Арал өңірінің тұзды батпақты шалғынды топырағында өсірілген күріш өніміне отандық препараттардың әсері

МАЗМҰНЫ

Кіріспе

1.1 Тақырыптың жаңышылдығы және көкейкестілігі
1.2 Проблеманың зерттелгендік жағдайы
1.3 Алдыңғы жылдарда орындалған ҒЗЖ негізгі нәтижелері
1.4 Зерттеудің мақсаты мен міндеттері

2. Тәжірибелер схемалары. Зерттеу әдістемелері
2.1 Зерттеудің бағыттарын таңдау
2.2 Күрішті сабан және шелухадан биокомпосттарды алу технологиясы
2.3 Зерттеу материалдары және егістіктік және вегатационды тәжірибелерді алға қою техникасы
2.4 Тіркеулер, бақылаулар және талдаулар
2.5 Тәжірибелер схемалары және оларды жүргізу технологиясы
2.5.1 Вегатационды тәжірибелер схемалары
2.5.2 Ұсақуақыттық егістіктік тәжірибелер 1.10

3. Зерттеулер нәтижелері
3.1 Сорбентпен және гидрогльмен жүргізілген тәжірибелер нәтижелері
3.2 Күріш сабаны және шелухасынан жасалған компосттармен жүргізілген тәжірибелер нәтижелері

4. Жасалған жаңалықтың эколого . экономикалық талдамасы
Түйіні
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
Кейбір компоненттер бойынша зерттеулер Солтүстік Қазақстандағы нольдік технологиялар бойынша орындалған ФАО жобасының жасамаларын және нәтижелерін пайдалануға негізделген.
Қызылорда облысының зерттеулерінің негізгі тәсілдері болып келесілер саналады:
- күрішті қырғыш бойынша тікелей себу (топырақты өңдеудің минимальды – нольдік технологиясы);
- күрішті себуден кейін тікелей себу технологиясын пайдалана отырып қалақшалық – шашырату технологиясын пайдаланып басқа дәндерді егу;
- аймақ үшін дәстүрлі емес диверсификациялық дәндерде қалақшалы – шашыратып егу технологиясын сынау.
Тұтас алғанда 2006-2008 жылдар арасында жүргізілген барлық зерттеулер жалпы алғанда 6 негізгі компоненттерден тұрады:
1. Тікелей егу жүйесі және топырақты өңдеудің нольдік/минимальды технологиясы;
2. Өсімдіктер өсіруді диверсиикациялаудағы жаңа технологияларды жасау;
3. Зәктетіп суландыру және дәндерді қалақшалы егу технологиясы;
4. Жаңа және перспективті сорттардың сорттық агротехникасын жасау;
5. Қазақстандық Аралмаңы тұздалған деградациялық жерлерін қалпына келтіру технологиясын жасап шығару;
6. Технологияға экономикалық талдау жүргізу.

Зерттеудің жаңашылдығы - өсімдіктік табиғаттағы мелиорант – күріш сабаны және шелухасынан жасалған, анаэробты микроорганизмдермен (штамдар 1 және 2) өңделген биотыңайытқыштарды қолдана отырп және
        
        Арал өңірінің тұзды батпақты шалғынды топырағында өсірілген күріш өніміне
отандық ... ... ... ... және ... ... зерттелгендік жағдайы
3. Алдыңғы жылдарда орындалған ҒЗЖ негізгі нәтижелері
4. Зерттеудің мақсаты мен ... ... ... Зерттеу әдістемелері
2.1 Зерттеудің бағыттарын таңдау
2.2 Күрішті сабан және ... ... алу ... ... материалдары және егістіктік және ... алға қою ... ... ... және ... ... схемалары және оларды жүргізу технологиясы
2.5.1 Вегатационды тәжірибелер схемалары
2.5.2 Ұсақуақыттық егістіктік ... ... ... ... Сорбентпен және гидрогльмен жүргізілген тәжірибелер нәтижелері
3.2 Күріш сабаны және шелухасынан ... ... ... ... ... ... ... – экономикалық талдамасы
Түйіні
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
Белгіленулер мен қысқартулар
Күрішті шелуха – ... ...... ... жасалған компост – КС
Шелухадан жасалған компост – КШ
Құс тыңайытқышы – ПП
ИОМСа – сорбенті – Сб
Жер Нұры 1 – ЖН (топырақ ... – М ... ... ... – ГмNа ... ... ... полиэлектролит, ВП-2 (гидрогель) – Г
Nа – аммоний сульфаты
Рс – жай суперфосфат
Кх – ... ...... ... және ... Р120 – фон 1
N120 Р120 + 1000 кг/га ... ... + 3 л/га Жер Нұры + 80 ... ... фон ... ... бойынша зерттеулер Солтүстік Қазақстандағы нольдік
технологиялар бойынша орындалған ФАО жобасының жасамаларын және ... ... ... ... ... ... болып келесілер
саналады:
- күрішті қырғыш бойынша тікелей себу ... ...... ... күрішті себуден кейін тікелей себу технологиясын ... ...... ... ... ... ... аймақ үшін дәстүрлі емес диверсификациялық дәндерде қалақшалы
– шашыратып егу технологиясын сынау.
Тұтас алғанда 2006-2008 жылдар арасында ... ... ... ... 6 негізгі компоненттерден тұрады:
1. Тікелей егу жүйесі және топырақты өңдеудің нольдік/минимальды
технологиясы;
2. Өсімдіктер ... ... жаңа ... Зәктетіп суландыру және дәндерді қалақшалы егу технологиясы;
4. Жаңа және перспективті ... ... ... ... ... тұздалған деградациялық жерлерін қалпына
келтіру технологиясын жасап шығару;
6. Технологияға экономикалық ... ... ... - ... табиғаттағы мелиорант – күріш
сабаны және шелухасынан жасалған, анаэробты микроорганизмдермен ... ... 2) ... ... ... ... және ... жаңа
тәсілдерімен тұздалған топырақта бірінші рет зерттеулер ... Зак шаю ... ... үшін ... ... ... өсімдіктердің түбірлері жүйесінің даму аймағында қоректендіргіш
элементтерді ұстап қалатын гидрогель пайдаланылады. Жаңа ... ... ... сорттары үшін ... ... ... ... жасалған натрий гуматы және Жер
Нұры 1 бірге ... ... дәні ... ...... ол ... ... маңызға ие. Мелиорациялау объектілері
болып бір (2006) және бірнеше (2006-2008) жыл бойы дайындалатын күріш және
дәндері нитрагиннің жаңа ... ... ... ... рет ... және ... да дақылдар егілетін орындарда топырақты
өңдеудің нөльдік/минимальды ... және ... егу, ... ... құру негізінде суландырылатын егіс орындарында
ауылшаруашылығы ... ... ... ... ... және дәндерді қалақшалы шашып егу технологиясы жасалады.
1.2 Проблеманың зерттелгендік жағдайы
Күріш және соған ұқсас ... ... ... ... ... және ... пайдаланылуы мүмкін. Бірақ осы ... ... ... ... тыңайытқыштарды қолдану айқын ... ... ... Жасылды тыңайытқыштарды шектелген мөлшерлерде
пайдалану ... егіс ... ... үшін ... ... ... алудың қиындығымен байланысты, ал навоздарды пайдаланудың
жеткіліксіздігі күріш ... ... ... ... ... ... түсіндіріледі. Олай болса, Қызылорда облысының күрішті
егістерінің топырақтарын тыңайытқыштандыру үшін органикалық заттардың басқа
көздерін іздеу қажеттігі ... ... ... ... ... элементтерге деген тапшылық мәселесін бастапқы ... ... ... егістерде биологиялық жер егудің ... ... ... алға қою қиын. Ал ол үшін топырақтарды және
суларды тұзсыздандыру жолын табу, арзан ... ... ... ... ... қоректендіруші заттарды бекіту қажет болады.
Осыған байланысты ресурссақтаушы бағытқа және Аралмаңы күріш өсіретін
аудандарда туындаған проблемаларды шешуге кешенді қадам жасауға ... ... ... ие ... ... ... қадам дұрыс және
қолдануға жарамды және азық – ... ... ... ... ... арттыру және олардың
ассортиментін кеңейту ... ... ... ... ... ол ... ... дақылдары үшін
дәстүрлі болып саналмайтын егістерді (қант қызылшасы, сафлора, соя, ... т.б.) ... ... ... алып ... Бұл ... ... егіс
айналымдарының жаңа экологиялық дұрыс тұрғызылған схемаларын жасау бойынша
көпжылдық (1981-2005 жж) стационарлы ... ... куә ... мұнда барлық дақылдар үшін егісайналымында меншікті ... ... көп ... ... олар ... ... және ... жерлердің өнімділігін арттыруға әрекет ететін
күрішті жүйелер шарттарында пайдалануға жарамды ... ... ... ... ... ... ... егіс айналымының жаңа схемасына дәнді, ... ... ... ... қосу аймақтың егіс істері ... ... ... етеді: егістердің ластығы және тұздылығы төмендейді,
техникалық және су ресурстарының шығыны да төмендейді, ... ... ... және ... ... ... ... қатар, нарықтық қатынастар шарттарында нарықтың сұранысына
байланысты тек жеке ... ... ғана ... ... ... олардың
сорттарына деген көзқарастардың өзгеріп отыратындығын ескере өткен жөн.
Осыдан ... ... ... ... ете отырып егіс алқаптары
аудандарының құрылымына тұрақты өзгерістер енгізіп ... Ұсақ ... ... саны ... 1500 ... шаруашылыққа тар
мамандануды, басқаша айтқанда белгілі бір ... тек бір ... ... ... ... ... ... бейім. Фермерлерде жылына екі
жиым терім жасауға мүмкіндік беретін суландырылатын және байытылатын
жерлердің ... ... үшін ... ... ... ... халқының әлеуметтік – экономикалық әлауқатты болуы
(қазіргі уақытта облыстың ауылдарында халықтың 55 пайызы тұрады) суландыру
суын максималды ... ... ... ... бірлігіне
жұмсалатын су шығынын үнемдеумен анықталады. Күріш, ... ... ... осы ... ... ... және ...
мелиоративтік шарттарды нашарлатушы себеп тудыратын ... ... ... осы ... ... және соя ... суды аз талап ететін
дақылдарға баяу алмастыратын ... ... ... егісінің алқабының ауданы
қазіргі күндегімен салыстырғанда 40-45 мың га, сояның алқабының ... ... мың га ... ... ... егу ... ... уақытта экологиялық оптимальды және
экономикалық ... ... – 65,0 мың га ... Осы ... ... ... бір ... Қазақстан Республикасының күрішке деген
қажеттілігін қанағаттандырса – яғни күріш егу ... ... ... бірі болып табылады және Қазақстанның азық түлік базасындағы
қауіпсіздігін қамтамасыз ... ... ...... мелиорациялаушы
дақыл ретінде пайдаланылады, себебі күріш егіс алқаптарын одан ары қысқарту
инженерлі – дайындалушы жерлердің ... ... ... ... мүмкін.
Алмастырылып егілетін дақылдардың, жеке алып қарағанда ... ... ... ... ... ... егіп ... суландыру суын үнемдеуге алып ... ... ... тиімді мерзімі салқын кезең мамыр айы болып табылады, сондықтан
да қол құралдары және қол ... ... ... ... алып
келеді. Шаруашылықтағы бар техникалар бұл егу тәсіліне сай келмейді, ... ... ... мен ... толық сатып алу арқылы өту өте
қымбатқа ... және ... күн үшін ... емес жағдай.
Аудан үшін маңыздылығы жөнінен екінші проблема болып егіс ... ... ... ... және ... ... ... алғанда да рационалды емес. Себебі алып ... ... ... отырған күріш егу технолгиясы бойынша егуді жүргізгенге
дейін 13 технологиялық операцияны жүргізу ... ол ең ... ... ... ... қажет, осыған ұқсас жағдайлар бидай және
басқа да дақылдарды егуде де кездеседі. Мұнда ластауыштармен ... ... ... ... ылғалдың жоғалуы өте жоғары, одан басқа, ГСМ және
ауылшаруашылығы техникалары үшін қор бөлшектердің ... өте ... ... негізгі элементі – егісті теріп алғаннан соңғы терең ... ... ... үшін ... ... ... ... алғал жинауды
арттыр, температуралық және қоректендіру режимдерін арттыру үшін жасалатын
болған. Бірақ мұндай жүйе қалағандай нәтижелерді алып ... ... ... ... ... ... химикаттар, жанғыш – жағар материалдар және
қымбаттығынан оларды жұмсауды күрт ... ... ... ... ... ... алу ... де күрт қысқарды. Жаңа техникаларға деген
қымбат баға, қолда бар ескі техникалардың сапасының ... ... ... дұрыс сақталмай, егістердің ластығы күшейіп және терімдерді
жинау сапасы да нашарлады. Жақын уақыттарда ауыл тауар өндірушілерімен ... ... ... ... инвестициялар көлемі жоғары емес
қарқында жүргізілетін болады және жоғары емес шығындарды ... ... және ... ... алынатын болады.
Фактілі түрде қазіргі күндері Қазақстанның оңтүстік ... ... үшін ... ... ... – негізделгеннольдік және минимальды
технологияларды пайдалану әлі жоқ. Күріш және басқа да дақылдарды тікелей
егу үшін ... ... және ... ... Зәктету бойынша егу
технологиясымен бірге нольдік/минимальды технологияларды ендіру ... ... ... ... ... жөнінен үшінші басты проблема болып аудан үшін ... ... ... ... ... арттыру
саналады, ол ауданның тұрақты дамуы үшін суландыруға пайдаланылатын суды
рационалды пайдалануға, сонымен қатар ... ... ... ... мүмкіндік берген болар еді. Қызылорда облысы
пайданың деңгейі төмен болып келетін аудандар ... ... ... жерлері, және фермерлер, сонымен қатар ... ... ... ... ... өндіріске жоғары өнімділіктегі дақылдарды,
яғни рентабельділігі ... ... ... ... ... және ... ... байланысты. Егін өсіруді
диверсификациялаудың негізгі бағыттары болып – дәндік ... ... ... ... түрін кеңейту, бірінші кезекте, майлы дақылдар
көлемін арттыру болып табылады. Олай ... ... ... ... жақсарту негізінен өндіріске шөлге төзімді (егілетін ... ... ... ... ... ... ... байланысты.
Аудан үшін маңыздылығы жағынан төртінші проблема болып суландыру
суының минералдылығының ... болу ... және ... жер ... жер бетіне жақын болған жағдайында дақылдарды диверсификациялау үшін су
– сақтаушы суғару техникасының қымбат емес және ... ... ... ... үшін ... және ... емес су сақтайтын суғару
технологиясы және ... ... ... ... болу ... ... жер асты суы жер ... жақын болған жағдайында
диверсификацияланған дақылдар үшін тиімді техника өте қажет болып ... ... ... ... ... дақылдарды күріштік жүйелерде
өсіреді, ол инженерлі – ... ... ... ... ... ... ... Негізінен, егін дақылдарын күріштен соң ағызу
арқылы ... ... ... ... жер асты ... ... ... және топырақтарда сорлардың түзілуінен өлуге
ұшырайды. Тиімді қадамдардың бірі болып шашырату арқылы (bed – ... егу ... ... ... ... ... пен басталған Қазақстандағы дақылдарды егудің үлкен
емес технологиялық эксперименттері тек қана ... ... ... ... ... ... ... (40%) суландыру үшін жұмсалатын ... ... ... егу ... азайтуға, топырақтарды өңдеу үшін
жұмсалатын шығынды азайтуға және ... ... ... ... ... т.б. ... мүмкіндік туындайтынын көрсетті. Мұнда топырақтың
жағдайы жақсарады. Борозда бойынша ... егу ... ... ... ... ... егін егудің рентабельділігін
жоғарылатуды қамтамасыз етуге, ... ... ... ... және егу ... ... минимумға дейін жеткізуге,
жылына кемінде екі рет терім жүргізуге ... ... Егін ... ... күрішпен осы технологиялар ... ... оң жақ ... егін егу ... жақсартуға
мүмкіндік береді. Жылына екі рет терім жүргізу көккейкесті проблема болып
саналады және Оңтүстік ... ... үшін ... жүзеге асырылатын
жағдай. Атап айтқан нөлдік технология және ... ... ... ... осы ... экономикалық мәселені шешудің тиімді жолы болуы
мүмкін.
Аудан үшін маңыздылығы ... ... ... болып жаңа
технологиялардың ретке келтірілген жүйесін ... ... ... ... технологияны және егін егудің рентабельді диверсификацияланған
жүйесін сәтті ... ... ... болып фермерлерді жаңа
технологияларға ... ... осы ... ... ... ... ... біргелікте бағалауы саналады,
ол өндірістің тұрақтылығын және рентабельділігін арттыру үшін өте маңызды.
Жаңа технологиялармен танысу және ... ... кең ... ... ... ... мамандармен массалы ... ... егін ... және т.б. ... ... ... сектордың жалпы деңгейін жоғарылату үшін өте маңызды.
Олай болса, ауданның аграрлық сектордың ... ... ... оңтүстігі суғарылатын жерлері үшін ресурс- және сусақтаушы
технологияларды және егін егу ісінің ... ... ... көкйкесті мәселе, ол орта және ... ... ... ... ... жақсартуға мүмкіндік береді.
Күрішті егудің нольдік/минимальды технологиясын енгізу бойынша негізгі
жетістіктер Бразилия және Мексикамен және басқа да ... ...... ... сонымен қатар АҚШ – пен байланысты. Егер
күріштің әлемдік көлемі 2005 жылы 412,3 млн ... ... онда ... ... көлемнің 7 млн тонна үлесі тиесілі, ал АҚШ – 6,74 млн тоннаға ие.
Елдерде – ... ... ... ... ... ... ... ондағы қолданылатын әдіс үшін сол жерлердің
жеткілікті су- және ресурссақтауға ие ... одан ... ... ... қолданылатын нольдік/минимальды технологияларға
транформациялау күрделі және ресурсшығындарына ие ... ... ... ... ... ... ... пайдалынып
жүрген күріш өндіру елдеріндегі ертеде қолданылған ... ... ... уақытта Қазақстанда қолданылып жатқан технологияларға ұқсас
болып келеді.
Бірақ соңғы ... ... ... және ... фермерлер
бидай өсіріп бастап және бидайды жинаудан соң ... пал және ... ... ... өсіреді, себебі Пакистанда аталған әдіс ... яғни ... ... ... ... жерлерде кең
таралған. Үндістанда тұрақты атыздар мен палдарда күрішті бидайдан ... ... ... ... Үндістанның солтүстік – батысында
және Орталық Пакистанда күріштен соң ... ... ... ... екі ... ... жер қарастырылған. Соңғы ... ... ... ... ... ... ... егін егу
бойынша технологиялар жасалуда, Үндістанда – бидайдан кейін егу ... ... азық ... және ... (ФАО) және ... ... арасындағы 2002 жылы түзілген келісім шарты бойынша
ғылыми – техникалық жоба ... (Т) ... ... дақылдарының тұрақты өндірісін дамыту үшін ... ... ... пайдалану» 2002-2004жж арасында сәтті
жүргізіліп келеді. Аталған жобаның ... ... ... Қазақстан
фермерлік шаруашылықтарында бидай егу үшін топырақты сақтау технологияларын
сынау есептеледі. Агрономиялық және экономикалық ... ... ... ... ... егу ... нольдік технологияның
тиімді екендігін көрсетті. ... ... ... ... ... ... ... тікелей жергілікті сеялка
(егу) жасалды. Тікелей егу үшін жергілікті арзан меншікті еккіштерді ... ... ... ... ... және тыңайтқыштардың
өндірісінің жақсы ретке келтірілгендігі фактісі (басқаша ... ... ... ... бар) тек ... ғана ... сонымен
бірге басқа да шаруашылықтық дақылдарды богарда бөліп егу үшін тікелей егу
жүйесін кең масштабты пайдаланудың ... ... ... ... ... ... ... егу үшін қолданылатын технологияны модификациялау
қажет.
Бірақ Қызылорда облысының айрықша ... ... ... ... ... климат және тұздалған топырақ
шарттарына адаптациялаусыз импорттауға мүмкіндік бермейді. ... сай, ... ... интеграциялауды талап етеді және басқа ... ... ... ... ... ... жылдарда орындалған ҒЗЖ негізгі нәтижелері
Тұздалған топырақтың құнарлылығын арттыру бағытында Қарағанды
бассейнінен ... ... ... ... гуматы, Жер Нұры 1 – топырақты
азотпен байытушы; препарат – стимуляторлар: Нұр 3 және ... ... ... және ... өндірістің күрделі араласқан тыңайытқыштарынан
тұратын топырақжақсартушыларды қолдану ... ... ... ... оптимальды дозаларда немесе олармен салыстырыла
отырып зерттелген. Топырақтары тұздалған орындардағы күріштерге мырыштың
тиімділігі анықталды.
Жергілікті ... ... ... ... ... ... күріш шелухасынан компоста дайындау үшін
әрекеттер жасалды. Компосттың тәжірибелік ... ... ... ... ... ... ... жолымен ашыту арқылы жүргізілді.
Дайын өнім күріште зерттелді және нәтижелері сенімді және екіншілік өндіріс
технологиясын ... және одан ары ... ... үшін жаңа ... ... Зерттеулер мақсаты және міндеттері
Зерттеулер мақсаты – топырақты өңдеудің минимальды шамасында ... ... ... ... ... ... атыздық – палдық
тәсілін пайдалану, аудандалған және күріштің перспективті ... ... ... ... айналымды дақылдарды
диверсификациялау, сонымен қатар биотыңайытқыштардың жаңа ... ... ... ... ... қалдықтары және ... ... ... қосылыстарды пайдалана отырып алып
пайдалану жолымен топырақтар құнарлылығын қалпына келтіру ... ... ... 2006 ... ... ... ресурс- және сусақтаушы күріш егу
технологиясын тығыздатылған қадамдық ... ... егу, ... және атыз – ... ... жасап және суландырылатын егін ... ... ... ... Қызылша, люцерна және сояны күріш айналымында атыздық ... ... ... ... ... жасау, жалып сутұтыну мөлшерін анықтау ... 1 ... ... әртүрлі суландыру режиміндегі
сутұтыну коэффициентін анықтау және соя үшін анықтау,
сонымен бірге суландырудың ең тиімді ... ... ... ... ... үйренген және перспективті
сорттары үшін сорттық агротехниканы (минералды тыңайытқыштар
оптимальды дозаларын) жасау.
4. ... ... ... Жер Нуры ... ... ... ... жасалған натрий
гуматымен бірлестіре отырып минералды ... ... ... ... ... тұздылығына және суландыру суына әсерін зерттеу,
егіннің ... ... ... ... ... ... сапасын кіші тәжірбелер жүргізе отырып
жоғарылату.
5. Биотыңайытқыштардың және ашыту жозаларының (штамм №1 және 2)
оптимальды компоненттерін, ... және ... ... ... үшін ... ... анықтау, анаэробты
микроорганизмдермен ыдырайтын ... ... ... ... биотыңайытқыштардың әртүрінің (штамм №1
және №2) вегетациялық және лабораториялық ... ... ауыр ... және NPK мөлшеріне
компоста сапасына анықтау ... ... ... ... бойынша ұсыныстарды беру.
2. Тәжірибелер схемалары. Зерттеулер әдістемелері
2.1 Зерттеулер бағытын таңдау
Қазақстандық Аралмаңында топырақтағы қоректену ... және ... ... ... түріне байланысты минералды
тыңайытқыштарды қолданудың ... ... ... ... ... фосформен топырақта лугово – батпақтылықты ... ... ... ... ... мұнда күріш егіні
айналымында күріш дәнінің ең жоғары терімі (55-60 ц/га) құрылымданады, бұл
негізінен ... ... ... ... ... 21-25 мг/кг
болғанда байқалады; ... ... – (25-30 ... ... ... 22-28 ... ... байқалған; ал люцерна (70-85 ц/га) және донник
(75-90 ц/га) жылжымалы фосфор мөлшері 30-35 ... ... ... ... ... ... етілгендігі индексінің жаңа
градациясы Мачиган бойынша Р2О5 мөлшерін 5-6 мг/кг кему ... ... ол 45-54 ... ... ... ... мүмкіндік
береді, ал ол өз кезегінде күріштің және ... да ... ... үшін ... ... өте жоғары болып табылады. Топырақтағы жылжымалы
фосфордың ... ... ... ... терімділік деңгейі 60-
120 кг/га, азот мөлшері 60-150 кг/га және калий мөлшері 45-90 ... ... ... ... ... проблемаларды толықтай шешуге
мүмкіндік бермеді:
- суландыру үшін қолданылатын судың тұздылығын және топырақтың
сор ... ... ... ... және ... ... ... қауіпсіз деңгейге дейін жеткізуді;
- топырақ құрамынан токсикалық (уытты) заттардың ... ... ... төмендетуді;
- тыңайытқыштардың тиімділігін жоғарылатуды.
Осы проблемаларды шешудің ең перспективті жолы болып ... ... ... ... ... ... ... өнеркәсіп қалдықтарынан алынған мелиоранттармен
және өсіру стимуляторларымен бірге пайдалану технологиясын жасау саналады.
Одан ... ... ... ... ... ... болуы салдарынан оларды экономикалық ақталған немесе
бекітілген дозаларда пайдаланбайды. Алынған элементтерді топырақ ... ... ... ... ... түрде топырақтың
деградациялануына алып келеді. Қызылорда облысы үшін осы ... ... бір жолы ... ... кен орны ... ... өнімдері қалдықтары негізінде, әсіресе күріш сабаны және
шелухасы негізінде меншікті ... ... ... ... ... (КШ) ... тазалау кезінде түзіледі, оның жыл сайынғы
жаңартылып отырылатын көлемі 6,0 мың ... ... ... ... ... – кремнийдің үлесі 15 пайыз, органикалық заттар көлемі –
80 ... ... ... (К, Мg, Р) – 5 ... ... ... зауыттар маңын шашыла отырып ... ... ... ... ... ... ... Тіркеулер, бақылаулар және талдаулар
Топырақтың құнарлылығн қалпына келтіру бойынша жүргізілген тәжірибелік
жұмыстарда күріш өсімдігінің өсуі және ... ... ... ... ... фазалары бойынша жүргізіледі, сонымен қатар
өсімдіктер тұруының қалыңдығын санау және жиым терімнің құрылымын талдау ... ... ... ... орын алады.
Зерттеу әдістері: далалық және лабораториялық болып келеді.
Топырақтың, өсімдіктердің және судың, сонымен қатар суландыру ... ... ... талдаулар жүргізу үшін химиялық талдаулардың
заманға сай тәсілдері таңдалып алынған.
Өсімдіктерге ... ... Бір ... ... ... ... ... кальцийдің мөлшерін анықтау
2. Барнштейн әдісі бойынша ақуыздық және ақуыздық емес азоттың
мөлшерін анықтау
3. Инверсиялық вольтамперометрия әдісімен ... ... ... ... Бертран бойынша крахмалды анықтау
5. Рушковский бойынша май мөлшерін анықтау
6. Аминқышқылды ... ... ... ... ... ... ... нитраттарды анықтау
Топырақты талдау
1. Лоренц әдісі бойынша фосфор қышқылын анықтау
2. Кьельдаль әдісімен жалпы азотты анықтау
3. Тюрин И.В. әдісімен Симаков В.И. модификациясында ... ... ... И.В. ... ... ... гумустың фракциялық
және топтық құрамын анықтау
5. Б,Мачиган әдісі бойынша топырақтағы фосфор және калий ... ... ... ... ... ... анықтау
7. Гранвальд – Ляжу әдісі бойынша нитраттарды анықтау
8. ... және т.б. ... ... суда еритін тұздарды анықтау
9. М.М. Годлин әдісі бойынша натрийді анықтау
10. А.А. Шмука әдісі бойынша ауыспалы калий және магнийді анықтау
Вегетациялық период ... ... ... ... ... ... ... жиым терімді алу үшін тәжірибелік егістерде суландыру
режимдері бойынша жұмыстар жүргізіледі.
Зерттеулердің ... және ... ... ... ... ... ... әдістеме бойынша
жүргізіледі.
Ресурссақтаушы технологиялар жасау бойынша ... ... ... және ... ... Күріштің өсуі және дамуын фенологиялық қадағалау. Көзбен көру
арқылы анықталатын фазалардың басталуы (10%) және ... ... ... ... бақылаулар (Қызылорда облысы ... ... ... 2 – ... ... ... әртүрлі тәсілдермен дайындалған
биокомпостардың ыдырату және штам №2 қатынасында дайындап Маржан сортты
күріш жиым терім ... ... ... ... NRK – фон, ... ... оптимальды доза;
3. Фон + КС ашытпаның негізгі дозасымен (штамм №2) немесе ... Фон + КС ... бір ... және ... ... ... Фон + КС ... 2 дозасымен және қоректендіруші ортамен немесе
КС3;
6. Фон + КС ... 3 ... және ... ... немесе
КС4,
7. Фон + ПП;
8. Фон + 2ПП;
9. Фон + КС ашытпаның 3 дозасымен және қоректендіруші ортамен;
10. Фон + КС ... 3 ... және ... ... ... үш ... 3 - ... сабанынан жасалған әртүрлі тәсілдермен дайындалған
биокомпостардың ыдырату және штам №1 қатынасында ... ... ... жиым ... ... ... зерттелді:
1. Тыңайтқыштарсыз;
2. NRK – фон, аталған туыстастыққа ... ... Фон + КШ ... ... ... ... №1) ... КШ1;
4. Фон + КШ ашытпаның бір дозасымен және ... ... ... Фон + КШ ... 2 дозасымен және қоректендіруші ортамен немесе
КШ3;
6. Фон + КШ ашытпаның 3 ... және ... ... ... Фон + ПП;
8. Фон + 2ПП;
9. Фон + КС ашытпаның 3 ... және ... ... Фон + КС ... 3 ... және ... ... қайталанушылығы үш реттік
Тәжірибе 4 – күріш сабанынан ... ... ... ... ... және штам №2 ... дайындап Маржан сортты
күріш жиым терім өнімділігіне әсерін зерттелді:
11. ... NRK – фон, ... ... ... ... Фон + КС ашытпаның негізгі дозасымен (штамм №2) немесе КС1;
14. Фон + КС ... бір ... және ... ... ... Фон + КС ... 2 дозасымен және қоректендіруші ортамен немесе
КС3;
16. Фон + КС ... 3 ... және ... ... ... Фон + ... Фон + ... Фон + КС ашытпаның 3 дозасымен және қоректендіруші ортамен;
20. Фон + КС ашытпаның 3 дозасымен және ... ... ... үш реттік.
2.5.2 ИОМСа сорбентінің гидрогельмен ... ... ... аясында, сонымен бірге Мэрс бой өсіргіш ... ... ... ... қоса отырып тұздануға және топырақтың және
судың ... ... ... ... ... және күріш
дәні сапасына әсерін зерттеу
Зерттеулер вегетациондық (5-8) және ... ... ... (1-10) ... ... 5 – ... сорбентінің гидрогельдің Мэрс
стимуляторымен және топырақты жақсартушыларымен бірге енгізілген дозасының
Маржан сортты күріш ... ... ... ... ... + ... (Сб);
2. NRK – фон + Сб;
3. Фон + ЖН + М + Гм Nа + ... Фон + Г1 + ЖН + М + Гм Nа + ... фон + Г2 + ЖН + М + Гм Nа + ... Фон + Г3 + ЖН + М + Гм Nа + Сб.
Ескерту: Сб – сорбент, ЖН – Жер Нұры 1 – ... ... М – ... ... ... Гм Nа – ... ... дозасы, ЖН, М, Гм Nа ұсақ жерлік далалық тәжірибе есептеуіне
сәйкес келеді.
Нұсқалардың қайталанушылығы үшретті.
Тәжірибе 6 – Мэрс бой ... ... және ... ... ... гидрогель дозасының Маржан сортты күріш терім өнімділігіне
әсерін зерттеу:
1. Тыңайытқыштарсыз;
2. NRK – фон;
3. Фон + ЖН + М + Гм ... Фон + Г1 + ЖН + М + Гм ... фон + Г2 + ЖН + М + Гм ... Фон + Г3 + ЖН + М + Гм ... ... үш ... 7 - Мэрс бой өсіру стимуляторы және топырақ жақсартушымен
бірге енгізілген гидрогель ... және ... ... Ару ... ... ... ... әсерін зерттеу:
1. Тыңайытқыштарсыз + Сорбент (Сб);
2. NRK – фон + ... Фон + ЖН + М + Гм Nа + ... Фон + Г1 + ЖН + М + Гм Nа + ... фон + Г2 + ЖН + М + Гм Nа + ... Фон + Г3 + ЖН + М + Гм Nа + ... Сб – сорбент, ЖН – Жер Нұры 1 – топырақ жақсартушы, М – Мэрс
- Өсіруші стимулятор; Гм Nа – ... ... ... ЖН, М, Гм Nа ұсақ ... ... ... ... келеді.
Нұсқалардың қайталанушылығы үшретті.
Тәжірибе 8 - Мэрс бой өсіру стимуляторы және топырақ жақсартушымен
бірге енгізілген гидрогель дозасының Ару ... ... ... ... зерттеу:
1. Тыңайытқыштарсыз;
2. NRK – фон;
3. Фон + ЖН + М + Гм Nа;
4. Фон + Г1 + ЖН + М + Гм ... фон + Г2 + ЖН + М + Гм ... Фон + Г3 + ЖН + М + Гм ... ... үш ретті.
Ұсақ жерлерге бөлінген далалық тәжірибелерде 1-10 күріш ... ... ... 3 сорт ... ... Арал 202 және ару ... ... ... сорты 2007 жылдан бастап енгізіледі.
Тәжірибе 1-5 - Мэрс бой өсіру стимуляторы және топырақ жақсартушымен
бірге енгізілген гидрогель дозасы және ... ... ... Арал ... Ару ... күріш типіне (жергілікті селекция), сонымен қатар донникке
нитрагенмен және нитрагенсіз жағдайда әсерін зерттеу:
Тәжірибелер схемасы 1-5:
1. Тыңайытқыштарсыз және ... + ... ... – фон 1 + ... ... + 1000 кг/га натрий гуматы + 3 л/га Жер Нұры + 80 ... – фон 2 + ... Фон 2 + 1 гель ... + Сб;
5. Фон 2 + 2 гель дозасы + Сб;
6. Фон 2 + «Г» 3 ... + ... Фон 2 + КС (2007 ж ... Фон 2 – 2 КС (2007 жылдан бастап).
Ескерту: 1 – гидрогель дозасы 1 кг құрайды, 2 – шісі – 2 кг және 3 ... – 3 ... ... – үш ... – 10 ... ... Күріш дақылы. 3 сортты: Маржан, Арал
202 және Ару, сонымен қатар ... және ... жоқ ... ... Тыңайытқыштарсыз және препараттарсыз + Сб;
2. N120Р120 – фон 1;
3. N120Р120 + 1000 кг/га натрий ... + 3 л/га Жер Нұры + 80 ... – фон ... Фон 2 + 1 гель ... Фон 2 + 2 гель дозасы;
6. Фон 2 + «Г» 3 дозасы;
7. Фон 2 + КС (2007 ж бастап),
8. Фон 2 – 2 КС (2007 ... ... 1 – ... ... 1 кг ... 2 – шісі – 2 кг және 3 ... – 3 кг/га құрайды.
Қайталанушылығы – үш ретті. Бөлініп егілген ұсақ ... ... 2 ... ... егу ... өлшемі негізінен гидрогельдің мөлшеріне
және сорбенттің 2006 жылғы мөлшеріне ... ... Бұл ... ... Ұсақ ... бөліп егін өсірудің далалық
тәжірибелері 1-10 білікпен ... чек ... ... ... ... 1-10 ... бір – бірінен біліктермен бөлінеді. Суландыру
режимдері тәжірибелерде ... ол ... ... ... байланысты
болып келеді. Тәжірибелерде 6 – 10 қарапайым қабылданған ... ... ... 1-5 ... мұнда сорбенттің әсер ... ... суды ... ... ... және ... ... минимумға дейін азайтылады.
Гидрогельмен бірге ИОМСа сорбентімен жүргізілген 2006 жылғы далалық
тәжірибелер
Сурет 2 – Далалық тәжірибелердің сырттан қарағандағы ... ... ... егудің топырақты қорғаушы, ресурс- және сусақтаушы
технологиясын жасау және суландырылатын егіс ... ... ... ... ... ... сонымен қатар АҚБ «ОХ
Тогускен», РГКП «Қарауылтөбе» далалық ... ... ... 1 күрішті шашып егу келесі схемадан тұрады.
1. Ені 30 см келетін арықтар түбіне егу
2. Ені 30 см ... ... ... ... Ені 60 см және қатар ... 30 см ... ... ... ... ... аралығы 30 см құрайтын ені 90 см болатын атызға үш қатар етіп
түбі және төбелеріне егу
5. Қатар ... 30 см ... ені 120 см ... ... төрт қатар
етіп түбі және төбелеріне егу
6. Қатар аралық 15 см болып келетіндей етіп тәжірибелік егу
Егу тәсіліне байланысты ... ... ... ... ... ... – 7 млн дән (225 ... Атыздық егу 3 млн дән (100 кг/га);
3. Атыздық егу 4 млн дән (125 кг/га);
4. Атыздық егу 5 млн дән (150 ... ... ... жүргізіледі.
Түйіні
1. Cellucomonas effuse ВКПМ В-4465 (штамм 1) мен Bacillus cutaseus ВКПМ В-
4441 (штамм 2) ... ... ... ... ... мен ... биокомпастар технологиялық айырмашылықтарына байланысты күріш
өніміне әртүрлі әсер ... ... №1 мен №2 ... ашытқы ұсыныстардағы мөлшерден бірнеше есе кем ... ... мен ... ... ... ... ... ұсыныстар бойынша дайындалған компостпен салыстырғанда
бірдей немесе артық ... Құс ... екі ... (4 т/га) ... ... ... ... әсері
жоғары деңгейде болғанымен, оның жарты дозасына (2 т/га) ... ... ... құс ... (4 т/га) ... сол ... дәлелденді. Күріш қауызын Bacillus cutaseus ВКПМ В-4441
штамымен ыдыратып дайындаған компаст күріш өніміне әсері нашар екені
анықталды.
3. Жетілдірілген ... ... ... мен қауызынан жасалған
компостарды ... ... ... ... ... ... белсенділігі мен жалпы гумусының мөлшері және
минералдық элементтер керекті мөлшерде артып, ал топырақтағы ... ... ... ... ... ... суға ... суармалы суды тұщылап, ... тез ... және ... ... жағдай туғызады. Сорбент
берілмеген тәжіриьеге қарағанда, күріш сорттарына байланысты ... ... және Ару) ... ... 5-12%, жапырақтар мен тамырлар
жүйесінің ұзындығы 18,7, 24,8, -9,0% және 7,8, 16,3, 29,5% ... ... ... ... ... ... ... тұндырып, натрий тұздарының
мөлшерін арттырып және ортаны сілтілендіреді. Топырақ пен су ... ... ... ... ... ... атыздағы суды
мезгілді жаңаламасақ, ол өсімдіктің өсуіне кері әсер етуі мүмкін.
Ондай жағдай ... да. ... орта зат ... ... ... бойынша, тұз өсімдік организіміне еніп, физиологиялық
басты процестер бағытын өзгертуге себеп ... ... тез ... ... Өнім тез ... ... ол өнім мөлшерін кемсіту арқылы
орындалады. Бақылау арқылы сорбент әсерінен күріштің дәні 5-7 күн ... ... Өнім ... ... ерте ... Арал 202 ... ... ықпалына төтеп беретін тұзға шыдамдылығын
көрсетті. Сонымен, тыңайған варианттарда Арал 202 сорты 64-67 ... – 54-62 ц/га, ал Ару – тез ... сорт – 37-42 ц/га ... ... ... Жоғарғы өнімді Арал 202 сорты көрсетті.
7. Сорбентті тыңайтқыштар фонында қолданғанда, топырақ кен су ортасынан
SO4– анионы бар тұздарда 5%, Mg++ ... ... 13-15% ... + K+ қосылыстарының 45-50 %-ы су ерітіндісіне айналады. Ал
сорбентсіз ... ... ... ... топырақ құрамында
қалады. Натрлы тұздардан арылту және кальцийлы қосылыстарды топырақ
құрамында сақтау сияқты сорбенттің жақсы ... ... ... ... технологиясына пайдаланған жөн.
8. Отандық өнім – гидрогель, полистиролсыз. Оны натрлы ... ... және ... қоссып топыраққа бергенде минералды
тыңайтқыштардың тиімділігі тұзды топырақта артады. ... ... ... ... сорт ... гөрі ... ... жақсара түседі.
9. Сорбент пен ... ... және ... ... ... ... ... сорттар: Ару (тез пісетін), Маржан және Арал 202 (орташа
пісетін) сорбент немесе сорбентсіз фонда ең ... ... ... ... ... Жер Нұры және ... Мэрспен
үйлестіріп бергенде – үш есе ... ... ... олар мына ... 2,8-6,4 және 2,6-6,4 мың ... ... таза пайда, ал Маржаннан – 10,8-12,4; 10,6-12,4 мың ... ... ... ... көрсетті. Ару, Маржан және Арал ... таза ... ... ... ... ... және орташа
деген деңгейлерге жатқызуға болады. Таза пайда көрсеткіштеріне сәйкес
отандық препараттар: сорбент пен полистролсыз ... ... ... ... ... қоса осы сипаттамадағы басқа
препараттарды да өндіріске ... ... ... ... ... ... сабанынан штамм 1 мен 2-ні пайдалану ... ... ... 1 мен 2 және ... ... ... 1 арқылы
жасалынған компост, штамм 1 көрсеткіштерін эколого-экономикалық
сараптамаға салғанда олардан ... таза ... ... 3 ... штамм 1, 12 мың тенге/га штамм 2 және 6 мың тенге/га ... ... ... қолдану арқылы топырақтан ... ... және осы ... Арал ... ... ... ... топырақтарының құнарлығын арттырудың қарапайым жолы деп
есептуге болады. Бұл зерттеу жұмысын болашаға бар ... ... ... ... ... ... ... технологиясын жетілдіру мақсатында
жүргізілген ғылыми зерттеулер нәтижелері: отандық жаңа биокомпастардың
жаңа препараттар – ... пен ... ... ... ... жерді мелиорациялау процесіне қолданып кедей және тұзды
топырақтардың ... ... ... Осы ... ... егіс дақылдарынан мол әрі тұрақты, сапалы өнім алуға
болатынына көз ... ... осы ... Арал ... тұзды
топырақтарды жақсартудың бірден бір белсенді шаралары деп санауға
болады.
12. ... ... егіп ... ... ... себу нормалары мен егу
тәсілдерінде ресурс үнемдеу үшін тиімділігін ... ... ең ... ... ... ені 30 және 30 см, себу нормасы 5,0 млн.
Дана/га ... ... ... ... ... (20,0%)
салыстырғанда, өсімдік жиілігінің ең жоғарғы көрсеткіші (25,8%) дәнді
ені 60 см жалдың бүйіріне кең қатарлы етіп сепкенде, ал ең ... себу ... да ені 30 см ... ... ... Күрішті жалға егу әдісін зерттеу
нәтижелерінің бір жылдық алдын ала ... ... ... ... вариантына (46,9 ц/га) жақын, ал қайсыбірі соңғыдан
біршама жоғары болды (49,0 және 50,4 ц/га). Ең төменгі өнім ... 30 см ... ... ... ... ... ... Топырақты өңдеу тәсілдері күріш өсімдігінің жиілігіне айтарлықтай әсер
еткен жоқ, алайда ... және ... ... арам ... ... кәдімгі қамыспен 12-ден 17 дана/м2
дейін ... ... Бұл ... ... ... ... және 38,2 ц/га, ал ... нұсқасында 42,5 ц/га құрады.
14. Жаңа ... ... ... ... 1 сорты 33,3%
өнгіштігімен ерекшеленді, Арал 202 сортында аздаған ... ... Ару ... ... ... – 30,1% ... ... күріштің өсу дәуірінің бас кезінде өсіп ... әсер ... ... нұсқалардың барлығында қолданылған
азот тыңайтқышының мөлшері бірдей, яғни N60 ... ... ... ... ... ... ... айында үстемелеп
қоректендіру кезінде N30 – дан N120 ... ... ... жоғары өнімді Түгіскен 1 сорты құралды, орта есеппен 63,5
ц/га Арал 202 және Ару ... ... 4,4 және 13,1 ... ... Фосфор тыңайтқышының мөлшерін Р120-ға дейін ... көп әсер ... жоқ. Р120 ... ... нұсқаларда күріш
өнімін мөлшері, Р90 мөлшерін ... ... ... ... ал ... азот тыңайтқышы барлық нұсқаларда бірдей
мөлшерде берілген. Азот тыңайтқышының өзгеруіне үш сортта өзіндік әсер
етті. Азот ... N60+30 дан N60+120 ... ... көбеюіне
бірден-бір себеп болды. 10,6; 11,1; 12,4 ц/га өнім 26,6; 28,5; 29,5
ц/га ... Ару, ... 1 және Арал 202 ... ... ... ... таза сумен суару топырақ тұздылығын 1,2%-ке күрт
төмендетті. Топырақтағы ... 0,75% ... Ал ... ... ... ... ... қайта түсірді.
16. Таза сумен қашыртқы суды суару (50+50%) қант қызылшасының өсіп-өнуіне
аса әсер етпейді, тек қашыртқы сумен суарғанда ... ... ... ... Екі ... орташа өнімі төмендегідей
болды: таза сумен суарғанда – 490 ц/га, таза суды ... ... ... – 400 ц/га, ал тек ... сумен суарғанда – 323
г/ца. Топырақ ... ... ППВ мен ... ... ... және ... ... топырақ ылғалдылығының 80-85%-де
суарғанмен тең өнім алынды, 22,5 и 23,6 ц/га (9,4 ... 15,8 и ... (5,6 ... ... ... Ежов М.Ю. ... обработки и улучшение плодородия почвы
в агломелиоративном поле ... ... ... ... ... с.
2. Алешин Е.П., Сметанин А.П. Минеральное питание риса. Краснодарск.
Кн. Изд-во, 1965.-215м.
3. Мишустин Е.Н.,Сидоренко О.Д. Влияние соломы на ... в ... ... почвах //Повышение соломы плодородия
почв рисовых полей. Изд-во «Наука». М., 1977.-С.31-49.
4. ... С.Н., ... М.Г., ... И.Э. ... ... ... мелиорации засоленных почв под культуру риса.
Институт микробиологии и вирусологии АН ... и ... АН ... 15 ... ... Саубенова М.Г., Смирнова И.Э. Штамм Bacillus cytaseus ВКПМ ... ... ... и протеинизации целлюлозосодержащих.
Ин-т микробиологии и вирусологии НАНРК. Заявка 9316501. Зарегистр.
16.12.96.
6. Агрохимические методы исследования почв. ... ... ... ... а.в. ... по ... ... Сельхозиздат.
М., 1963.
8. Шахов А.А. Солеустойчивость растений. Издательство АН СССР, ... ... В.А. ... и ... ... ... Т.1., (1946),
Издательство АН СССР., М.-210с.
10. Ковда В.А. Проблемы борьбы с опустыниванием и засолением ... ... АН ... М., 1984.-250с.
11. Колмаков Г.П., Нестеренко А.М. Минимальная обработка почвы. Москва,
Колос.1981.
12. Кудашева Л.М. ... ... ... ... комбинированная, мелиоративная) на основе применения
высокопроизводительной техники и кмплексной ... ... ... ... и средств. – Заключительный отчет
Костанайского НИИСХ за 1986-90 гг. – ... ... ... Л.М. ... ... ... ... и предпосевной обрабаотки почвы с использованием новых
почвообрабатывающих орудий и ...... ... ... за 1986-90 гг. – Заречный, 1990.
14. Чебанов Н.С. Возможности ... ... ... пара за
счет гербицидов в условиях сухостепной зоны Карагиндинской области.
– Автореферат диссертации канд.с-х. ... ... ... Холмов В.Г., Юшкевич Л.В. Роль удобрений и минимальной обработки
почвы в ... ... ... ... ... ... – Земледелие, №9, 1988г.
16. Кудашева Л.М. пути повышения плодородия ... – В сб. ... ... ... ... ... Том
5. – Костанай, 2001.
17. рычагова А.Ф.

Пән: Өнеркәсіп, Өндіріс
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 30 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ауыспалы егісте өсірілген мақта қозасының өнімділігіне тыңайтқыштар қолдану жүйесінің әсері48 бет
Биогеоценоз және экожүйе туралы түсінік15 бет
Сырдария өзені төменгі ағысы ландшафттарының құрылымдық өзгерістері54 бет
Cu, Pb, Ni, Cr ауыр металдарының күріш алқаптарындағы топырақтардағы сандық және сапалық құбылымдары (Қызылорда облысы, Шиелі ауданының мысалында)30 бет
Invitro жағдайында өсірілген өсімдік жасушыларының биологиясы12 бет
«ПЛП Жанафарм» ЖШС базасында дәрілік Қырмызыгүл гүлдерінің және батпақты Иір тамырсабақтарының көмірқышқылды экстрактар негізінде алынатын таблеткалар өндірісін ұйымдастыру52 бет
Іле өңірінің ортағасырлық қалаларының заттай мәдениеті36 бет
А витаминінің қошқарлардың өніміне тигізетін әсері21 бет
Алаш мұраты – отандық білім мен ғылымды негіздеуші күш10 бет
Аммиакты селитра өніміне ұйым стандартын әзірлеу46 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь