Еңбекақы төлеу шығыстарының аудиті мен талдауы

АЗМҰНЫ

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3

1. ҰЙЫМДА ӨНДІРІСТІК ЖӘНЕ БУХГАЛТЕРЛІК ЕСЕПТІ ҰЙЫМДАСТЫРУ

o Еңбек ақы ұғымы, мәні және оны ұйымдастыру жүйелері ... ... ... ...5
o Ұйымның ұйымдық өндірістік қызметіне сипаттама және негізгі көрсеткіштерін талдау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .7
o Ұйымда бухгалтерлік есепті және есеп саясатын ұйымдастыру ... 12


2. ЕҢБЕККЕ АҚЫ ТӨЛЕУ БОЙЫНША ЕСЕП АЙЫРЫСУ ЕСЕБІ

2.1. Жұмысшылар мен қызметкерлердің құрамы және жұмыс уақытын пайдалану есебі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .17
2.2 Еңбекақының түрлері. Еңбекке ақы төлеу нысандары мен
жүйелері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..25
2.3. Еңбекақыны есептеу және одан ұсталынатын сомалар есебі ... ... ..30
2.4. Еңбекке жарамсыздығы бойынша жәрдемақыны есептеу ... ... ... ...32
2.5. Еңбекақының аналитикалық және синтетикалық есебі ... ... ... ... ...34


3. ЕҢБЕКАҚЫ ҚОРЫН ТИІМДІ ПАЙДАЛАНУЫН ТАЛДАУ

3.1.Талдаудың міндеттері және оның мақсаты ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 38
3.2. Еңбекті пайдаланудың тиімділігін және еңбекақыны талдау ... ... . 40
3.3 Еңбекке ақы төлеу есебін ішкі бақылау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..47


ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 52


ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...54
        
        Тақырыбы:   «Еңбекақы төлеу шығыстарының аудиті мен талдауы»
АЗМҰНЫ
КІРІСПЕ.....................................................................
........................................... 3
1. ҰЙЫМДА ӨНДІРІСТІК ЖӘНЕ БУХГАЛТЕРЛІК ЕСЕПТІ ҰЙЫМДАСТЫРУ
o ... ақы ... мәні және оны ... Ұйымның ұйымдық өндірістік қызметіне сипаттама және негізгі
көрсеткіштерін
талдау...........................................................
..................................7
o Ұйымда бухгалтерлік есепті және есеп ... ... ... АҚЫ ... БОЙЫНША ЕСЕП АЙЫРЫСУ ЕСЕБІ
2.1. Жұмысшылар мен қызметкерлердің құрамы және ... ... ... түрлері. Еңбекке ақы төлеу нысандары мен
жүйелері
............................................................................
..........................25
2.3. Еңбекақыны есептеу және одан ... ... ... ... ... ... ... Еңбекақының ... және ... ... ... ... ... ТАЛДАУ
3.1.Талдаудың ... және ... ... ... ... және ... ... ... ақы ... ... ... ... І Р І С П ... ... ... ... ұйымның қызмет ету процесіне
нарықтық ... ... ... ... ... ... аударатыны
белгілі.Сол себепті олар есеп мәліметтеріне сүйене отырып, ұйымның қаржылық
жағдайын бағалауға ұмтылады .
Бухгалтерлік есеп нарықтық экономика жағдайында ұйым жөнінде ... ... ... ... көзі ... табылады.Оның көмегімен
ұйымның төлем қабілеттілігін, өндірістік қызметінің ... ... даму ... ... ... мол ... қатынастардың дамуымен бірге әр түрлі меншік нысанындағы
еңбекке ақы төлеу ... де ... ... ... ... ақы – жұмысшының өз
еңбегінің нәтижелі болуына, құрылыс-монтаж жұмысының көлемі мен ... ... ... ең ... құрал. Ол күрделі экономикалық
қарым-қатынастардың жиынтығын ... ... ... бұл ... мен ... ... ... қарым-қатынас. Еңбек ақы төңірегіндегі,
ең төменгі жалақы мөлшерін белгілеу, ... ... ... ... ... ... яғни ... реттеу қызметі.
Екіншіден, еңбек ұжымы мен ... ... ... ... ... еңбек ақы мөлшерінің құрылыс ұйымының қаржы–шаруашылық
есебімен тығыз байланыстылығы.
Еңбек ақының мәні, оның ... ... ол ... және мәдени қажеттілігін қанағаттандыру үшін жеткілікті болуы
тиіс.
Бұрынғы Кеңес ... ... ... ... ... ... тәсілі нарықтық экономика жағдайында еңбек ... ... ... ... ... тәжірибесін зерттеу, еңбек ақыны
нарықтық реттеудің механизмі өзіне келесілерді қамтитынын көрсетті.
- еңбек ... ... ... ... барлық мүдделі талаптардың
мүддесін толық көрсетуге мүмкіндік беретін көп ... ... ... .
- жеке ... ... ... салықтық жүйесін,сондай–ақ жұмыс
берушінің жұмыс күшіне жұмсайтын шығындарын
- еңбекке ақы төлеудің жекелеген шарттарын ең ... ... ... мемлекеттік реттеу.
Қазіргі жағдайда жұмысшыларға еңбек ақы ... ... ... ... ... ... басқа да табыс түрлері құрылыс ұйымының ... ... ... түрі мен ... ... ... ... түрде, еңбекке ақы төлеудің ең төменгі мөлшерін және
жұмысшыларды әлеуметтік қорғаудың ... ... ... ... ... ... ... ұйымдағы еңбекке ақы ... ... ... ұйымдастырылуын зерттеу, қолданыстағы еңбек ақы нысаны мен
жүйелерінің артықшылықтары мен кемшіліктерін ... ... ... ... ... ... жұмысының тақырыбының өзектілігін
анықтайды.
Осы мақсатқа қол жеткізу үшін келесі ... өз ... ... ... ақы ... мәнін зерттеу және ашу.
- Іс жүзіндегі еңбек ақы нысандары мен жүйелерін ... ... ... беру тәртібін зерттеу .
- Еңбек ақыдан және басқадай төлемдерден ... ... ... есеп ... ... ... ... өнімділігі мен еңбек ақы ... ... ... ... міндеттерді шешу үшін «Мирас» ЖШС –нің 2006-2007
жылдардағы есеп ... ... ... ... есеп ... нормативтік–құқықтық ақпараттары, арнайы
әдебиеттер пайдаланылды.
1. ҰЙЫМДА ӨНДІРІСТІК ЖӘНЕ БУХГАЛТЕРЛІК ЕСЕПТІ ҰЙЫМДАСТЫРУ
1. Еңбек ақы ... мәні және оны ... ... ақы ... көптеген экономистер арасында қызу пікірталас
тудырып отырған ... ... ... «еңбек ақы» ұғымының орнына «еңбек
табысы»ұғымын қолдануды ұсынады .
Бірқатар экономистердің ұсынатын қағидасы жаңа ... ... ... ... ақы» ... категориясының мәні мен
қасиетін тану. Еңбек ақыны жұмысшылар арасында атқарған еңбегіне қарай
бөлінетін ... ... ... ... ... ... бір бөлігі
ретінде түсіну нарық талабына қайшы .
Бұл жерде тек еңбек ақының ... болу көзі ғана ... ... ... ақы тек ... ... ... бөлінеді .
Экономикалық теорияда ... ... ... анықтайтын екі
негізгі тұжырым бар:
- Еңбек ақы – бұл ... ... Оның ... ... ... ... ең ... сұраныс пен ұсынысқа тәуелді
- Еңбек ақы – бұл тауар құнының ... ... ... ... ... күші ... ... өзгертілген нысаны». Оның шамасы
өндіріс шарттарымен және нарықтық факторлармен – ... және ... ... ... ... ақы жұмыс күшінің құнынан ауытқиды.
Еңбек ақының еңбек бағасы ретіндегі ... ... ... ... еңбек тауар ретінде көрініс тауып, табиғи бағаға, яғни
«табиғи еңбек ақы» ие ... деп ... Ол ... шығындарымен
анықталады, оның құрамына А.Смит жұмысшы мен оның отбасының өмір сүруіне
жеткілікті ... ... ... ақы - ... ... ... тұжырымдамасын К.Маркс
жасады. Оның негізінде ол «еңбек» пен ... ... ... салды. Және еңбектің тауар бола алмайтындығын және оның
құны жоқ екендігін ... ... ... ... ... жұмыс күші
танылады, ал еңбек ақы осы тауардың ақшалай ... құны ... ... бүкіл еңбегіне емес, тек керекті еңбекке ғана ақы алады. Еңбек
ақының ... ... ... оның ... ... ... ұдайы
өндіріс процеесін қамтамасыз ететін материалдық және рухани қажеттілігі
қанағаттандырылады.
К.Маркс еңбек ақының шамасы тіршілік ету ... ... ... әлеуметтік,мәдени деңгейіне,сондай еңбек өнімділігінің
деңгейіне тәуелді ... ... ... ақы – бұл ұжым ... ... ... тәуелді болатын және
жұмысшылар арасында жұмсалынған жұмыс саны мен сапасына, әрбір жұмысшының
нақты қосқан үлесіне қарай ... ... ... қаражаттардың
негізгі бөлігі.
Еңбек ақы – жұмысшының өз еңбегінің нәтижелі болуына, ... ... мен ... ... ... ... ең басты
құрал. Ол күрделі экономикалық қарым-қатынастардың жиынтығын ... ... бұл- ... мен ... қоғам арасындағы қарым-қатынас.
Еңбек ақы, төңірегіндегі ең ... ... ... ... ... ... ... секілді мемлекеттік саясаттың қажеттілігі, яғни
мемелекеттік реттеу қызметі. Екіншіден, еңбек ... мен ... ... ... басқаша айтқанда, еңбек ақы мөлшерінің құрылыс
ұйымының қаржы-шаруашылық есебімен тығыз байланысты.
Еңбек ақының ... оның ... ... жұмысшының
материалдық және мәдени қажеттілігін қанағаттандыру үшін ... ... ... ... ... ... ... стафкаларды
бекітудің директивті тәсілі нарықтық экономика жағдайында еңбек ақының
арақатынасын реттеуге қабілетсіздігін байқатты.
Экономикасы дамыған ... ... ... ... ... механизмі өзіне келесілерді қамтитынын көрсетті:
- еңбек келісім шартын бекіту кезінде барлық ... ... ... ... ... ... көп деңгейлі ұжымдық-келісім
шарттық жүйені
- жеке табыс салығын реттеудің ... ... ... ... ... күшіне жұмсайтын шығындарын
- еңбекке ақы төлеудің жекелеген шарттарын ең төменгі кепілдік жалақы
түрінде мемлекеттік реттеу.
Қазіргі жағдайда жұмысшыларға ... ақы ... ... ... мен
мөлшері, сонымен қатар басқа да табыс түрлері құрылыс ұйымының шешімімен
белгіленеді. Бірақ, кәсіпорындар, меншік түрі мен ... ... ... ... еңбекке ақы төлеудің ең төменгі мөлшерін және
жұмысшыларды ... ... ... ... шарттарын қамтамасыз
етуі тиіс.
Еңбек ақы жұмысшы мен жұмыс беруші арасындағы өзара келісімге қарай
төленеді. Еңбек ... ... ... ... беруші үшін еңбек ақы
шығындарының экономикалық тиімді шегін ... ... ... ... ... ... қабылданған еңбекке ақы
төлеу жүйесі мен нысандарына, ұжымдық келісім шарттарына,материалдық
ынталандыру ... ... ... ... ... ұйымдастырудың негізгі ережелері 10 желтоқсан 1999
жылғы №493-1 «Қазақстан Республикасындағы Еңбек туралы» ... ... ... ... көзі – ... ақы төлеу қоры. Сонымен бірге
жалақының екінші түріне жұмысшыларға ұжым еңбегіне қосқан жеке ... ... ... ... ... Бұл ... ... сыйақы
беру орындалған жұмыстың сапасын бағалай отырып,ынталандыру қорын еңбекке
араласу ... ... ... ... бөлу арқылы жүзеге
асырылады .
Еңбекке ақы төлеу жүйесіндегі сыйақының маңызды белгілері ... ... ... олар ... ... ақы ... тарифтен
(оклад) бөлек еңбекке ақы төлеудің қосымша нысаны ... ... ... ... ақы ... айнымалы бөлігі болып табылады, тариф
(оклад) немесе келісімді бағалар салыстырмалы түрде тұрақты сипатқа ие;
үшіншіден, ... ... ... ... сыйақы әртүрлі көздерден (өзіндік
күн, пайда есебінен құралған көтермелеу қоры, матеиалдық ... ... ... ... ... ... ... салыстырғанда
сыйақы жоғарғы органдар тарапынан көп реттеле ... ... ... ... ... тек ... ... ретінде
ғана емес, технологиялық және еңбек тәртібін бұзғаны үшін жауапкершілікке
тарту құралы ретінде де ... ... ... ... ... міндеттері:
- Ұйым жұмысшыларына еңбек ақы төлеу нысандары мен жүйесін анықтау:
- Ұйым жұмысшылары мен мамандарының қол жеткізген нәтижелеріне төленетін
қосымша ақының ... мен ... ... ... мен ... ... окладтары жүйесін белгілеу,
- Қызметкерге сыйақы беру жүйесі мен ... ... ... мемлекеттік реттеу қамтиды:
- Қазақстан Республикасында еңбек ақының ең төменгі мөлшерін белгілеу
және өзгерту заңдылықтары;
- Ұйымның ... ақы ... ... ... ... ... ... Аудандық коэффициенттер мен үстемелік пайыздарды бекіту;
- Еңбек ақы жөніндегі ... ... ... ... ... ... ... және негізгі
көрсеткіштерін талдау
«Мирас» жауапкершілігі шектеулі серіктестігінің негізгі қызметі темір
– бетон бұйымдарын өндіру және ... ... ... ... әртүрлі обьектілерде монтаждау және жөндеу жұмыстарын
жүргізу, бұған қоса әртүрлі өз ... ... ... ... ... болып табылады. Ол серіктестік ретінде 5 сәуір
2002 жылы 4958-1933 ЖШС куәлігімен тіркеуден өткен. Осы ... ... ... ... қоғамының Қазақ филиалы болып келді .
Қазалы темір-бетон құрастыру зауыты 1982 жылы Батыс ... ... ... ... ... ету мақсатында екі СБ – 153 бетон
араластырғыштармен жылына 10000 м бұйым өндіру мүмкіндігі бар ... ... желі ... ... Ол ... ... ... беру
және дозалау құралдарымен жабдықталған.
1986 жылы өнімділігі 10 плита болатын кеңістік ... ... ... шығару үшін жазғы полигон салынды. Полигонда қабырғалық блоктар,
барлық маркадағы фундаменттік ұзынша блоктар, барлық маркадағы ... ... ... ... ... ... беру ... болатын бұйымдар шығарылады.
Зауытта құрылыс лабораториясы, әкімшілік-тұрмыстық ғимарат,
арматуралы-каркастық цех, ... ағаш ... цех бар. ... ... ... ... бұйымдарын шығарады.
1982 жылдан 1986 жылға дейін зауыт цух ретінде Қандыағаш темірбетон
құрастыру зауытының балансында болды. 1998 ... ... ... ... ал 2000 жылдан бастап «Теміржолқұрылыс» ... ... ... жеке балансы, фирмалық белгісі, мөрі банктерде есеп
айырысу шоттары бар.
Зауытта жоғары білікті инженерлік-техникалық ... ... ... ... олар қазіргі талаптарға сай ... ... ... ... ЖШС-нің өндірістік қызметінің нәтижесі оның бөлімшелерінің
қызметімен анықталады. Серіктестіктің жұмысының тиімділігі жұмыс процесінің
дұрыс ұйымдасуына, технологиялық құрал – ... ... ... Зауыттың қарамағында бетон құю цехы, құрылыс бригадасы, ағаш
өңдеу цехы, ұстахана, ... ... ... ...... ... ... лабораториясы және кадрлар бөлімі жұмыс істейді ... ... ... ... ... – бетон құю цехы. Онда темір –
бетон бұйымдары ... Бұл ... ... ... бұйымдар -
әртүрлі маркадағы колонналар, баспалдақтық, тротуарлық ... ... ... ... ... блоктар мен қабырғалар тас плиталар.
Цехта орта есеппен жылына 3381 мың теңгенің ... ... ... ... ... ... заттар – есік, терезе, едендік
ағаштар т.б. жасалынады. Бұл өнімдерді серіктестікте ағаш ... ... ” ЖШС |
| ... ... және ... қызметі |
| ...... ... ... : |
|- ... жабдықтау бөлімі |
|- ... ... ... қызмет : |
|- Есеп – ... ... |
|- ... ... ... ... ... бөлімі ...... ... ...... ... ... - ... ... ... ... бөлімі ... ... ... ... |
| ... және ... өндіріс ... құю цехы ... ... цехы ... ... учаскесі ... ... ... -1. ... ұйымдық - өндірістік құрылымы.
Серіктестіктің құрылыс учаскесі құрылыс-монтаж, ... ... сай ... ... ... ... көрсету, атап айтқанда
темірді кесу, дәнекерлеу, ... ... ... ... ... бөлімі мүліктердің сақталуына, өндіріс
барысында материалдық қорлардың ... ... ... дайын
бұйымдардың қордаланып қалмай, жылдам ... және ... ... ... отыруына жауап береді.
Есеп-қисап бөлімі серіктестікке бөлінген мүліктердің және олардың
құралу ... ... ... ... ... құнын анықтайды.
Кадрлармен жабдықтау бөлімінде жұмыс күшін жинау, кадрларды.
серіктестіктің дайындау және ... ... ... жұмыстар атқарылады .
«Мирас» ЖШС –нің қызметінін басқаруды тікелей ... ... ... ... ... ... заңдылықтар талаптарына
сәйкес мүлкіне иелік жасайды, жұмысшылардың құрылымын, еңбек ақы жүйесін
бекітеді, серіктестіктің қаржылық ... оның ... ... ... ... ... шешімдерді дайындап, өндірісті болжамдап
жоспарлау, несие, қаржыландыру, баға саясаты және ... ... ... ... ... ... өндірісте ғылым мен техниканы дамытуға бағытталған жалпы
техникалық қауіпсіздікті ... ... жылу және ... ету ... ... ... ... зауыттың техника машина, құрал-жабдықтарға жауапты. Ол
механикалық, техникалық ... ... ... мен ...... басшылық жасайды.
Нарықтық қатынастардың дамуы ұйымдардың тиімді жұмысын қамтамасыз
етуду ... ... ... ... қаржылық қызмет көрсету түрлерінің
нәтижелері әртүрлі көрсеткіштермен сипатталады. ... ... ... үшін ... ... ресурстарды тиімді пайдалануды қамтамасыз
етуі қажет, ғылыми – ... ... ... ... тиімді
қамтамасыз етуі қажет, ғылыми – техникалық прогресс жетістіктерін енгізуді,
білімді өндірісті құруды, тұтынушылар тапсырысына ... ... ... ... ... бар ... тиімді,үнемді,ұқыпты
пайдалану, оның табысы қызметіне тікелей әсер етеді.
Темір-бетон құрастыру зауыты бойынша негізгі құралдардың ... 28290 мың ... ... ... ... ғимараттар мен құрылыс
алады (73,1 пайыз),берілістік құрылғылар – 7,8 ... ... 10,8 ... көлік құралдары – 7,3 пайыз.
Негізгі құралдардың зерттеу жүргізіліп ... ... ... 43,8 ... құрады. Осы жылғы құрылыс монтаж жұмыстарының
және бұйымдарды өткізудің көлемі 57322,4 мың теңгені ... ... ... 2,02 ... қор ... 0,49 ... тең ... зауытта
негізгі құралдардың пайдалануы тиімділігінің жоғары екендігін байқатып
отыр.
«Мирас» серіктестігінде қызметкерлер мен жұмысшылардың ... ... ... ... ... жұмысшылар – 99, әкімшілік қызметкерлері – 14.
Зауыттың ... ... ... жүруіне жыл мезгілдерінің ықпалы
едәуір. Қыс айларында зауыт ұсынатын ... мен ... ... ... ... байланысты, қызметкерлер мен жұмысшылар
ақысыз демалыстарға шығуға мәжбүр. Ал сұраныстың қайта жоғарылауымен ... ... да ... ... ... ... ... жалпы
сипаттамасын алу үшін негізгі техника-экономикалық жағдайын бейнелейтін
көрсеткіштер жүйесіне ... баға беру ... ... қатарына -
өткізілген өнім және орындалған жұмыс көлемі, өткізілген өнімнің (жұмыстың)
өзіндік құны, өндірістік әлеуметтік ... ... ... ... ақы ... ... ... жалақы, табыс көлемі, табыстылық
деңгейі, тағы басқа көрсеткіштерді жатқызуға болады. Серіктестіктің ... ... ... ... ... негізгі
экономикалық көрсеткіштері 1- кестеде берілген.
1-ші кестенің мәліметтері көрсетіп отырғандай, ... ... ... құны 2005 ... ... 21 пайызға
көтерілген, бұған 2876,4 мың теңге негізгі құралдардың ... ... ... ... ЖШС ... ... техникалық- экономикалық
көрсеткіштері
|№ | Көрсеткіштері |Жылдар ... |
| | | ... жж |
| | |2006 |2007 |+,- |% |
|1 ... ... |23718 |28704 |+4986 |+21 |
| ... ... ... | | | | |
| |мың ... | | | | |
|2 ... |34588.5 |24528 ... |-29.1 |
| ... орташа | | | | |
| ... ... мың | | | | |
| ... | | | | |
|3 ... ... |23296 |14622 |-8674 |-37.2 |
| ... қарыздар | | | | |
|4 ... |29460.5 |43689 ... |+48.3 |
| ... орташа | | | | |
| ... ... мың | | | | |
| ... | | | | |
|5 ... ақы төлеу |15116 |20056 |+4930 |+32.6 |
| ... мың ... | | | | |
|6 ... ... |102 |113 |+11 |+10.7 |
| ... саны, | | | | |
| ... | | | | |
|7 ... ... |57322 |80146 |+22824 |+39.8 |
| ... ... | | | | |
| ... ... мың | | | | |
| ... | | | | |
|8 ... |54007 |72673 |18666 |+34.6 |
| ... ... | | | | |
| ... өзіндік | | | | |
| ... мың ... | | | | |
|9 ... ... |6311 |3185 |-3126 |-49.5 |
| |мың ... | | | | ... ... ... ... |91 |701 |+610 |7есе |
| |мың ... | | | | ... |Қор ... |2.0 |3.4 |+1.4 |+70 |
| ... | | | | ... |Қор ... |0.5 |0.3 |-0.2 |-40 |
| ... | | | | ... |Өткізу |0.2 |0.9 |+0.7 ... |
| ... % | | | | ... ... ... жылдық есебінен келтірілген деректер
Орындалған жұмыс көлемі мен ... өнім ... ... жылға
қарағанда 22824,0 мың теңгеге немесе 39,8 пайызға көбейді. Дегенмен есепті
жылы сұраныстың аз ... ... ... ... ... небәрі
41092,7 мың теңгені, темірбетон ... ... ... 23214,0 ... ... Жұмыс көлемі мен темірбетон бұйымдарын өткізу ... ... ... ... ... құны 18666 ... немесе 34,6 пайызға өскен.
Жұмысшылар саны серіктестікте 11 адамға жоғарылаған,еңбекке ақы
төлеу қоры жылдан ... ... ... Егер 2005 жылы 15116 ... ... жылы 20056 ... тең, яғни 4930 мың теңгеге немесе 32,6 пайызға
артқан.
Серіктестік рентабельды болып табылады. Зерттеліп отырған ... ... 2005 жылы ... деңгейі – 0,2 пайыз, 2006
жылы 0,9 пайыз.
1.3 ... ... ... және есеп ... саясаты – бұл ұйымның есептік нұсқасын, нұсқалар рұқсат еткен
есеп объектілерін бағалаудың, сондай–ақ белгіленген нормалардың ... ұйым ... ... орай бухгалтерлік есепті жүргізу мен
ұйымдастырудың ... ... ... есеп ... ... ... ... бір қағидалар
жиынына негізделеді. Ол бас бухгалтермен ... ұйым ... ... ... ... ... қаржы – шаруашылық қызметін объективті ... Ұйым ... ... ... мақсатында ұйым қызметі туралы толық
және шынайы ақпаратты қалыптастыру;
Есеп ... ... ... ... ... ... бухгалтерлік есепті жүргізу тәсілдерін таңдауға әсер
ететін факторларды табу, талдау және ... есеп ... ... ... таңдау және негіздеу;нақты ұйым үшін бухгалтерлік есепті
жүргізу тәсілдерін таңдау,таңдап алынған есеп ... ... ... ... және ... ... ... мынандай
принциптерін сақтау керек:
1. Есептеу – ұйымның табыстары мен шығыстары олардың келіп түсуіне
немесе туындауына ... ... және ... ... көрсетіледі.
2. Үздіксіздік – яғни объектілер үздіксіз әрекет ететін,болашақта ... ... ... ... таратылуына немесе қызмет көлемінің
едәуір қысқартуға ешқандай ... де, ... да жоқ деп ... Түсініктілік – қаржы есептемелеріндегі барлық ... ... ... ... ... – пайдаланушылар негізделген басқару шешімдерін
қабылдауды және ... ... ... ... үшін ... ақпарат
маңызды болуы керек.
5. Мәнділік – ақпарат мәнді ... ... біз ... ... да бір мәліметті жіберіп алсақ, не ... ... онда ... ... экономикалық шешіміне әсер етуі мүмкін.
6. Растық. Ақпаратта қателік немесе жалғандық жоқ болса, ол рас ... және оған ... сене ... ... ... ... тәуелсіз болуға тиіс.
8. Сақтық, яғни активтер мен кірістер ... ... үшін ... ... ... ... ... абайлау.
Бұл принциптер ұйымның есеп саясатын әзірлеуге және ... ... ... ... ... ... ... және қаржы
жағдайы туралы көріністі бұрмалайды. Бухгалтерлік есептің стандарттары есеп
саясатын қалыптастыруға база ... ... ... ... есеп ... ... формада
жүргізіледі. Серіктестікте негізгі құралдар есебі «Негізгі құралдар есебі»
бухгалтерлік есеп стандарттарына ... ... ... ... ... формадағы бланкілерде жүргізіледі. Негізгі ... ... ... ... ... құнымен бағаланылады.
Нысаналы бағыты мен орындайтын қызметіне байланысты, ... ... ... сәйкес серіктестіктің негізгі құралдары жіктеледі.
Негізгі құралдарды есептен шығару серіктестік ... ... ... ... ... тәртібі туралы нұсқауға
сәйкес жүргізіледі.
Негізгі құралдарды түгендеу «Мирас» серіктестігі төрағасының
өкімімен жылына бір рет ... ... ... ... ... ... әдіспен жүргізіледі. Салықтық есеп үшін ... ... ... және ... емес актив) амортизациясын ... ... ... ... ... жөндеу қоры
құрылмаған. Күрделі жөндеу бойынша нақты ... олар ... ... ... ... ... ... салымдар,қайта конструкциялар мен модернизациялау
серіктестікте ... ... ... ... таза ... ұзақ ... несиелер есебінен жүзеге асырылады.
Материалдық емес активтер бастапқы құны ... ... ... алу бағасы;
- Бағдарламалық өнімді орнату және реттеу бойынша шығындар, ... ... ... тозу ай ... ... ... сай есептеледі.
Материалдық емес активтердің пайдалы қызмет мерзімі олардың түрлеріне
байланысты (лицензия, патент, ... ... ... мәміледе
қарастырылған жағдайлармен анықталады.
Тауарлы – материалдық қорлар есебі № 7 ... ... ... есеп ... ... ... ... Олардың
есебі қойма карточкаларында және типтік құжаттарда жүргізіледі. Тауарлы-
материалдық қорлардың ... құны ... ... алу, ... ... ТМҚ орташа құн әдісімен бағаланады. ФИФО және арнайы
ұқсастыру әдістері қолданылмайды. Сатып ... тез ... ... ... ... ... ... қорғану заттары
эксплуатацияға ... ... 206 ... ... ... 04
«Қоймадағы көп ретті пайдаланылатын заттар» аралық шотында есепке ... ... ... бір ... ... ... негізгі құралдар ретінде
125/01 «Инструменттер, өндірістік және шаруашылық интервалдары»шотында
есепке алынады.
Серіктестікте ... ... ... алу үшін 90 ... 92 ... ... 93 ... шығындар»шоттары ашылған. Құрылыс
– монтаж жұмыстарының барлық шығындары тікелей, ... және ... ... мәмілемен байланысты тікелей шығындар. Оған
материалдық ... ... ... ... ... мен еңбекақыдан
аударымдар, негізгі құралдарды және материалдарды құрылыс участогіне орын
ауыстыру шығындары, ... ... үшін ... ... ... ... ... жобалау және авторлық бағалау шығындары,үшінші тараптың
талабын қанағаттандыру бойынша шығындар енеді .
Құрылыс мердігер мәмілесінің ... – бұл ... ... ... немесе мерзімін өзгерту туралы ... ... ... ... немесе кемуі мүмкін.
2007 жылғы 1 қаңтардан бастап, Қазақстан Республикасының ұйымдары
қаржылық есептіліктің ... ... ... ... ... ... ... міндетті. Бір жағынан алып қарағанда, бұл
ұйымдардың есепке алу жүйелері мен ... ... ... үлкен
міндет болса, екінші ... ... ...... ... ... мүмкіндігі болып табылады.
Ұйымдарда бұл жүйеге көшудің қиыншылықтары сол, олар ... қана ... ... ... ... ... төртінші есеп
жүйесі болып табылады.
Қаржылық есептіліктің халықаралық стандарттарына көшумен қатар
қосымша мінднттер туындайды. 2005 жылы ҚЕХС ... ... ... ... ... ... ... пайдалануға, сондай-ақ есеп
стандарттарын US GAAP-пен үйлестіруге бағытталған бірқатар өзгерістерді
іске ... ... ... ... ... ... емес ... тану жөніндегі ҚЕХС бойынша есеп саясатын қайта
қараулары ... есеп ... ... ... кезде ҚЕХС №8 ... ... ... және қателіктері» IAS есеп саясатын
басшылыққа алып, ондағы таңдау және ... ... ... –ақ
есептік бағалаулар мен қателіктердің есеп ... ... ... ашып ... ... ... ... саясаты туралы ақпаратты ашып көрсету жөніндегі талаптар 1-
«Қаржы есептілігін ... IAS-та ... Оны ... аясы ... Есеп ... таңдау немесе оны өзгерту;
- Есептік бағалауларды өзгерту;
- Алдыңғы есептік кезеңдерде жіберілген қателіктерді түзету.
Есеп саясаты өз құрылымы мен ... ... ... ... бөлімнен тұрады:
1) жалпы бөлім
2) ұйымдастыру бөлімі;
3) ... ... ... ... ... ... ұйым ... жалпы мәліметтер
- қаржылық жағдайлар,қызмет нәтижелері және ұйымның қаржылық
жағдайындағы ... ... ... ... ... ... оның есеп ... негізгі мақсаты;
- таңдап алынған есеп саясаты арқылы қаржы есептілігінің ... ... ... ... мен ... ... ... түсіндірмелерінде жекелей,сондай-ақ жиынтық
түрінде сәйкестігін қамтамасыз етуге тырысуды көрсету.
«Әдістемелік бөлім» ... ... ... ... ... ... ... орай нақты тәсілдерін қамтуға тиіс. Меніңше,
егер басқаша жасаудың ерекше негіздемелері болмаса, есеп саясатын ... бір рет ... ... ... ... ... ... дұрыс. ҚЕХС көшумен қатар әртүрлі қиыншылықтар кездесетіні
сөзсіз, мәселен, материалдық емес активтердің, зерттеу, ... ... және т.б. ... әлі бола ... ... есептеу
нормалары мен тәсілдерін анықтау барынша күрделі болып келуі мүмкін, ... таяу ... ... ... ... ... ... оқиғалардың барлық өрбу жағдайларын және бухгалтерлік
қадағалау объектілерін алдын-ала ... ... ... ... жоқ. ... ... емес принциптерге сүйенеді, ал екіншіден, жаңадан
пайда болған бухгалтерлік қадағалау ... ... ... ... ... ... сәтінде тек 1-қаңтардағы жағдайды емес, жыл
ортасында да анықтай беруге ... Бұл ... есеп ... ... ... ... танылады, сондықтан халықаралық стандарттарға
қайшы келмейді.
Өзгерістерге қатысты келетін ... онда ҚЕХС ұйым ... ҚЕХС өзі мен ... түсіндірмелердегі өзгерістердің сипатындағы
елеулі өзгерістер болған жағдайда ғана жол ... есеп ... – бұл ... ... әрекет жасауда ұсынылатын
жалпы басшылық екенін және ол түсіндірме ... ... ... ... мәліметтерді алмастыра алмайтынын ескеру керек.
«Ұйымдастыру бөлімі» бухгалтерлік есепті жүргізуге, бухгалтерия
құрылымын ұйымдастыруға және оның ... ... ... бухгалтерлік есепті жүргізудің қолданылатын нысандарын, шоттардың
жұмысшы жоспарын және ... ... ... ... ... ... ... Мұның барлығы бухгалтерияның жұмысын ретке
келтіруге, ақпарат келіп түскен кезде оны дәл бірегейлендіруге, ... және ... ... ... ... жасаған кезде
жұмысты едәуір оңайландырады.
2. ЕҢБЕККЕ АҚЫ ТӨЛЕУ БОЙЫНША ЕСЕП ... ... ... мен қызметкерлердің құрамы және жұмыс уақытын ... ... ... жоғарылауына және өнімнің өзіндік құнының
төмендеуіне ықпал етуі тиіс. Ұйымның қаржы – шаруашылық қызметі барысында
жұмысшылар мен ... ... және ... ... бір орыннан
екіншісіне ауыстыру болып тұрады.
Жұмысшылар мен қызметкерлердің жеке құрамын ... ... ... ... мынандай алғашқы есеп құралдары пайдаланылады:
- Жұмысқа алу туралы бұйрық (үлгі Т- 1);
- Жеке карточка (үлгі Т – 2)
- Басқа жұмысқа ... ... ... ... Т ... ... беру туралы бұйрық (үлгі Т- 6)
- Еңбек келісім шартын бұзу туралы бұйрық (үлгі Т- ... ... ... ... (Т – 1) ... ... ... алу
жайлы өтініш негізінде жұмысшылар мен қызметкерлердің еңбек ... ... ... ... ... және оған Т -2 ... жеке ... Ол карточкада жұмысшылар мен қызметкерлердің білімі,жұмыс орны, аты-
жөні, ұлты, еңбек стажы, дүнеге келген күні, айы және ... ... ... және тағы басқа керекті мәліметтер толтырылады.
Бірінші рет ... ... ... мен ... ... бөлімі еңбек кітапшасын толтырады. Еңбек кітапшасы –
мамандар ... ... оған ... мен ... ... ... ... мақтаулары мен сыйлықтары, сондай-ақ ескертулері,
сөгістері және тағы да басқа деректер ... ... ... ... ... ... мен
қызметкерлерге табельдік номер беріледі. Бұл номер – еңбек ақы бойынша ... ... ... ... бір ... ... ... жұмысшылар мен қызметкерлердің тізімдегі орташа санын анықтау үшін
жұмысшылар мен қызметкерлердің күнделікті ... ... ... ... ... жұмысшылар мен қызметкерлердің, тізімдегі саны әрбір жұмыс күні ... мен ... ... алу, ... ... ауысу
бұйрықтары негізінде анықталып отырады.
Жұмысшылар мен ... ... ... саны
қызметкерлердің жұмыс уақытын пайдалану ... ... ... ... ... Есеп беретін айдағы шаруашылық ұйымның ... ... ... саны сол ... ... календарлық күндердегі
жұмысшылар мен қызметкерлердің тізімдегі ... ... яғни 1-нен ... немесе 1-нен 31- не дейін (ақпан айында 1-нен 28- не ... ... ... 29- на ... ... және ... істемейтін күндері екі немесе одан да
көп қатар ... ... ... саны ол ... ... ... мейрам күндерінің, сондай–ақ жұмыс ... ... ... ... ... санына теңеліп ... мен ... ... саны ... ... жаңа
адамды алуға немесе кейбір қызметкерлердің жұмыстан ... ... ... ... есеп беруде көп салалы қызмет атқаратын ... мен ... ... ... атқаратындар және негізгі емес
қызмет атқаратындар деп екі ... ... ... ... - ... ... ... және тағы басқалар жатады. Мамандар қатарына –
инженерлер, техникалық қызметтегі адамдар және тағы басқалар жатады. Басқа
да қызметкерлер ...... ... есеп пен бақылау жұмысын
жүргізетін, шаруашылық қызметтерін атқаратын бухгалтерлер, менеджерлер,
агрономдар, ... және тағы ... ... ... уақыт көрсеткіші, жұмысшылар мен қызметкерлердің
еңбекақысые ... ... ... ... ... оларға өнімнің
өнімділігін есептеуге және жұмысшылар мен қызметкерлердің белгіленген
нормасын ... ... ... ... ... ... ... жайлы
статистикалық көрсеткіштерді алуға, ... ... ... ... Жұмыс істелінген уақыт есебі жұмысшылар мен қызметкерлердің
жұмысқа келуі, олардың жұмыс істегені, жұмыстың тоқтап қалуы және ... ... мен ... ... сай ... ... жұмысшылар мен қызметкерлердің еңбекақысын есептеуге
арналған.
Барлық ... ... ... уақытын пайдалану есебі
«Жұмыс уақытын есепке алу табелінді» (Т – 13 үлгі ) ... ... ... ... ... ... ... әр құрылымының өкілдері бойынша жұмысшылар мен
қызметкерлердің жұмысқа келмегені, жұмыстың тоқтап қалғанына ... ... ... қою ... ... Жұмысшылар мен
қызметкерлердің уақытша жұмысқа жарамай қалғаны туралы құжаттарды осы
табельге ... ... ... ... отырған ұйымда өткізу қағазы жүйесі қолданылады,
әрбір жұмысшыға тұрақты өту қағазы беріледі. Олар бұл ... ... ... ... ... ... ... өткізулері тиіс.Өткізілген немесе
өткізілмеген қағаздардың негізінде табель ... ... ... есеп ... мен ... ұйымда қабылданған еңбек
тәртібіне сәйкес жұмысқа дәл уақытында келу мен кетуін, сондай-ақ олардың
жұмыс уақытында ... ... ... етуі ... ... қосу немесе қоспау жұмыс күшінің қозғалысы туралы
алғашқы құжаттардың негізінде жүргізіледі. Жұмысшылардың жұмысқа ... ... ... ... мен ... ... ... негізінде қойылады. Құрылысшылардың жұмысқа келген
келмегені ... ... ... ... ... шебер қадағалап
белгілейді. Бұдан өзге ... ... ... уақытша еңбекке
жарамсыздығы парағы, қызметтік іс сапар жайлы бұйрықтар іс сапар ... ... ... ... ... ... ... аналардың үзілістері т.б.) бұйрықтар ... және ... ... ... ... ... жұмыс кестесі
мен тәртібінің негізінде жүзеге асырылады.
Жұмыстағы ... де ... ... ... ... ... қалу ... негіз болады.
Табельдік есепті жүргізуге жұмыс уақыты шығынының шартты белгілері
қолданылады. Жұмыс уақыты шығындарының барлық түрлері 4 ... ... ... уақыт;
- атқарлылмаған уақыт ;
- атқарылмаған бөлінбейтін уақыт;
- демалыс және мейрам күндері.
Жұмысшылар мен қызметкерлердің ... ... ... ... себепсіз кешігуі және тағы басқа жағдайлар табельде тиісті
белгіленген әріптік ... ... Іс- ... ... ... үшін – і
- Демалыстағы жұмысшы қызметкер үшін – д
- ... ... ... ... үшін – с
- Тағы да ... белгілер қолданылады.
Табельдьде жұмысшылар мен қызметкерлердің тек қана жұмысқа келген
немесе жұмысқа келмеген күнін ... қана ... ... ... ... тыс ... істеген уақытын,жұмыс істеудің белгіленген
уақытын және тағы да ... ... ... үшін ... ... ... шартты белгінің қасына белгіленген жұмыс уақытынан
ауытқыған уақыты табедьге бұрыннан ... ... ... ... ... табель жабылады, яғни онда әрбір жұмысшының жұмысқа келген
күнінің саны, келмеген күні, оның ... ... ... ... ерте ... ... атқарылған уақыттың жалпы
саны,оның ішінде түнгі, кесімді, көрсетіледі. Табельге табельді толтыратын
тұлға, цех ... ... ... ... ... ... ақы ... табель әрбір жұмысшыға тиісті еңбек ақыны
анықтайтын негізгі құжат болып саналады. Еңбек ... ... ... төленетін жұмысшыларға ол ай ішінде нақты атқарылған уақыт туралы
табель ... ... және ... ... ... ... кезде өндірілген өнімнің саны есепке алынбайды.
Кесімді еңбек ақы жағдайында табельдік ... ... ... есебі
де үлкен мәнге ие.
Сондықтан серіктестікте құрылыс ... ... ... ... ақы ... жүйе бойынша төленеді. Бұл ... саны мен ... ... ... ... ... ... Өйткені сыйақы уақытты үнемдегені, құралдардың
тоқтаусыз жұмысы және материалдарды үнемдегендері үшін беріледі.
Өнімділік нормалары келісімді ... ... ... Яғни ... орындаған жұмысының көлемін натуральды өлшемде ... ... ... ... ... ... ... Сондықтан
өнімділік есебі бойынша алғашқы құжаттар есеп ... ... ... етуі ... ... жұмыстың саны мен сапасы жайлы;
- орындалған жұмыстың көлемінінің осы кезде жұмсалған материалдарының
санымен сәйкестігі туралы,
- өнім нормасының ... ... мен ... ... ... мен істеген
жұмыстарына толтырылған алғашқы ... мен ... ... ... ... еңбекақы есептеу және оны төлеу үшін ұйымның цехынан,
бөлімшелерінен, ... ұйым ... ... мерзімде
бухгалтерияға келіп түседі. Еңбекақы есептеу үшін толтырылатын бұл ... мен ... ... ... ... ... қойылуы мұқият тексеріледі. Сондай–ақ бұл ... ... ... ... ... ... мен қызметкерлерге еңбекақы
төлеу және ... ... ... ... ... және шифрларының дұрыс
қойылуы тексеріледі. Тексеріліп болғаннан соң бұл құжаттар бойынша ұйымның
жұмысшылары мен ... ... ... және ... ... сәйкес келуі және шифрларының дұрыс қойылуы тексеріледі.
Тексеріліп ... ... бұл ... бұл ... бойынша ұйымның
жұмысшылары мен қызметкерлерге еңбекақы сомалары есептелінеді.
Ұйымдағы тоқтап ... ... ... ... ... ... туралы жазылған қағаздың негізінде есептелінеді. Табельдегі толтыруға
негіз болатын жоғарыда айтылған құжаттар табельдермен ... ... ... ... мен ... негіз болған алғашқы құжаттар
еңбекақы есептеуге және жұмысшы-қызметкерлердің жұмыс істеген ... үшін ... ... ... ... мен ... бойынша
жинақталған деректер жұмыс уақытының балансын жасауға, нақтылы ... ... ... статистикалық есеп беруге пайдаланылады. Бұл
көрсеткіштер еңбектің өнімділігін анықтап, ... ... ... ... үшін де қажет болып табылады.
Ұйымда өнім өндіру есебін жүргізу,ең алдымен,орындалған жұмыстың,
өндіріп шығарған өнімнің саны мен сапасына ... ... ... ... және ... мен ... жеке және топтық еңбек
өнімділігіне бақылау жүргізу үшін қажет. Өнім ... ... ... ... ... еңбекақы алатын жұмысшылар мен қызметкерлерге сандық ... ... ... ... қарай жекелеген сыйақы
төленеді. Жекелеген жұмысшылар мен қызметкерлердің кесімді ... өнім ... ... ... ... ... үшін сыйақы
алады.
Өнім өндіру есебі әрбір ұйымда жұмысшылардың ... ... ... ... төленетін еңбекақы түріне байланысты. Ұйымдағы
еңбекті ұйымдастыру көбіне ғылыми ... даму ... мен ... пайдалануға және тағы да басқаларға байланысты болып келеді.
Ұйымда өнім ... және ... ... ... ... ... ... жұмыстың аталымы, оның қабылданған уақыты
(күні, айы, жылы) ... ... саны мен ... өнімді өндіру мен
жасап шығаруға ... ... ... ... мен ... ... немесе бригада номерлері, цех бөлімшесінің шифрлары және
оларға есептелген еңбекақы түрі ... ... ... ... ... ... есеп ... және өндіріліп шығарылатын өнімдер мен
істелінетін жұмыстарға есептелген төлем сомаларының ... ... ... болған бос тұрып қалған,бірақ төленуге
тиісті уақыт (ауа- ... ... ... ... тұрып қалу парағымен рәсімделеді.
Аккордттық еңбек ақы жүйесі кезінде бригадаға ... ... ... ... тиіс ... ... ... нарядтар беріледі. Онда
жекелеген жұмыс түрлерінің толық құрамы мен жұмыс бірлігіне ... ... ... 1 ... ... ... ... ). Жұмыс бірлігіне
қойылатын бағаның құрамында тек кірпішті ... ғана ... осы ... ... ... да – ... ерітіндіні, тетіктерді алып беріп
тұру, сатыларды құрастыру- есептелінеді.
Жұмысшылардың өндірген өнімдерін ... ... ... ... ... алғаннан кейін, ол туралы мәліметтер алғашқы құжаттарға
жазуды қажет етеді. Бұл жүйе ... ... ... ... түрі ... ... ... болып табылады. Бұл құжат ... яғни ... ... ... және ... ... ... орындалғаннан кейін бұл нарядқа нақты өндірілген өнімдер
мен орындалған жұмыстың ... ... ... ... қызметкерлердің
еңбекақысын есептеу үшін ұйымның бухгалтериясына тапсырылады.
Ұйым бойынша өндірілген өнімге, істелінген жұмысқа күнделікті ... ... ... есептеу жұмысын қиындатып жібереді. Оның үстіне
нарядтар бойынша төленетін еңбекақы мөлшерін цехтардағы, ... ... ... ... көлеміне сай келуін бақылауға,
салыстыруға мүмкіндік бермейді. Сондықтан да өнім өндіру ... ... ... ... ... енгізу қажет. Іс жүзінде
жекелеген жұмыс нарядының орнына айлық ... екі ... ... ... ... ... ... азайтуға болады. Ұйымдарда өнім
өндіру жайлы мәліметтер мен ақпараттар тек қана наряд арқылы жазылып қана
қоймай, ... ... ... ... ... яғни ... операциядан
келесі операцияға ауысуын бақылау және олар үшін толтырылатын құжаттың
санын ... ... ... карталар тәжірибеде кеңінен қолданылады.
Өнім өндіру есебінің бұл түрі ... ... ... ... зауытының
цехтары мен бөлімшелерінде кеңінен қолданылады. Бұл маршруттық карталарда
біртектес материалдардан дайындалатын бөлшектер мен ... ... ... өтіп ... ... ... ... отырады.
Ұлттық бақылау бөлімі өндірісте өндірілген, жасалынып шығарылған
өнімнің сапасы мен санын тексеру ... ... ... ... ... және ... қатар бұл туралы мәліметтерді өнім өндіру ... ... ... Өндіріс цехтары мен бөлімшелеріндегі өндірілген
өнімнің әрбір топтарына бөлек маршруттық карта ... Бұл ... ... осы ... ... өнімінің саны көрсетіліп бақылау
бөліміне жіберіледі. Ал бөлімнің ... ... ... яғни ... ... ... ақау немесе кемшілігі бар өнімнің санын ... ... ... ... ... көрсетіп қол қояды.
Өндірілген өнімнің топтары бір бөлімшеден екінші бөлімшеге, цехқа
берілгенде оларға қоса, маршруттық ... ... ... Егер ... ... кететін жағдайда жаңадан маршруттық ... ... ... Маршруттық карта сонымен қатар өндірілген өнімдердегі кездесетін
ақаулардың қай жұмысшы – қызметкерлердің кінәсінан болғанын ... ... және ... өнім ... ... ... ... жұмыстарын
жеңілдетуге арналған. Маршруттық карталар жұмысшылар мен қызметкерлерге
еңбекақы есептеуде өз алдына ... ... ... ... мен алға ... ... ... жеке және қолмен жасалатын жұмыстар қысқартылып отырады. Ұйымда
өндіріс тиімділігін арттыру үшін ... ... ... ... ... ... процесін ортақтасып орындайтын жұмысшылардың
бүтін ... ... ... ... ... ... еңбекті
ұйымдастырудың бригадалық түрі кеңінен қолданылады. Шаруашылықта өндірістік
бригадалық топ құру, ... ... ... мен оны ... ... ... ... қажет болатын көп күш пен ... ... ... ... ... ... құжаттардың саны
да азаяды. Әрбір жұмысшы мен қызметкердің істеген еңбегі мен ... саны мен ... ... ... ... ... ... тобының, цехтың яғни шаруашылық субъктісіндегі ... ... ... ... ... ең соңғы нәтижесінің
есебін алу жеткілікті болады. Өндірілген ... ... ... ... нәтижесі бойынша ұйымдардағы жұмысшыларға еңбекақы есептеу техникалық
бақылау бөлімі қызметінің ең соңғы тексеру операциясынан ... ... және ... ... ... ... таратылып жіберілген яғни
басқалар берілген, сатылған, тиеліп жіберілген дайын ... ... саны мен ... қарай есептелінеді.
Жұмысшылар мен қызметкерлерге жоғарыда айтылғандай еңбекақы есептеу
және ... үшін ... ... ... мен ... өнім өндіру
ведомосін қолдануды қажет етеді.
Көпшілік өндіріс ... ... ... ... мен ... төленетін еңбекақыны өндіріліп шығарылатын
өнімнің, істелінген жұмыстың ең ... ... ... ... кеңінен
қолданылады. Өнім өндіру есебінің бұл түрі ... ... ... ... ... ... сондай-ақ өндірілген өнімдер
мен орындалған жұмыстардың көлеміне қосымша ақпараттар жазуға жол ... ... ... ... ... ... қарай, яғни
мерзімді еңбекақы төлеу жұмысшы-қызметкерлерді жұмыс істеуге ... ... ... ... ... айтарлықтай ынталандырмайды,
сондықтан да көптеген өндіріс орындары, яғни ... ... ... ... ... ... қарай отырып
төлейтін түріне көшті. Бұл жұмысшылар мен қызметкерлерге мерзімді нңбекақы
төлеу жағдайында өнім өндіруге ... ... ... ... Сонымен қатар тапсырманы уақытылы ... үшін ... ... мен ... тағы ... ... ... процестері ұйымдастырылған көп сериялы өндіріс
орындарында өнім өндіру есебінің инвентарлық ... ... Бұл ... ... яғни ... ... өндірілген өнімнің саны мен көлемін
анықтау үшін әр операция бойынша өңделмей ... ... ... ... Шаруашылық субъектілерінде жұмыс істейтін әрбір
жұмысшының өндіріп шығарған өнімнің саны мен ... ... үшін ... ... үшін ... детальдар мен бұйымдардың санын ... ... ... ... уақыт барысында өңделінбей қалған бұйымдар мен
детальдардың санын азайту керек. ... ... ... шығарылатын
өнімдердің саны тиісті құжаттарға жазылып отырылады. ... ... ... ... ... ... ... құндылықтардың,
жабдықтардың дер кезінде болмауына байланысты жұмысты ... ... ... ... сапасы жағынан немесе физикалық, ... ... сай ... ... ... ... келеді. Кейбір жағдайларда ондай материалдық құндылықтарды ... ала ... ... етеді. Сондықтан өндіріске басқа да материалдар мен
жабдықтарды істелінетін жұмыстың ... ... ... ... тигізеді. Бұған белгіленген мөлшерде қосымша уақыт
қажет болады. Сондықтан да ол үшін ... ... ... ... жұмыстың былай ауытқуына қосымша төленетін еңбекақыға
мастер, прораб немесе бригадир, яғни ... ... ... адам ... ... ... құжаттарын толтырады. Бұл құжатқа негізгі еңбекақы
есептеу үшін толтырылатын нарядтар мен алғашқы құжаттардың номері ... ... ... ... ... ... операцияны қажет ететін
болса, онда бұндай ... ... ... бар ... ... төлеу құжатында жоспарлардан тыс өңдеу операциясына төленуге тиісті
еңбек ... ... ... ... ... ... де ... ай істемеген ұйымда, жаңадан іске қосылған ұйымда, сондай-ақ
маусыммен ... ... ... мен ... орташа айлық саны
есеп беретін айдағы ... ... ... ... ... және мейрам
күндерін қоса есептегенде) жұмысшылар мен қызметкерлердің ... сол ... ... күн санына бөлу арқылы алынады.
Жұмысшылар мен қызметкерлердің ұйым бойынша бір жылдық орташа саны ... ... ... олардың тізімінің орташа санының қосындысын 12-ге
бөлумен анықталады. Егер ұйым ... жыл бойы ... ... ... ... ... ... саны жұмыс істеген айлардағы олардың
сандарының қосындысын 12-ге бөлу арқылы табылады.
Бұл көрсеткішті табу үшін ... мен ... ... орташа санынан жұмысшылар мен ... ... ... ... ... алып ... ... Ондай жұмысшылар
мен қызметкерлердің қатарына жататындар:
• Жүкті және босануға байланысты ... ... ... ... алған әйелдер.
• Заңда қаралған жасқа дейін баланы ... ... ... ... ... Оқу ... еңбекақылары түгел, жартылай сақталған немесе
сақталмаған жұмысшылар мен қызметкерлердің, сондай-ақ жоғары
және арнаулы оқу-орындарына түсуге ... ... ... сақталмай жіберілген жұмысшылар мен қызметкерлер.
• Әкімшіліктің ынтасы бойынша сақталмайтын демалысқа кеткен
жұмысшылар мен қызметкерлер және ... ... табу үшін ... ... ... ... санын анықтауға, олардың қатарынан нақтылы жұмыс істегеніне
қарай пропорционалды түрде күніне немесе аптасына толық ... ... мен ... ... ... ... істеген адам күні
табылады. Ол үшін жұмысшылар мен ... ... ... ... ... ... күнінің ұзақтығына бөлінеді. Содан кейін барлық
жұмыс істеген сағатын, ... ... ... бөлу ... жұмыс
істейтін жұмысшылар мен қызметкерлер табылады.
Орташа еңбекақыны есптеу үшін есепке ... ... ... үйде отырып жұмыс істейтін жұмысшы қызметкерлер кіреді. Олардың
саны сол ... ... ... ... еңбекақыны, сол шаруашылық
субъектісінде негізгі қызметті атқаратын жұмысшылар мен қызметкерлердің сол
айдағы орташа еңбекақысына бөлу арқылы анықтайды.
2.2 Еңбекақының ... ... ақы ... ... мен ... мен ... ... еңбекақыны негізгі және
қосымша деп бөледі.
Негізгі еңбекақы – бұл атқарылған уақыт және орындалған ... ... ... ... ... тарифтік ставка, оклад, мерзімнен тыс және
түнгі уақытта жұмыс істегені үшін төлемдер жатады.
Қосымша еңбекақыға атқарылмаған ... ... ... жатады:
кезекті еңбек демалысы ақысы ... және ... ... үшін ... ... ... демалыс ақысы, жәрдемақылар
кіреді.
Бухгалтерлік есептің № 7 ... ... ... ... нұсқауларына сәйкес ұйымдардағы ... ... ... ... түрлері енгізіледі:
• жұмысшылардың атмосфералық жағдайлардың салдарынан бос ... ... ... ... ... демалыстарын төлеу үшін резервке алынған
сомалар;
• жас жұмысшылардың жұмыс мөлшерін төмен ... ... ... және ... орта оқу ... сырттай асперантурада
оқитын жұмысшылар мен қызметкерлерге берілетін ... ... ... ... ... ... жеңілдік сағаттарының төлемдері;
• жүкті әйелдерге орташа жалақыға дейін төлемдер;
• тамақтандыратын әйелдердің жұмыстағы үзілістеріне төлемдер;
• демалыстық жәрдемақы;
• жұмысшыларға заңмен ... ... ... ... шарттарымен қызметтер бойынша шағындар;
• шәкірттерді өндірісте оқытқаны үшін төлемдер.
Ұйымдарда еңбекақыны есептеудің нысандарына мерзімді және кесімді
еңбекақы ... ...... ... ... еңбекақы мөлшері бойынша өнім
өндіргені немесе өндірмегеніне қарамастан жұмыста болған уақытына төленеді.
Мерзімді еңбекақы ... ... ... ... еңбекақы төлеуге негізделген. Өндірілген өнімі мен істеген
жұмысын ... ... яғни ... ... көлемі мен санын
анықтау мүмкін емес жұмысшылар мен ... ... ... еңбекақыны төлеу 2 жүйеге бөлінеді: жай мерзімді және
мерзімді-сыйақылы.
Жай мерзімді ... ... ... жалақы сағаттық, күндік, айлық
тарифтік ставкалар бойынша немесе нақты атқарған уақыты үшін оклад ... ... ... ... кезінде жұмысшылар мен
қызметкерлерге олардың тарифте немесе штатта ... ... ... ... өндірген өнімдерінің көлеміне, санына,
сапасына және тағы да ... ... ... қарай сыйақы беріледі.
«Мирас» серіптестігінде еңбекақы төлеудің мерзімді-сыйақылы жүйесі
әкімшілік, көмекші ... және ...... ағаш цехтарының
жұмысшыларына қолданылады. Сыйақы мен көрсеткіштердің мөлшері серіктестікте
жасалған «Еңбекақы төлеу туралы ережеге» сай анықталады. Ал ... ... ... ... ... кесімді – сыйақылы
жүйесі қолданылады.
Кесімді еңбекақыны төлеу кезінде ... ... ... және ... ... сапасын ескере отырып, жұмыс бірлігіне
төленеді. Кесімді еңбекақы – жұмысшылардың еңбек өнімділігін ... ... ... ... ... қысқартуға ынталандыру мақсатында
қолданылады. Еңбекақыны ... және ... ... түрін қолданғанда
жұмысшылар мен қызметкерлерге тиісті еңбекақы, олардың өндірілген ... ... ... ... ... белгіленген өлшем бірлігіне
қарастырылған, яғни белгіленген кесімді бағаға көбейту ... ... баға ... ... уақытында өндірілуге тиісті өнім көлемі ... ... ... ... ... бір ... ... яғни қажет болатын, адам/сағат, адам/күн өлшемінде көрсетілген
уақыт болып саналады. Өнім өндіру ... ... мен ... ... ... ... ... өндірілетін өнімінің саны және
көлемімен анықталады.
Оның жүйелері: тікелей кесімді, ... ... ... ... ... ... ... төлеу тұрақты, кесімді баға негізінде
өндірілген өнім бірлігінің саны үшін жүргізіледі. Бұл кезде ... ... ... өнім санына көбейтіледі.
Кесімді-сыйақылы еңбек ақыны төлеу кезінде ... ... ... ... ... белгілі бір сапалы көрсеткіштерге ... үшін ... ... қосылады. Ұйымда жұмысшылар мен
қызметкерлерге кесімді-сыйақылы еңбекақы өндірісте өнім ... саны ... ... ... орындағаны.
Өнім өңдеу барысында шикізаттар мен материалдарды, отындар ... ... де ... ... үшін оларға төлеуге ... ... ... ... ... ... немесе оның
бөлімшелерінде жұмысшылар мен қызметкерлерге сыйақы төлеу және ... ... ... ... ... ... ... қажет.
Кесімді-үдемелі ақыны төлеу кезінде норма ... ... ... баға ... ал ... ... өндірілгені үдемелі өспелі баға
бойынша (ол 2 еседен аспауы тиіс) ... ... ... мен
қызметкерлерге кесімді еңбекақыны есептеудің кесімді-үдемелі жүйесі бойынша
төлем - өнім өндіруге белгілі бір ... ... ... өндірген өнімдері
үшін қосымша сыйақы ретінде төленеді. Бұл жүйе көп ... қиын ... ауыр ... ... ... ... ... үшін
және еңбек өнімділігін белгілі бір дәрежеден артық орындау қиынға түсетін
өндіріс орындарында қолданылады. Жалпы бұл жүйе кез ... ... ... ... төлеу алдын-ала нормаланған тапсырма және бағасы
анықталған жұмыс көлемінің орындалуы ... ... ... бұл ... ... ... өндірген өнімін және орындаған
жұмыстың санына, көлеміне қарай алдын-ала кесімді баға қоюды ... ... бұл жүйе ... ... төлеу үшін алдын-ала атқарылатын
жұмыстың көлемі мен сапасы анықталуы тиіс. Кесімді еңбекақының аккордтық
жүйесі ... ... мен ... ... ... көбіне
құрылыста, жөндеу жұмысымен айналысатын ... және ... ... ... ... орындарында қолданылады. Бұл жүйе бойынша
еңбекақы есептеу шаруашылықта жұмысшылар мен ... ... ... ... арттыруға мүмкіншілік береді.
Ұйымдарда жұмысшылар мен қызметкерлерге кесімді еңбекақы есептеудің
тағы бір ... - ... ... жүйе болып табылады. Бұл жүйе бойынша
қосымша еңбекақы шаруашылықтың негізгі жұмысшылары мен ... ... ... ... ... ... ... төленді, яғни
бұл жүйе бойынша еңбекақы шаруашылық ... ... тағы да ... ... тоқтамай жұмыс істеп, белгіленген
мөлшерден артық өнім өндіргені үшін ... ... ... ... ... ... ... да жұмысшыларға төленеді.
Еңбекақы төлеудің кесімді нысаны кезінде есеп айырысу еңбек өнімділігі
жөнінде ... ... ... асырылады. әрбір жұмысшының бригада
жұмысының нәтижесіне қосқан еңбектік ... ... ... есебі үшін
оның мүшелерінің ... ЕҚК ... ... ... ... ... ... қолданады.
Еңбекақы төлеудің нысандарын, жүйелерін және ... ұйым ... ... ... мен ... ... ... жұмысына есептелетін қосымша төлем, мерзімнен тыс уақытта істеген
жұмысына есептелінетін қосымша ... ... ... ... ... күніне
төленетін төлемдер, жұмыстың ауырлығы мен ... ... ... өнім ... ... ... төлемдер, біреудің орнына жұмысты
атқарғаны үшін төленетін төлем, тағы да басқа төлемдер ... ... ... ... ... ... жатқызылады.
Ұйымдарда қызметкерлерге төленетін мерзімдік еңбекақы ... ... ай ... ... атқарған уақытқа есептеледі.
Негізінде еңбекақы бойынша есеп айырысатын уақыт есебіне календарьлық ай,
күн немесе сағат ... Егер ... ... ... ... ... бір ай қызмет атқаратын немесе жұмыс істеген болса, онда ... ... ... ... ... ... басшылығы бекіткен
мөлшерде еңбекақы сомасы толығымен төленеді. Егер ай ... ... ... алатын жұмыскерлер мен қызметкерлер есепті айда бірнеше күн
жұмысқа немесе қызметке келе ... ... ... онда оларға төлеуге тиісті
еңбекақы сомасы ол жұмысшылар мен қызметкерлердің толық ай жұмыс істеуіне
тиісті белгіленген соманы сол ... ... ... ... бөліп алынған
нәтиженні, яғни сол айдағы бір күнге тиісті еңбекақы ... сол ...... ... ... ... ... көбейту арқылы
табылады.
Мысалы: сәуір айында 22 жұмыс күні бар, ... 11000 ... ... ... жұмысшы, сол айдағы 15 күн жұмыс істеп, 4 күн ауырып қалған
және 3 күн қоғамдық ... ... ... 18 күн үшін (15 күн жұмыс + ... ... ... ... ... ұйымының есебінен төленеді. Бұл
соманы анықтау үшін бір айға ... ... ... ... яғни
11000 теңгені осы айдағы жұмыс күнінің санына, яғни 22 күнге бөлеміз. ... ... ... жұмыс істеген және қоғамдық жұмыс атқарған күндері
сандарының қосындысына көбейтеміз. Бұл ... ... ... ... ... ... ... мерзімді еңбекақы сомасы
9000 теңге болады. (500 х ... ... ... жұмысшылар мен
қызметкерлерге мерзімдік еңбекақы жұмыс ... күні мен ... ... ... ... бір күнге немесе бір сағатқа
белгіленген сомасын нақтылы ... ... ... мен ... ... ... ... төленуге тиісті күндердің немесе сағаттардың
жұмысына көбейту арқылы табылады.
Ұйымда кесімді еңбекақы ... ... ...... ... ... мен істелінген жұмыстың саны мен көлемдері
жайлы жазылған алғашқы құжаттар бойынша, есептелінеді. Ол үшін ... ... ... ... өнімдер мен істелінген
жұмыстардың және ... ... ... тағы да ... ... саны мен ... олардың бір данасын жасап шығаруға,
өндіруге белгіленген бағаға көбейтеді.
Ұйымда тапсырманы басынан аяғына дейін жеке бір адам ... ... ... ... ... ... ... жағдайда
жоғарыда аталған алғашқы құжаттарға әр жұмысшының жұмыс істеген ... ... ... болып өндірген өнімдері мен ... ... мен ... және олардың бір данасын жасауға, өндіруге
белгіленген бағасы көрсетіліп жазылады. Жалпы бригада бойынша өндірілген
өнімдер мен ... ... ... мен ... олардың бір
данасын өндіріп шығаруға (жасап шығаруға, ... ... ... ... сол ... ... ... есептеліп шығарылады.
Бригаданың жалпы табысы жұмысшылар мен қызметкерлердің ... ... ... және ... ... уақытына сәйкес бөлінеді. Ол үшін
алдымен барлық бригада мүшелерінің жұмысқа қатысқан уақыты (ай, күн, сағат)
табылады. Содан соң ... ... ... ... ... ... бір ... берілген еңбекақы мөлшері олардың жұмыс істеген
сағатының ... ... ... ... ... мүшелерінің
әрқайсысының жалпы сомасы табылады. Алғашқы құжаттар бойынша есептелінген
бригада мүшелеріне тиісті еңбекақы ... ... ... ... ... еңбекақының жалпы сомаларының қосындысына қатынасы
қосымша ... ... ... ... Осыдан кейін тариф бойынша
жұмысшы қызметкерлерінің әрқайсысына есептелінген еңбекақы сомасы ... ... әр ... ... ... ... өнімдерінің саны мен оның мамандық ... ... ... ... ... ... ұжымдық шартта әрбір жұмысшымен
жекелей жасалған еңбек шартында қаралады. Қосымша ақы ... ... ... жүргізіледі.
Ұйымдарда мейрам күнінің алдындағы жұмыс күні бір сағатқа қысқартылады
және қысқартылған ... күні үшін ... ... ... ... ... тиіс.
Мереке күнгі жұмыс үшін 2 есе сағаттық немесе күндік ставка мөлшерінде
айлық оклад ... ... ... тыс 1,5 есе ... ... ставканың мөлшерінде төленеді.
Түнгі уақытқа сағат түнгі 22-ден азанғы 6-ға дейінгі уақыт ... ... ... үшін ... мен қызметкерлерге әрбір сағатына
1,5 еседен кем емес мөлшерде төленуі тиіс.
Мерзімнен тыс ... деп ... ... ... тыс ... жұмысты айтады. Істеген күніне қарай (мерзімді) еңбекақы алатын
жұмысшылар ... тыс ... ... ... 2 сағат үшін 1,5 мөлшерде,
ал одан кейінгі сағаттар үшін екі есе мөлшерде тарифтік ставка немесе оклад
есебімен ... ... ... ... ... ... еңбекақы
бойынша жүргізіледі. Орташа еңбекақы дегеніміз өткен уақыт ішінде нақты
алынған еңбекақы негізінде есептелген еңбекақысы.
Серіктестікте ... ... ... мынадай төлемдер жүргізіледі:
• Демалыс жәрдем ақысы;
• Кезекті және қосымша демалыс ақысы;
• Оқу уақытындағы демалыс ақысы;
• Уақытша еңбекке жарамсыздығына төлем;
... ... ... ... ай ... өзгеріп тұратын жұмысшылардың орташа ... ... ... ... ... күнтізбелік 2 айдың есебінен
анықталады.
Серіктестікте ... ... ... мен ... жұмыс
жылында (күнтізбелік емес) 1 рет ... ... ... ... ... ... ... демалысын төлеу үшін демалысқа кететін ... ... ... айдағы орташа жалақыдан, осы кезеңге бекітілген ... және ... ... мөлшерін есепке ала отырып есептейді.
Демалысқа төленетін ақыны есептеу үшін қабылданған еңбекақы сомасы 12-
ге (ай саны) және ... ... ... ... ... бөлінеді.Орташа
жалақыны есептеуге уақытша еңбекке жарамсыздығы ... ... ... орташа күндік еңбекақы мөлшерін демалыс күніне көбейтеді.
Жұмысшылар мен қызметкерлердің кезекті еңбек демалысына ақы төлеу үшін
серіктестікте резерв ... ... ... ... жыл ... берілмейді және демалыс ақысын төлеу шығындары сол айда атқарылған
жұмыстардың өзінді құнына жатқызу өзіндік құнды өзгертеді.
2.3 Еңбекақыны есептеу және одан ... ... ... ... ұйым ... ... ... бірінші кезекте
жүзеге асырылады.
Еңбекақы ұйымда қабылданған ережеге сай нысанда және жүйеде төленеді.
Еңбекақы нақты атқарылған уақытқа немесе ... ... ... ... ... ... элементі болып оның техникалық мөлшерленуі,
яғни еңбектің күрделілігіне, жұмысшылар мен қызметкерлердің ... ... ... әр түріне кететін жұмыс уақытының мөлшерін
анықтау болып саналады. Жұмыстың күрделілігіне қарай ... ... ... ... ... ... ... элементтері болып мыналар
табылады:
1. Тарифтік кесте;
2. Тарифтік ... ... ... ... анықтамалар.
Осыларға негізделіп жұмысшылар мен қызметкерлердің еңбекақы мөлшерінің
үлгілі кестесі жасалынады. Тариф жүйесінің ... ... ... ... және көп ... сіңіруді қажет ететіндігіне қарай
топтастырылады және ... ... ... ... ... ... ... еңбекақы мөлшері белгіленеді. Тарифте
мамандықтар бойынша өндірістің қай саласында ... ... ... ... ... ... ... еңбек етуіне керекті
ұқыптылық пен жауапкершілікке қарай берілген разрядтар көрсетіледі. ... ... ... атқаратын жұмыстың нақты түріне мінездеме беріледі ... мен ... ... ... ... ие болмауына керекті
еңбек дағдысы мен біліміне мінездеме береді.
Тарифтік кестеде жұмысшылар мен қызметкерлердің ... ... ... ... ... өндіріс саласында өте қарапайым және
жеңіл 1-ші дәрежелі болып саналатын жұмысқа төленетін ... ... ... ... төленетін еңбекақы 1-ші дәрежелі еңбекақы
мөлшерімен осы қарастырып отырған дәрежелі ... ... ... 1-ші дәрежелі еңбекке төленетін еңбекақы мөлшеріне көбейту
арқылы анықталады.
Тарифтік кестеде тарифтік еңбекақы жұмыстың түріне қарап кесімді ... ... ... 2-ге ... ... еңбекақы мөлшері 1 сағатқа белгіленеді. Кесімді
еңбек бағасы белгілі тарифтік баға бойынша 1 сағатта белгіленген ... ... ... ... ... сол сағатта өндірілген өнім көлеміне,
орындалған жұмыстың мөлшеріне бөлу арқылы табылады немесе 1 өнімге ... ... ... ... Уақыт мөлшерімен өндірілетін өнім мөлшері,
көлемі барлық ... ... ... ... процесін жүргізу
кезінде анықталады.
Айлық төлем кезінде ... ... ... ... бекітілген
окладқа сәйкес және жұмысқа нақты келген ... сай ... ... ... түрі ... жүйе деп ... ... ұйымда
инженерлік-техникалық қызметкерлер мен жұмысшыларға жалақы төленеді.
Есептелген жалақы сомасы жұмысшының қолына толық берілмейді. Алдын ала
одан әртүрлі ... мен ... ... Бұл ... мемлекеттік
деңгейдегі заңдылықтар мен жұмысшылардың тікелей жазбаша өтініші ... ... ... ... ... ... ... бөлімі барлық
ұсталынған шегерімдерді бағыты бойынша аударады. Қолданыстағы шегерімдерді
2 топқа бөлуге болады: міндетті, ... ... үшін ... міндетті
және жеке, тек кейбір жұмысшылар үшін кей кезеңдерге қолданылады.
Міндеттіге табыс салығы мен ... ... ... ... ... еңбегін пайдаланатын заңды тұлғалар, сондай-ақ
жеке кәсіпкерлер, адвокаттар мен жеке нотариустар ай ... ... ... ... ... есептеп, ұстап, жинақтаушы зейнетақы
қорларына аударып ... ... ... ... ... ... жасына жеткен тұлғалар босатылады.
Жинақтаушы зейнетақы қорымен есеп айырысулар 686 «Жинақтаушы зейнетақы
қорымен есеп айырысулар» ... ... ... зейнетақы жарналарын жинақтаушы зейнетақы қорына төлеушілер
болып ұйымның жұмысшылары ... Бұл ... ең ... мөлшері 10
% көлемінен төмен болмауы тиіс.
Зейнетақы қорына аударылатын жарналар жұмысшылар мен қызметкерлердің
еңбекақысынан салықтарды ұстап ... ... ... ... ... 10 % мөлшерінде ұсталады. Барлық жарна төлеушілер ... ... ... ... ... ... ... тиіс, бірақ келесі айдың 10-
нан кеш қалмауы керек.
Міндетті зейнетақы жарнасы ... ... 681 ... ... есеп ... шоты ... 686 «Жинақтаушы зейнетақы
қорымен есеп айырысулар» шоты ... ... ... ... ... аударылған кезде 686 шоты дебеттеліп, 441 ... ... ... ... табысынан, ең алдымен, жинақтаушы
зейнетақы қорына 10 % мөлшерінде зейнетақы жарнасы, ... ... ... 145 ... ... сәйкес табыс салығы ұсталынады.
Жекеге мына ұсталымдар жатады:
- Заң, сот органдарының үкім қағазы бойынша ... ... ... және ... ... ... ... тауарлары үшін міндеттелген сома.
- Әрбір жұмысшының және қызметкердің жазбаша өтініші ... ... ... Әрбір жұмысшының және қызметкердің жазбаша өтініші бойынша
сақтандыру жарнасы.
- Ұйымға келтірген зиянды өтеу үшін ... сот ... үкім ... ... ... ... ... қағаздар бойынша есеп айырысу» шотында ұйымдастырылады.
2.4. ... ... ... ... есептеу
Қазақстан Республикасының «Еңбек туралы заңының» 85 ... ... ... ... арнайы жәрдемақы заңдылықтармен белгіленген
уақытша еңбекке жарамсыз болған жағдайда белгіленеді.
Уақытша еңбекке жарамсыздық атқарылмаған уақытты төлеудің ерекше ... ... көзі ... ... құны ... ал әлеуметтік сақтандыру
қаражаты болып табылады.
Бұл соманы есептеуге мекемелерінің уақытша еңбекке жарамсыздық ... ... ... ... ... жәрдемақы ауырып-сырқағанда
белгіленеді. Серіктестікте жәрдемақыны есептеу үшін ауырғаны жөнінде
қағазды ... ... ... ... ... сондай-ақ 8 жылдан
артық үздіксіз еңбек ... ... және ... ... 16 жасқа толмаған
3 және одан да көп балалары барларға 100 % мөлшерінде жәрдем ақы беріледі.
Ал 80 % ... ... ақы ... ... 5 ... 8 ... дейін, 60 %
өтілі 3-5 жылға дейінгілерге, 50 % үздіксіз өтілі 3 ... ... ... категорияларына жәрдем ақы олардың еңбек өтіліне
қарамастан 100% мөлшерінде беріледі. Оларға 18 ... ... ... ... ... 3 және одан да балалары бар тұлғалар, еңбек жарақатын немесе
кәсіптік ауруға ұшырыған ... ... Ұлы Отан ... және ... мүгедектер жатады.
ҚР Үкіметінің бекітілген № 731 11.06.1999 жылғы «Жұмыс берушінің
есебінен әлеуметтік қамтамасыз ету ... ... ... ... тәртібі
туралы» нұсқауға сәйкес жұмыс беруші ұйым қаражатының есебінен әлеуметтік
қамтамасыз ету ... ... ... ... төлеуге міндетті: уақытша
еңбекке жарамсыздық, жүкті әйелдерге, жас босанған аналарға.
ҚР Үкіметінің 04.12.2002 жылғы № 1278 «ҚР ... ... ... 731 ... өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» қаулысымен
«Жұмыс берушінің есебінен әлеуметтік қамтамасыз ету ... ... ... және ... ... ... нұсқауға өзгерістер енгізілді. Осы
қаулының 2 пунктінде былай делінген: «әлеуметтік жәрдем ақы ... ... орны ... ... және ... 7 ... ... айлық
жалақы» сөзі «заңдылықтарға сәйкес есептелген орташа жалақы» ... ... ... ... ... еңбекке жарамсыздығы
бойынша жәрдем ақы жұмысшыларға заңдылықтарға сәйкес есептелген орташа
жалақыны ... ала ... ... Бұл ... ... ... ... көрсеткіштің 10 есе шамасынан артпауы тиіс.
ҚР Үкіметімен бекітілген № 942 29.12.2000 жылғы «Жұмысшылардың орташа
еңбек ақысын есептеу тәртібі туралы» ... 10 ... ... ... кезекті еңбек демалысы мен алынбаған еңбек демалысы үшін өтемақыны
төлеуден басқа уақытта, ай ... ... ... ... 5 немесе 6
күндік жұмыс аптасындағы жұмыс күніне бөлу арқылы анықталатыны ... ... 2005 жылы ... 30-шы ... ... ... ... қағазын әкелді. Есептеу кезеңі болып сол оқиғаның алдындағы 12
күнтізбелік ай табылады. 5 ... ... ... 8 ... жұмыс күні
2003 жылы 251 жұмыс күнін құрады. Жұмысшы 2003 жылы ауырған жоқ, ... ... жоқ. ... 300 000 ... ... тең болады 300 000:251=1195,21 теңге уақытша еңбекке
жарамсыздығы бойынша жәрдем ақыны есептейміз: 1195,21х8 жұмыс күні ... ... ... ақы 2005 жылы 9190 ... ... ... жарамсыздығы бойынша жәрдем ақы жұмысшының ақысы
төленетін ... ... ... кезінде ауырғанына төленбейді. Егер
демалыстан кейін де ауырса, ол сол ... ... ... ... ... бекітілген № 942 29.12.2000 жылғы «Жұмысшылардың орташа
еңбек ақысын ... ... ... ... 20 ... ... ... «Жүктілігі және жас босанғаны үшін жәрдем ақы сондай-
ақ тікелей ... ... сәби ... ... әйелдерге (еркектерге) жәрдем
ақы, жүкті және тууына байланысты бүкіл демалыс кезеңі бойына немесе асырап
алған күннен ... ... 1 ... толуына 6 күн қалғанға дейінгі кезеңге
алған демалысына заңдылықтарға сәйкес ... ... ... ... ... Яғни ... ... бастап, жәрдемақы еңбек ақысын
ескере отырып есептеледі.
Жүкті болуына және тууына байланысты жәрдемақы ... ... ... 126 ... ... ... ақысының 100 % мөлшерінде 1
мәрте беріледі. Егер қиын босанған ... ... егіз ... ... ... жәрдемақы 140 күнтізбелік күнге төленеді.
Мәселен, жүкті және тууына байланысты еңбекке жарамсыздық қағазы
әйелге 2005 ... 15 ... ... 20 ... ... 126 ... Әйел 5 күндік жұмыс аптасымен жұмыс істейді. Оның орташа күндік
жалақысы 2310 теңгені құрайды.
Уақытша еңбекке жарамсыздығы ... ... ... аптасы кестесі бойынша жүкті болуына және тууына
байланысты жұмыстан қалған күндері құрайды: қаңтарда – 11 күн, ...... ... 21 күн, ... – 22 күн, ... – 14 күн. ... ... сомасын анықтаймыз:
Қаңтар – 2 310 х 11 = 25 410 ... – 2 310 х 20 = 46 200 ... – 2 310 х 21 = 48 510 ... – 2 310 х 22 = 50 820 ... – 2 310 х 14 = 32 340 ... ... және ... байланысты жәрдемақының жалпы сомасы 203 280
теңге.
2.5. Еңбекақының аналитикалық және синтетикалық есебі
Еңбекақы бойынша есеп айырысу және ... ... ... ... ... ... бойынша жүзеге асырылады:
• әрбір жұмысшы бойынша оның ұйымда жұмыс істеген уақытына
қарамастан;
• есептеулердің ... ... ... ... төлем көздері бойынша;
• құрылымдық бөлімшелер бойынша;
... ... ... ... ... ... ... ұйымдарда аналитикалық есепті ұйымдастырудың 3 нысаны
қолданылады: есеп айырысу – төлем ведомостері ... есеп ... ... ... ... ... есептеу» парағы бойынша, оның
негізінде төлем ведомосі толтырылады.
Серіктестікте есеп ... ... ... ... ... мен ... 1 айға ... тиісті еңбекақының
жалпы сомасын табу үшін алғашқы құжаттар бойынша өндірілген өнімдер ... ... және ... еңбекақыларына қоса төленетін жалпы
соманы анықтап, одан ... ... ... алып тастау керек.
Жұмысшылар мен қызметкерлердің табысын, одан ұсталынатын ұсталымдарды және
олардың қолына берілетін ... ... ... ... құжатты
есеп есеп айырысу – төлем ведомосы деп атайды. Бұл ведомості әрбір бөлімше,
цехтар бойынша толтырады.
Есеп айырысу – ... ... ... ... ... ... ... және қосымша еңбекақы, ұсталымдардың сомалары,
егер бар ... ... ... ... көрсетіледі. Жұмысшылар осы
төлем ведомосінің негізінде кассадан ақша ... ... ... Бұл ... ... ... еңбекақы бойынша есеп айырысу
жүргізілсе, екіншіден, бұл ведомосты ... ... есеп ... ... болып табылады.
Ұйымда еңбекке жарамсыздығы үшін жәрдем ақы төлеуге, еңбек демалысын
төлеуге және тағы да ... ... ... ... ... ... үшін әрбір жұмысшыға дербес шот ашылады. Бұл шотта жұмысшының аты-
жөні, демалысының ұзақтығы, әрбір айға есептелген жалақысы, ... ... ... ... ... ... жұмысшыға есеп айырысу қағазы толтырылады. Есеп
айырысу қағазында да жоғарыда аталынған мәліметтер көрсетіліп, әр ... ... ... ... ... ... жазуларды қайталап жаза бермес үшін айырысу-төлем
ведомосі мен дербес шоттың орнына есеп айырысу ... ғана ... ... ... ... жасалынып, негізгі және қосымша беттерден тұрады.
Құжаттар бухгалтерияға келіп түскеннен кейін оларды әрбір жұмысшының
айлық жалақысын және жалпы ... ... ... мақсатында топтастырады.
Еңбекақыны есептеу бойынша негізгі жинақтаушы құжат есеп айырысу
ведомосі болып табылады. Есеп ... ... ... келесі алғашқы
құжаттар негіз болады:
• Жұмыс уақытының пайдалану есебінің табелі;
• Еңбекақының жинақтау карточкасы.
Ұйымда ... ... ... Оның ... және беру ... ... шартта көрсетіледі. Аванс окладқа пайыздық қатынас ... ... ... ... ... ... артық болмауы тиіс.
Әдетте, аванс айлық жалақыдан 40 % мөлшерінде, еңбекақыдан ұсталымдар 10 %
-ды құрайды деп ... ... ... ... ... «Мирас» серіктестігінде жалақы ай сайын уақытылы
беріліп отырады. Серктестікте аванс жұмысшының өтініші негізінде, оған ... қол ... ... ғана беріледі.
Еңбекақыны кассадан беру үшін банктен ақшаны алғанна бастап 3 күн
мерзім беріледі.
Егер еңбекақы ... ... ... онда төлем ведомосінде
жұмысшының аты-жөнінің ... ... ... ... қойылып,
төленбеген сома депоненттелген деп аталады.
Төлем ведомосінің сыртқы бетіне кассир оның ... ... ... ... ... ... ... және депоненттелген жалақының сомасы
көрсетіледі.
Депоненттелген сомаға берілмеген жалақының реестерін жасайды. Жабылған
төлем ведомосі мен ... ... ... Оны ... ... ... ... ордерін жазып, толтырып, кассаға кассирдің есеп
беруін жасау үшін береді.
Айтылған ... ... ... есеп айырысу шотына ... бұл ... ... ... жарна құжатында оның депоненттелген
жалақы екендігі көрсетіледі, банк бұл сомаларды өзгедей ... ... ... ... ... сомалар есебі «Депоненттелген
сомалар кітабында» жүргізіледі. Ол 1 ... ... және ... ... ... соманы беру не ... ... ... ... ... ... ... кесіліп алынатын бөлігімен
рәсімделеді.
Кезекті еңбек ... ... ... және ... шыққан кезде толық
есептесу сомасын беру шығыс ... ... ... ... ... ... есеп ... синтетикалық есебі 681 «Еңбекақы
бойынша қызметкерлермен есеп айырысу» пассивті шотында жүргізіледі. Бұл шот
бойынша ... № 10 ... ... ... ... ... кезде 902 «Өндірістік
жұмысшылардың еңбекақысы» шотының дебеті және 681 ... ... ... есеп ... ... ... ... жазулар жасалады. 811-
ші шоттың дебеті бойынша туарларды ... ... ... 821 ... дебеті бойынша әкімшілік қызметкердің еңбекақысы,
922 шоттың дебеті бойынша көмекші өндіріс жұмысшының еңбекақысы, 681 шоттың
кредиті ... ... ... есеп ... үшін 682 ... ... шоты ... Лауазымды тұлғаларға серіктестікте төраға, бас
инженер, бас механик, бас ... ... ... ... жарамсыздығы бойынша жәрдем ақы, жүкті әйелдерге жәрдем ... ... ... ... 687 ... ... бойынша есеп айырысу»
шотында жүргізіледі.
Қызметерлерге кезекті демалыс ... ... үшін ... 685
«Жұмысшылардың кезекті демалысы бойынша есептелген қарыздар» шоты
қолданылады.
Кесте ... ... есеп ... ... бойынша жүргізілетін бухгалтерлік
есеп операцияларының негізгі корреспонденциясы
|№ ... ... ... ... ... |
|1 |Негізгі өндіріс ... ... ақы |902 |681 |
| ... | | |
|2 ... ... айналысатын |811 |681 |
| ... ... ақы ... | | |
|3 ... ... ... ақы |821 |681 |
| ... | | |
|4 ... ... ... еңбек |922 |681 |
| |ақы ... | | |
|5 ... ... ... ... |681 |686 |
| ... | | |
|6 ... көзінен жеке табыс салығы |681 |639 |
| ... | | |
|7 ... ... ... ... | | |
| ... сәйкес еңбек ақыдан | | |
| ... ... ... жайлы | | |
| ... ... |681 |651 |
| ... ... ... ... | | |
| ... сомасын төлеу |651 |441 |
|8 ... ... ... ... |685 |681 |
| ... | | |
|9 ... ... мен ... |821,902 |685 |
| ... | | ... ... ЖШС-ның жылдық есебінен келтірілген деректер
3. ЕҢБЕКАҚЫ ҚОРЫН ТИІМДІ ПАЙДАЛАНУЫН ТАЛДАУ
3.1 Талдаудың міндеттері және оның мақсаты
Еңбек ... ... ... ... және ... дағдыларына ие,
қажетті физикалық деректері бар тұрғын халықтың ... ... ... ... ... жеткілікті қамтамасыз етілуі, ... ... ... ... ... ... өнім көлемін
арттыру үшін және өндіріс тиімділігін арттыру үшін үлкен маңызы ... ... ... қамтамасыз етілуіне және олардың пайдалану
тиімділігіне барлық жұмыстардың көлемі мен орындалуының өз уақытылығы,
жабдық, машина, ... ... ... ... ... ... және оның құрылымдық бөлімшелерінің еңбек
ресурстарымен, ... ... ... мен ... ... етілуін зерттеу мен бағалау;
- кадрлар ағымдылығы көрсеткіштерін ... мен ... ... ... резервтерін анықтау, оларды анағұрлым толық
және тиімді пайдалану.
Еңбек бойынша ... ... үшін ... ... ... ... бойынша есеп» статистикалық еңбек беру есептері,
табельдік есепке алу мен ... ... ... ... мен ... қамтамасыз етілуі жұмыскерлердің
категориялар мен кәсіптер ... ... ... оның ... ... ... есептеледі. Еңбек ресурстарының біліктілігі бойынша
сапалық құрамын да талдау керек.
Әкімшілік-басқару персоналы әрбір жұмыскердің ... ... ... ... сәйкестігін тексереді және кадрларды ... ... және ... ... байланысты сұрақтарды
зерттейді.
Жұмыскерлердің біліктілік ... ... ... ... ... біліміне байланысты. Сондықтан талдау процесінде жұмысшылар
құрамында жоспар бойынша жұмыс ... ... ... ... Олар ... ... қозғалысы нәтижесінде болатындықтан талдау
барысында бұған үлкен көңіл бөлу керек.
Кәсіпорынның еңбек ресурстарымен ... ... ... бар жұмыс күшін анағұрлым толық ... ... ... ... ... ... механикаландыру мен
автоматтандыру, ... ... жаңа ... ... ... мен ұйымдастыруды жетілдіру есебінен кішкене басылуы мүмкін.
Талдау процесінде жоғарыда аталған шараларды ... ... ... ... қысқарту резервтері анықталуы керек.
Егео кәсіпорын өз қызметін ұлғайтса, өндірістік қуаттарын арттырса,
жаңа жұмыс орындар ... онда оның ... ... ... қосымша
қажеттілігін категориялар мен кәсіптер бойынша анықтау керек және оларды
кірістіру көздері анықталады.
Еңбек ресурстарын ... ... ... ... ... ... ... күндері мен сағаттары саны бойынша бағалауға болады.
Сонымен ... ... ... ... ... деңгейі бойынша бағалауға
болады. Мұндай талдауды жұмыскерлердің әрбір ... ... ... ... ... ... керек.
Еңбек өнімділігі бағалау барысында жалпылама, жеке және көмекші
көрсеткіштер жүйесі пайдаланылады.
Жалпылама көрсеткіштерге 1 ... ... ... ... күндік,
орташа сағаттық өнім өнімділігі, сондай-ақ 1 жұмыскердің орташа ... ... ... мағынаға кіреді.
Жеке көрсеткіштерге белігілі бір түрдегі өнім бірлігінің өндірісінің
уақыт шығындары немесе 1 ... ... 1 адам ... ... ... белгілі 1 түрінің шығысы.
Көмекші көрсеткіштер жұмыстардың белгілі 1 түрінің бірлігін орындауға
қажетті уақыт шығындары немесе ... ... ... жұмыстар
көлемі.
Еңбек өнімділігінің анағұрлым жалпылама ... ... ... орташа жылдық өнім өнімділігі алынады. Оның шамасы – жұмысшылар
өнімділігіне ғана ... ... ... ... жұмысшылардың үлес салмағы, олардың істеген ... ... күн ... байланысты.
Кәсіпорында еңбек ресурстарын пайдалануды, еңбек өнімділіг деңгейін
талдау еңбекақымен тығыз байланыста қарастыру ... ... ... ... ... жоғарлату үшін нақты алғы ... ... ... ... ... ... ... арту қарқындары
төлемақының арту қарқымдарынан басым болатындай ету керек. Тек осы жағдайда
ғана ... ... ... қарқындарын арттыру үшін мүмкіндіктер пайда
болады.
Осыған байланысты әрбір кәсіпорында еңбекақыға қаржыларды ... ... ... ... Яғни ... қорын пайдалану барысын жүйелі
бақылауды жүзеге асыру керек, еңбек өнімділігі артуы есебінен қаржылардың
үнемделу ... ... және ... еңбек сыйымдылығын төмендету
есебінен үнемделу мүмкіндігі зерттеледі.
Еңбекақы қорын пайдалануды талдауды бастар алдында ең алдымен ... ... ... мен ... ауытқуларын есептеу керек.
Өнімнің еңбек сыйымдылығын талдау. Еңбек сыйымдылығы – бұл дайындалған
өнімнің ... ... ... ... ... уақыт шығындары. Өнім
бірлігінің еңбек сыйымдылығы белгілі 1 өнім ... ... ... ... қорын натуралдық немесе шартты-натуралдық мағынада берілген
бұйымдар санына бөлеміз. Өнімнің 1 ... ... ... да
есептеуге болады. Ол үшін бүкіл өнім өндірісіне ... ... ... қорын өнім шығысы құнына бөлу керек. Алынған нәтиже өнімнің орташа
сағаттық өнімділігіне кері көрсеткіш.
2. ... ... ... және ... ... қызметін талдаудға еңбекақыны ұйымдастыруды жетілдіруде,
оның еңбектің, өндірістік нәтижелердің саны мен ... ... ... ... ... орын беріледі.
Талдау барысында еңбек өнімділігін көтеру, еңбекақы жүйесін жетілдіру,
оны бақылауды ... ... ... ... және ... талдаудың негізгі міндеттеріне
жатады:
• Жұмысшылардың ... ... және ... ... ... Жұмыс уақытын пайдалану туралы мәліметтерді тексеру ... ... ... ... ... ... динамикасын, қозғалысын, еңбек тәртібін зерттеу;
• Жұмысшы санының өнім динамикасына әсерін талдау;
• Ұйым бойынша, цех, жұмыс орындары бойынша еңбек ... ... ... ... өткен кезеңнің
мәліметтерімен салыстыру;
• Еңбек өнімділігінің өсуін интенсивті және ... ... ... негізінде әсер ететін факторларды
жіктеу және есептеу;
• Қолданылатын өнім ... ... оның ... ... ... ... зерттеу;
• Қолданылатын нысандар мен жүйелердің негізділік дәрежесін
тексеру;
• Жұмысшылардың жекелеген ... мен ... ... ... ... мен ... ... Қолданылып жүрген сыйақы беру жүйесінің тиімділігін зерттеу;
• Еңбекақының өсу ... оның ... ... ... арақатынасын зерттеу;
• Еңбекақы қорын пайдалану ... ... ... үшін ... ... экономикалық және әлеуметтік даму жоспары, еңбек жөніндегі
статистикалық есеп ... ... ... және ... ... шығындары өндірілген өнімнің, орындалған ... ... ... ... ... ... үлес салмақты алады.
Еңбекақы шығындарын қалыптастыру жұмысшылардың категориясына тәуелді,
өйткені жұмысшыларға еңбекақы төлеуге көп ... ... ... ... ... ... немесе атқарылған уақыт (мерзімді
еңбекақы төлеу жағдайында) ықпал ... ... ... ... ... ... жүргізіледі, яғни өндіріс ... ... ... ... ... ... Еңбек өнімділігі –
еңбек процесінің тиімділік көрсеткіші, ол белгілі 1 ... ... өнім ... ... Ал ... жұмысшыға орындалған жұмыс
үшін төленетін ақшалай ... ... ... ресурстарының пайдаланылуын талдау
|Көрсеткіштер |2005 жыл |2006 жыл ... |Өсу |
| | | |(+,-) ... |
| | | | |% ... өнім көлемі, мың |57322 |80146 |+22824 |139.8 ... | | | | ... |102 |113 |+11 |110.7 ... ... ... | | | ... адам | | | | ... ... |85 |99 |+14 |116.5 |
|- ... | | | | ... өндірістік |15116 |20056 |+4930 |132.6 ... ... ... | | | | ... ... | | | | ... ... |12230 |15730 |+3500 |128.6 |
|- ... | | | | ... ... мың теңге |561 |709 |+148 |126.4 ... ... |674 |809 |+135 |120 |
|- бір ... | | | | ... ... жылдық |83 |103,9 |+20,9 |125.2 ... мың ... | | | | ... ... |92 |107 |-15 |116.3 |
|- бір ... | | | | ... өнім ... |26.5 |25 |-1,5 |94.3 ... ... % | | | | ... ... ... жылдық есебінен келтірілген деректер
Кесте 4-тің мәліметтері өткізілген өнім көлемінде де, еңбекақы қорында
да өзгерістер бар ... ... ... ... өнім ... 139,8 ... ... қызметкерлердің жалпы саны 102 адамнан 113 адамға дейін
өсті, өсу қарқыны 139.8 %. ... саны да 14 ... ... яғни ... 116,5 %. ... ... өнеркәсіптік-өндірістік қызметкерлер
бойынша да жоғарылауы байқалады, сәйкесінше 132,6 % және 128,6 %. ... ... бір ... өнімділігіне әсер етті.
Бір жұмысшының орташа жылдық ... 83 мың ... 103,9 ... өсті және өткен жылға қарағанда 125,2 % құрады. ... ... ... ... қарағанда жоғарылау. Мәселен, өткен
жылы 9 мың теңгеге (92-83) және ... жылы 3,1 мың ... ... ... ... жылдық жалақысы өткен жылдың өсу қарқынынан 116,5 %
жоғары.
Өткізілген өнім көлеміндегі жалақының үлесін ... ... ... ... қатар еңбекақы қоры да 4930 мың теңгеге немесе 32,6 %-ға
көтерілген.
Осылайша, есепті жылы ұйым ... ... қол ... ... ... ... жұмысшылар саны өскен, еңбекақы төлеу қоры ... ... де ... ... нақты өсіміне (кемуіне) еңбек өнімділігінің ықпалы
зор. Өнеркәсіптік-өндірістік қызметкерлердің және жұмысшылардың ... және ... ... ... ... ... ... кесте
5-тің негізінде есептеуге болады.
Кесте 5
Өткізілген өнім көлемінің ... ... ... ... ... мәліметтер
|Көрсеткіштер ... |2005 жыл ... |2006 жыл |
| ... | |(+,-) | ... өнім ... мың |57322 |80146 |+22824 |139,8 ... | | | | ... |102 |113 |+11 |110,7 ... орташа | | | | ... ... адам | | | | ... ... |85 |99 |+14 |116,5 |
|- ... | | | | ... |561 |709 |+148 |126,4 ... ... | | | | ... мың ... | | | | ... ... |674 |809 |+135 |120 |
|- ... | | | | ... ... ... жылдық есебінен келтірілген деректер
Кесте 5-тен көріп отырмыз, өткізілген өнім көлемі 22824 мың теңгеге,
өнеркәсіптік-өндірістік қызметкерлердің ... ... 148 мың ... 135 мың теңгеге өскен. Еңбек өнімділігінің есебінен өнімнің
нақты өсімі ... ... ... ... ... ... өнім өндіру көлемі = (709-
561) х 113 = 16724 мың теңге.
• Жұмысшылардың өнім өндіру ... ... х 99 = 13365 ... ... саны ... (113-102) х 561 = 6171мың теңге.
Екі фактордың ... ... ... ... ... ... ... + 6171 = 22895 мың теңге.
Осылайша, өткізілген өнімнің көлеміне көбірек ықпалын еңбек өнімділігі
тигізген.
Өткізілген өнім көлемінің үлесі еңбек өнімділігінің ... 73,1 ... 22895 х 100) және ... ... ... ... 26,9 ... х 100) өскен.
Кесте 6. Жұмыс уақыты қорының пайдаланылуын талдау
|Көрсеткіштер |Жоспарлы ... ... |
| ... |1 ... |1 ... |Барлығы |1 жұмыс |
| | ... | | | |
| | |ға | | | | ... |64430 |365 |70445 |365 |+4015 | ... саны | | | | | | ... |9464 |52 |10036 |52 |+572 | ... | | | | | | ... ... |56966 |313 |60409 |313 |+3443 | ... | | | | | | ... ... |18 |3860 |20 |+584 |+2 ... | | | | | | ... |546 |3 |965 |5 |+419 |+2 ... |546 |3 |579 |3 |+33 |- ... |- |- |1158 |6 |+1158 |+6 ... ... | | | | | | ... | | | | | | ... ... |- |- |386 |2 |+386 |+2 ... |- |- |386 |2 |+386 |+2 ... | | | | | | ... үшін | | | | | | ... | | | | | | ... | | | | | | ... қоры | | | | | | ... |52052 |286 |53075 |2,75 |-1023 |-11 ... |420781 |2312 |242600 |2200 |-3816 |-112 ... ... ... ... ... ... деректер
Талдау көрсетіп отырғандай, нақты уақыт қорының 1 адамға өзгерісі 3443
адам-күн, бүкіл ұйым ... ... саны 11 ... ... ... ... ... және іркілістер ҚР заңы бойынша (1 адамға 18 ... ... 20 ... ... ... ... бұзылуы да байқалды,
ол орта шашамен 1 адамға 2 күннен келіп отыр.
сылайша, жұмыс уақытының пайдалы қоры әрбір жұмысшыға 286 күн ... ал ... 275 күн. ... ... ... ... 1 ... 11
күнді құрап отыр, сағат қоры 1 адамға 112 сағат.
Кесте 7
2005-2006 жылғы еңбек өнімділігін талдау
|Көрсеткіштер ... |2005 жыл ... |2006 жыл |Өсу |
| ... |(+,-) | ... ... өнім көлемі|Мың |57322 |+22824 |80146 |139,8 |
| ... | | | | ... ... ... |102 |+11 |113 |110,7 ... саны | | | | | ... ... |37310 |+10747 |48057 |128,8 ... ... ... ... |383975,4 |128,5 |
|Еңбек өнімділігі |Мың |561 |+148 |709 |126,4 |
| ... | | | | ... ... |Мың |3,863 |-0,474 |3,209 |87,1 ... ... | | | | ... ... |Мың |0,460 |-0,058 |0,402 |87,4 ... ... | | | | ... ... ... |8,01 |-0,02 |7,99 |99,7 ... ... ... |205 |-44 |249 |121,5 ... ... ... жылдық есебінен келтірілген деректер
Кесте 7-нің мәліметтері есепті жылы жылдық өнімділік 148 теңгеге, өсу
қарқыны 126,4 ... ... ... ... күндік және сағаттық еңбек
өнімділігі сәйкесінше 0,474.
Мың теңгеге және 0,058 мың ... ... Оның ... ықпал
ететін факторлар бар.
Кесте 8
Еңбек өнімділігін факторлық талдау
|Көрсеткіштер |2005 |2006 ... ... ... |
| |жыл |жыл |(+,-) | ... |561 |709 |+148 ... ... |Жылдық |
|жылдық | | | ... ... ... ... | | | | | | ... ... | | | | | | ... ... |-95,2 | | ... | | | | | | ... ... | | | | | | ... ... |7,99 |-0,02 | |-1,65 | ... | | | | | | ... күнінің|205 |249 |+44 | | |141,3 ... | | | | | | ... ... ... ... ... ... деректер
Кесте 8-дің мәліметтері бойынша еңбек өнімділігінің 148 мың ... ... ... ... ... ... өнімділіктің өзгерісі есебінен: 0,402-0,460 х 8,01 х
205 = -95,2
... ... ... өзгерісі есебінен: 249-205 х 0,402 х
7,99 = 141,3
Еңбекақы қорын пайдалануды талдау бұрын қарастырылған жүйеде ... ... ... оның ... ... ... ... Есептіліктің және жедел бақылаудың қажетті мәліметтерін
таңдау, өңдеу және жүйелеу.
2. Жинақталған материалдарды талдау.
3. Ұйым ... ... ... ... ету және ... ... шараларын жүзеге асыру және жасау үшін
талдау ... ... ... үшін ... ... ... ықпал ететін нақты
факторлардың әсерін анықтау мүмкінділігін қамтамасыз ететін ... ... ғана ... өңдеп және жүйелеу керек.
Талдауды тиімді жүзеге асыру үшін келесі материалдардың қол ... ... ... ... ... саны, еңбек өнімділігі, орташа
айлық ... ... ... ... қоры ... ... Еңбекақы қорын, оның құрамдас бөліктері бойынша пайдалану
туралы ... ... ... ... ... ... ... мәліметтер.
4. Қалыпты еңбек жағдайынан ауытқулар үшін қосымша ақы туралы
мәліметтер.
5. Ұйымдағы тарифтік тәртіптің жай-күйін ... ... және ... пен ... тарифтеудің дұрыстығы
туралы мәліметтер.
6. Есепті ... ... ... мен ... ... мәліметтер.
7. Жұмысшылардың жұмыс өнімділігі есебінің дұрыстығын жедел
бақылау мәліметтері.
Талдау қорытындысының ... және оның ... ... салыстырмалылығына тәуелді. Талдау кезіндегі көрсеткіштердің
салыстырмалылығы ... ... ... маңызды:
1. Өндірістік бағдарламаның өнім түрлері бойынша нақты орындалуы
жоспардан қалып жатқан жағдайда, яғни есепті ... ... ... ... және ... ... ... да өзгерістер байқалғанда.
2. Ұйымда еңбекақыны жоспарлау әдісі дұрыс болмағанда.
3. Есепті кезеңде есептеу (тарифтік) ... ... ... ... үнемделуі немесе өсімі нақты және ... ... ... ... ... Бірақ мұндай салыстыру өнімді
шығару жоспары 100 %- ға орындалған жағдайда ғана ... ... ... ... ... ... қоры өнім ... байланысты емес.
Нақты ауытқудың шамасына 2 фактор әсер етеді:
• жұмысшылардың орташа тізімдік санының өзгерісі;
• бір ... ... ... ... ... ... жалақының
өзгерісі.
Орташа жылдық жалақының өзгерісі. Орташа ... ... ... ... ... ... қолданыстағы әдістемесі бойынша бір
жұмысшының орташа жылдық жалақысын ... ... ... ... ... ... ... Осылайша, қарастырып отырған
факторлардың ішінен біреуі (орташа тізімдік жұмысшылар санының ... әсер ... ал ... ... ... ... өзгерісі) оң ықпал
етті.
Талдаудың келесі кезеңінде еңбекақы қорының артық жұмсалынуына ықпал
еткен нақты себептерді анықтау ... ... ... ... ... салыстырмалы ауытқуына 3
фактор әсер етеді:
- жұмысшылардың орташа тізімдік санының өзгерісі;
- орташа ... ... ... өнім ... ... бойынша жоспардың орындалу пайызы.
Жоғарыдағы есептеулерден белгілі, қордың салыстырмалы ауытқуы
жоспардың орындалу ... ... ... ... ... үшін өзге де экономикалық
көрсеткіштермен қатар еңбек ... өсім ... мен ... жалақының
арақатынасын анықтау маңызды. Жоспарда бір жұмысшының орташа жылдық өсім
қарқынынан жоғары болуы ... ... ... көрсеткіш еңбекақы қорын
пайдалану тиімділігін көтеруге ықпал етіп, айналыс ... ... ұйым ... ... жоғарылатуға мүмкіндік береді.
Талдау кезінде анықтайды және салыстырады:
1. Еңбек өнімділігі мен орташа жалақының жоспарланған ... ... ... ... еңбек өнімділігі мен орташа
жалақының нақты өсім қарқыны;
3. Нақты өсім ... ... ... ақы ... ... ішкі ... мен қызметкерлерге еңбек ақы төлеуді тексеруді негізгі
міндеті – еңбек ақы төлеуде ... ... ... жалақыдан ұстап қалу мен еңбек ақы төлеуде бухгалтерлік есепті
жүргізудің ... ... ... ... ... ... ұйым жұмысшысын жұмысқа қабылдау,
айыстыру және ... ... ... ... ... ... есеп пен ... жатады. Алғашқы құжаттар ретінде жеке
құрам есебі бойынша ... ... ... ... (Т-1), жеке ... ... және тағы ... пайдаланылады.
Еңбек ақы шығындарын бақылаудың міндеттері:
• Жүргізілген барлық есептеулер мен ... ... ... және ... ... ... растау;
• Еңбек ақыдан және басқадай төлемдерден ұсталған ұсталымдардың
заңдылығын және ... ... ... ... ақы ... есеп ... ... ұйымдастырылуын және синтетикалық есеп ... ... ... ... ... ... ... ұйымда қолданылатын еңбек ақы төлеу жүйесін
зерттеу болып табылады. Ұйымда еңбекке ақы төлеудің барлық нысаны дерлік:
мерзімді, кесімді, ... ... ... ... кең ... тұрақты жұмысшылардың әртүрлі категориясына қандай еңбек ... ... ... ақы ... қарастырылмаған түрлерін араластыру
жағдайлары кездеспей ме, маусымдық және уақытша ... ... ... ... жүргізіледі, осыларды тексері керек. Еңбек ақыны есептеу
және төлеудің дұрыстығын тексеру алғашқы ... ... ... ... ... жұмысуақытын есепке алу табелі) бойынша, есеп
айырысу және төлем ведомостері бойынша жүргізіледі.
Нарядтар мен ... да ... ... ... ... ... ... мәліметтер қаншалықты дәл көрсетілгенін тексеру
керек, өйткені еңбек ақы ... ... ... ... ... тиіс. Соңғысы жұмыс көлемін нарядпен салыстыру ... ... ... ... ... ... жұмыс
көлемімен, екіншіден, прорабтың (шебердің) берген есеп беруі бойынша осы
жұмыс ... ... ... ... ... және ең ... ... өткізілетін тексеріп өлшеу ... ... ... ... жұмыстарды тексеріп өлшеу процедурасына баса назар
аударылуы тиіс, себебі оған есепті кезңде материалдарды ... ... ... ... де, ... мен табыстың тиісті үлесін
анықтаудың да негізділігі тәуелді. Бұдан әрі жеке және ... ... ... ... ... ... ... қолданылатынына көз
жеткізу керек. Соңғы жағдайда ұжымдық жалақының бригада мүшелері ... ... де ... ... ... ... бойынша жалақы
сомасының есептелуінің дұрыстығын (жалақыны есептеу жұмыс ... ... ... ... ... ... ме, мерзімне тыс жұмыстар
төлене ме және ... ... ... ... ... ... қыс мезгіліндегі жұмыстармен, қауіпті жағдайлармен байланысты
төленетін қосымша ақының негізділігін, сонымен қатар шығындар схемасындағы
қарастырылған қаражатпен салыстырғанда ... ... ... ма, ... ... ... ... келесі бағыты – еңбек ақы ... бабы ... ... мүмкін болатын ұрлық тұстарын ашу. Оның кең таралған түрлері
– ұйымда жұмыс істейтін ... есеп ... ... төлем ведомосіне қосу
арқылы, кейбір тұлғалаларға жалақыны көп мөлшерде есептеу арқылы, жұмыстан
шығып кеткен ... ... ... ... тұлғаларға жалақы есептеп,
олардың қолын өтірік қою арқылы ақшаны ұрлау болып табылады. Осы ... ... ... кадр ... ... ... ... орны бойынша, тұрғылықты менкен-жайы бойынша ... ... ... алу, ... ... ... ... құжаттарды
қылмыстық (криминалистік) зерттеудің кейбір тәсілдерін (қолдардың
ұқсастығы, т.б) қолдану ... ... ... тұлға арқылы немесе жұмыс көлемін артық қосып ... ... ... ... ... ... артық қосып жазудың себеп-
салдарын анықтауы, яғни ол одан әрә ... ... ... пен теріс
әрекеттердің көзі болып табылмайтындығына көз жеткізуі тиіс.
Еңбек ақыдан шегерімдерді тексере отырып, аудитор жтнақтаушы зейнетақы
қорына ... жеке ... ... ... ... ... мерзімділігін қарастыруы керек. Қазіргі кезде көптеген ұйымдар ... және одан ... ... үшін ... ... ... техникаларын пайдаланады, нәтижесінде барлық есептеулер автоматты
түрде жасалынады. Алайда бұл кезде де ... ... ... өзгерген жағдайда бағдарламаға түзетулер дер ... ... ... ... ... ... Сондықтан
аудитор еңбекақыдан аударымдарға ... ... ... ... егер ... ... оның есептерін анықтау керек.
Еңбекақыдан шегерілетін өзге де шегерімдерді тексеру ... ... ... сот ... ... ұйым ... ... немесе жұмысшының
алиментті төлеу, несиені өтеу, материалдық шығынды жабу, ... ... ... ... үшін ... шегерім жасау туралы өтініші бар ма;
тиісті есептеулер дұрыс жүргізіле ме.
Еңбекақы сомасының ... ... ... ... ... және осы шығындардың өзіндік құнға енгізілуінің
дұрыстығын тексеру қажет. Ішкі аудитор еңбекақы ... ... ... есеп ... ... ... тексереді. Егер бұл кезде
қолданыстағы еңбек ақы төлеу тәртібін бұзу жағдайлары кездессе, онда ... ... ... ақы ... ... есеп ... тексеру әр
айдың 1-күніндегі 681 шоты бойынша аналитикалық есеп көрсеткіштердің және
бухгалтерлік байланыстағы 1 уақыттағы Бас ... ... ... ... жөн. Бұл үшін Бас кітаптағы қарастырылып отырған айлардың
1-ші күніндегі 681 ... ... ... ... Ұйым ... ... ... табылғанда олардың себептерін анықтау керек. Сондай-ақ
мәліметтерді депозитке салынған еңбекақы ... ... ... ... ... ... анық ... толтыру дұрыстығын
олардың еңбекақы және еңбекті өтеудің ... ... ... мен ... нормативті құжат талаптарына сәйкестігі тексеріледі.
Еңбекті уақыт бойынша төлеуде тарифтік мөлшерлеме немесе ... ... ... ... ...... сандық және
сапалық көрсеткіштерін орындау, нормалар мен баға ... ... ... пен оны ... есебі жөніндегі бастапқы құжаттарды ... ... ... үшін жауапты лауазымды адамдардың қойылған қолдары
бар-жоқтығын, барлық деректемелердің ... ... ... ... (ескертілмеген) түзетулердің бар-жоқтығын ... ... мен ... ... ... ... ... төлеуді
есептеу жөніндегі бастапқы құжаттарды тексергенде, оларға ойдан шығарылған
(жасанды) тұлғаларды кіргізу ... ... ... ... ... оларды берген уақыттағы нарядтарды талдап шығу, нарядтар мен ... ... ... ... ... жеке құрам
есебінің және төленген сомалар туралы мәліметтерімен салыстыру керек.
Бұрын ... ... ... ... ... есептеу жағдайлары
бар-жоқтығын анықтау қажет. Бұл үшін оларды берген уақыттағы нарядтарды
талдап шығу, ... мен ... ... ... табельдеріндегі
жұмысшылардың аты-жөндерін жеке құрам есебінің және төленген сомалар туралы
мәліметтермен салыстыру керек.
Бұрын төленген бастапқы құжаттар ... ... ... ... бір адамның ... ... ...... ... ... ... де маңызды. Ұйымның
тізімдік құрамында жоқ, аз уақыт жұмыс істеген ... ... ... ... ... ... жұмысты қайта жасап,
ақауды жою ... ... ... ... ... жөн. ... ... тізімдемелерді тексергенде арифметикалық санаудың
дұрыстығына ерекше көңіл бөлу керек. ... ... ... асатын
одан әрі кезеңдер мыналар:
• төлемді есептеудің дұрыстығын іріктеп тексеру;
• жұмыстың қалыпты ... ... ... ... рәсімдеу тәртібі;
• Құжаттық рәсімдеу мен іркіліс төлемі;
• өнімнің ақауын құжатпен рәсімдеу мен оны төлеу;
• түнгі ... ... ... ... ... тыс уақыттағы еңбекті өтеу;
• мерекелік күндердегі жұмысқа төлеу;
• іс жүзіндегі заңнамада ... ... ... ... жәрдем ақысын төлеу және т.с.с.), жұмыспен өтелмеген
уақытқа төлем есептеу;
• уақытша ... ... ... ... ... жалақыдан ұстаудың дұрыстығын тексеру.
Заңнамаларға сәйкес жалақыдан мыналар ұсталынады: жеке табыс салығы,
зейнетақы қорына аударымдар, бұрын берілген аванс ... ... ... ... қате нәтижесінде артық төленген ... ... ... сома ... берешекті өтеуге, пәтерақы, баланың мектепке дейінгі
балаларға мекемеде тәрбиеленгені үшін, еңбеккерлердің ... ... ... ... толтыруға, ақшалай начеттер (заңсыз жұмсаған
қаржыны біреудің мойнына жазу), ... ... ... ... ... ... жазылғаны үшін, орындалатын (үкім) құжаттар бойынша, өнім ақауы
бойынша ... ... ... ... келісімімен ғана
ұсталады.
Жеке табыс ... ... ... және бюджетке міндетті басқа
төлемдер туралы» ... ... ... ... ... ... ұстауы және төлеу қызметкердің ай сайынғы табысының
10 пайызы мөлшерінде жүргізіледі.
Қарызға алынған тауарлар үшін адамдарға ұзақ пайдалану үшін ... сату ... ... ...... негізінде
жасалынады.
Қызметкерлер келтірілген материалдық зиянның орнын ... ... ... ... келісі болғанда) бұйрық негізінде, не
болмаса, сот шешімі бойынша атқарылады.
Тексеру қорытындысында мыналарды ... ... ... ... ... ... ... дұрыстығы;
• жеке төлемдерді өнімнің ... ... ... ... ... дұрыстығы;
• бухгалтерлік өткізбе желілері (проводкаларды) еңбекті өтеу ... ... ... ... және ... есепті, жиынтық мәліметтерді
және еңбекақы қоры ... ... ... есеп ... ... ... дұрыстығы;
• 681 «Қызметкерлермен еңбекақы бойынша есеп айырысу» шоты арқылы
орындайтын (үкім) қағазы және ... ... ... ... 10 ... – ордерлердегі (есептің журнал-ордерлік
нысандары) жазбасы, Бас кітап пен ... ... ... ... ... ... ... есеп айырысу өндірісті тұрақтандыру
және және жақсы жолға қою үшін ... оның ... ... әр
ұйымның экономикасы тәуелді. Зерттеу нәтижесі көрсетіп отырғандай, «Мирас»
жауапкершілігі шектеулі ... ... есеп пен ... ... жағдайы қанағаттанарлық. Жұмыс уақыты мен еңбекақы бойынша есеп
айырысудың алғашқы құжаттары, жалпы алғанда ... ... ... ... ... ... ... беріледі.
«Мирас» жауапкершілігі шектеулі серіктестігінің негізгі қызметі темір-
бетон бұйымдарын ... және ... ... ... ... әртүрлі объектілерде монтаждау және жөндеу жұмыстарын
жүргізу, бұған қоса әртүрлі өз ... ... ... ... асыру болып табылады.
Цехта орта есеппен жылына 3381 мың ... ... ... ... бұйымынан бөлек құрылыстық заттар – ... ... ... т.б. ... Бұл ... серіктестікте ағаш өңдеу ... ... ... ... ... жыл мезгілдерінің ықпалы
едәуір. Қыс айларында зауыт ... ... мен ... ... ... ... байланысты, қызметкерлер мен жұмысшылар
ақысыз демалыстарға шығуға мәжбүр. Ал сұраныстың қайта жоғврылауымен ... ... да ... ... ... мен ... өнім көлемі өткен жылға
қарағанда 22824,0 мың теңгеге немесе 39,8 пайызға ... ... ... ... аз ... байланысты, орындалған жұмыс көлемі небәрі
41092,7 мың ... ... ... ... ... 23214,0 мың ... ... көлемі мен темір-бетон ... ... ... ... ... ... ... өзіндік құны 18666 мың
теңгеге немесе 34,6 ... ... саны ... 11 ... ... еңбекке ақы төлеу
қоры жылдан жылға артып отыр. Егер 2005 жылы 15116 ... ... ... 20056 ... тең, яғни 4930 мың ... ... 32,6 ... артқан.
Серіктестік рентабельды болып табылады. Зерттеліп отырған жылдарды
табыспен қорытындылаған, 2005 жылы рентабельділік деңгейі – 0,2 пайыз, ... 0,9 ... ЖШС – де ... ... есеп ... ... ... және
талдау негізінде төмендегідей ұсыныстар жасалады:
1. Қызметкерлермен еңбекақы ... ... есеп ... жете ... ... Бұл үшін ... ... керек, ол ақпараттарды өңдеуді көтеріп,
бухгалтерге жай-жапсарды талдауға жеткілікті мөлшерде ... ... ... ... ... есебі бойынша жеке парақтарын бар-жоғын тексеру.
3. Бухгалтерлік есеп ... ... ... ... алғашқы құжаттардағы қайта көшіріп жазу
процестерін жою.
4. Халықаралық стандарттарына ... ... есеп ... қайта
қарау, жұмыс шоттарын жасау.
Ұйымда аудиторлық тексеру жүргізілмеген. Ішкі шаруашылық ... ... ... біз ұйымда еңбекақы бойынша есеп айырысу
есебін аудиторлық тексеруді ұйымдастырудың жалпы ... мен ... ... ... ... оларды алу көздері мен әдістерін
бердік. Тексеруді құжаттау тәсілдері мен ... оны ... ... ... ... пайдалану жолдары зерттелді. Зерттеліп отырған
ұйым үшін еңбекақы есебін аудиторлық тексеру жайлы ... ... ... ... ... ҚР Бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы 2007 ... ... № 234-III ... ҚР ... ... № 304-1 ... ... туралы» Заңы (15.01.01
жылғы өзгерістері мен толықтырулымен қоса)
3. ҚР ҚМ «Есептілікті дайындау және ... ... ... ... ... ... № 542 бұйрығы
4. Бухгалтерлік есеп стандарттары
5. Типовый план ... ... ... ... ... МФ РК от
18.09.2002г.
6. Андросов А.М., Викулова Е.В., Бухгалтерский учет – М.:Андросов, 2001г.
7. Артеменко В.Г., Белленир М.В. ... ... – М.: ... НГАЭиУ, 2001г.
8. Аудит/ под ред. В.И. Подольского. – М.: ЮНИТИ, 2001г.
9. Ержанов М.С., Теория и практика аудита. – ... ... ... ... О.В., как ... финансовое положение предприятия
(практическое ...... ... ... О.В., ... Ю.П., ... Организация аудиторской
деятельности. Методика проведения аудиторской проверки. – М.: ... ... В.К., ... В.В., ... О.И. ... учет ... Алматы: Центраудит – Казахстан, 2002г.
13. Библиотека бухгалтера и ... № 4 (153) ... ... ... заработка для оплты отпускных».
14. Бюллетень бухгалтер № 7 ноябрь 2003 статья ... шаги в мир ... ... К.К. ... счетов хозяйственных операций по
генеральному плану счетов бухгалтерского ... ... ... ... БИКО ... Кеулимжаев К.К. «Финансовый учет на предприятии» Алматы. Экономика
2003г.
17. Радастовец В.К., Радастовец В.В., ... О.И. ... учет ... Издание 2-ое дополненное и переработанное.- Алматы:
Центраудит – ... ... В.К., ... А.Д. ... учет на ... -
Алматы, 1994г.
19. Радостовец В.К., Даулетбеков А.Д., Тайгашинова К.Т., ... ... ... ... ... В.В., ... О.И. «Теория и отраслевые ... ... ... Независимая аудиторская компания
«Центраудит – ... ... ... А.А., ... Л.В.; Под ред. проф. В.И Подольского – Н: ... ... ... С.С. «Азиатский кризис: причины и уроки» - г.Алматы 2000г.
23. Система бухгалтерского учета в РК, 2002г. Тулешова Г.К., ... ... В.К. ... и ... учет» - Алматы: НАК
«Центраудит», 1997г.
25. Сейдахметова Ф.С. Бухгалтерская отчетность, ее виды и ... ... ... ... К.Ш. ... ... ... предприятий».
«Экономика».1998г-294с.
27. Дюсембаев К.Ш. «аудит и анализ в системе ... - г. ... ... М.С., Ержанова А.М. Основы ... ... и ... ... «с 1 ... 2003г.). Алматы, 2003г. Аудиторская
фирма «Ержанова и К».
2003-2007 жылғы кезеңдік басылымдар:
1. Налогоплательщик
2. Бизнес-класс
3. Бухгалтерский учет и аудит
4. ... ...

Пән: Бухгалтерлік іс
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 51 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
ІI-деңгейлі банктердің қызметін ұйымдастыру90 бет
«Семей былғары-мех комбинаты» ЖШС-дегі өндірістік шығындардың аудиті және талдауы66 бет
Аудит кезіндегі есеп беру3 бет
Шығындар аудитінің экономикалық сипаттамасы23 бет
Шығындар есебінің аудиті37 бет
Құрылыстағы шығыстардың есебі және аудиті75 бет
Өнімнің өзіндік құнын калькуляциялау мен өндірістік шығындарды талдау95 бет
Бухгалтерлік есеп пен аудиттің жалпы құрастырылу принципі19 бет
"Қазақстандағы және дамыған мемлекеттердегі тұтыну себетін, күнкөріс минимумын, ең төменгі еңбекақыны талдау"4 бет
KEGO ААҚ персоналының еңбекақысын ұйымдастыру37 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь