Паскаль программалау тілінің негізі операторлары


Жоспары
Циклдiк (қайталау) оператор
Параметрлi FOR операторы
Цикл.әзiр операторы
Цикл.дейiн операторы
Сурет салу кезеңi
Координаттар жазықтығы
Түстердiң тұрақтылары
Бояу әдiстерiне сипаттама
Геометриялық фигураларды салу процедуралары
Кейбiр программалардың белгiлi бiр операторлары бiрнеше рет қайталанып отыруы мүмкiн. Мұндай болып келген операторлар тiзбегiн цикл операторлары деп атайды. Циклдiк оператордың үш түрi бар: параметрлi цикл-FOR, шартын алдын-ала тексеретiн цикл- WHILE және шартты соңынан тексеретiн цикл-REPEAT.
Егер циклдiң қайталанатын саны бастапқы орындалар кезде белгiлi болса, онда немесе операторын пайдаланамыз.

Параметрлi FOR операторы
FOR операторы цикл параметрi өзiнiң алғашқы мәнiнен соңғы мәнiне дейiн бiрлiк қадаммен өзгеру барысында циклге кiретiн бiр немесе бiрнеше операторды қайталау iсiн атқарады.
Бұл оператордың екi жалпы түрi бар:
1) for i:=n1 to n2 do <оператор>;
2) for i:=n2 downto n1 do <оператор>
мұндағы for-оператордың аты, “үшiн” болып аударылады; to-түйiндi сөз (дейiн); do-түйiндi сөз (орындау); i-цикл параметрi санауға, реттеуге болатын типтегi айнымалы; n1, n2 -цикл параметрiнiң алғашқы және соңғы мәндерi; <оператор> -бiрнеше рет қайталанатын оператор. Мысалдар:
1-мысал: 1 ден 100-ге дейiнгi натурал сандардың қосындысын табу керек, яғни мынадай қосындыны анықтау қажет:
Program Қосынды;
Var i, s: integer;
Begin s:=0;
for i:=1 to 100 do {цикл басы}
s:=s+i; {қайталану операторы}
Writeln(‘қосынды=’,s); {қосындыны жауапқа шығару}
End.
Цикл-әзiр операторы

Шартын алдын-ала тексеретiн қайталану саны белгiсiз операторы WHILЕ (әзiр) шарт ақиқат болғанда ғана орындалады. Егер шарт жалған болса, бұл цикл бiр рет те орындалмауы мүмкiн. Бұл оператордың жазылу түрi:
WHILЕ шарт DO оператор { бiр оператор қайталанады}
WHILE < шарт > DO
{бiрнеше оператор қайталанады}
ВЕGIN
< 1- оператор ;>
<2-оператор ; >

Пән: Информатика
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 7 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге




Паскаль программалау тілі(4)

Жоспары
Циклдiк (қайталау) оператор
Параметрлi FOR операторы
Цикл-әзiр операторы
Цикл-дейiн операторы
Сурет салу кезеңi
Координаттар жазықтығы
Түстердiң тұрақтылары
Бояу әдiстерiне сипаттама
Геометриялық фигураларды салу процедуралары

Циклдiк (қайталау) оператор
Кейбiр программалардың белгiлi бiр операторлары бiрнеше рет қайталанып
отыруы мүмкiн. Мұндай болып келген операторлар тiзбегiн цикл операторлары
деп атайды. Циклдiк оператордың үш түрi бар: параметрлi цикл-FOR, шартын
алдын-ала тексеретiн цикл- WHILE және шартты соңынан тексеретiн цикл-
REPEAT.
Егер циклдiң қайталанатын саны бастапқы орындалар кезде белгiлi болса,
онда немесе операторын пайдаланамыз.

Параметрлi FOR операторы
FOR операторы цикл параметрi өзiнiң алғашқы мәнiнен соңғы мәнiне дейiн
бiрлiк қадаммен өзгеру барысында циклге кiретiн бiр немесе бiрнеше
операторды қайталау iсiн атқарады.
Бұл оператордың екi жалпы түрi бар:
1) for i:=n1 to n2 do оператор;
2) for i:=n2 downto n1 do оператор
мұндағы for-оператордың аты, “үшiн” болып аударылады; to-түйiндi сөз
(дейiн); do-түйiндi сөз (орындау); i-цикл параметрi санауға, реттеуге
болатын типтегi айнымалы; n1, n2 -цикл параметрiнiң алғашқы және соңғы
мәндерi; оператор -бiрнеше рет қайталанатын оператор. Мысалдар:
1-мысал: 1 ден 100-ге дейiнгi натурал сандардың қосындысын табу керек,
яғни мынадай қосындыны анықтау қажет:
Program Қосынды;
Var i, s: integer;
Begin s:=0;
for i:=1 to 100 do {цикл басы}
s:=s+i; {қайталану операторы}
Writeln(‘қосынды=’,s); {қосындыны жауапқа шығару}
End.
Цикл-әзiр операторы

Шартын алдын-ала тексеретiн қайталану саны белгiсiз операторы WHILЕ
(әзiр) шарт ақиқат болғанда ғана орындалады. Егер шарт жалған болса,
бұл цикл бiр рет те орындалмауы мүмкiн. Бұл оператордың жазылу түрi:

WHILЕ (шарт( DO (оператор( { бiр оператор қайталанады}
WHILE шарт DO
{бiрнеше оператор қайталанады}
ВЕGIN
1- оператор ;
2-оператор ;
n – оператор;
END.
Мысалдар:
1-мысал. Евклид алгоритмi бойынша екi натурал санның ең үлкен ортақ
бөлгiшiн табу (ЕҮОБ).
1) Егер екi сан тең болса, онда ЕҮОБ ретiнде екеуiнiң бiреуi алынып
орындалу
тоқтатылады.
2) Сан тең болмаса, онда олардың үлкенiн табу керек.
3) Үлкен санды, үлкен сан мен кiшi санның айырымына алмастырамыз да,
алгоритмдi басынан бастап қайта орындау керек.
Program ЕҮОБ;
Var m, n: integer;
Begin READLN(m, n);
WHILE mn do
IF mn then m:=m-n
else n:=n-m;
WRITELN(m);
END.

Цикл-дейiн операторы

Шарт цикл соңында тексерiлетiндiктен REPEAT (қайталау) операторы ең
болмағанда бiр рет орындалады. Циклдiң орындалу шарты ақиқат болғанда оның
жұмысы тоқтатылды.
Жазылу түрi:
REPEAT оператор UNTIL шарт
{бiр оператор қайталанады}
мұндағы UNTIL-түйiндi сөз, “дейiн” болып аударылады. Ал бiрнеше оператор
қайталанатын жағдайдағы жазылуы:
REPEAT 1-оператор;
2-оператор;
...
n-оператор;
UNTIL шарт;
Бұл жерде құрмалас оператор REPEAT және UNTIL сөздерiнiң арасында
орналасып, басқа түйiндi сөздер жазылмайтыны көрiнiп тұр. Бұл операторды да
WHILE операторын пайдаланған есептерде қолдануға болады.
Мысалы.
S=10+9+8+7+6 қосындысын есептеу.
Program Қосын-2 ;
Var i, s : integer;
Begin i:=10; s:=0;
REPEAT s:=s+i;
i:=i-1; UNTIL i5; Writeln(‘i=’, i, ‘s=’, s); end.

Паскаль тiлiнде сурет салу

Сурет салу кезеңi

Турбо Паскальда графикамен жұмыс iстеу үшiн графиктiк операторларды
(Uses), драйверлердi (GraphDriver), модульдердi (Crt, Graph),
режимдердi (GraphMode, CloseGraph) қосуымыз қажет.
Арнайы графиктiк оператор – Uses болып табылады.
Турбо Паскальда графикалық бейнелердi салу үшiн стандартты кiтапханалық
Graph модулi арналған. Ол әр түрлi адаптерлi дисплейлерде графикалық
режимдердi толығымен басқаруды қамтамасыз ететiн программалардың
кiтапханасы. Ал Crt модулi экранға информацияларды шығаруды, пернетақтадан
берiлгендердi енгiзудi, сол сияқты терезелермен жұмыс iстеудi, дыбыстық
сигналдар мен түрлi-түстi мәтіндік жолдарды экранға шығаруды қамтамасыз
етедi.

Программа түсiнiктемесi:

Рrogram Сурет;
Uses Graph, Crt;
Var GraphDriver, {Графикалық
драйвер}
Graphmode: integer; {Графикалық
режим}
Begin
Clrscr; {Экранды
тазалау}
GraphDriver := 0; {Графикалық
драйвердi ашу}
InitGraph (GraphDriver, GraphMode, ‘ ‘); {Графикалық жүйенi
нициализация
жасайды және
аппаратураны графикалық режимге ауыстырады}
If GraphResult 0 then {Қате пайда болды}
Begin
Writeln; {Графика
қатесiнiң нициализациясы}
Writeln; {Программа
жұмысын тоқтату}
Halt; {Тоқтату}
End;
{Осы жолдан бастап графикалық әрекеттердi орындау процесi басталады }

Readln; {Enter
түймесiне басқанға дейiн суреттi
экранда
көрсетiп тұру}
CloseGraph; {Графикалық
режимдi жабу}
End.

GraphDriver сөзiн (G) деп, ал GraphMode сөзiн (RGM) деп қысқартып
алуға болады.

Координаттар жазықтығы

Турбо Паскальдағы графикалық режимде төмендегi координаттар жазықтығы
пайдаланылады.
Графикалық режимдегi координаталар жазықтығындағы бiрiншi ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Паскаль тілінің негізгі операторлары
Паскаль программалау тілінің негізі
Турбо Паскаль тілінің операторлары
Паскаль программалау тілінің мүмкіншіліктері
Паскаль тілінің негізі
Turbo Pascal тілінің операторлары
Турбо Паскаль тілінде программалау
Паскаль тілінің алғашқы түсініктері
Турбо Паскаль программалау тілі және оның негізгі операторлары
Паскаль тілінің процедуралары
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь