Қайта өрлеу дәуір философиясы

1.Қайта өрлеу дәуірі философиясы және мәдениетінің пайда болуының алғы шарттары.

2. Гуманизм, неоплатонизм, натурфилософия . қайта өрлеу дәуірі философиясының бағыты ретінде.

3. Қайта өрлеу дәуірінің саяси.әлеуметтік философиясы.

4. Жаңа заман философиясының негізгі сипаттамасы.

5. Ф.Бэкон: индуктивтік әдісті дайындау.

6. Р.Декарт: «Ойлаймын, яғни өмір сүремін». Ғылыми әдіс идеясы.

7. Лейбниц философиясы. Монадалар туралы ілім.

8. Қорытынды.

9. Пайдаланған әдебиеттер.
        
        Жоспар:
1.Қайта өрлеу дәуірі философиясы және мәдениетінің пайда болуының алғы
шарттары.
2. ... ... ... - ... ... ... ... ретінде.
3. Қайта өрлеу дәуірінің саяси-әлеуметтік философиясы.
4. Жаңа заман философиясының негізгі сипаттамасы.
5. Ф.Бэкон: индуктивтік әдісті дайындау.
6. ... ... яғни өмір ... ... әдіс ... ... ... Монадалар туралы ілім.
8. Қорытынды.
9. Пайдаланған әдебиеттер.
XV ғасырдың аяғында өндірістің, сауданың, әскери құралдың жедел қарқынмен
өсуі техниканың, ... ... ... ... себепші болды. Ал, қоғамдық ... ... бұл ... ... ... таза ... ғылымдары тұрғысынан
әлемдік процестерді және адам ... ... ... жол ... ... мен ... тікелей бағынышты табиғат заңдылықтарын
танып-білуге ... ... тән ... (әмбебаптық) тәсілдің
маңызы зор деп есептелініп, сондай әмбебаптық тәсілретінде ... ойға және ... ... ... ... ... ұсынылды.
Қайта өрлеу кезеңі философияның гуманистік сарында болуына католиктік
шіркеудің ... ... ... ... ... ... туралы идеялары ықпал жасады. Жалпы алғанда ... ... ... үш ... дамыды. Біріншісі (Н.Кузанский, Пикоделла,
Мирандолла, Леонардо да Винчи т.б.) ... ... ... ... ... ... ... етіп қабылдап рухани ... ... ... ... ... әкелсе, екіншісі - (Н.Макиавелли,
Томас Мор, Томазо Кампанелла) адам бостандығын жүзеге асыруға кедергі болып
отырған қоғамдық құрылысты ... ... ... бой ... - ... Д.Бруно, Г.Галилей) табиғаттану ғылымдарының
жетістіктеріне сүйене отырып, христиан ... ... ... ... және
оның құрылысы туралы іліміне сәйкес келмейтін, ... ... ... ... ... ... көзқарастың дамуына үлкен әсер
еткен революциялық жаңалықтар ашты.
Схоластикалық философиядан гуманистік идеяға толы философиялық ... ... ... ... ... ... шын ... Николай Кребс (1401-
1464 ж.) болды. Негізгі еңбектері: «Мүмкіндіктің ... ... ... ... ... ... көріпкелдігі туралы» т.б. Кузанский
пікірі бойынша, әлем қарама-қарсы ... ... және ... ... екі ... ... бір- біріне өте алатыны
сияқты, бір-біріне ауысып ... ... ... ... ... ғана тән. ... алғанда материалдық денелер құдай жаратқаннан
кейін өз заңдылықтары бойынша дамып өзгеріп отыратын ... ... ... ... Бұл ретте адамдарға математикалық тәсіл мен тәжірибе
көмектеседі. Кез ... ... мен ... ... ... ... ... шығаруға болады. Адамдар да заттар сияқты микрокосмосқа
жатады және ол құдайдың көрінісі ... ... ... өзінің ақыл-ойының,
іс-әрекетінің арқасында құдаймен ... ... ... ... ... оның ... - деп тұжырымдады. Ақыл-ойды табиғаттың
заңдылықтарын білу арқылы үздіксіз толықтырып отыру ... ойды ... оны ... ... ... ... Италияның ұлы суретшісі, табиғат зерттеуші ғалым, ... ... да ... ... ж.ж.) қосқан үлесі өте зор ... ... ... ... әсерінен бас тартып, тәжірибеге,
адамның ақыл-ойының ... сену ... ... бірлігін адамзат
мәдениетінің өміршеңдігін дәріптеумен ерекшеленеді. Ол осы ... ... ... ... оны ... сияқты пайдасы жоқ ілім
деп есептеді. Жалпы алғанда Да Винчи «философиялық тас» іздестірудің ... ... іс, ... табиғат құдайдың заңджылығына емес, өзінің
қажеттілік ... ... да, ... ... даму ... ... ... белгілі бір жағдайда су буға, бу мұзға, мұз қайтадан
суға айналады.
Да Винчи Әл-Фраби мен Ибн ... «екі ұдай ... ... ... Оның ... діни ақиқат деген жоқ, себебі құдайдың өзі де жоқ, шын
ақиқат - тек ... ... ... ... ... ... бірден-бір жолы -
математика тәсілі мен тәжірибе. Жаллпы ... ... ... ... ... мүмкіндігінің болуымен айқындалады. Осы
тұрғыдан ол механикаға аса зор ... ... өзі осы ... ... ... инженерлік идеяларды жүзеге асыруға тырысты (парашют,
ұшатын қанат, тоқыма станогі т.б.)
Да Винчи алғашқылардың бірі болып ... ... ... ... ... пікір айтып, эстетикалық талғамның қалыптасуына үлкен әсер ... - ... ... ... асыруда қоғамның мемлекеттік рөлін
көрсететін ... ... ... орын алатын италияндық саяси қайраткер
және тарихшы Николай ... ... ж.ж.) ... еді. ... ... және Тит Ливидің бірінші декадасытуралы пікірлер»,
«олардың принциптері» (қағидалары)т.б. Макиавелли Тит Ливидің шығармалары
негізінде ... ... ... ... ... ... Рим
империясының этикасымен күшін дәріптейді. Мемлекеттің қайсысы болса да,
римдіктердің күші мен ... ... ... ие ... ... өз іс-
әрекеттерінде дұрыс деп тапқан тиісті шараларды қолданулары қажет. Ал бұл
жолда ... ... мен ... ... ... ескерілмей
қалса, онда тұрған ештеңе де жоқ, билеуші оған көңіл бөлмеуі ... ... ... ... ... ... ... қалай жетсең де дұрыс деген қағиданың қалыптасуына әкеп ... ... ... халықтың әлеуметтік талап-сұраныстарын шеше ... ... ... ... ... ... болды. Томас Мор
(1478-1535 ж.ж.) «Утопия», Томаза Компанелле (1568-1639 ж.ж.) «Күн ... ... ... ... «күн ... ... қоғам орнаған,
оларда байлар да, кедейлер де жоқ, бұл мемлекеттерде меншік иесі - қоғам,
ал жеке ... сол ... ... ретінде еңбек нәтижелерін тең
бөліседі, оларда билеушілер де, қарапайым адамдар да заң алдында тең ... әр ... ... дәйектілікпен қарайды. Бірақ, діндерде өндірістік
процестерге кесел келтіретіндей әртүрлі тыйым салатын ... аз ... ... тәрбиелеу ісі қоғамның қолында болады, ал оларды дінбасылар
басқарады.
Т.Мор мен Т.Компанелланың ... ... пен ... ... пікірлері
әлжуаздығына, қиялилығына қарамастан кейінгі ... ... әсер ... ... өз заңдылықтарына сүйеніп, түсіндіруге бағытталған
Н.Коперниктің (1473-1543 ж.ж.) ... ... - ... ... айналуы
туралы» әлемнің күн орталық жаратылысы ... ... ... (1548- ... ... ... ... Негізгі
еңбектері: «Себептілік, бастама және біртұтастық туралы», «Әлемнің және
заттардың шексіздігі туралы», т.б.
Бруноның пікірінше, ... тыс ... күш жоқ. Ол ... ... да ... ал ... оның өмір сүру ... Табиғат өз
заңдылығымен өмір сүреді. Әлем мен құдай бір. Әлем - ... ... ... ғана ... Сондықтан ол мәңгі және өзгермейді. ... ... ... ... көп, олар ... ... және өзгерісте
болады. Барлық заттар өшпейтін, мәңгі, қозғалыста бөлшектерден тұрады.
Оларды Бруно - ... деп ... ... ... ... ғана ... да ... бар. Ал психикалық құбылыс барлық заттарға тән
болғандықтан әлемде жансыз денелер жоқ. ... ... ... ... шексіз
және сансыз көп тіршілік түрлері болуы әбден ықтимал деген ... ... ... жүйеленген түрде қолданылған Демокрит пен Гераклиттің
ілімдерінің ықпалын байқаймыз.
Жалпы алғанда, қайта өрлеу философиясы антика философиясындағы гуманистік
дәстүрді, ... ... ... ... қатарлы ойларын өз
заманының талап- тілегінің қажетіне ... жаңа ... ... ... зор ... ... ... тәсіл мен құралдардың жедел
қарқынмен дамуына байланысты, ... ... ... жаңа ... ... ... ескі ... ілім мен діни көзқарастар
кедергі болды. Жаңа заманға жаңа ғылыми жаңалықтар, жаңаша ... ... еді. Осы ... ... пайдалы деп табылған жаңа
салалары тез дами ... ... ... ... т.б. ... қол ... ... философия ғылымдарына үлкен әсер етіп,
философияда механистік көзқарасты және ... ... ... ... ... ... де, адам табиғатын механика тұрғысынан
қарастыру әдетке ... ... ... ... қалыптасуына зор үлес қосқан ойшыл - ағылшын философиясының
негізгі өкілі, ғылыми ... ... ... ... ... ... ... ж.ж.) еді. Негізгі еңбектері: «Ғылымдар табысы»,
«Жаңа органон», «Жаңа ... т.б. ... ... ... негізгі
мақсаты - табиғат күштерін игеру. Табиғаттың сырын, заңдылықтарын білген
адам оларды өз қажетіне ... ... ал ... ... ... түсінуге болады. Материяның қасиеттері көп, ... ... - ... ... ... ... орын ауыстыру
ғылымдары тәсілмен қабылдап білуге болатын денелер ... ал жан, ... ... ... болмайтын болғандықтан - нақты шындыққа
жатпайды. Табиғатты ... ... ... ... өмірді мақсаттылықпен
өзгерту адамзаттың негізгі мақсаттарының бірі. Бұл жолда адамдар әр ... - ... , ... ... ... ... керек. Ал
танымның жалғыз ғана дұрыс тәсілі - ... ... ... ... қасиеттері ешуақытта өзгермейді және олар бір-
бірімен байланыста болмайды.
Дін мен ... ... ... жасамай, әрқайсысы өз жолымен ақиқатқа
жетулеріне болады.
Томас Гоббс (1588-1679 ж.ж.) ... ... ... және бір жүйеге
түсіруші. Ол механикалық тәсіл арқылы әлемдік құбылыстармен ... ... ... ... да қарастырып, жүйеленген
механикалықкөзқарастың негізін қалады. Негізгі ... ... ... бастапқы негіздеме», «Левиафан - материя, форма, мемлекеттік,
діни және азаматтық ... ... ... ... дегеніміз денелер жиынтығы. Материя
мен дене синонимдер. Бейзаттық құбылыстар болмайды.
Денелер кеңістікте көсіледі және салыстырмалы ... ... ... ... ... ... ... қалыптастырады. Материя,
денелер, өздерінің геометриялық сипаттары арқылы ажыратылады. Сондықтан,
геометрия ең басты ғылыми ойлау тәсілі. ... ... өзі - ... ... жиынтығы.
Барлық денелер, әлем себептілікке байланысты болғандықтанжігер ... ... Ал ... мен ... адам ... ... қажеттілікке байланысты еркін бола алады. Алғашқы қауым
кезінде адамның табиғаты өзін- өзі сақтау, ләззатқа ... ... ... ... ... еді де, ... ... өз іс-әрекетін ерікті түрде таңдайтын. Ал әрқайсысының еріктері бір-
біріне қарама-қайшы келгендіктен, сол кездегі ... ... ... ... ... болатын.
Джон Локк (1632-1704 ж.ж.) ағылшын философы, психологі, педагогі. Негізгі
еңбектері: «Адамның ақыл-ойы туралы тәжірибе»т.б. ... ... ... ... негіздеп, психологияның ғылым ретінде
қалыптасуына жол ашты. Егер Бэкон білім-тәжірибеден ... ... ... ... өзі ... түйсінулер арқылықалыптасқан деді.
Локктың танымтеориясы негізінен үш қағидадан тұрады:
1. адамда «туа біткен идеялардың» ... ... ... себебі идеялардың өзі
тәжірибе арқылы пайда болады;
2. адамның дүниеге ... ... ... таза ... «ақ ... ... ло тек ... арқылы мазмұнға толады.
3. ақыл-ойда тек сезімдік түйсіктер арқылы қабылданған мәліметтерден басқа
ештеңе жоқ, себебі дүниеге шығатын ... - ... ... ... ... ... Локк ... екі
түрін қарастырады. Олар: бірінші сапалы идеялар және екінші сапалы идеялар.
Бірінші сапалы идеяларға ... түр, сан, ... ... ... т.б.
сол сияқты қасиеттері жатады, біз оларды шындығында қандай ... тура ... ... Ал ... ... ... ... иіс, бояу, дәм
т.б. сол сияқты ... ... ... біз ... ... екі ... идеялардың түйсіктерге әсер етуі арқасында
біздің ... екі ... ... мен ... қалыптасады. Біріншісі -
күрделі пайымдаулар ұғымдар. Олар тек тәжірибе арқылы қалыптасады да, ой
белсенділігін ... ... Осы ... ... дамиды. Ал екіншісі -
сыртқы ... ... әсер ... не ... ... ... ... қарапайым ұғымдар, пайымдаулар.
Ақиқат дегеніміз, Локктың пікірінше, идеялардың өзара сәйкес келуі
(ұғымдардың, пайымдаулардың «бірінші», ... ... және ... ... қуанышын тудыратын және күшінөсіретін істің барлығы - ... ... ... ... ... Ең ... заң, ... қуанышқа
бөлейтін болғандықтан ең басты игілік болады. Локк ... ... ... егемендігі негізінде қалыптасқан конституциялық ... ... ... бөлу (заң ... атқарушы және сот биліктері)
арқылы әлеуметтік топтарға бостандық және ... ... ... ... тиіс.
Қорыта айтқанда, Бэкон, Гоббс, Локктың ілімдері механикалық метафизикалық
философияның ... ... ... ... ... және
геометриялық тәсілдерін әмбебап (универсалдық) тәсілдер дәрежесіне дейін
көтеріп өзінен кейінгі ғұлама ойшылдарға үлкен әсер ... ... ... ... деп ... ... ... Оның ірге тасын Дж.Беркли және Д.Юм деген ойшылдар қалады.
Беркли Джордж (1684-1753 жж) ағылшын философы. ... ... ... ... ... ілімі бойынша «жалпы материя» деген бос сөз. Үшбұрыш деген жалпы
ұғымның дүниеде болмайтыны ... ... ... да болмайды. Ал жеке
материялдық денелер ... ... идея ... өмір ... Олай ... өмір ... ... емес, рухтың, жанның және «меннің» түпнегіздері.
Адамдар үшін ... ... ... - ... ... ... - «еске алу». Демек, жеке денелердің өмір сүруі дегеніміз, олардың
түйсіктер арқылы қабылдануы арқасында ... ... ... ... деп ... - құдайдың үздіксіз белсенділігі. Кеңістік пен
уақыт та сезімдік «еске алудың» бір түбірлері. Мысалы, ... - ... ... ... ... ... дәйектігі. «Меннің» жойылуымен бірге
бұл аталған ... мен ... ... ... өзіндік «меннен»
басқа «бөтен меннің» болуы. Таным процесінде Беркли ... ... ... ... Ол - сезімдік тәжірибенің ... ал ... өзі ... ... белгісі - «еске алудың» жиынтығы.
Сөйтіп, «тікелей ... ... ... ұғымдар объективтік шыңдықтың
субъективтік кескіні емес, түйсіктердің «еске ... ... ... ... жүргеніміз нақты денелердің өзі емес, түйсіктердің
жиынтығы ғана ... ... әрі ... ... ... ... ... ағартушылық кезеңінің көрнекті өкілі Давид Юм (1711-1776 жж) болды.
Негізгі еңбектері: «Адамның ақыл-ойы туралы ... ... ... «Табиғи дін туралы пікірлер», т.б.
Юм ешқандай түпнегізді мойындамайды. Себебі, лол үшін шын ... ... идея ... Ал ... ... үшін ... ... сәйкес келетін заттардың болуы міндет емес. Түпнегіз идеясы сезім
мүшелерімен тәжірибе арқылы ... ... ... ... ... ой ... қабілеті арқылы қалыптасады. Мысалы, құдай
идеясы адамдарға тән ақыл, данышпандық, қайырымдылық, көрегенділік т.б. с.с
қабілеттіерді жинап, ... ... ... ... табиғатта жоқ
құбылысқа телуінен пайда болады. Тәжірибенің өзі Юмның ... ... және ... ... ... ... қимылы». Ал
фактілердің себептері мен салдарын қайталанып қойылған тәжірибе және ... ... ... ... ... ... болады. Бұл жерде
«ойлауға әдеттену» - өзіне себептілік инстинктінің көмегінің ... заңы ... өмір ... ... Демек, Юм объективті
себептілікті жоққа шығара отырып, ... ... ... ... ... ... ... Себептілік заңы тек қана
жүргізіліп жатқан тәжірибе шеңберінде үстемдік ете ... ал ... ... ... идеяларға таратуға болмайды. Таным
процесінің ең басты мақсаты - тәжірибе ... ... ... ... ... ... ... көптеген салдарды
сан жағынан аз жалпы себептерге бағындыру.
Адамдардың іс-әрекетінің ... ... ... Бұл себептіліктер
біздің табиғи қалыптасуларымыз, ... және ... ... Ал ... себептіліктің негізі бола алмайды, демек
ол ешқандай іс-әрекет туғызбайды. Ол тек қана ... пен ... пен ... ... ой ... ... ... ажырата
білуге үйретеді.
Юм осы уақытқа дейін айтып келгендей «агностик», «скептик» ... ... ... философиялық рационалистік бағытқа
қарсы шыққан реалист.
Егер ағылшын философтары ... тек ... ... ... ... ... есептесе, француз ғалымы және философы Рене Декарт (1596-1650жж) ақыл-
ойды таным процесінде бірінші орынға қойып, тәжірибенің ... сол ... ... тексеретін қарапайым практикаға дейін ... ... ... ... ойлар», «Бірінші философия туралы
метафизикалық олар», «Философия бастамасы» ... ... өз ... ... қағидасынан алады. Ол
дәстүрлі қалыптасқан пікірлерге де, ... ... ... да
күмәнданады. Нағыз шындық - «күмәндануды» ойлаудың ... деп ... «Мен ... олай ... өмір ... деген қағидасы төмендегідей
тұжырым жасауға мүмкіндік береді: біріншіден, ол ... ... ... ... ... таным процесінің өзінен табуға
ұмтылады; екіншіден, бұл қағида оны мәнділіктің субстанциясы (түпнегізі)
бар екенін мойындауға ... ... бір ... ... ... байланысты
рухани түпнегізбен (құдай) қатар, материалдық түпнегіз де (табиғат) өмір
сүреді. Рухани түпнегіздің ажырамас ең басты атрибуты - ... ... ... ... өзіндік із қалдырған, соны идеяларымен
кейінгі философиялық ағымдарға ықпал етіп, адамдарды басқаша ... ... ... ... ... ... ... (1632-1677 жж) нидерланд философы. Негізгі еңбектері:
«Діни- саяси толғау», «Декарт философиясының қағидалары», «этика» ... ... ... ... ... ... мен құбылыстарды
біріктіретін ұғым ол - субстанция ... ... ... ... ... ... түсініктер, синонимдер. Түпнегізге сансыз
көп атрибуттар (ең басты қасиеттер) тән. Солардың ішіндегі ең ... ... мен ... ... ... ... да, ... та
жаратпайды, ол өзінің өзінен пайда болуына себепкер (саша зиі). Түпнегіздің
атрибуттары модустарды дүниеге әкеледі. Олардың ... екі ... ... ... ... тікелей туындаған модустар. Бұлардың
өзі атрибуттарының табиғатына қарай: а) ... ... ... -
қозғалыс және тыныштық модустары; б) ойлау атрибутынан - ақыл-ой және ... ... ... ... ... жеке денелер - модустар.
әлемтүпнегізбен пара-пар болғандықтан, бұл модустар - түпнегіздің ... ... ... әлем универсум (әмбебап жалпы ұғым) ретінде
мәңгі және өзгермейді. Ал оған кіретін жеке ... ... ... болады. өзгермейтін, қозғалмайтын әлеммен үздіксіз өзгерісте,
қозғалыста болатын жеке ... ... ... ... ... жүзеге асады.
Спинозаның ілімі бойынша, тек денелер ғана модустер ... ... ... да - ... Олай болса адамдар өз мүмкіндіктерін, ... ... ... ... ... білсе, соғұрлым ол өзі
үшін әдептілік қағидаларын белгілеп, пайдасызіс-әрекеттерден аулақ болып,
құдайдың мәнін ... еді. Ал ... ... ... ... көбірек сүйеміз. Осындай құдайға дегенсүйіспеншілік те - біздің
игілігіміз. Адамдар өзін ... ... деп ... шындығында олар
ерікті емес. Өйткені олардың іс-әрекеттері себептілікке бағынады. ... ... ... олар ... ... деп ойлайды.
Құдайдың (түпнегіздің, табиғаттың, әлемнің) мәнін, мазмұнын, табиғатын
түсіну тек математикалық ... ... ... ісі, ал дінге
келетін болсақ, оның құдай туралы айтқан пікірлері ... ... ... ... екі турлі себептер әсер ... ... 1) ... ... табиғаттағы құбылыстардың себептерін түсіндіре алмауы,
және 2) олардың табиғаттың дүлей күштерінің алдындағы қорқынышы.
Бірақ, Спинозаның ... дін ... ... ... ... тұру ... ... орнату үшін қажет.
Пайдаланған әдебиет
Отырар. Энциклопедия. – Алматы.«Арыс» баспасы, 2005 ISBN 9965-17-272-2
Ислам. Энциклопедиялық анықтамалық. Алматы: “Аруна Ltd.” ЖШС, 2010 ISBN
9965-26-322-1

Пән: Философия
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 7 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қайта өрлеу дәуірінің философиясы10 бет
Қайта өрлеу дәуірінің философиясы6 бет
Қайта өрлеу философиясы13 бет
Орта ғасырдағы діни мектептердің пайда болуы. Қайта өрлеу дәуіріндегі педагогика және мектеп. Философияның қалыптасуы14 бет
Қайта өрлеу дәуірінің ерекшеліктері3 бет
Гуго Гроций философиясындағы құқықтық теория6 бет
Антикалық дәуір музыкасы. қайта өрлеу дәуіріндегі музыкасы. 18-ғасырдағы музыка11 бет
Ауылдың өрлеуі – елдің өрлеуінің ең маңызды құрамдас бөлігі14 бет
Ежелгі вавилон патшалығының өрлеуі. Хаммурапи заңдары бойынша Ежелгі Вавилонның экономикасы мен әлеуметтік дамуына талдау жасау32 бет
Ежелгі Вавилон патшалығының өрлеуі. Экономикасы мен әлеуметтік дамуына талдау жасау102 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь