Экономикалық жүйенің типтері мен модульдері

Күнделікті экономиклық өмірде адамдар арасындағы қатынастар әрқашан да белгілі экономикалық жүйе ретінде қызмет жасайды.
Экономикалық жүйе - бұл экономикалық процестердің жиынтығы. Ол қалыптасқан мүліктік қатынастар мен ұйымдық түрлер негізінде қогамда жүзеге асады.
Әлемдік экономикалық әдебиеттерде экономикалық жүйені топтаудың кең таралған екі фактор негізінде жүргізіледі:
1. Меншік типтері бойынша;
2. Экономиканы ұйымдастыру типтері бойынша;
Осындай әдістер негізінде экономикалық жүйені төмендегідей типтерге бөледі:
а) дәстүрлі экономика;
ә) әкімшілдік - әміршілдік экономика;
б) еркін бәсекелестік (таза капитализм) нарықтық эконмика;
в) қазіргі нарықтық экономика (қазіргі капитализм) немесе аралас экономика.
Енді осы типтерге толығырақ тоқталайық.
а) дәстүрлі экономика тұйық, оқшау шаруашылыққа негізделелі. Ұрпақтан ұрпаққа беріліп отырған дәстүр мен салт, қандай тауарды қалай, кім үшін өндіру арқылы анықталады. Экономиканың осы түрі бұрынғы заманға қарағанда, Азия, Латын Америкасы мен Африка елдерінде қазір өте сирек кездеседі.
б) еркін бәсекелестік нарықтық экономика ресурстарға жеке меншіктік және тауар өндірушінің еркін бәсекелік механизмімен сипатталады. «Тұлға өзінің барлық материалдық және рухани мүмкіндіктерін өз пайдалығы үшін қолдануға тырысады. Ол күнделікті өмірде қоғам үшін пайда келтіруді ойламайды. Адам тек өзінің мүддесін көздейді, бірақ бұл жағдайда көптеген басқа кездегідей, ол көрінбейтін қолмен, мақсатқа қарай бағыттайды және оның ойында бұл боғандай емес. Өзінің ойлаған мүддесін тіпті саналы түрде көздегенмен де, ол қоғам мүддесіне батымды – ақ жиі қызмет жасайды».
        
        Экономикалық жүйенің типтері мен модульдері
Күнделікті экономиклық өмірде адамдар арасындағы қатынастар әрқашан
да белгілі экономикалық жүйе ретінде қызмет ... жүйе - бұл ... ... ... ... ... ... мен ұйымдық түрлер негізінде қогамда жүзеге
асады.
Әлемдік экономикалық әдебиеттерде экономикалық жүйені топтаудың ... екі ... ... ... ... типтері бойынша;
2. Экономиканы ұйымдастыру типтері бойынша;
Осындай әдістер ... ... ... ... типтерге
бөледі:
а) дәстүрлі экономика;
ә) әкімшілдік - әміршілдік экономика;
б) ... ... ... ... ... ... қазіргі нарықтық экономика (қазіргі капитализм) немесе аралас
экономика.
Енді осы ... ... ... ... ... тұйық, оқшау шаруашылыққа негізделелі. Ұрпақтан
ұрпаққа беріліп ... ... мен ... қандай тауарды қалай, кім үшін
өндіру арқылы анықталады. Экономиканың осы түрі ... ... ... ... ... мен ... елдерінде қазір өте сирек кездеседі.
б) еркін бәсекелестік нарықтық экономика ресурстарға жеке меншіктік және
тауар өндірушінің еркін бәсекелік механизмімен ... ... ... ... және рухани мүмкіндіктерін өз пайдалығы үшін ... Ол ... ... ... үшін ... келтіруді ойламайды. Адам
тек өзінің мүддесін көздейді, бірақ бұл жағдайда көптеген басқа ... ... ... мақсатқа қарай бағыттайды және оның ойында бұл
боғандай емес. Өзінің ... ... ... ... түрде көздегенмен де,
ол қоғам мүддесіне батымды – ақ жиі ... ... ... ең ... экономика ретінде қарастырылады. Еркін
(либералды) нарықтық экономиканың негізін қалаушы А.Смит болды. Ол ... ... ... беру ... деп есептеді. Алайда еркін нарықтық
экономиканың нақты қызмет атқаруы көрсеткеніндей, оның бөлінбес серігі ... ... ... дағдарысының үнемі туындауы болып келеді.
Экономикалық дағдарыстар тарихын зерттеуі ... олар 1825 ... ... әрбір 8 – 10 жылда қайталанып отырады. Дағдарыс ... ... ... ... ... ... мөлшері көбейіп кетеді,
қолма – қол ақшалар айналымнан жойылады, зауыт пен фабрикалар тоқтатылады
және жұмысшылар ... ... ... ... ... және экономика
бүлінеді.
Экономикалық жүйенің типтері мен моделдері
| Негізгі |Т И П Т Е Р ... | |
| ... |Н А Р Ы Қ Т Ы Қ |
| ... | |
| | |XVII – XIX ғғ.| ... ХХ – шы ... |
| ... -| Еркін | ... | ... |
| ... ... ... ... |
| ... | ... | ... ... |Шаруашылықты |
|қоғамдастыру– |(мемлекет) |шеңберінде |бөлшектеп ... ... ... ... | ... ... ... түрі – |Мемлекеттік |Жеке индиви – |Жеке ұжымдық ... ... ... ... – | ... ... ... |
|рақ болуы | | | | ... ... ... ... және ... және ... | ... - өзі ... ... |
| | ... | | |
| ...... |Өндірістің әр |Экономикаға ... ... |
| | |– ... ... ... | |бір 8 – 10 ... ... бойынша антициклдық |
| | | ... |
| | ... ... | |
| | ... | |
| | ... | |
| ... |Күшті мем – ... ... және ... ... |
|кепілдіктер |лекеттік |әлеуметтік |мемлекеттік ... ... |
| ... ... ... |тепе – |
| ... ... ... ... |
| ... – | ... ... |
| ... ... | | |
| |жою | | | ... ... - ... ... ... ... ... және оны тереңірек талдау құбылысы әкімшілдік - әміршілдік экономика
теориясының пайда ... ... ... Әміршілдік экономика теориясының
ұраны: «Қазіргі өндіргіш күштермен олардың ұғыну ... ... ... ... Өндірістегі қоғамдық анархия ...... ... ... - ... ... нарықтық экономикаға қарағанда
артықшылығы мынада: ол ашқ ... ... ... тым құлдырауын
болдырмайды. Ал қиын шешуші ... ... ... ... және ... ірі ... шаруашылығының міндеттері мен ... ... ... және ... Сондықтанда жоспарлау жүйесін
қоғамдық меншікке ... ... ... ғана ... жеке ... ... ... елдерде қолданады. Айталық, ... ... ... бұл ... ... байқалды.
Әкімшілдік - әміршілік экономиканың олқылықтары мынадан байқалады.
Біріншіден, барлық шаруашылық ... көп ... ...... ... шешу қажет болды. Олардың келісімін алуға
көп уақыттың кетуі – барынша кедергі болып табылады. Мұндағы ... ... ... ... ... қажеттілігі, жаңа техника мен ... ... Ал ... ... ... ... кедергі жасайды.
Екіншіден, кәсіпорын жоспарының орындалуы туралы тұтынушы алдында емес,
жғары жақтағы орталық ұйымдар ... есеп ... ... ... ... ... ... Сондықтан да орталық ұйымдар
экономика және тұтынушылардың қажеттілігі туралы ... ... ... алмайды.
Осының барлығы әкімшілдік - әміршілдік экономиканы тиімсіз етеді және оны
әртүрлі тапшылыққа алып келеді.
в) қазіргі нарықтық экономика аралас экономика ... ... ... ... не? ... ... Пол ... былай деген:
«Аралас экономика өмірдің нашарлауын жалпы сауықтырудың нақтыланған алып
жүйесі ... ... әрі ... ол: ... ... – бұл ... дәстүр элементтерімен бірге болатын экономика» - дейді.
Аралас нарықтық экономика теориясының түп ... ... ... ...... экономикалық мектебінің профессор – экономисі
Ян Тинберген) және «жаңа индустриалды қоғам» теориясы (авторы – ... ...... Джон ... ... ... ... индустриалды қоғамды» аралас экономиканың ерекше бір типі
ретінде қарастырып оның нақты және ... ... ... ... ... ... механизм баға мен ... ... ... олай ... ... ... ... салу, шығынмен
реттеп отырады» - деп жазған ... Пол ... ... нарықтық экономика териториясының ... ... ... Фрайбург университетінің профессоры Ойкен Вальтер (1891 –
1950 жж.) болып табылады. Оның тұжырымдамасының құрамдас бөлігі: әлеуметтік
қорғаудың толығырақ жүйесін ... ... ... экономикаға қол
жеткізу негізінде жасау болмақ. Бұл тұжырымдаманың ұраны мынау: «...адамды
экономикалық саясатқа емес, ... ... ... ... ... бағытталған экономикалық саясатқа емес экономикаға
мысал ретінде «швед моделі» ... ... ... ... ... 4% - ... ... болады, ал барлық мемлекеттік шығындардың жартысы
әлеуметтік мақсатқа бағытталады.
Іргелі әлеуметтендіру қорытындысы мынада: «өндірістің ... ... ... ... себебі бәсекелестік негізде іс - ... Ал, ... ... өмір сүру ... қамтамасыз ету (барлық
әлеуметтік инфрақұрылымның, оның ... ... ... – жұмыссыздық,
әлуметтік сақтандыру, білім, көлік, байланыс, ... ... ... ... ... мен дамуының стратегиялық мақсаты
аралас әлеуметтік бағытталған нарықтық экономика болып ... ... ... ... негізгі түрлерін араластыра - өзара іс ... ... ... ... ... ... және ... байланыс жүйесінде өз қызметтерін атқарады.
Қандай да бір экономикалық жүйедегі әртүрлі меншік түрлерінің арақатынасы
қандай боолу керек? ХІХ – шы ғасырдың ІІ – ші ... ... өмір ... ... ... ... (монополистік капитализмге дейінгі
жүйе), ұсақ жеке меншік артығырақ сипатқа ие ... Ұсақ ... ... ... Бұл ... бәсеке дәуірі еді. ХІХ – шы ғасырдың ІІ – ... ... ҒТР – ның ... ... (корпоративтік) қоғам түрі
қалыптаса бастады. Ал, ХХ – шы ғасырдың ... ... ... ... өсе ... ... жетілмеген (еркін емес) бәсеке жағдайында, нарықты реттеу
дәуірінде меншік түрлерінің құрылымы кәдімгідей өзгерді: жеке ... 30 ... % ... ... ... ... көптеген бөлігін, яғни 50% – ын
және мемлекеттік меншік 15 – 20% - ды құрайды.
Мемлекеттік ... ... ... елдің экономикалық даму
ерекшелігімен анықталады.

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 5 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Экономикалық жүйенің дамуы үшін қажетті алғы шарттар мен жағдайлар жайлы7 бет
Балалар әлемі интернет-дүкенің құру69 бет
Криптогафиялық кодтау мен шифрлік программаны жазудың тәсілдері6 бет
Көмекші бағдарламалар24 бет
Файлдардың түрлері25 бет
Фотоэлектрлік жүйенің құрылымы және заряд контроллері31 бет
Delphi тілінде деректер модулін құрастыру және оны пайдалану20 бет
Ауыл шаруашылық малдарының эмбриондарын трансплантациялау69 бет
Саясат тарихы туралы ақпарат13 бет
Темпераменттің шығу тегі, дамуы және қалыптасуы30 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь