Кассадағы ақша қаражаттарының есебі және оның аудиті

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..3

I. КАССАДАҒЫ АҚША ҚАРАЖАТТАРЫНЫҢ ЕСЕБІ ЖӘНЕ ОНЫҢ АУДИТІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...6

1.1. Ақшаның қажеттілігі мен экономикалық мәні ... ... ... ... ... ... ... ... ...6

1.2. Кассадағы ақша қаражаттарының есебі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...15

1.3. Кассадағы ақша қаражаттарының аудитін жоспарлау ... ... ... ... ... .23

II. «ХАЗАР МҰНАЙ» ЖШС.Ң ЭКОНОМИКАЛЫҚ МАЗМҰНЫ ЖӘНЕ КАССА ОПЕРАЦИЯЛАРЫН ЖҮРГІЗУ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ ... ... ... ... ..32

2.1. «Хазар Мұнай» ЖШС.ң экономикалық мазмұны ... ... ... ... ... ... ... 32

2.2. Мекемедегі касса операцияларының есебі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...40

2.3. Кассадағы ақша қаражаттарының түгелдеу тәртібі ... ... ... ... ... ... 46

III. «ХАЗАР МҰНАЙ» ЖШС.ҒЫ АҚША ҚАРАЖАТТАРЫНЫҢ АУДИТІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..49

3.1. Кассадағы ақша қаражаттары аудитінің тексерістері ... ... ... ... ... .49

3.2. Кассадағы қолма.қол ақшалар мен бағалы қағаздарды түгендеу нәтижелерін жүргізу және рәсімдеу әдістемесі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .63

3.3. Ақша қаражаттарының кассада мүлтіксіз сақталуын қаматамасыз ететін шарттардың орындалуын тексеру ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .72

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 79

ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..82
        
        Кассадағы ақша қаражаттарының есебі және оның аудиті
МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ.....................................................................
.........................................3
I. КАССАДАҒЫ АҚША ... ... ЖӘНЕ ... ... қажеттілігі мен ... ... ақша ... ... ақша ... ... ... МҰНАЙ» ЖШС-Ң ЭКОНОМИКАЛЫҚ МАЗМҰНЫ ЖӘНЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ақша ... ... «ХАЗАР ... ... АҚША ... ... ақша ... аудитінің
тексерістері.....................49
3.2. Кассадағы қолма-қол ... мен ... ... ... ... және ... Ақша ... ... ... сақталуын қаматамасыз ететін
шарттардың ... ... ... есеп ... ... және
жалпы ережелерге сай сәйкес жүргізіледі. ... ... ... ... ... Бухгалтерлік есепті заңды реттеуші құжаттар ... ... есеп және ... ... ... ҚР ... 24 ... 2002
жыл[1];
2) Қаржы есептерінің халықаралық стандарттары;
3) Бухгалтерлік есеп счеттарының ... ... ... ... ... барлық шаруашылық субьектілер
бухгалтерлік есепті жүргізуге және ... ... ... ... есеп ... аса ... ... бірі. Нарықтақ
экономикасы дамыған елдерде оны бизнестің, кәсіпкерліктің тілі деп ... ... ... ... ... ... ... ету мен басқаруға, сондай-ақ ішкі және ... ... және ... ... ... Мүліктің қолда бары мен қозғалысына материалдық, ... ... ... ... ... ... ... бақылауды қамтамасыз етеді;
3) Қаржы-шаруашылық қызметіндегі жағымсыз құбылыстар жайында ... ... Ішкі ... ... ... және ... есеп – шаруашылық есептің бір түрі болып ... ... ... ... және басқару есебі.
Бухгалтерлік есепке қойылатын негізгі талаптар:
Бухгалтерлік есептің қаржылық және ... ... ... 2 ... ... ... есептерінің жариялануға тиістілігі,
екіншіден, коммерциялық құпия ... ... ... ... ... – бұл қаржы құжаттарының немесе есебін
жасақтау және оларды сыртқы ... ... ... ... ... есеп ... және ... құжаттарға
сәйкес жүргізіледі.
Басқару есебін жүргізу арнайы ереже немесе ... ... ... ол ... ... ... есебі жұмыстың мына участкелерін қамтиды:
1) Өндірістік шығындар есебі;
2) Өнімнің ... ... ... ... есебінің нәтижесі;
Өндірістік кәсіпорындар мен ұйымдар бухгалтерлік ... ... ... ... ... Онда оның ... ... шаруашылық
қызметінің үстінен қадағалау және бақылау жасау қамтамасыз етіледі.
Менің ... ... ... ақша ... ... және ... тақырыпты таңдаған себебім бухгалтерлік есеп кез-келген
шаруашылық қызметпен айналысатын әр компанияны ... ... ... ... ... ... ие. Касса осы кәсіпорындағы
бухгалтерлік есептің ажырамас бөлігі. Ақша кассаның ең ... ... ақша бұл бір ... айтқанда компаияның қаржылық жағдайын шешетін
басты фактор, ол өз есебінде құжатталудың өз ... ... ... ... ... ... Бұл ... басқа да әлеуметтік
сфералармен тығыз байланысты. Елде ақша ... ... ... ... ... ... мұнай саласының кассалық операциялары ... ... ... және ... ... ... бірі ... орынға ие болуының кепілі. Осы салаға байланысты мәселелер ел
экономикасындағы актуалдылығы жөнінен алдағы орындарда.
Касса операциялары кәсіпорында ... ... ... ... Бұл ... ... кәсіпорындар да өз
қаржылық есебін жүргізеді Мен ... ... ... касса операцияларының
ерекшеліктерін игерсем деген үміттемін.
Менің дипломдық жұмысымның ...... ... ... тәртібін қарастыру, онда қолданылатын бухгалтерлік
жазбалардың мазмұнын терең түсіну, осы есеп ерешеліктеріне сай ... ... ... ... ... жету ... өндіруші
компанияларының бірі болып табылатын “Хазар Мұнай” ЖШС -ның ... ... ... 3 ... тұрады. І-бөлімде ... ... ... ... осы есеп ... ... жоспарлаудың
теориялық негізіне тоқталып өттім. ІІ-бөлім толықтай компанияға арналған,
яғни
“Хазар Мұнай” ЖШС-ның кассалық есебі және ... ... ... ... ... ... есеп құжаттарына негізделген.
І – бөлімде көрсетілген теорияға сай ... ... ... ... ... кейбір ерекшеліктері де байқалады.
ІІІ-бөлім толықтай аудитке арналған. Мұнда компания ... ... ... ... ...... көрсеткіштер есептелген.
Осы тақырыптардың мазмұнын аша отырып ... ... және оның ... өз дәрежесінде жеткізуге тырыстым.
Бұл сала мәселелері болашақта да өз ... ... ... ... АҚША ... ... ЖӘНЕ ОНЫҢ АУДИТІ
1.1. Ақшаның қажеттілігі мен экономикалық мәні
Қай саладағы кәсіпорындар мен ұйымдар ... өз ... ... заңды және жеке тұлғалармен қарым – қатынас жасайтындығы
белгілі. Сол ... ... ... ... ... ... ... жүргізіледі десек қателеспейміз. Ал ақша арқылы есеп ... бір ... ... жүргізілуді қажет етеді. Біздің елімізде қызмет
ететін кәсіпорындар мен ... ... есеп ... ... ... ... банк ... белгілеген ережелер мен
тәртіпке сәйкес жүргізіп отырады. Кәсіпорындар мен ұйымдарда ақшалар ... ... ... ... ... ... мыналарды
басшылыққа алу керек:
- ақшалар арқылы есеп айырысу ... ... және ... ... есептеу;
- кәсіпорындар мен ұйымдардағы ақшалардың түгелділігін және
олардың тиімді пайдаланылуын бақылау;
- есеп айырысу, ... ... ... кәсіпорын ақшаларының
кіріске алынуы мен шығыс етілуін дұрыс есептеу.
Қазіргі таңда ақшалар қозғалысын басқару ... ... ... ... ... болып саналып отыр. Бәсеке
қабілеттілігі – кәсіпорындар мен ұйымдардың бүгінгі күннің ... ... ... дамуына қажетті құрал-жабдықтармен қамтамасыз етіліуін
талап ... ... мен оның ... ... ... ашып көрсету
және жіктеу кәсіпорын қызметінің нәтижесін дұрыс (нақты) ... ... ... тек қана жедел арада міндеттемелерді өтеу үшін
төлем жасауға қабілетті активтер ... ... мен ... ... ... есеп ... және ... шоттарындағы
ақшаларынан, аккредитивтеріндегі ақшаларынан, чектеріндегі ақшаларынан,
банктердегі арнаулы шоттарындағы ақшаларынан, ... ... ... ... ... мен ... бухгалтерлік балансындағы
ақшаларының қалдығы деп аталатын бабында осы ... ... ... ... ... қалдығының жиынтық сомасы жазылады.
Ақша баламалары (эквиваленті) – бұл ... ... ... ... активтер болып табылады. Оларға қазыналық ... ... және ... сертификаттар жатады. Түрлі
ұсталымдар мен ... ... ... ... ... да ... (ақша баламаларын) кассадағы ақшалар шотында
есептемейді. Ақша ... ... есеп ... ... ... ... де ... жағдайларда оларды қысқа мерзімді
инвестицилар шотында есептейді.
Овердрафт дегеніміз кәсіпорынның иелігіндегі, яғни активті ... ... ... ... төлем төлеу нәтижесінде пайда болған
кредиттік қалдық . Бұл сома қысқа мерзімді ... ... ... және
кредиторлық борыш ретінде есептеледі. Овердрафт кәсіпорындар мен ұйымдардың
банк мекемесі арқылы басқаларға төленген ... ... есеп ... ... сомадан артық болған уақытта ғана пайда болады. ... ... ... ... ... онда бұл сома кәсіпорынның
балансында немесе өз алдына ... ... ... ... ... ... қызметі ақшаның тауар айырбастау процесінен туындайтын,
тауар өндірушілердің өзара байланысының формасы ретіндегі әлеуметтік ... ... ... бір жағын мінездейді. Ақша бес түрлі қызмет
атқарады: құн өлшемі, айналыс құралы, төлем құралы, қор және ... ... ... құн ... ... ... ... қызметі тауар өндірісі
жағдайында туындайды. Бұл ақшаның ... ... ... ... ... білдіреді, бағаны анықтауда делдал қызметін атқарады. Өзінің
жеке құны бар ... ... құн ... бола ... ... ... ... еңбек жұмсалған, құнды құрайтын алтын саналады яғни, ... ... ... ... ... Ақша ... ... – ол жұмыс
уақытын емес, осы еңбекпен ... ... ... құн өлшемі қызметін идеалды, оймен ойлау арқылы ... ... ... өлшеу ақшаға айырбасталғанына ... ... ... ... ... ақша ... ... үшін тауардың бағасын
белігілесек жеткілікті.
Тауар бағасын өлшеу үшін қолма-қол ақшаның болуы қажет емес, ... ... ... ойша ... ... ақшаның көмегімен өлшеуге
болады, өйткені олар адам еңбегінің өнімі.
Ақша түрінде көрінетін тауардың ... оның ... ... ... құнды ақша айналысы жағдайында алтынның бағасы болған жоқ. Ақшаның өз
бағасы болмайды, олардың құны өздерімен анықталуы ... ... ... ақшалар, кез-келген ... ... ... алу ... ... қызметі жалпы эквивалент ретіндегі ақшаның тауарға деген
қатынасын көрсетеді[2]. Бірақ тауардың бағасын анықтау үшін баға ... ... ақша ... ... ... мыс) мемлекет заңды түрде
баға масштабын тұрақты етіп ұстады. ... ... ... ақша ... ... рет монеталар соғыла бастағанда баға масштабы олардың
салмақтық ... сай ... ... фунт ... ... күмістің
фунты есебінде пайда болды. Тарихи даму ... баға ... ... ... ... ... өлшемі және баға масштабы ретіндегі ақша қызметтерінің ... ... бар. Құн ... ... ... емес ақшаның
экономикалық қызметі болып табылады.
Ол құн заңымен ... Баға ... ... сипатқа ие бола
отырып, мемлекет ... ... және ... емес ... ... көрсету
үшін қызмет етеді.
Қазіргі уақытта алтын тауарға тікелей айырбасталмайды және бағалар
алтынменен көрсетілмейді. Алтынды ... ... ... ... ... ... ... (алтын) тікелей массасына емес, алтын
нарығындағы несие ақшалармен операциялар жүргізуге ... ... ... ... және ... ... құнын өлшеу ретінде көрінеді. Несие
ақшалар тауардың құнын өлшемейді, өлшенген құнды көрсетеді, өйткені ... ... ... белгілерінің, яғни толық құнды емес және қағаз
ақщалардың пайда болуы, ақша ... ... ... мазмұнынан
ажырауына алып келеді.
Ақша айналыс құралы қызметінде тауарларды ... ... ... бір ... ... ... ауыса отырып, өзінің тұтынушысын
тапқанға дейін ақша ... ... ... айналысы кезінде, ақша делдал ролін атқарады, ал бұл кездегі
сатып алу және сату ... ... ... ... ... ... ... тауарын сатқаннан кейін, басқа тауарды сатып алуға әр
уақытта асықпайды. Ол тауарды бір нарықта ... ал ... ... ... ... ... ретінде ақшаның көмегімен уақыт пен кеңістіктегі ... ... ... ... өткізгеннен кейін, айналыстан кететін тауарларға
қарағанда, ... ... ... ... ... уақытта осында қалып
отырады және сату-сатып алу ... ... ... ақша ... ... ... негізінен мемлекеттік,
оперативтік, коммерциялық саудада тұрғындардың тауарларды ... ... ... Шет ... мұндай шектеулер жоқ. Онда фирмалар мен
корпорациялардың және т.б. қолма-қол ақшамен ... ... ... ... ... ақша ... ерекшеліктері мыналар:
- тауар мен ақшаның қарама-қарсы қозғалысы;
- оны идеалды ақшалар емес, ... ... ... орындайды;
- ақшаның бұл өте тез орындалатын болғандықтан, оны нағыз ақшалар
емес ... оны ... – ақша ... ... бұл, несие және қағаз ақшалар ақшалы ... ... емес ... сөз ... Бұл байланыс несие ақшалардың алтын
нарығында жасырын айналыс болуыменен түсіндіріледі.
Ақша ... ... ... ... ... айналыс
қажеттілігі олардың саны өткізілуі тиіс тауарлардың ... мен ... яғни ... тиіс ... ... сомасымен анықталады.
Қанша дегенімен бір ақша бірлігі бір-несие тауар мімілелеріне ... ... ақша ... ... көп болса, айналыс үшін олардың ... ... аз ... ... айналыстағы массасы тауар массасына көп болса, онда
бұл олардың құнсыздануына, яғни инфляцияға алып келеді.
Ақша ... ... ... айналысы ақша қозғалысымен байланысты.
Бірақ ақша қозғалысы міндетті түрде тауар қозғалысымен бір ... ... ... Ақша ... ... ... көрінеді. Олар өткізу процесін
еркін аяқтайды. ... ... ... қозғалысынан ерте немесе кеш жүруі
мүмкін.
Егер тауар мен ақшаның қарама-қарсы қозғалысы болмаса, яғни тауар
төлем ақы түскенге ... ... ... немесе керісінше болса, онда бұл
жағдайда ақшалар ... ... ... ... төлем құралы ретінде тек қана тауар айналысында ғана
емес, сондықтан бірге қаржы-несие қатынастарына да ... ... ... ... ... етіп ... ... тауарларды және қызметтерді төлеуге байланысты міндеттемелер;
- еңбек ақы төлеуге байланысты міндеттемелер;
- мемлекетке қатысты қаржылық міндеттемелер;
- банктік ... ... және ... ... ... борыштық
міндеттеме;
- сақтандыру міндеттемелері;
- әкімшілік-сот сипатындағы міндеттемелер және басқалары.
Ақша төлем құралы ретінде айналыс құралынан өзара айырмашылықтары ... ... ... ... болып табылмайды, ал тек қана сату- сатып ... ... ... ... ... өз бетінше еркін
қозғалысы байқалады. Тауарды несиеге сатып ала отырып, ... ... ... ... орнына, борыштық міндеттемені жазып ұсынады. Бұл ... ... ақша ... ... ... ... атқарады.
Ақшаның төлем құралы қызметін атқаруына байланысты ақша айналысы
заңы өзінің неғұрлым толық көрінісін ... Егер ... ... ... ... ақша ... емес.
Бұл айналыстың қолма-қол ақшаға деген қажеттілігін азайтады. Бірақ
төлем мерзімі жақындаған сайын борыштарды жабу үшін ақша ... ... ... ... соммасы айналыс үшін ақшаның санын азайтады.
Егер қандай да бір бөлімде, борыштық міндеттеме бойынша төлем өз ... ... онда бұл ... ... ... да төлемсіздік тізбесін
тудырады (қарыз бойынша мерзімі өткен берешек, бюджеттік төлемдер, ... және ... және ... ... құралы ретінде. Ақшаның төлем және
айналыс құралы қызметтері ақшалай қорлардың құрылуын ... ... ... ... Т-А-Т айналымының екі актілерге Т-А және А-Т
айырылуыменбайланысты.
Капиталистік қоғамдық формацияларға ... үшін ... ... формасында жинақтау, яғни ақшаның қарапайым қорлануы тән келеді[3].
Бұл экономикалық ... ... да ... ... жоқ, себебі олар шын
мәнісінде айналыстан тыс жатқан ақшалар болды. Капитализм ... ... ... жүйе және қор ... ... пайда әкелетін капиталға
(өнеркәсіптік немесе сауда) ... ... ... ... ... ... ... болды. Айналым капиталын немесе тұтыну
заттарын алу үшін ең ... ... ... ... ... тек қана ... ... анықтайды және олар жалпы
байлықты білдірмейді. Толық бағалы ақшалар ... ... ... ... байлықтың жалпы өкілін сипаттайды. Демек, қазына жинау
құралы қызметін тек қана толық бағалы немесе ... ... ... мүмкін.
Қазыналарды қорландыру-алтын монеталар мен алтын құймаларын жинақтау
түрінде ... ... ... ... ... ... жинау тек қана ақша айналысын
реттеуші ролін атқарған болатын. өндірістің және тауар айналысының кеңеюі
барысында ... ... ... ... ... отырды немесе керісінше.
Қазіргі жағдайда қазына жинау ... ... ақша ... ... атқармайды. Қазына тек қана мемлекеттің сақтандыру ... ... ... резервтері мемлекетке экономикалық тәуелділіктің
болуына кепілдеме береді. 1998 жылы 1 қаңтарда Қазақстан ... ... ... алтынның қалдығы 41781,1 млн. теңгені құрады.
Несиелік және қағаз ақшалар ... ... ... ... ... ... ... меншікті құны жоқ . Бірақ та осы қызмет негізінде
олар қорлану қызметін жүзеге асырады.
Ақша ... ... ... ... ... кейін олар
қорлана бастайды. Қорлану қызметінде ақша өзінің құнын сол формада сақтай
отырып, олар кез ... ... ... ... ... ... құралы
ретінде түсе алады. Шынында да бұл елдегі ақша ... ... яғни ... ... ... ғана ... ... жағдайында қорлану екі формада жүреді
- кәсіпорындар мен ұйымдардың есеп айырысу мен ... ... ... ... ... ұжымдық қорлану;
- банктердегі салымдар, мемлекеттік облигациялар.
Несиелік механизмнің арқасында кәсіпорындар мен ... ... ... ... ... қайтадан айналыс процесіне
түседі. Сөйтіп, ақшалар бұл қызметінде ұлттық ... ... бөлу ... бөлу процесіне дәнекер болады.
Дүниежүзілік ақша қызметі. Тауар шаруашылығының кеңеюі, шаруашылық
байланысының интернационалдануы, дүние жүзілік ақшалар ... ... ... ... ... жүзілік ақшалар интернационалдық құн ... ... және ... алу құралы ретінде қызмет етеді.
Бұл қызметті бастапқыда толық бағалы ақшалар (алтын), ал кейіннен
нағыз ... ... ... ... 1867 жылы Париж келісімі ... ақша ... ... ... ... де ... ... ақша ұлттық ақша бірліктері формасында қызмет
етіп жүрер болса, ал одан ... ... К. ... ... ... ... киімдерін шешіп, бастапқы қымбат бағалы металл формасын
киеді», яғни жалпыға бірдей эквивалент ... ... ... ... ... да ... ... есеп айырысуға
алдыңғы елдердің ұлттық валюталары қызмет ... 1913 жылы ... ... 80 ... ... фунт ... бейнеленген аударым
вексельдер көмегімен жүзеге асырылды, ал алтын халықаралық есесп айырысудың
қалдығын ... ғана ... ... ... ... ... ... доллар
мен фунт стерлингке резервтік валюталар мәртебесін берді. ... ... ... жаңа ... : ... ... алу ... ЭКЮ-
еуропалық есепке алу бірлігі пайда болды. Ал 1999 жылы 1 қаңтарынан бастап
Еуропаға ынтымақтастық елдердің ... ақша ... ... ... ... дүние жүзілік ақшалардың дамуы ұлттық ақшалардың металл
ақшалардан несиелік ... өту ... кеш те ... ... ... дүние жүзілік несиелік ақшалардың жобалары жасалуда,
бірақ одан әлі ... жоқ. ... ... ... ... өзіндік меншікті құндары жоқ , сондықтанда олар толыққанды түрде
дүние жүзілік ақшаның қызметін атқара ... Бұл ... тек қана ... ... ... алтын атқарады.
Экономикалық категория ретінде ақшалар өндірістік және бөлу
процесінде адамдар арсындағы ... ... ... жерде
ақша бес түрлі қызмет атқарады: құн өлшемі, айналыс құралы, ... ... ... және ... ... ... жүзілік ақшалар.
Ақшаның өзінде, сондай-ақ олардың қызметтерінде жылдар бойы
өзгерістер боды. Егер де ... ... ... ... ... ... ... жүргізілсе бұл күндері қағаз және несие ақшалармен
жүзеге асуда.
1. 2. Кассадағы ақша қаражаттарының ... ... ... ... ... ақшаның» есебі
Қазақстан Республикасының Ұлттық банкісі бекіткен кассалық операцияларды
жүргізу тәртібіне ... ... ақша ... кассаның кіріс ордерлері бойынша жүзеге
асырылады, оған бас бухгалтер мен кассир қол ... ... ақша ... ... ... ... бас ... мен кассир қойған ақшаны
қабылдағаны туралы түбіртек (квитанция) ... ... ... ... ... қабылдаған кезде кассир «Төлем таңбаларын анықтау
тәртібін» ... ... ... ... ... ... ... жазылып, тиын сандармен (цифрмен) жазылады. Толтырылған кассалық
кіріс ордері мынадай болады:
Кассадан ақша беру ... ... ... ... ... ... бухгалтер қол қойған тиісінше рәсімделген төлем тізімдемелерімен ақша
беруге жазылған өтінішпен, шоттармен және ... да ... ... ... ... ордерлеріне қоса тіркелген құжаттарда субьект ... ... қолы ... ордерге оның қол қоюы міндетті емес. Жекелеген
адамға кассаның шығыс ордері бойынша ақша берген кезде кассир алушының ... ... жеке ... ... ... талап етеді. Оның атауы мен
нөмірін, оны ... және ... ... ... ... ... ... қол қояды және алған сомасын: теңгені – жазумен, ... ... ... ... ... ақша ... ... шығыс ордерінде
ақшаны алуға сенім білдірілген адамның тегі, аты мен ... ... Егер ақша ... ... ... ... болса, ол
тізімдемеге: «Сенімхат бойынша» деген жазу жазылады. Бұл жазуды касса шығыс
ордеріне немесе ведомостқа (төлем тізімдемесіне) қоса ... ақша ... ... үш күн ... соң, ... төлем
тізімдемесіне еңбек ақысы бойынша тиесілі ... ... ... аты-
тегінің тұсына мөртабан соғады немесе «Депозитке салынды» деп қолымен жазып
белгі соғады, ... сома ... ... ... енгізіледі;
тізімдемеде нақты төленген сома мен депозитке салынуға тиісті сома ... Егер ... ... ... ... алған адам жасайтын болса,
төлем тізімдемесінде: ... ... ақша ... (қолы)» деген жазу
жазылады. Касса ордерлерінде өшіріп жазуға, ... және ... ... ... ... немесе олардың орнына жүретін құжаттар
кіріс және шығыс касса құжаттарын тіркеу журналында ... ол ... ... ... ... жеке-жеке ашылады. Онда мыналар көрсетіледі:
кіріс және шығыс ордерінің толтырылған күні мен нөмірі, кассаға ... ... ... ... ... ... іссапарға төленген
және басқа да шығыстар) нысаналы мақсаты ... Егер ... ... ... ... деректерді машинограмма түрінде
алатын болса, кіріс және ... ... ... ... ... ... толтырылған күні, нөмірі мен сомасы көрсетіледі.
Касса ордерлері ... ... ... мен беру тек ... ... ғана жүргізіледі. Ордерді алған кассир басшы мен бас
бухгалтердің қолдарын; олардың дұрыс рәсімделуін; ... ... ... ... ... ... ... болғаннан
кейін ордерге кассир қол қояды, ал оған тіркелген қосымша құжаттарға штамп
басылады немесе жазумен: күнін, айы мен ... ... ... ... ... деп белгі соғады.
Касса операцияларының есебін кассир Касса кітабында (ү.№КО-4)
жүргізеді,
Ол нөмірленуге, тігілуге және оған ... ... ... ... ... басшы мен бас бухгалтер қол қойып куәландырады.
Касса кітабының ... ... тең екі ... тұрады. Олардың бірін
(көлбеу сызықпен) кассир бірінші дана ретінде толтырады және ол кітапта
қалады; екіншісі ... ... ... ... ... ... және сыртқы
бетін толтырады. Ол кассирдің есебі ретінде парақтың жыртпалы бөлігі ... ... ... ... ... жыртпалы емес бөлігінің
бет жағынан («Басталған ... ... ... ... ... кейін)
басталады. Алдын ала парақтың жыртпалы бөлігі кітапта ... ... ... етіп ... ... ... бойымен қойғаннан кейін жазу үшін
жыртылатын парақтың бөлігін жыртылмайтын бөлігінің бет ... ... ... ... ... жағының көлбеу сызығы бойымен жазуды
одан әрі жалғастырады.
Есеп бланкісі операциялар аяқталғанға ... бір күн ... ... ... жалақыға» деген жолдың бойында касса бойынша
шығысқа есептен ... ... ... төлем тізімдемелері бойынша
сомасы да көрсетіледі.
Касса операциялары шағын болса, онда касса есебі 3-5 күнде бір ... ... ... ... ақшаның кімнен алынғаны және кімге
берілгені жөніндегі құжаттың ... ... ... ... ... Күн сайын, жұмыс күнінің аяғында кассир берілген
ақшаның жиынтығын шығарады және күн аяғындағы қалдықты ... ... ... ... ... ... жол берілмейді. Түзетулерге кассир
мен бас бухгалтерлердің қол қойылуы керек.
Кассирдың ... ... ... ... ... соң оның деректері 451 – «Кассадағы ұлттық валюта түріндегі қолма-қол
ақша» ... ... мен ... бойынша машинограммаға немесе есеп
регистрлеріне көшіріледі.
Касса бойынша операциялардың, яғни 451 шоттың дебеті мен ... ... ... ... ... ... кассир есебінің
түсуіне қарай жүргізіледі. Бірыңғай корреспонденцияланған ... ... ... ... ... айдан кейінгі бірінші
жұлдызына регистрлердегі қалдық шығарылады, ол кассирдің есебіне және ... 451 ... ... ... келуі тиіс.
Кассаға ақша кірістелген кезде 451-«Кассадағы ... ... ... ақша» шоты дебеттеліп, мына ... ... ... ... ... қолма-қол ақша» шоты – ... ... ... алынған сомаға;
333- «Қызметкерлердің және басқа да ... ... ... ... жалақы, жетіспейтін сомалар, талан-
таражға түскен сомалар және т.б. ... ... ... қарыздар;
701- «Дайын өнімдерді (жұмыстарды, қызметтерді) сатудан ... ... ... ... ... ... ... «Басқа табыстар» шоттары материалдар, жұмыстар мен қызметтер
үшін қолма-қол ақшамен есеп айырысқан кезінде.
Кассадан ақша ... ... 451- шоты ... және ... ... «Персоналдармен еңбек ақысы бойынша есеп ... шоты ... ... берілген еңбек ақысының сомасына;
333- «Қызметкерлер мен басқа да адамдардың қарыздары» шоты ... ... ... ... ... «Есеп айырысу шотындағы қолма-қол ақша» шоты – кәсіпорынның есеп
айырысу шотына өткізілген, депозитке салынған жалақы және басқа да түсімнің
сомасына.
«Кассадағы ... ... ... қолма-қол ақшаның» есебі. Шетел
валютасымен есеп айырысуды жүргізген ... ... 452- ... ... түріндегі қолма-қол ақша» шотын ашады. Валюта ... ... ... ... ... ... тек оның
айырмашылығы мынадай: кіріс және шығыс касса ордерлерінде, касса кітабында
қаражаттар ... ... ... және теңгеге айналдырылған түрінде
көрсетіледі.
Валюта кассасы үшін жеке касса кітабы ашылады. Валюта операциялары
үлкен ... ... ... жеке ... және ... да есеп
регистрлерінің жүргізілуі мүмкін.
Валюта түскен кезде 452-шоты дебеттеледі де мына төмендегі шоттар
кредиттеледі:
431- «Ел ... ... ... ... ақша» шоты – валюта
шотынан валюта түскен кезде;
301- «Алынуға ... ... шоты – ... алынған валюта
түсімінің сомасына;
725- «Бағам айырмашылығынан түскен табыс» шоты – ... ... ... теңге бағамының ... ... ... ... ... мен ... да ... қарыздары» шоты – есеп
беретін адамдардың кассаға өткізілген валюта түріндегі сомаларына.
Валюта кассасынан валюта берген кезде – ... ... ... ... ... ... «Қызметкерлер мен басқа да адамдардың қарыздары» шоты – ... ... ... ... «Ел ішіндегі валюталық шоттағы қолма-қол ақша» шоты – валюта
шотына өткізілген валюта сомасына;
844- «Бағам айырмашылығы ... ... шоты – ... ... теңге бағамының көтерілуі нәтижесінде болған бағам ... ... ... ... ... есебі.
Қоғамдық тамақтандыру мен ... ... ... ... олардан түсетін түсімнің ... ... ... ... ... түсетіндіктен, оларға оперативтік кассасының есебін
жүргізуге тура келеді. Оперативтік касса, әдетте, сауда залында ... ... ... ... ... ... қаулысына сәйкес,
қолма-қол ақшамен есеп айырысатын ... ... ... ... ... және қызмет көрсететін кәсіпорындар) Ережесі
бекітілген[8]. Аталған ережеде тыңшылық жадысы бар ... ... ... ... ... болатын.
ТЖБКМ көмегімен есептеуді жүзеге асыратын шаруашылық жүргізуші
субьектілер ... ... ... ... ... ... міндетті, өйткені ол сатушы мен сатып алушының арасындағы алып-сату
келісім-шарты ... ... ... ... ... ... түрде салық органдарында тіркеуден
өткізеді. Оны тіркеуден өткізу үшін келесідей ... ... ... ... тұлғаның мемлекеттік тіркеуден өткені туралы куәлігінің көшірмесі,
БКМ (бақылаушы-кассалық машина) паспорты; қолма-қол ... ... т.б. ... ... арыз бланкісінің дұрыс толтырылғанын және БКМ-
ның белгіленген талапқа сәйкес келетіндігін тексеріп есепке қояды, сосын
ТЖБКМ-на карточкасын ... ... ... ... ... соң ... ... БКМ қондырған кезде салық ... ... ... ... ... ... пароль енгізеді. Пароль
шаруашылық жүргізуші субьектінің тіркеуден өткен ... ... ... ... ... ... ... есеп ... |
| ... ... ж. ... ж. ... ... ... ... ... ... |(счетчиктің) |н ... кем ... |ық |
| ... ... ... |туралы |кассадан |төл|
| |н | | ... ... ... ... | | ... |іні|
| |і | | | | |ң |
| ... | | | | ... ... | | | |ы |
| |ң | | | | | |
| ... | | | | | |
| | | | | | | |
| | | | | | | |
| | | | | | | |
| ... ... ... түскен кезде 451 «Операциялық кассадағы
қолма-қол ақша» аралық шоты ... және мына ... ... ... ... ... ... сатудан түскен кіріс»,
704-«Көлік ұйымдарының жүктер мен жолаушылар ... ... ... табыс» шоттары және басқа да шоттар-кассаға алынған
түсімнің сомасына;
301- «Алынуға тиісті қарыздар» шоты – сатып ... мен ... ... алынған сомаға.
Кәсіпорын кассасына түскен түсімді өткізгенде – 451 шоты ... ал 451 ... ... кассадағы қолма-қол ақша» субшоты
кредиттеледі.
1.3. ... ақша ... ... ... ... – бұл кассадағы және банк ... ... ... баланста дұрыс көрініс табуын ... ... ... бас ... ... бөлімшелері бойынша қарастыру
керек. 41-«Жолдағы ақша аударымдары», ... ... ... 43 ... ... ақшалар», 44 «Есеп айырысу шотындағы
ақшалар», 45 ... ... ... IV ... ... ақша ... мына ... бойынша жүргізіледі:
45-«Кассадағы қолма-қол ақша» шот бөлімшесінің 451-«Кассадағы ұлттық валюта
түріндегі қолма-қол ақша», 452-«Кассадағы шетелдік валюта түріндегі ... ... ... дебетіне ақша қаражаттарының кассаға келіп түсуі, ал
кредитіне кассадан ақша ... ... ... Бұл ... жазу
негізінен кіріс және шығыс касса ордерінде жүреді.
Касса және кассалық операциялар аудиті үш ... ... ... қолма-қол ақша қаражаттарының ... ... ... ... ... тексеру.
Касса инвентаризациясы тексеріс орнында ... ... ... ... ... ... анықтау керек: кассадағы қолма-
қол ақшаларға жүйелі түрде тексеру жүргізу үшін комиссия ... ... ... бұйрығы бар екенін және бұл бұйрықтың ... ... ... бар ... және мазмұнын, тексеріліп отырған
кәсіпорын бір кассирмен немесе бірнеше кассирмен жабдықталғандығын, ... ... ... ... бөлек басқа да ұйымда қызмет ететіндігін,
материалдық-жауапты тұлға ... ... және ... ... туралы бұйрықтың бар ... және ... ... жүргізу ережелері мен таныс болуын.
Касса тексерісін іске ... ... ... мына ... бақылау
керек:
Касса тексерісі кәсіпорын басшысы тағайындаған комиссия мүшелерінің
қатысуымен жүргізіледі. Олардың құрамында ... бас ... ... ... ... ... ... тексеру кезінде басқалардың
кассаға енуіне рұқсат ... ... ... ... ... ... тоқтатылады.
Касса инвентаризациясын жүргізу тәртібі келесідей:
1. Касса тексерісі мүмкін емес жағдайда олардың барлығы аудитормен
печатталады, кілт кассирде, ал ... ... ... Бұл ... ... ... есебінде бір кассадағы ақшаның жетіспеушілігін ... ... ... ... ... қатысуымен кассир соңғы күнге
кассалық операция жөнінде есеп ... және ... ... ... ... және ... кітапқа қалған ақшаны шығарады. Сонымен қатар
расписка береді, яғни барлық кіріс және шығыс құжаттары олардың ... ... ... ... ... ... ... ақшалай сома болмайды. Бұл ... ... ... ... басты бөліміне енеді.
3. Кассалық есептеме кәсіпорынның бас бухгалтерімен қол қойылады.
4. Ақшаны толықтай есептеу жүреді, яғни банктік ... ... ... ... ... шарт басқа құндылықтарда да жүргізіледі және ... ақша ... да. Ақша және ... екі ... ... бұны кассир жасайды содан кейін басқа да комиссия
мүшелері. Бұл аудиторлық процедураның дұрыстығын бақылауды ... ... ... Ақша құжаттары номиналдық құн бойынша есептелінеді.
Ақша құжаттарының аудиті кезінде мыналарды ... ... ... фактілі қолма-қолдылығы, кімге ... және ... ... ... құрал есебінде төленгендігі, ақша құжаттары ... Олар ... ақша ... ... бойынша кітапта көрінуі
керек. Ақша ... ... мен ... ... ... және ... жабдықталуы тиіс.
Ақша құралдары сияқты кассир ақша құжаттары айналысы ... ... және оны бас ... ... инвентаризациясын жүргізу кезінде біртіндеп төленген ... ... ... ... ... ... ... бас есепші мен кассирге
ұсынады, оларға шығыс ордерін ашуын және оларды ... ... ... ... Егер де ... ... еңбек ақы беру мерзімімен сәйкес
келсе, яғни ведомость бойынша көптеген ... ... ... ... кассирдің есебіне кірмеуі мүмкін, бірақ касса есебіне ... ... ... құжаттары (төлем құжаттары) сияқты актте жазылады. Бұл
жағдайда әр төлем ведомостінде ... ... ... ... еңбек ақы
төленгені және оның жалпы сомасы көрсетіледі. Көрсетілген жазу касссирдің,
бас есепшінің және аудитордың қолымен ... ... ... ... және ... ... ... әр түрлі жақтар
қабылданбайды.
Мұндай құжаттарды тапқан кезде ... ... ... сомада,
кімге, қашан, қандай мақсатта берілгендігін ... ... ... бұл ... ... ... ... ақша қаражаттары мен
құндылықтар берілген кәсіпорынға тиесілі болып саналады, соған байланысты
басқа субьектілерге тиым салынған.
5. Ақшаларды және ... ... ... ... ... ... сома олардың қалдықтарымен қойылады.
6. Ақша қаражаттарын ... іске ... ... ... ... ақша қаражаттарының сақталуына, сонымен қатар сигнализацияны
бекіту және ... ... ... ... ... ... көрсетілген қателер инвентаризация актісінде көрсетіледі.
7. Кассадағы ақша ... ... ... комиссияның барлық
мүшелері қол қойған инвентаризация актісімен жабдықталады. Ол үш данада
құрылады: біреуі ... ... ... ... ... ... аудиторда сақталады.
Акт соңында барлық ақша құралдары актіге аударылғаны және ... ... ... ... распискасы енгізіледі.
8. Жетіспеушілік байқалған ... ... ... жетіспеушілік
жөнінде жазбаша түсініктеме ... ... ... ... ... ... ... аудитор кәсіпорын жетекшісіне хабарлайды және
тексеріс аяқталғанға дейін тез арада ... ... ... ... ... ... органдарына беруді ұсынады.
Жұмыстан кассирді алшақтату тексеру аяқталғанға дейін формальды талап
емес.
Зұлымдық пен заң ... ... ... ең ... ... ... ... болып табылады. Осыған байланысты бір уақытта ... ... ... жағдайды анықтайды.
Тәжірибеде кездесетіндей касса операцияларында заң бұзушылық аяқталуы
бойынша мынадай түрде ... ... ақша ... ... ... ... жабылған және распискамен, сонымен қатар ештеңемен
жабылмаған; ақшалардың артығын кассадан шығыстау, басқа әр ... ... ... ордері бойынша ұйымдардан, банктен түскен ақшалардың
кірістелмеуі және ... ... бір ... ... ... және ... есебіндегі қорытынды есептеудің дұрыс болмауы,
Тікелей ақша құралдарын ... ... ... ... ... кезінде көрінеді. Ол кейде кассирмен ... ... ... ... ... ... ... адамдардың
распискасымен жасырылады. Жасырылмаған ақша құжаттарын ұрлау ол ... ... ... ... ... ... жетіспеуі тек қана шығындар
және бөтен адамдармен ақша ұрлау ғана емес, ол уақытша ... ... ... ... операциялар үшіін болуы мүмкін, сонымен қатар заң ... ... ... ... жолының дұрыс алынбағанынан (оның тәжірибесін
тексеру және сенімділігін), кассаны ретті тексермеуінен ... ... ... кірістелмеуі түскен соманың шығынға жазылуымен
және кіріс операцияларын жабумен ... ... ... ... есеп айырысу шотынан болады.
Банктегі есеп айырысу шотынан алынған ақшаның кірістелуінің толықтығын
тексере ... ... ... ... әдісін қолдану керек. Бұған
байланысты сомалар салыстырылады, яғни аналитикалық есептегі №1 ... ... 451 ... ... ... ... қолма-қол ақша»
шоттың дебеті бойынша берілген №2 ... 441 ... ... қолма-қол ақша» шоттың кредиті бойынша сәйкс келуі керек.
Сомалардың ұйқасуы жағдайында ... ... ... ... банк ... ... ... ол керек кезде банк мекемелерінде тексереді.
Аудитор әр чек бойынша банктен алынған ақшалардың өз жағдайында
кірістелуін және ... өте ... ... керек. Бұны банк выпискасы
бойынша ... ... ... ... сәйкес келетін код бойынша). Егер
выпискада түзетулер болса, онда ... ... есеп ... шотынан выписка
алу керек және тексерілуші кәсіпорынның банк шотында берілген выпискамен
жазуды ... ... ... ... да есептеме выписка ұсталымына
тәуелді.
Касса операцияларын енгізу тіртібімен байланысты кәсіпорынның ақша
қаражаттарын кассамен ... ... ... ордерімен іске асады және бас
бухгалтер қол қояды. Қызметтің, материалдардың төлем ... ... ... ақшалардың кірістелмеуі қызметкерлердің және ... ... ... ... ... және ... жасырылады.
Есеп айырысу шотында төленген соманы иелену нәтижесінде ... ... ... ... ... ... ... түрде тексеру бұл
тұлғалармен пайдалы нәтиже беруі ... ... ... ... ... ... құжаттарының тіркелуін тексеру және төленген құжатпен бірге
тіркелген құжатты ... ... ... ... ... бойынша алынған
ақшаны иелену ... ... ... ... ... ... қатар төлеушілердің қолына төлемді ... ... ... ... ... ... ... төлеушілердің
қолына төлемді бермес бұрын кассалық ордер тіркелімінің толымсыздығын
көрсетуге болады. ... ... ... ... кіріс және шығыс
ордерлерді дұрыс тіркеу, яғни ... ... ... ... күресу барлық мүмкін жағдайдағы қолма-қолсыз есеп ... ... ... ... ... ... бұл ... бұзудан
қайшылық туындайды.
Касса дисциплинасы бұзылған жағдайда қайшылықтар көріну үшін
тексеріске сүйену ... Бұл ... ақша ... ... ... кәсіпорынмен есеп айырысуды тексеру керек.
Сенімхатты пайдалану және басқа кәсіпорыннан ақша сомаларын алудағы
сенімхат тіркемесін тексеру ... табу ... ... ... ... бұзылған кезде олар бойынша ақшалардың келіп түсуімен бақылау
болмайды.
Касса операцияларының шығындар бойынша жазу ... ... ... бойынша кассалық есептемеге ... ... ... кезінде кассалық операция бойынша есеп құжатының формасы
пайдаланылады: КО-1 «Кіріс ордер» және КО-2 «Шығыс ордер», КО-3 және ... және ... ... ... ... «Касса кітабы», КО-5 «Ақшалардың кассирмен берілген және ... ... есеп ... ... ... Бас кітап, сәйкс күнге
баланстар.
Сонымен қатар кассалық ... ... да мән беру ... ... алушылардың қолхатының болуын, кассалық құжаттар ... ... ... ... ал ... ... деген мөрмен
күнінің көрсетілуімен.
Нөмірленген, мөрмен мөрленген келіп түсуі және шығындары бойынша ақша
құралдарының барлық операциясын ... ... ... жазады.
Парақ мөлшеріне кәсіпорын жетекшісі мен бас бухгалтердің қолы
бекітіледі. Жұмыс күнінің ... ... ... ... ... және ... күні ... ақшалардың қалдығын шығарады. Кассалық
кітапқа жазуды бір уақытта екі парақта көшірмелі қағаз ... ... бір ... ... оны күн соңында барлық кіріс және ... мен, яғни ... ... ... ... ... қосылып
беріледі.
Ақша қаражаттарының операциясы, соның ішінде қолма-қол ақшалармен
(еңбекақы беруде, өндірістік шығындарға ... т.б.) ... ... ... ... ... талап етеді. Сондықтан да ... ... ... ... түгел тексерісте болады.
Касса бойынша бір құжатпен сомаларды ... ... ... ең
қауіпті формасы болып табылады. Мұндай қайшылықтарды (злоупотребление)
мынадай тәртіпте көрсетуге болады.
Ең алдымен ... ... ... ... ... ... оның барлық қосымшаларымен болу керек. Қосымшалардың толықсыздығы
бұл құжаттардың қалай ... және ... ... ... ... ... ... касса бойынша қайшылықтың көпшілігі еңбекақыдан
болады.
Ақшаларды төлеуді тексеру кезінде берілген төлем ведомості бойынша
енгізілген жұмысшылардың барлығы ... ... ... ... Бұны ... ... фамилиясын жеке құрылымдық
есептемелердің ... және ... да ... ... ... яғни жеке ... ... және төлем
ведомостінің қорытындысы.
Аудиттің толық программасын орындау үшін еңбекақы төлеу және кассалық
дисциплинаны бақылау бойынша тест ... ... ... мақсатқа және
нақты жағдайға сай тексеруші аудитормен ... ... ... Тест ... ... есептегі кассалық операция
көрінісінің сенімдігін және толықтығын талдауды, ... ... ... және ішкі бақылаудың жағдайын анықтауға мүмкіндік береді.
Осыған ... ... ... ... ... ... мүмкін[11]. Тиімділіктің бағасы төлеу циклімен және ақшамен
жүргізіледі. Мысалы, баллдық әдіс бойынша ... баға ... ... ... ... 1 ден 3 баллға ... ... ал ... ... ... ... жүргізудің құрылуы қойылған
баллмен сома бойынша жүргізуді ұсынады: 50 ... ... өте ... 51-65 –
төмен, 66-80 – орташа, 81-90 – жоғары, 91-ден жоғары балл - өте ... ... ... ... ... ... ЖӘНЕ КАССА ОПЕРАЦИЯЛАРЫН
ЖҮРГІЗУ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ
2.1. «Хазар Мұнай» ЖШС-ң экономикалық мазмұны
«Хазар Мұнай» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі, одан әрі атап
айтқанда «Серіктестік», ... ... ... ... Республикасының
Азаматтық кодексі, Қазақстан Республикасының «Жауапкершілігі шектеулі
және қосымша жауапкершілігі бар серіктестіктер ... ... өзге ... ... және құрылтай құжаттарының негізінде жұмысын
атқарады.
Серіктестік «Хазар Мұнай» жабық акционерлік ... ... ... ... және ол оның ... құқықтары мен міндетерінің иеленушісі
болып табылады.
Серіктестіктің фирмалық атауы:
Мемлекеттік тілде: «Хазар Мұнай» ЖШС;
Орыс тілінде: ... с ... ... ... ... ... ТОО ... Мұнай»
Серіктестіктің орналасқан жері: Қ.Р. Маңғыстау облысы, ақтау ... ... ... 117 ... ... ... ... өндіру және оны барлау
Серіктестік негізінен мұнай өндіретін болғандықтан ... ... құны 2,5 ... доллар скважина болып табылады.
ЖШС қызметінің мақсаттары болып табылады:
- рыноктық қатынастарды қалыптастыруға қатысу;
- кәсіпкерлік қызметті ... ... ... ... ... ... және жаңа ... орындарын
құру;
- жұртшылықтың өнімге, жұмыстар мен қызметтерге қажеттіліктерін
қанағаттандыру;
- негізінде ЖШС еңбек ұжымы мен оның ... ... ... ... іске ... ... ... қызметінің мәні болып табылады:
- қоршаған ортаны қорғау бойынша қазіргі замандағы әлемдік талаптарды
еске ала отыра, ... газ, кен ... ... және ... ... газ ... мұнай, газ, көлік, мұнай мен газды қайта өңдеу
және химия обьектілерінде жинақтауды бақылау, іске ... ... ... ... технологиялық тұрақты жабдықтардың жаңа түрлерін өндіру
бойынша жұмыстарды ұйымдастыру;
- мұнай, газ, су жинау және барлау ... ... ... ... ... өндірісі;
- ұңғылардың ағымдағы (жерасты) жөндеулерін ұйымдастыру;
- халық тұтынатын тауарларды өндіру және өткізу;
- ... ... ... мен ... май материалдарын сатып алу
және өткізу.
Құқықтары мен міндеттері:
- Қазақстандық және шетелдік әріптестермен бірлескен кәсіпорын ... ... ЖШС ... мен ... ... ... қоғамдар мен басқа ұйымдардаың қызметтеріне қатысуға құқылы;
- Қ.Р-да және шетелдік несиелік, бартерлік және ... ... ... ... ... капиталы.
Серіктестік құрылтайшылары мына азаматтар болып табылады:
1. Джумагулов Н.
2. Есенгалиев Б.
3. Исаева А.
4. Меңдағулов ... ЖШС ... ЖШС ... ... ... ... құрады.
ЖШС басқару.
1. ЖШС басқарудың жоғары органы қатысушылардың жалпы жиналысы болып
табылады.
2. Атқарушы орган жеке – ... ... ... ... ... ... ... олардың шешімдер
қабылдау тәртібі және ЖШС атынан түсу Қ.Р. ... ... ... жауапкершілігі бар серіктестіктер туралы» Заңымен, Қ.Р. ... ... мен ... ... ... ...... қызметі.
ЖШС заңды тұлға болып табылады және өзінің қызметін өз бетіндік және
өзін-зі қаржыландыру негізінде жүзеге асырады.
ЖШС өзінің ... ... ... ... есеп айырысу және
басқа да шоттары, өз ... ... мөрі ... ЖШС ... ... ... ... және ЖШС кассасында сақтайды.
Шоттардан немесе кассадан ... ... ... не беру ... бойынша жүзеге асырылады.
ЖШС 2000 ж. Жетыбайда құрылған.
Құрамында жалпы саны 40 шақты жұмысшылар ... ... Оның ... ... айтып кетсек, негізінен үш адам қызмет ітеді бас
бухгалтер, материалдық бухгалтер және ... ... ... ... көрсетуге болады.
«ХАЗАР МҰНАЙ» ЖШС-Ң ұйымдастыру структурасы
«Хазар Мұнай» ЖШС да ... ... ... субьектілері сияқты
қаржылық есеп жүргізеді. Бұл ... ... ... тобы ... оның ... өз ... бар және олар иелері
бір болғандықтан өзара байланысты қызмет атқарып қаржылық топ құрады.
Енді ... ... жеке ... ... ... ЖШС ... 3 бухгалтер бар. Олар ... ... ... ... ...... Ақтөреш, ЖШС – ның ... ... ... жауап береді және салық есебі ... ... ... ... ... лауазымды органдар алдында өзі
қорғайды. Бухгалтерлік жоғары білімі бар және өз маманы ... ... жыл. ... басқару ісіне де ... ... ... мен ... оның ... және оның
нұсқауымен қызмет етеді.
Материалдық бухгалтер – Мукатова Галина Ивановна, өз мамандығы бойынша
жоғары білімді, ... жете ... Өнім ... және ... ... ... дебиторлар және кредиторлармен байланыста болады,
өндірістік базаның диспечерлерімен, материалды ... ... ... ... ... ... ... байланысты
есепті жүрзізеді, ТМҚ есептен шығаруды ұйымдастырады, Өндірістік Техникалық
Бөліммен тығыз ... ......... Бағилаш, өз маманын жетік біледі,
кассаға жауапты тұлға. ... ... ... зейнетақы қорларымен
жұмыс жасайды, еңбекақы есебін жүргізеді, кадр бөлімімен тығыз ... ... ... ... жүргізеді.
«Хазар Мұнай» ЖШС бухгалтерлік есебі білікті, тұрақты мамандарына
байланысты жетілген, әрі заңдылыққа сай ... ... ... ... бері ... етіп ... ... 2005 жылы өткен ИСО есеп стандарты бойынша болған оқу-
семинарына қатысты, болашақта осы есеп жүйесін игерген. ... жүйе ... ... ... ... бірі ... көздейді.
Компания тәжәрибесінде қазіргі кездегі стандартқа сай 1С ... ... ... ЖШС ... ... негізгі қаржы-экономикалық
көрсеткіштері төмендегі кестеде көрсетілген[13]:
2.1 Кесте
2005-2006 жылдардағы “Хазар Мұнай” ЖШС – дегі ... ... ... ... |Іс ... ... |
| | ... | | |
| | | |2005 ж |2006 ж |(+, -) |( |
|1 |2 |3 |4 |5 |6 |7 |
|1 ... ... | | | | | |
| ... ... |мың тг. |65764 |78917 |+13 153 |17 |
| ... түсім | | | | | |
|2 ... ... |мың тг. |10320 |7800 |-2520 |24 |
| ... құн | | | | | |
|3 ... ... |мың тг. |30 460 |24 700 |-5 760 |19 |
|4 ... ... |мың тг. |10 100 |18306 |+ 8206 |45 |
|5 ... ... | | | | | |
| ... ... |мың тг. |+6878 |+19095 |+12 217 |64 |
| ... | | | | | |
|6 ... емес | | | | | |
| ... ... |мың тг. |+225 |+781 |+556 |0,3 |
| ... ... | | | | | |
|7 ... ... |мың тг. |+7103 |+19876 |+12773 |64 |
| ... | | | | | |
|8 ... | | | | | |
| ... ... ... |30 |40 |+10 |44 |
| ... | | | | | |
|9 ... | | | | | |
| ... қоры |мың тг. |21200 |22350 |+1150 |5 ... |Бір ... | | | | | |
| ... жылдық |мың тг. |500 |750 |+250 |33 |
| ... | | | | | ... ... ... | | | | | |
| ... жылдық құны|мың тг. |90360 |93400 |+3040 |3 ... |Қор ... |мың тг. |0,73 |0,84 |+0,11 | ... |Қор ... |мың тг. |1,37 |1,18 |-0,19 | ... ... ... ... ... ... 13153 теңгеге ұлғайған
, яғни ол 17 ( артқан, ал қызметті ... ... құн ... 2520 ... ... яғни 24 ( кеміп отыр. Бұл өзгерістердің ... жылы жаңа ... ... ... алумен түсіндіруге болады.
Жалпы кіріс 2005 жылы 30460 мың ... ... , 2006 жылы 24700 ... ... бұл 19 ( төмендеген.
Кезең шығындарына ... ол 2005 жылы 10100 мың ... ал ... 18306 мың теңге. Бұл шығындардың 8206 мың теңгеге артқанын ... ... ... түсіндіруге болады. Өндіріс көлемі артқан
сайын сәйкесінше шығын да ... ... ... ... 2005 жылы 6878 мың ... ... 2006 жылы 19095 мың теңгеге тең , яғни табыс 64( -ке ... ... ... де ... 0,3 ( өскенін байқаймыз, яғни 2005 жылы 225 мың
теңге болса, 2006 жылы 781 мың ... ... ... ... ... мен
сату көлемінің өсуімен түсіндіруге болады.
Жалпы кіріс осы жылдардың ... сай 2005 жылы 7103 ... ... 2006 жылы 19876 мың ... ... Бұл жалпы табыстың 64
( артқанын көрсетеді. Бұл ... ... ... ... ... ... ... дәлелдейді.
Табыстың өсуі еңбекақы қорының ұлғаюына әкеледі, ал өндіріс көлемінің
артуы жаңа ... ... ... етеді, осыған сай 2005 жылы қызметкерлердің
орташа тізімдік саны 30 адам болса, 2006 жылы 40 ... яғни 44 ( ... ақы қоры 21200 мың ... 22350 мың ... ... , яғни 5 ... Осы ... байланысты жұмыскердің орташа жылдық еңбекақысы
да өседі. Ол 2005 жылы 500 мың теңгеге , 2006 жылы 750 мың ... ... ... ... орташа құнын 2005 жылды 2006 ... 3040 мың ... ... ... яғни 3 ( ... Қор
қайтарымы да өскен, бұл өзгеріс 0,11 мың теңгеге тең. Қор ... ... яғни 1,37 мың ... 1,18 мың ... ... кеміген.
Айырмашылық 0,19 теңгеге тең.
2.2. Мекемедегі ... ... ... ... ... ... мен беру үшін ... шаруашылық
жүргізуші субьектінің кассасы болады.
Кассир – материалдық жауапты тұлға. Ол касса операцияларын ... ... ... ... ... ... ғана оның ... толық жеке
дара жауапкершілігі туралы онымен шарт ... Егер ... ақы мен ... төлемдерді беру үшін субьекті басшысының жазбаша бұйрығы бойынша басқа
адамдар тартылатын болса, онда бұлардың ... ... жеке ... туралы олармен де шарттар жасалынады.
Кассадағы операциялар есебі 45- «Кассадағы қолма-қол ... ... ... ... ... ... ... түріндегі қолма-қол ақша» және 452-
«Кассадағы шетелдік валюта ... ... ... ... және ... касса ордерлері мен оның ... ... ... дәл әрі ... етіп ... ... ... қаламмен
жазып береді.
Жалақы, уақытша еңбекке қабілетсіздігі жөніндегі жәрдемақылар мен
сыйлықтар төлем тізімдемесі (ведомосты) ... ... оның ... (титул) ақша беретін мерзімі мен оның жалпы ... ... ... ... мен бас ... қол қояды
Жазылған касса ордерлері немесе олардың орнына ... ... және ... ... ... ... ... тіркеледі, ол кіріс
және шығыс касса ... ... ... Онда ... ... және ... ... толтырылған күні мен нөмірі,
кассаға түскен және жұмсалған ақшалардың ... ... ... ... және ... да ... ... мақсаты көрсетіледі.
|«Хазар Мұнай» ЖШС ... ... ... ... ... |
| |
| ... ... |
| ... ... |
| ... ж. |
| |
| ... ... аралық шоты |
| ... |
| ... |
| |
| ... ... ... |
| ... ... |
| ... |
| |
| |
| |
| ... ... «WTC» ЖШС ... ... ... Жеті ... ... 00 тиын |
| ... ... ... ... ... А. ... ... ... Б. |
| ... ... ЖШС ... ... КАССА КІРІС ОРДЕРІНІҢ ... ... |
| ... қабылданды «WTC» ЖШС ... ... ... ... жүз) ... ... ... ... 10 ... ... ... ... Ілиясұлы А. ... ... ... Б. ... ... ЖШС ... ... ... ... |
| |
| ... ... |
| ... ... |
| ... ... аралық шоты |
| ... |
| ... |
| |
| ... ... ... |
| ... ... ... ... ... |
| |
| |
| ... ... ... ... ... ... мың үш жүз ... ... 60 тиын ... ... ... Бабажан Шаймерденов ... ... ... ... Бес мың үш жүз ... ... 60 тиын ... жылғы 10 наурыз Қолы ... ... ... ... 000192773, 2006 жылғы 12 қаңтарда берілген |
|Алған ... ... Б. ... ... ЖШС кассалық операцияларды барлық нормативтік
құжаттарға жүргізеді. Мұнда ... ... ... ... сай 1С ... ... ... Жалпы «Хазар
Мұнай»ЖШС-ң кассалық операцияларында мынадай шоттар корреспонденциялар
қолданылады.
2.2 Кесте
451-«Кассадағы ұлттық ... ... ... ... ... |К-т |Шаруашылық операциялар мазмұны ... |441 ... ақша ... есеп ... ... кассаға |
| | ... ... ... |301 ... ... және өндірілген өнімнен ақша|
| | ... ... ... ... |451 |Кассадан есеп айырысу шотына ақша аударылды ... |451 ... ... ... ... (іс-сапарына баратын, |
| | ... ... ... алу үшін т.б.) ... |
| | ... сома ... |451 ... мен қызметкерлерге есептелінген еңбекақы |
| | ... ... ... ... |451 ... шығындары кассадан төленді |
|222 |451 ... ... ... құны ... ... ... |
|811,821 |451 |Өнімдерді сату және ... ... ... |
| | ... ... |451 ... және банктен тыс мекемелерден алынған несиелер |
| | ... ... ... ... |451 ... ... ... депоненттелген |
| | ... ... ... сомасы төленді |
|451 |333 ... ... ... ... ... ... | ... ... |
| ... Кесте |
| |
|Шаруашылық операциялар журналы ... ... ... ... ... ... |
| | |Д-т |К-т | | |Д-т |К-т |
| | | | | ... | | ... |451 |511 |92 000 ... | ... |
| | | | | ... | | |
| | | | | ... беруге | | |
|08.01.05.|РКО№1 |333 |451 |92 000 ... ... | |
| | | | | ... | | |
| | | | | ... | | ... №2 |301 |451 |23 600 ... | |Сатып |
| | | | | ... | ... 1|
| | | | | ... | | ... №3 |451 |333 |415 ... ... | | |
| | | | | ... | ... |
| | | | | ... | | |
| | | | | ... | | |
| | | | | ... | | ... №2 |441 |451 |24 000 ... беру | ... |
| | | | | ... ... ... 2|
|20.01.05.|ПКО №4 |451 |441 |110 000 |Чек ... | ... |
| | | | | ... айырысу | |алушы 3|
| | | | | ... | | |
| | | | | ... | | |
| | | | | ... | | ... №5 |451 |662 |50 000 ... | ... |
| | | | | ... аванс | ... 4|
| | | | | ... | | ... №6 |451 |301 |23 900 ... төлем| |Сатып |
| | | | | | | ... ... №7 |451 |301 |10 000 ... | ... |
| | | | | ... ... ... 6|
|23.01.05.|ПКО №8 |451 |301 |23 900 ... | ... |
| | | | | ... ... ... 7|
| ... кітап көрінісі
2.3. Кассадағы ақша қаражаттарын түгелдеу тәртібі
Кассаны түгелдеу ... ... ... ақша ... мен ... да
құндылықтардың нақты бар болуы тексеріледі. Қатаң есептегі бланкілер де
тексеруден өткізіледі. Кассадағы ақша белгілері мен ... да ... бар ... ... ... қолма-қол ақшалар, құнды ... ... ... ... ... және ... ... ретінде шығарылғанбасқа да құжаттар) және ... ... ... және санаторийлерге жолдама, авиабилеттер және
т.б.) есепке алынады. Кассадағы ... ... ... яғни ... ... ... қалдыққа қосылмайды; кассада осы кәсіпорынға
тиісті емес ақша қаржылары және басқа да құндылықтардың бар болуы ... ... ... ... ЖШС ... ақша қаражаттарын түгендеу процесін
мынадай құжатпен рәсімдейді.
|«Хазар Мұнай» ЖШС ... ... жолы |
| ... нөмірі ... ... күні ... ... коды ... ... ... код ... түрі ... ... ... |
| ... ... ... ... |
|- |
|- |
|- |
| ... ҚАРЖЫСЫНЫҢ НАҚТЫ ҚОЛДА БАРЫН ТҮГЕЛДЕУДІҢ АКТІСІ ... ... ЖШС ... ... ... ... жүргізу басталғанға дейін ақша қаржысының барлық кіріс немесе |
|шығыс құжаттары бухгалтерияға ... және ... ... түскен |
|барлық ақша қаражаттары есепке алынды, ал шыққандары шығысқа шығарылады. |
| ... ... ... ... ... Б. ... ... 2006 жылғы №156 бұйрықтың (өкімнің) негізінде 30 қараша 2006 |
|жылдағы ... ... ақша ... ... алу жүргізілді. ... ... ... ... ... ... ақша 736 мың ... 40 тиын ... ... ... 596 мың ... 30 тиын ... ... алым маркалары 1 272 мың теңге 00 тиын ... ... 4 604 мың ... 70 тиын ... ... алты жүз төрт мың теңге 70 тиын ... алу ... ... Бес ... қырық мың теңге 23 тиын ... ... ... кем 435 мың ... 53 тиын ... нөмірлерінің соңғысы: ... №279, ... №596 |
| ... төрағасы ... ... ... ... ... ... қолы ... ,жөні, тегі ... ... ... ... ... ... ... ... қолы ... ... тегі ... аудитор ... ... аты ... тегі ... ... ақша ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ақша қаржысының бар болуы түгелдеу күні жасалған
есепке алудың мәліметтерімен салыстырылады және нәтижесі анықталады. Кем
шығу немесе ... шығу ... ... ... оның ... болу ... және
сомасы көрсетіледі.
Кәсіпорын кассасында сақталатын құнды қағаздар мен ақша құжаттарын
түгелдеу оларды ... ... ... ... ... Тексеріс
құжаттардың жекелеген түрлері бойынша актіде ... ... ... ... ... ... жүргізіледі.
Жол үстіндегі ақша қаражаттарын түгелдеу осы шотта тұрған сомаларды:
банк ... ... ... ... ... ... түсімді өткізу кезінде банк инкоссарторларына түсімді өткізуге
берілетін ... ... ... ... ... және ... ... аударылған сомалар бойынша немесе керісінше одан ... ... ... ... ... ... ... және аударымды
қабылдаған банк мекемесінің немесе байланыс бөлімшесінің атауы көрсетіліп,
түскен мәлімдеме (авизо) ... ... ... ... ... ... есеп айырысу (ағымдағы), валюталық және арнайы шоттарда
тұрған ақша қаражаттарын ... алу, ... ... ... берілген деректермен салыстырып, тексеру арқылы жүзеге асырылады.
Ақша қаражаттарын, ... ... және ... есеп беру ... ... қалдықтарымен салыстыру арқылы жасалады.
Ақша қаражаттарының және құнды қағаздардың артық шыққан сомалары
кіріске алынуға тиісті: ол кезде 411, 422, 451 , 452 ... ... шоты ... ... ақша ... мен ... ... өтеуі үшін материалды
жауапты тұлғаның есебіне шығарылады:
334 шоты дебеттеліп, 411, 422, 451, 452 ... ... де ... тұлғалар табылса, онда кем шыққан сомасы 334 кредитінен
821 шоттың дебетіне есептен шығарылады.
Енді ... ... ЖШС ... аудиторлық ерекшеліктерге
тоқталайық.
III. «ХАЗАР МҰНАЙ» ЖШС-ҒЫ АҚША ҚАРАЖАТТАРЫНЫҢ АУДИТІ
3.1. Кассадағы ақша ... ... ... ... ... операцияларды тексеруде әр түрлі
амалдар құрылды. Бұл ақпараттың әр түрлі көлемімен түсіндірілді. ... ... ... ... мына ... орындауға
болады: ең бірінші барлық кіріс, содан ... ... ... ... бір ... ... және ... кассалық құжаттар тексеріледі.
Кассалық операциялар аудиті тексеріс уақытының басындағы кассалық
кітаптағы, кассалық ... бас ... ... ... тексеру жолының 50-«Касса» шоты бойынша қалдықтарды тексеруден
басталады. Бұл үшін аудитор мынадай көмекші ... құру ... бас ... ЖО ... ... 50-шот бойынша айналымның
сәйкестігін тексеру
|Күні|Жыл |Дебеттік айналым ... ... |Жыл |
| ... | | ... ... | | |ы ... | |
| ... және Бас ... және Журнал |Бас кітаптың |
| ... ... | |
1 ... ... ... қазан
1 желтоқсан
Қорытынды:
____________________________________________________________________________
_
Ескерту:
______________________________________________________________________
Шешім: __________________________________________________________________
3.1 кесте
Ақша қаражаттарының аудиті
|№ |Операциялар мазмұны |Д-т |К-т ... ... | | | ... | | | |ар |
|1 ... ... ... ақшалар |451 |441 ... ... |
| ... | | ... ... |
|2 |Есеп айырысу шотына ақша қаражаттары|441 |451 ... ... |
| ... (тапсырылды) | | ... емес |
| | | | ... |
|3 ... ... ... ақша |333 |451 ... ұзақ |
| ... ... | | ... бойы |
| | | | ... |
| | | | ... |
| | | | ... табыстың |
| | | | ... түрі |
|4 ... ... ... ... |451 ... кітабында,|
| |т.б. берілуі | | ... |
| | | | ... |
| | | | ... |
| | | | ... |
|5 ... ... ... өтелуі|671 |451 |Кредитордың |
| | | | ... ... |
| | | | ... құжаттың |
| | | | ... ... ... ... ... ... ... аудитор ақша
құралдарының баланста дұрыс ... ... үшін ... жинау керек. Ақша қаражаттары аудитінің тәсілдемесі аудиттің
мақсатына жетуге бағытталған: толықтылық, бағалау, хұқық және ... ... ... көріну және ашылу. Белгілі мақсаттағы есепті
тексеруге байланысты мазмұны және ақша ... ... ... ... түсетін бухгалтерлік құжаттарда барлық
керекті ақпараттардың қосылғанына сенімді болу керек, яғни ... ... ... ... қателіктер жіберілмейді (әдейі немесе әдейі
емес), жыл бойғы барлық ... ... ... ... ... жету үшін ... анықталуы керек.
• барлық ақша құралдарының енгізілуі,
• қандайда бір соманың қалып қоймауы;
• өндіріс бойынша счет-фактурада барлық самалардың көрсетілуі.
Арифметикалық дәлділік. Әр цифр дәл ... ... және ... ... дәл ... ... қойылатын сұрақтар:
• барлық кассадағы құралдардың дәл есептелуі;
• өндіріс бойынша сомалардың дұрыс есептелуі;
• кассалық кітаптағы ... ... ... ... Барлық құндылықтар дұрыс бағалануы ... ал ... ... ... ... байланысты көрінуі керек. Бұл кезде
аудитор мынадай сұрақтар ... ... ... ... көрінуі және бухгалтерлік есептемедегі
сомалардың қаншалықты дұрыстығы;
• шығындарды есептеу үшін түсім бойынша принциптің дұрыс қабылдануы.
Хұқық және дәлділік міндеттемесі. Аудитор кәсіпорынның өз ... хұқы бар ... ... ... және олар өз ... ... береді:
• кәсіпорын құралдарының меншік хұқығына ие екендігін;
• бухгалтерлік есептемеде хұқық және міндеттеменің көрінуін;
... ... ... ... ... бар ... табу және ... Бухгалтерлік есептеменің барлық негіздері
дәл көрсетілген және барлық негіздер ашылған (бухгалтерлік стандарттарға
сай).
Ақша құралдарының ... ... ... ... үшін ... ... орындау керек: есеп ... ... ... келіп түсу сомасын қарау керек;
Шоттарды тексерудің дұрыстығын қою және барлық ... ... ... тексеру керек.
Егерде қалдық теңдігі жоқ болса, онда қайшылық себебі анықталады.
Ережеге сай кассалық құжаттар өткен ... ... ... ... ... ... шоттар тізбесі формасы бойынша барлық
растайтын ... ... ... ... ... ... операциялар есебі бойынша (кіріс және шығыс
кассалық ордерлер, төлем ведомостері) алғашқы ... ... ... яғни ... ... күні, кассирдің қолы
көрсетілуге тиісті[16].
Сауданың қызмет ететін пункті арқылы жеке ... ... ... және ... айналысатын заңды және жеке тұлғалар ақша
құралдарын кассалық ... ... ... ... ... ... арнайы компьютерлік жүйенің көмегімен қабылдауды
іске асыруға міндетті.
Шаруашылық ... жеке ... ... ... бас ... қол ... ... касса ордерімен жүргізіледі.
Қабылдау үшін мөрмен бекітілген кассирдің және бас бухгалтердің
қолы қойылады.
Заңды тұлғасыз ... ... ... өндірістік қызметті
іске асырушы жеке және шаруашылық субьектілеріне ... ақша беру ... ... бойынша жүреді.
Шоттың, арыздың құжаттың, шығыс касса ордеріне қосылған кезде
кәсіпорын қызметін заңды тұлғаларсыз іске ... ... ... рұқсат жазбасы болса, олардың қолы шығыс касса ордеріне ... ... ... ... ... ... ... ордері құрылады. Күні және нөмірі шығыс төлем ... ... ... ... беру ... ... алушының жеке
басының куәлігін талап етеді және реквизиттер ордерінде бухгалтермен дұрыс
толтырылғанын тексереді.
Ақшаны беру шаруашылық субьектісі ... ... пен ... ... ... жеке қолы және куәлік берген шаруашылық
субьектісінің қолы қойылады.
Алынатын соманы қаламмен жазып көрсететін ... алу ... ... ... ... Ақшаны ведомость бойынша алуда сома жазумен
көрсетілмейді.
Заңды тұлғаларсыз жалдамалы еңбекті қабылдаумен ... ... ... жеке ... және ... субьектісінің тізімдік құрамында
құрылмаған адамдарға ақша беру әр адамға бөлек және ... ... ... ... ... касса ордерімен жүреді.
Ауылшаруашылығы қызықтыратын тұлғаларға ақша беру ... ... ... Ведомость шаруашылық субьектілерінің әрқайсысына
бөлек құрылады және жетекшінің бас ... ... ... жұмыс
қабылдаушының және жұмысқа бағыттаушының қолымен сендіріледі.
Ақшаны беруді кассир шығыс касса ... ... оны ... көрсетілген тұлғаға ғана жүргізеді. Егерде ақшаны беру сенімхат
бойынша жүрсе, онда ... ... ... аты, ... ... ... ... сенімді тұлғаның аты, фамилиясы, ... ... ... беру ... ... ... онда ... қолхат алдында кассир «Сенімхат бойынша» деген жазу жасайды.
Сенімхат шығыс касса ордеріне ... ... ... ... ... ... ... сақтандыру бойынша пособия, стипендия,
премия төлеу кассирдің төлем ведомості бойынша әр алушыға шығыс ... ... ... ... парағында ақшаны беру жөнінде рұқсат
жазу кәсіпорын жетекшісінің және бас ... ... ... ... іске ... отырып, шығыс және кіріс касса ордері
анық толтырылуын қадағалау міндетті. ... ... және ... ... ... жылы көрсетілген «Алынды» және «Төленді» деген мөрмен қабылданады.
Жеке реквизиттерді толтырмау (нөмірі, күні және т.б.) ... үшін ... ... ... ... ... ... түзетулер құжатта жіберілмейді. Кассалық шығыс және кіріс ... ... ... ... және ... ... уақытында кәсіпорын
бухгалтериясына жазылуы керек. Оларды тіркеу үшін кіріс және шығыс ордерді
тіркейтін журнал қызмет етеді. Ордер ... ... ... оның ... ... және ... да қайшылықтармен жасалмағанына көз
жеткізіп дұрыстап тексеру керек.
Алғашқы құжаттарды тексеру нәтижесі.
| | ... | ... ... |Құжат № | ... ... |
| | | | |
| | ... | ... құжаттарды жабдықтауды тексеру
1) Кассалық кітапты жабдықтау бойынша ескерту
2) Кіріс және шығыс касса ордерін жабдықтау бойынша ескерту
Кассалық дисциплинаның және ақша ... ... ... есеп және кассалық қамту жөнінде келісімшарт:
_______________ келісімшарт № __________ ... ...... ___________________
_______________ келісімшарт № __________ ... ... ... түсімдерді пайдалануға рұқсат
_______________ келісімшарт № __________ ___________________
_______________ келісімшарт № __________ ... ...... ... ... ... ақша қаражаттарының лимиті
____ _____ ____ сома ____ _____ _____ _____ _____ сома ____ ... _____ ____ сома ____ _____ _____ _____ _____ сома ____ ... ... ... ... ... ... |Келісімшарт № |Күні ... |
| | | | |
5. ... ... ... ... нөмір қоюға бұйрығы
______ күні _______
6. Ағымдағы инвентаризация кассасының акты
|Акт № ... ... ... |
| | | ... ... бақылауды тексере отырып мыналарды анықтау
керек:
• Банктің ... ... ... ақшалардың қалдығы
жоғарылайтынына және ... ... ... ... ... ... пайдаланылатынын;
• Банктен алған ақшаларды мақсатты жұмсауға пайдалну;
• Пайдаланылмаған ақша құралдарын банкке өз ... және ... яғни ... ... пенсия төлеуге алынған.
Кәсіпорын банк мекемелерімен құрылған лимит шегінде касса қаражаттарын
сақтай алады. Лимиттен жоғары ... ... ... аударуға банкке
тапсырылуы керек. Оған тек еңбекақы төлеуге алынған сома қосылмайды.
Егер үш күн ... ... ... ... ... ... пенсия, пособия және сыйақы төленбеген болса, онда көрсетілген
сомалар депонерленеді.
Кассадағы ақшалар қалдығына құрылған ... ... ... ... ... ... ... салыстыру керек. Кассадағы фактілі
ақшалар қалдығын есептеуде сыйақы, пенсия, еңбекақы төлемдері кірілмейді.
Кассадағы қалдық ақшаларға бақылау кассалық есептемеде іске асады.
Аудиторға бұл үшін мына ... ... құру ... ... қалдығының лимитін бақылауды тексеру
Лимит мынандай ... ... бар ... ... ... ... ... |Фактілі |Лимиттен |
| ... ... | ... ... ... жоғарылауына штраф сомасы _____________________________________
Касса операцяиларын тексере отырып, олардың ... және ... ... орнату керек. Бұған байланысты
банктен алынған касса ақшалардың ... және өз ... ... ... ... шоты бойынша банктен алынған
ақшалардың ... ... және өз ... ... чек
кітапшаларының түбіршегі, кәсіпорынның шоты, кіріс касса ... ... ... ... бойынша берілген банктік көшірмені кездейсоқ және
өзара тексеру жолымен құрады.
Чек кітапшасы, пайдаланатын және пайдаланбайтын чек ... ... бас ... ... керек.
«Анулирован» деген жазуы бар бүлінген чектер чектер түбіршегіне
жасырылады. Басқа ... чек ... ... ... тиым
салынады, яғни кассирге банктен чек бойынша ақшалар алатын, сонымен қатар
салыстырылмаған ... қол ... ... ... ... кірістелуін тексерудің
толықтығын қамтамасыз ету және ... ... ... ... ... жеңілдету керек.
Кәсіпорынның шотымен банктен алынған ақшалардың толықтығын және өз
уақытында ... ... | | ... көшірмесі|Касса бойынша |Ауытқулар |
|Чек |Чек |Чек ... ... ... | ... | | | ... ... | | | |
| ... | | | | |
| | | ... ... |Сома, |Күні |Сома, ... ... |
| ... № |(тн.) | |(тн.) | |(тн.) ... ... өз ... ... ... және ... өнімннен түсімді кірістеу бойынша ... ... ... ... ... үнемі қайшылық кездеседі.
Өндірілген тауарлы-материалдық құндылықтардың, ақшалардың
кірістелуінің толықтығын анықтау үшін ... ақша ... ... ... ... сонымен қатар олардың есебі мен өндірісінің
шоттары бойынша жазуын, соған байланысты өндіріс шоты бойынша ... ... ... ... ... ... тексеріледі. Ол
кредиттік жазу өндіру бойынша «Касса» шотының дебеттік жазуымен.
Қолма-қол есеп ... ... ... шығарудың дұрыстығын тексеру.
|Материалды жауапты |46-шоттың дебетіне ... + ( - ) ... ... ... ... | ... | | ... ... ... ... |Баға |Сома ... ... ... |(тн) |(тн.) ... |(тн) |(тн.) ... ... |
|кг., дана| | |кг., ... | | | ... ... ... колма-қол ақшалардың кірістелу толықтығын тексеру
ведомості.
|Касса кітабы бойынша |46-шоттың дебетіне ... + ( - ) |
| ... ... | ... ... № |ТМҚ-ң мөлшері, кг., дана |Баға
(тн) |Сома (тн) |ТМҚ-ң мөлшері, кг., дана |Баға
(тн) |Сома
(тн.) |Мөлшері бойынша |Сомасы бойынша | ... ... өз ... ... ... ведомості.
Ауытқу байқалған кезде көрсетілген операцияны пайдалану бойынша
тексеру ауытқудың себебін табу.
Жұмысшылардың қарыздарынының өз есебі ... ... ... ... ... ... ... кәсіпорында материалдық қорлар накладнойы «Төленді» деген
кассамен беріледі. ... ... үшін ... ақша ... апарылады. Бас есепші және кассирдің қолы қойылған түбіртек
беріледі. Материалды жауапты ... ... ... ... ... ... бойынша ақшаларды төлеудің дұрыстығын тексеру
кезінде барлық төлем ведомостіндегі тұлғалардың кәсіпорындар да жұмыс
жасалғанын және ... ... ... өзіне иелену мақсатындағы
алаяқтардың болмауын қадағалау керек. Мұндай факт жеке ... ... ... ... ... ... тексеру жолымен
қойылады.
Төлем ведомостіндегі қорытындыны тексеру керек, яғни қалаған соманы
иеленуге «қолға беру» ... ... ... ... Бұл ... жеке ... ... соманың көлеміне
назар аударады. Келесі тексерісте олардың дұрыстығын, растығын.
Барлық ведомосте ақша ... ... ... ... Бұл қол үшін бір
ведомостегі басқа қолмен салыстырылады. Ең бастысы мұнда түзетулерге
назар ... ... ... ... ақша сұрау керек.
Кассалық операцияны бақылауды іске асыра ... ... ... және ... ... ... тексеру керек, есепті кезеңдегі
соңғы қалдықты анықтау үшін және оларды бір беттен ... ... ... ... ... ... негізділігін
мұқият тексеру керек, өндіріс ... ... және ... ... да ... және ... ... жөнінде анықтама
құжаттар.
Кассалық операцияларды бақылай отырып шоттар жүйесінің жағдайымен
және бухгалтерлік есепті жүргізу ережесімен ... ... ... ... ... ... ... жүргізілген кассалық
операциясының барлығында іске асады және оларға анықтама ... ... есеп ... ... (журнал-ордерде, машинаграммада)
қосылған, ол шаруашылық дұрыс емес корреспонденциямен көрсетуге мүмкіндік
береді.
Мұндай бухгалтерлік жазбамен бақылау үшін ... ... ... құру
қажет.
Кездейсоқ тексеріспен кассалық құжаттарды тексеру кезінде сауданы
кәсіпорын шотынан төлеу кезіндегі ... ... ... ... есебінен сатып алынған материалдық қорлар үшін.
Кассалық операциялардың аудиті кезінде мынадай ... ... ... ... ... лимиті құрылмаған.
2. 50 шот бойынша бас кітаптағы ... ... ... ... ескеріледі.
3. Кассалық операция методологиялық дұрыс жүргізілмейді, «тіке»
өткізбелер қатысады, ... ... ... операциялар қалыс қалад.
4. Касса ... ... ... .
5. ... ... жазу күнбе-күнгі операциялар кезіндегі бірнеше күн
жүргізіледі.
6. Кіріс және ... ... ... берудің тіркелім журналы жүрмейді.
7. Касса есептемесі тігілмеген және ... және қол ... ... ... және ... деген бөлімі толтырылмаған,
алғашқы құжаттарға берілгендер жоқ (арыз, накладной, төлем ведомості)
8. Кіріс және ... ... ... ... ... жіберіледі.
9. Қандай негізде ақша сомаларының қарызға берілуі көрсететін кіріс және
шығыс касса ордеріне қосымша жоқ. (бұйрық,арыз,орналасу)
10. ... ... ... ... кезінде ақша құралдары
көлемінің шексіз өсуі.
11. Шығыс касса ордерлерінде күннің және ... ... ... ... ... ... Шығыс касса ордерінде кейде жеке тұлғалар ақша алатын келісімшарт пен
сенімхаттың нөмірі көрсетілмейді.
13. Кіріс касса ордерінде қандай негізде, ... ақша ... ... ... ... ... мен бағалы қағаздарды түгендеу
нәтижелерін жүргізу және рәсімдеу әдістемесі
Касса және кассалық операциялар аудиті үш ... ... ... ... ... ... ... түскен ақша қаражаттарын кіріске тіркеудің толықтығы мен дер
кезінде жүргізілуін ... ... ... шығарудың дұрыстығын тексеру.
Касса және кассалық операциялар аудитінің басты міндеттеріне мыналар
жатады:
• қолдағы ақшалардың кассада және ... ... ... ... мен
түгелдігі шарттарының қамтамасыз етілуін тексеру;
• кассалық операцияларды жүргізу тәртібі мен кассалық тәртіптің сақталуын
тексеру;
• операцияларды ... ... және ... ақша ... құжатпен
рәсімдеу тәртіптерін сақтау;
• чек кітапшаларын сақтау, чек жазып беру және ол бойынша ақша ... ... ... ... алынған ақшалардың, тауар-материал құндылықтары мен қызметтерді
қолма-қол есеп айырысу арқылы өткізуден түскен ақшалардың дер кезінде және
толық кіріске тіркелуін бақылау;
... ... ... ... және ... ... мен басқа да шығындарға беру лимиттерін сақтау;
• кассадағы қолма-қол ақшаларды аяқ астынан түгендеу мерзімдерін сақтау;
• кассалық операциялардың ... ... және ... ... және кассалық операциялар аудитінің негізгі көздері кассалық
кітаптар; ... ... ... ... ... есептері;
пайдаланылған чек кітапшалары ... ... ақша ... ... операциялар көрсетілетін Бас кітап пен ... ... ... табылады.
Кассадағы қолма-қол ақшаларды түгендеу сырттай жүргізілуі, яғни ... ... ... ... соң баяу ... қажет.
Кассир уақытша болмаған жағдайда касса ғимараты мөр басылған қағазбен
жабылады, ал оны ... ... ... ... ... Егер кассир
ұзақ уақыт болмаса, онда кәсіпорында комиссия құрылып, кассадағы ... ... және ... басқа материалдық жауапты тұлғаға ... ... бас ... мен кассирдің қатысуымен жүргізіледі. Егер
кәсіпорында жалақы беруді кассирден басқа да лауазымды тұлғалар жүргізсе
және ... ... ... ... ақшалар қалдығы болса, онда
түгендеу күні олардан алынған сомаларының ... ... ... қажет.
Кассаны түгендеу уақытында кассалық операциялар тоқтатылады және қажетті
жағдайларда ғана аудитордың ... және ... ... ... ... ... ... аудитор мыналарды шешіп алуы қажет:
кассада басқа ұйымдарға тиесілі ... ... ... жоқ ... ... басталғанға дейін кассадағы кәсіпорынның ... ... ақша ... ... ... ... болуы туралы
жазбаша түрде арыз жазады. Бұл жағдайда кәсіподақ комитетінің (өзара ... ... ... ... мен оның ... шақыру қажет
және кәсіпорын кассасы мен кәсіподақ комитетінің кассасына ... ... бір ... ... ... керек.
Ақша қаражаттары мен басқа да құндылықтардың кассада мүлтіксіз түгел
сақталуын тексеру басталғанға дейін кассир кассалық есеп ... ... ... ... кіріс құжаттары мен шығыс құжаттары енгізіледі.
Кассалық операцияларды жүргізу тәртіптерімен қарастырылмаған барлық жеке
қолхаттар және ... да ... ... ... және ... ... беру ... кассада ішінара аяқталған төлем тізімдері болуы
мүмкін. Егер төлем тізімдерінің төлеу ... өтіп ... онда ... және ... ... ... төлеу мерзімі өтпесе, онда келесін нұсқалардың бірі бойынша түседі:
• егер төлем сомасы айтарлықтай болса, онда ... ... және ... есеп ... ... егер ... бойынша жалақы беру енді ғана басталса, онда оған түгендеу
басталғанға ... ... ... ... ... және оны аудитор, кассир
және бас есепші өздерінің қол таңбаларымен растайды. Бұл ... ... ... ... ... ... ... сомаларды есептеп, оларды ... ... ... ... берілген сомалар кассадағы қолма-қол ақша
қалдығына ... Бұл ... ... ... ... тастамау үшін және
есепшілерге төленбеген жалақы реестрін құру ... ... ... жұмысты жүктемеу мақсатында жасалады. Бұл үшін көрсетілген сомалар
бастапқыда ... ... ... ... және ... ... сомаға
қарама-қарсы “Есепке алынды немесе түгендеуге дейін берілді” деген белгі
қойылады. Тізімнің соңында “Түгендеуге дейін осы ... ... ... ... ... және сома ... ... болып мұндай тізімдерді
кассир есептейді. Кассаны түгендеу акті сінде бұл сома әрбір ... ... ... ... ... түгендеу басталғанға дейін кассирге қолхатқа
қол таңбасын қою ұсынылады. Бұл ... ... ... ақша
қаражаттарының барлық кріс және шығыс құжаттары есепке ... ... ... тапсырылғаны, кассаға түскен барлық ақша қаражаттары кіріске
тіркелгені, ал кеткен ақшалар шығысқа ... ... Бұл ... кассалық есепке енгізілмеген құжаттардың болуы туралы арыз жазуының
алдын алу үшін қажет.
Аудитор кассалық есептің дұрыстығы мен түгендеу кезіндегі ... ... ... ... ... ... ... тексеруі қажет. Ақша
қалдығы баланс бойынша айдың бірінші күніне ... ... ала ... ... есеп пен оған тіркелген кіріс және шығыс құжаттарын
тексергенде ... ... ... ... ... кіріс және шығыс
ордерлерінің номерлерін тіркеу кітаптарындағы жазулармен ... ... ... ... ... ... толықтығына көз жеткізу
мақсатында жүргізіледі.
Егер сомада немесе ордерлердің ... ... ... ... ... ... ... есепті тексергеннен кейін аудитор есеп
пен оған тіркелген барлық кіріс және ... ... виза ... ... ... ... деген белгі қояды. Бұл алдағы уақытта
кассалық есепте ешқандай түзетулерге жол берму үшін қажет. Тексерілген және
аудитормен расталған есеп ... ... ... ... ... шоты ... ... анықтау үшін есеп бөліміне беріледі. Бұдан
кейін ақша қаражаттары мен басқа да құндылықтардың ... ... ... Бұл үшін ... ... ақшаларды, ақша құжаттарын
және басқа да құндылықтарды көрсетеді. ... және ... ... ... аудитор мен бас есепшінің немесе ... да ... ... қайта санайды.
Ақша қаражаттары әрбір купюр бойынша жеке-жеке қайта ... ... ... ... ... номинал купюрлерімен аяқтайды).
Айтарлықтай купюр саны болса, тізімдеме ... ... Бұл ... ... ... саны мен ... ... Тізімдемеге
түгендеу комиссиясының барлық мүшелері қол қояды.
Касссада сақталған ақшалар мен басқа да құндылықтарды тексергеннен кейін
кассаны түгендеу ... ... ... ... ... ... барлық сомаларын, құжаттар және басқа да ... ... ... ... ... беру ... ... аталған актінің
үлгісі көрсетілген. Кассадағы ақшалар мен басқа да ... ... ... ... ... ... немесе артықшылықтың себебі туралы ... ... ... ... ... ...... атауы)
қолма-қол ақша қаражаттарын түгендеу
«___»______________200_ж.
ҚОЛХАТ
Түгендеу басталғанда ақша қаражаттарының барлық кіріс және ... есеп ... ... және ... ... ... түскен
барлық ақша қаражаттары кіріске тіркелді, ал шыққан ақшалар ... ... ... _____________ ______________
Лауазымы қолы ... ... ... ... _________200_жылы
ақша қаражаттарын түгендеу жүргізілді.
Түгендеу барысында мыналар анықталды:
1) Қолма-қол ақша 5200000 теңге;
2) Почталық маркалар_________теңге;
3) __________________________ теңге;
4) __________________________ теңге.
Нәтижесінде ... ... бары 5200000 ... ... екі жүз мың ... ... бойынша 5200000 теңге.
Түгендеу нәтижесі: артықшылықтар жоқ, жетіспеушілік жоқ.
Кассалық ордерлердің соңғы номерлері:
Кіріс ордері №2, шығыс ордері ... ... ________ ______ ... қолы ... ... ... ________ ______ ... қолы ... ______ ... қолы ... ______ ... қолы ... ... ақша ... ... ... сақталатынын
растаймын.
Материалдық жауапты тұлға
“___”_____________200_ж.
Артықшылықтардың ... ... ... ... ... басшысының шешімі______________________________
__________________________________________________________
__________________________________________________________
_______________________________________
(қолы)
“___”_______________200_ж.
Егер кассадағы қолма-қол ақшаларды түгендеу аудитормен ... ... үш ... ... Оның біреуі тексеру анықтамасына (актіге)
тіркеледі, екіншісі шаруашылық жүргізуші ... есеп ... ал ... ... жауапты тұлғада қалады.
Кассадағы почталық және гербтік маркалар, ұтыс ... ... ... ... ... жолдамалар ақшалай құжаттарға ... ... ал ... қайта есептегенде арнайы тізімдемелер құрастырылады.
Бұл тізімдемелерде олардың атауы, сериясы, ... ... ету ... ... да ... белгілері мен номинальды құны көрсетіледі. Қайта
есептегенде қатаң есептеме бланкілері бойынша бөлек тізімдеме жасалады. ... ... ... номерлері және әрбір түрі ... ... чек ... ... ... ... ... уақытын,
пайдаланылған және қалған чектердің номерлерін көрсете отырып, ... ... ... ақша ... берілетін чек кітапшасы бойынша чектің ... ... ... ... номерімен салыстырылады. Чек кітапшасында
несие берушінің қол ... ... ... болуына назар
аударылады.
Түгендеу кезінде анықталған ақшалай ... мен ... ... ... ... ... есеп мәліметтері бойынша 56-шы
“Ақшалай құжаттар” шотындағы және 006 “Қатаң есептеме ... ... ... ... ... ... артықшылық анықталса, онда аудитор есеп
бөлімі жұмысшысының және кассирдің қатысуымен ... ... ... ... ... кезеңдегі барлық кассалық есептер ... ... ... ... ... қатар арифметикалық
қателіктердің орын алу ықтималдығын да ескеруі тиіс.
Мұндай ... ... ... ... ... нақты болып
саналады және дереу ... ... ал ... – кіріске
енгізілуі қажет.
Кассадағы ақшаның жетіспейтін ... ... ... ... ... себебі анықталады, егер кассирдің кінәсі
анықталса, онда ... сома оның ... ... ... ... бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады: 84-ші
“Құндылықтардың бұзылуынан жетіспеушіліктер және ... ... 50-ші ... ... кредиті және бір мезгілде 73-ші “Басқа да
операциялар ... ... есеп ... ... ... зиянның орнын толтыру бойынша есеп айырысулар” субсчеттары)
және 84-ші шоттың ... ... ... ... ақша ... молшылығын
оларды кәсіпорынның қаржылық нәтижелеріне ... ... ... тіркеу
қажет. Бұл бухгалтерлік есепте ... ... ... құрастыра отырып
бейнеленеді және 50-ші “Касса” шотының ... мен 80-ші ... ... ... кредиті бойынша жазылады. Мұнымен бір мезгілде касссадағы
ақшалардың артықшылығы мен ... ... ... есеп ... ... ... ақшалардың нақты қолма-
қолдығы жөнінде анықталған барлық ... ... ... ... ... ... түсініктеме береді.
Аудиторлық тексеруде кассадағы қолма-қол ақшалар мен кассада сақталатын
басқа да құндылықтарға түгендеу жүргізу ... ... ... ... мақсатында аудитормен жүргізілетін міндетті процедуралар
қатарына жатпайды[19]. Кассалық операцияларды жүргізу тәртібіне ... ... ... ... ... әрі ... тоқсанына бір рет
кассаны аяқ астынан түгендеу жүргізіледі. ... ... ... ... тексерілуші кезеңде кассаны түгендеу актілерін талдай
отырып, касссаны түгендеуді жүргізудің мақсатқа сәйкестігі туралы сұрақты
шешеді. Кассаға ... ... ... ... ... ол ... атап ... процедураларды орындайды.
3.3. Ақша қаражаттарының кассада мүлтіксіз сақталуын қамтамасыз ететін
шарттардың орындалуын ... ... ақша ... ... ... ... ... ерекше назар аударылады.
Шаруашылық жүргізуші субъектілердің басшылары, заңды тұлға құрмай-ақ
жалдамалы еңбекті қолдана отырып ... ... ... асыратын жеке
тұлғалар кассалық операцияларды жүргізумен, қрттен қорғау сигнализациясы
құралдарына ... ... ақша ... ... ... ... жұмысшыларды жұмысқа алғанда және ... осы ... ... мәліметтер алу мақсатында ішкі істер
органдары мен медициналық мекемелерге хабарласуы қажет. Өйткені, кассалық
операцияларды ... ... ... ... құралдарына қызмет
көрсетуге, ақша қаражаттарын сақтау және тасымалдауға төмендегі тұлғалар
жіберілмейді:
• бұрын ... ... үшін ... ... тартылған
тұлғалар;
• созылмалы психикалық аурулармен зардап шегушілер;
• қоғамдық тәртіпті жүйелі бұзушылар;
• спирттік ішімдіктерге ... ... ... рұқсатынсыз
наркотикалық заттарды пайдаланушылар.
Кассир қабылдаған барлық құндылықтардың мүлтіксіз сақталуына және өз
міндеттеріне атүсті қарау ... ... ... бару ... ... зияндарға толық материалдық жауапты болады. Сондықтан ... алу ... ... ... ... шыққаннан кейін кәсіпорын басшысы
кассирді кассалық ... ... ... ... және оның
толықтай жеке материалдық жауапкершілігі туралы келісім шартқа отыруға
міндетті болып ... шарт ... ... ... ... жеке іс қағазында
сақталады.
Тексеру барысында ақшаларды банктен кәсіпорынға жеткізу кезіндегі
мүлтіксіз ... ... ... ... баса назар аударылады.
Шаруашылық жүргізуші субъектілердің басшылары, ... ... ... ... ... отырып кәсіпкерлік қызметті жүзеге асыратын жеке
тұлғалар кассирге ақша қаражаттары мен басқа да ... ... ... ... оған тапсырғанда күзетпен қамтамасыз
етуі қажет, ал қажет болған ...... ... да ... ... ... тасымалдағанда кассирге, оның қасындағы тұлғаларға және
көлік құралының жүргізушісіне төмендегілер тыйым салынады[20]:
• қозғалыс бағытын және жеткізілетін ақша қаражаттары мен ... ... ... ... көлік құралының салонына оны жеткізу үшін кәсіпорын ... ... ... ... ... ... ... қоғамдық көлікпен жүруге;
• дүкендерге, рыноктарға немесе басқа да орындарға баруға;
• басқа нұсқауларды ... және ... да бір ... ... ... мен ... ... бойынша жеткізуден басқа жаққа
бұрылуға.
Аудитор кәсіпорын кассасындағы ақша ... мен ... ... ... ... кассаның төмендегі талаптарға сай
келуін тексеруі қажет:
1. Касса бөлмесінің басқа ... және ... ... Оның көп қабатты ғимараттардың аралық қабаттарында орналасуы. ... ... ... ... ... ... Бір ... кассаның терезесі екі жағынан да ... ... ішкі ... ... ағаш ... ... Күрделі қабырғалардың, мықты еден қабаттары мен төбе қабаттарының,
сенімді ішкі ... ... ... ... екі есікпен жабылуы:
а) сыртқа ашылатын, ішінен металл шынжыры бар сыртқы есік:
б) ішке ашылатын, болат торы бар ішкі есік.
5. Кассаның шаруашылық ... ... ... ... ... үшін іштен жабылатын ағаш ... екі ... ... бетімен
көмкерілген арнайы тереземен жабдықтауы. Терезе ішкі бетінен сенімді
кілтпен жабылуы қажет.
6. ... ... ... ... енуге мүмкіндік беретін жылу
құбырларының, вентиляциялық каналдардың және басқа да орындардың ішкі ... ... ... ... ... мен ... ... үшін еденге және қабырғаға болат
темірлермен бекітілген сейф немесе металдан жасалған шкафтың болуы.
8. Жөнделген от сөндіргіштің ... ... ... ... ... ... талаптарға жауап беруі
қажет:
1. Ішкі қабырғалар мықтылығы бойынша қалыңдығы 80 мм гипсобетонды
панельдермен бірдей болу ... ... ... ... 200х300 мм аспауы қажет, ол сыртынан
металл тормен ... Есік ... ... ... ... Сырттан кіретін есік, касса терезелерінің есігі ... 40 ... емес ... ... және екі ... ... беттерімен
бекітіледі.
5. Барлық торлар диаметрі 16 мм кем емес ... ... ... газ ... ... көмегімен біріктіріледі.
6. Ерштер диаметрі 16 мм кем емес ... ... ... ... көлемі 30х40 мм болады.
Кассалар өкілетті күзеттің пультіне енгізілетін өрттен ... ... ... беру және ... да ... ... ... да тұлғалармен жүзеге
асырылатын шаруашылық жүргізуші ... ... ... ... ақшалар мен құндылықтардың мүлтіксіз сақталуын
қамтамасыз ету мақсатында кассалық ... ... мен ... ... ... мықты бекітілген металдан
жасалған шкафы немесе екі секциялы ящигі бар арнайы қызмет бөлмесі кассалық
пункт деп аталады.
Кассалық ... ақша беру ... ... үшін ... сәйкес жабдықталған арнайы терезелер арқылы ғана жүргізіледі.
Жұмыстан тыс уақытта ақша қаражаттары мен ... ... ... ... ... тыйым салынады. Жұмыс уақыты аяқталғанға дейін
барлық ақшалар мен құндылықтар ... ... ... ... ... ... ... бір күндік түсімі банк ... ... ... ... ... ... көрсету және тағы
да басқа шаруашылық жүргізуші субъектілердің кәсіпорындарында жасақталады.
Аудитор касса кітабын жүргізу тәртіптерінің сақталуын тексеруі қажет.
Әрбір ... ... ... ... ... ... ... қолдана отырып кәсіпкерлік қызметті жүзеге асыратын жеке тұлғалар
тек бір ... ... ... ... ... ... ... тігілуі
және мөрмен басылуы қажет.
Касса кітабындағы беттер саны ... ... ... және бас ... ... ... құрмай-ақ жалдамалы еңбекті
қолдана отырып кәсіпкерлік қызметті жүзеге асыратын жеке ... ... ... ... ... ... ... арқылы шарикті қаламмен немесе
сиямен екі данада жазылады.
Беттердің екінші данасы жыртып алынады және ... ... ... ... ... ... кассалық кітапта қалады. Беттердің
бірінші және екінші даналары бірдей номермен номерленеді.
Касса кітабындағы ... ... мен ... ... ... ... кассирдің, сонымен қатар шаруашылық жүргізуші
субъектінің бас есепшісінің қол ... ... ... жазбалар әрбір ордер бойынша жеке ақша ... ... ... ... ... асырылады. Күн сайын жұмыс күнінің аяғында
кассир бір күндегі операциялардың ... ... ... күнге
касса бойынша ақша қалдығын шығарып, оны есеп бөліміне кассир есебі ... ... ... ... ... ... ... тәсілмен жүргізілуі мүмкін. Бұл жағдайда касса құжаттары
толық сақталуы қажет және касса ... ... ... ... ... сырттан енуден сақталуы қамтамасыз етілуі тиіс.
Бұл жерде беттер «Касса кітабының қосымша беті» ... ... ... бір мезгілде «Кассир есебі» машинограммасы
қалыптастырылады. Аталған машинограммалардың екеуі де ... ... ... ... ... олардың мазмұны бірдей болуы қажет және бір жылдағы
касса кітабының ... ... ... реквизиттерден тұруы тиіс.
Бұл машинограммалардағы касса кітабының беттерін номерлеу жыл ... өсу ... ... ... ... ... кітабының қосымша беті» машинограммасында әр айдың соңында әр
айдағы касса кітабы беттерінің жалпы саны автоматты түрде ... ... ... жыл соңында – касса кітабының бір жылдағы жалпы саны
шығарылады.
Кассир ... ... ... беті» және «Кассир есебі»
машинограммаларын алғаннан кейін көрсетілген құжаттардың дұрыс толтырылуын
тексеруге, ... қол ... ... ... ... кіріс және шығыс
құжаттарымен бірге есеп бөліміне тапсыруға міндетті болып саналады.
Мүлтіксіз сақтауды және ... ... ... ... ... ... ... ету мақсатында олар жыл ағымында
кассирмен әр айға жеке ... ... жыл ... кейін немесе
қажет болған жағдайда «Касса кітабының ... ... ... тәртіппен кітапша жасалады. Бір жылдағы беттердің жалпы саны
шаруашылық ... ... ... және бас ... ... және ... ... бөлмесі оқшаулануы қажет, ал операцияларды жүргізгенде касса
есіктері ішкі жағынан құлыпталады. Касса жұмысына ... жоқ ... ... ... ... салынады.
Шаруашылық жүргізуші субъектілердің барлық қолма-қол ақшалары мен бағалы
қағаздары, тәртіп бойынша, ... ... ... ... ал
жекелеген жағдайларда – жұмыс аяғында кілтпен жабылып, кассирдің мөрімен
мөрленетін металл ... ... ... сейфтердің кілті мен мөрлер
кассирде сақталады және оны басқа ... ... ... ... тыйым салынады.
Кассирмен мөрленген пакеттердегі және басқа да заттардағы ... ... ... ... басшыларында сақталады.
Тоқсанына бір рет олардға тексеру жүргізіледі. Кілт ... ... ... ... ... бұл ... ішкі істер органдарына
хабарлайды және металл шкаф кілтін дереу ... ... ... шаруашылық жүргізуші субъектіге қатысты емес қолма-қол ақшалар мен
басқа да құндылықтарды кассада сақтауға тыйым салынады.
ҚОРЫТЫНДЫ
Бүгінде бухгалтерлік есебі ... ... ең ... бірі орын
алады. Ол кәсіпорынның қаржылық жағдайын сипаттап және басқарушылық шешімді
қабылдау үшін негіз бола отырып, тұтынуды, ... ... және ... ... ... шынайы көрсетіп береді. Қазақстан Республикасының
бухгалтерлік есеп Стандарттарында және ... ... ... есеп ... Бас есеп ... ... ... мен ережелерінің негізінде құрылады және ол бүкіл алынған
ақпараттарды ... ... ... ... ... ... ... есептің сәйкес келуін қамтамасыз етеді.
Экономиканың барлық ... ... ... мен ... ... пен ... ұқыпты жұмсауға, қалдықтарын азайтуға,
ысырапты жоюға, бәсекеге жарамды өнімдерін өндіруге (ұлғайтуға), ... ... ... құнын төмендетуге, қоршаған ортаны сақтауға
мүдделі.
Дипломдық жұмысымды аяқтай келе бұл ... ... ... ... ... деп ойлаймын.
Менің дипломдық жұмысымның мақсаты – кассалық операциялар есебінің
ерекшеліктерін, ... ... ... онда ... бухгалтерлік
жазбалардың мазмұнын терең түсіну, осы есеп ерешеліктеріне сай ... ... ... болатын. Мақсатқа жету үшін “Хазар Мұнай” ЖШС
-ның қаржылық мәліметтерін пайдаландым.
Сонымен касса операциялары ...... ақша ... ... Бұл ... операциялариялар кассалық кіріс және
шығыс ордерлері арқылы жүргізіледі.
«Хазар Мұнай» Жауапкершілігі Шектеулі Серіктестігіне келетін ... ... ... есеп ... бухгалтерлік стандарттарға сай
жүргізіліп отыр. Мұндағы мамандар ... ... әр ... ... ... қатар өз жұмыстарына жақсы ... деп ... ... – бәсекеге қабілетті сапаның жоғары шартына
сай келетін ... ... ... ... ... жаңарту
және модернизация әдісімен , сонымен қатар клиенттердің сервистік қызметін
пайдалану арқылы мемлекеттің ... ... ... Мұнай» ЖШС қаржы-экономикалық көрсеткіштерін талдау арқылы
оның қаржылық жағдайына сипаттама ... ... ... ... ... ... 13153 мың теңгеге ұлғайған , яғни ол 17 ( артқан, ал
қызметті сатудағы өзіндік құн ... 2520 мың ... ... яғни ... отыр. Жалпы кіріс осы жылдардың көрсеткіштеріне сай 2005 жылы 30460
мың ... ... 2006 жылы 24700 мың ... ... Бұл ... ... ( кемігенін көрсетеді. Толығымен қарастырғанда ... ... ... десе де ... Табыстың шығынды жауып таза пайданы табу ... ... ... ... ... ... қойған мақсатына
жетіп өсуіне мүмкіндік бар.
Сонымен қатар компанияда аудит операциялары жүргізіледі, яғни аудит
дегеніміз-жалпы айтқанда ... ... ... ... көшу барысында аудит қызметінің алатын орны
ерекше ... ... ... ...... және салық есептілігінде
көрсетілетін ақпараттардың, мүліктерді, ақша ... ... ... ... ... ... ету. ... жағдайында
түрлі субьектілер жүргізген барлық ... ... ... ... аудиторлық бақылауы нәтижесінде ғана шынайы бағалана
және растала алады.
Аудит ұғымы ревизия мен ... ... ... анағұрлым кең.
Аудит қаржылық көрсеткіштердің растығын тексеруді қамтамасыз етіп ... ... ... ... мен ... өсіруге бағытталған
ұсыныстарды да әзірлейді. Аудиторлық қызмет тексеруден басқа ... ... ... ... мен ... және т.б. ... түрлі қызметтер
көрсетуді қамтиды. Сондықтан нарық жағдайында бизнеске сараптама ... ... ... ... бір рет ... ... ... Бірақ алға қарай
бұл операцияны жүргізу «Хазар Мұнай» ЖШС-де жақсы жолға қойылады ... ... ... шаруашылық субъектілер осы бағытта ғылыми
ізденіп алдағы екі жыл ... өз ... ... ... Мен ... ... сай өз білімімді жетілдіріп осы ... ... ... ... ... РК «О ... ... и финансовой
отчетности» от 24.06.2002г.
2. Стандарты бухгалтерского учета РК, 2004 ... ... ... финансовой отчетности
4. Типовой план счетов.
5. Закон РК «Об аудиторской деятельности» от ... г. с ... ... ... Н.П. ... и ... ... обще - го
аудита”, Москва, 1996 год. Информационный издательский дом ... ... Н.А. и ... ... финансовый учет,
издательский дом Питер, С.-Пб., 2003 год.
8. ... Н.А. и ... учет в ... и рисунках,
издательский дом Питер, С.-Пб, 2002 год.
9. Каморджанова Н.А. и соавт., Бухгалтерский учет. Краткий ... 3-е ... ... ... 2002 ... ... Д. Анализ финансовой отчетности и диагностика кампании,
ЮСАИД, учебное пособие, Алматы, 2004 год.
11. ... В.Л., ... ... ... ... 2002
год.
12. Овсийчук М.Ф. “Аудит. Организация. Методика проведения”,
Москва, 1996 год, ТОО ... ... В.В, О.И. ... ... и ... особенности
бухгалтерского учета, Алматы, 2004 год.
13. Сапожникова Н.Г., ... учет для ... ... год.
14. Синнамон Р.Почему вы не понимаете своего ... М., ... 2003 ... ... Я.В., Бухучет: от истоков до наших дней, М., ... 1999 ... ... ... ... ... с ... заданиями, ЮСАИД,
Алматы, 2004 год.
17. Шеремет А.Д., Суйц В.П. “Аудит. Учебное пособие”, Москва, “Инфра-М”,
1995 г.
18. Журнал " ББ-Басқару есебі ",№1 ...... ... " ... ... мектеп ",№6 маусым, 2003ж.
21. ... ВВ " ... ... ... " ... ... есебі " Радотовец ВК, Радотовец
ВВ, Шмидт О.И-Алматы, 2002ж.
23. ... К.Ш. " ... ... анализдік
жағдайы",Алматы-2002ж.
24. Савицкая Г.В" Кәсіпорын шаруашылық талдау қызметі", Мәскеу
-97.
25. ... ВВ, ... ОИ" ... есеп ... ... "- ... ... Любушин Н.П " Кәсіпорынның қаржы- экономикалық қызмет
анализі", Мәскеу – ... ... РК «О ... ... и ... ... ... Международные стандарты финансовой отчетности
[3] Соколов Я.В., Бухучет: от истоков до наших дней, М., ... 1999 ... ... ВВ " ... ... ",Питер-2001ж.
[5] Закон РК «О бухгалтерском учете и финансовой ... ... ... В.В, О.И. ... Теория и отраслевые особенности
бухгалтерского учета, Алматы, 2004 год.
[7] Типовой план счетов.
[8] Закон РК «О ... ... и ... ... ... ... план ... Барышников Н.П. “Организация и методика проведения обще- го
аудита”, Москва, 1996 год. ... ... дом ... ... РК «Об ... деятельности» от 18.12.2000 г. с
изменениями и дополнениями.
[12] . Савицкая Г.В" Кәсіпорын шаруашылық ... ... ... Ларионов Д. Анализ финансовой отчетности и диагностика кампании,
ЮСАИД, учебное пособие, Алматы, 2004 год.
[14] Каморджанова Н.А. и ... ... учет в ... и рисунках,
издательский дом Питер, С.-Пб, 2002 год.
[15] ... план ... ... Н.П. ... и методика проведения обще- го
аудита”, Москва, 1996 год. Информационный издательский дом “Филин”.
[17] Барышников Н.П. “Организация и методика ... обще - ... ... 1996 год. Информационный издательский дом “Филин”.
[18] . Радостовец ВВ, ... ОИ" ... есеп ... ... "- ... ... Шеремет А.Д., Суйц В.П. “Аудит. Учебное пособие”, Москва, “Инфра-М”,
1995 г.
[20] Овсийчук М.Ф. “Аудит. Организация. Методика проведения”, Москва,
1996 год, ТОО “Интехтех”.
-----------------------
Бас ... ету ... және ... ... бухгалтер
Мұнай өндіру және барлау бөлімшесі
Кадр бөлімінің бастығы және заңгер
Өндіріс ... ... ... ... ... ... ... операциялар журналы
Журнал-ордер ... ... ... ... ... журналы
Касса ... ... ... ... ... және ... кассалық ордерлерді тіркеу журналы

Пән: Бухгалтерлік іс
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 79 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
КГП ПХВ «Ателье» шағын кәсіпорынның ақша қаражаттарының бухгалтерлік есебін ұйымдастыру66 бет
Ұйымның қаржы қызметі3 бет
Бухгалтерлік есеп пен аудиттің жалпы құрастырылу принципі19 бет
"Ақша қаражаттарының есебі."41 бет
«ақша қаражаттарының есебі»58 бет
«Мұнай кенорынды игеруге және пайдалануға салынған ақша қаражаттарының тиімділігін талдау»8 бет
Ағымдағы шоттағы шетел валютадағы ақша қаражаттарының есебі43 бет
Ақша қаражаттарының аудитін жүргізудің тәртібі43 бет
Ақша қаражаттарының есебі32 бет
Ақша қаражаттарының есебі жайлы26 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь