... ... ... Егер ... барлық файлдарыңыздың архивтiк көшiрмелерi болса, онда
дискiнi ... ... ... ... қалпына келтiруге
тырысыңыз.
Егер компьютерге вирус жұқтыру мүмкiндiгiн ... және ... оның ... ... ... азайтатын шараларды
қарастырайық, оларды бiрнеше топтарға жiктеуге ... ... ... жиi ... ... және ... сақтау.
2. Сырттан келген мәлiметтердi мұқият тексеруден өткiзу.
3. Вирустан “емдеу аспаптарын” дайындап қою.
4. Белгiлi бiр уақыт сайын ... ... ... ... ... үшін тағы да ... ... шараларды қолдануға
болады:
➢ Информацияны қорғаудың жалпы шаралары – ... ... ... дұрыс жұмыс істемейтін программаларды қолданбауға және ... ... адам ... ... ... ... ... пайдалану, яғни вирусты жұқтыру мүмкіндігін
азайту;
➢ Вирустан сақтайтын ... ... ... информация қорғау тәсілдері тек вирустан сақтануда ғана емес,
басқа жағдайда да пайдалы ... есте ... ... ... ... алып ...... және дискінің жүйелік
мәліметтерін көшіріп сақтау.
2. Керекті информацияларды басқалардың жиі пайдалануына тосқуыл қою – ... ... ... ... яғни ... ... ... және қателігі бар программалардан ... ... ... ... ... ... болдырмауды қамтамасыз етеді.
Қолданылған әдебиет тізімдері
1. "Информатика 30 сабақ", Е.Қ. ... Б. ... ... "Компьютерные вирусы: что это такое и как с ними бороться", Е. ...

Пән: Информатика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 9 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Компьютерлiк вирустар жайлы мәлімет27 бет
Компьютерлік вирус және компьютерлік вирустар түрлері11 бет
Компьютерлік вирустар жайлы5 бет
Компьютерлік вирустар жайлы ақпарат18 бет
Компьютерлік вирустар және антивирустық бағдарламалар25 бет
Компьютерлік вирустар және оның түрлері24 бет
Компьютерлік вирустар туралы13 бет
Компьютерлік вирустар туралы ақпарат10 бет
Компьютерлік вирустар туралы мәлімет9 бет
Компьютерлік вирустар. Программалық вирустар. 9 бет


Исходниктер
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь