Шымкент тасымалдау бөлімшесінің техникалық сипаттамасы


Аннотация
ЗСМ-13-2кс тобының студенті Азимбаев Н. А.
Дипломдық жұмыс «Пойыздар қозғалыс графигін жасау кезіндегі Шымкент-Арыс-Түркістан участкесіндегі жергілікті жұмысты ұйымдастырудың жетілдіру жобасы» тақырыбында орындалған. Дипломдық жұмыс жалпы 9 бөлімнен тұрады, парақ саны 103, оның ішінде 24 кесте, 16 сурет қарастырылған. Дипломдық жұмыстың бірінші бөлімінде Шымкент тасымалдау бөлімшесінің техникалық-пайдалану сипаттамасы келтірілген, Шымкент -Арыс-Түркістан теміржол участкесінің техникалық пайдалану сипаттамалары келтірілген. Стансаларда жылжымалы құрамның салмағы мен ұзындығын анықтау жүргізілді, теміржол участкесінде вагон ағындарын ұйымдастыру және поездарды орналастырудың жоспары жасалынды, теміржол учаскесінің пойыздық жұмысын ұйымдастыру және поездардың біріктірілген қозғалыс кестесі жасалынды және участканың өткізгіштік қабілетін жоғарлату іс-шаралары қарастырылды.
Сонымен қатар, дипломдық жұмыстың соңғы бөлімдерінде теміржол участкасы бойынша тіршілік қауіпсіздігі және қоршаған ортаны қорғау сұрақтары толығымен шешімін тапқан, техника-экономикалық көрсеткіштер есептелініп, бизнес-жоспар құрылған.
Мазмұны
Нормативтік сілтемелер
- СНиП РК 3. 02-02-2001 - «Общественные здания и сооружения»
- Закон РК «О безопасности и охране труда» № 528-2 от 28 февраля 2004 г.
- СНиП РК 2. 02-05-2002 - «Пожарная безопасность зданий и сооружений»
- СНиП РК 2. 04-05-2002 - «Естественное и искусственное освещение»
5. СНиП 2. 09. 04-87 «Административные и бытовые здания».
Анықтамалар
Жергілікті жұмыстар- 500 км қашықтыққа дейінгі қатынастағы жылжымалы құрамдармен атқарылатын жұмыстар құрамы.
Жүк ауласы-жүктерді түсіруге, тиеуге және қоймалауға арналағн кешен.
Жүктік бірлік - өзінің берілген техникалық үрдістерді бірігушілік және бірлік масса ретінде тиеу, тасымалдау, түсіру және сақтайтын бірнеше өнім саны.
Импорттық жүктер-шетелдерден елімзге кіріп жатқан жүктер.
Көліктік логистикалық ақпарат - КЛЖ басқаруды ұйымдастыру үрдісіне қажетті білім.
Қойма - тұтынушылар арасында өнімді бөлу және қабылдау, орналастыру, қорландыру, сақтау, өңдеу және тұтынушыға жіберу үшін қолданатын күрделі техникалық құрылыс (ғимарат, әртүрлі жабдықтар және басқада құрылыстар) .
Транзит - мемлекет территориясы арқылы жүктерді тиеусіз және түсірусіз (жолаушыларды мініп - түсірусіз) өткізу.
Экспорттық жүктер- шетелдерге елімізден шығып жатқан жүктер.
Белгіленулер және қысқартулар
ДНЦ-тасымалдау бөлімшесінің пойыз диспетчері.
ДСМ-жүк жұмыстары бойынша станция басшысының орынбасары.
ДСП-станция бойынша кезекші.
ДС-станция басшысы.
ДСЦМ-жүк және коммерциялық жұмыс бойынша ауысым инженері.
ДСЦС-стансалық диспетчер.
ДЦАУ-автоматтандырылған диспетчерлік басқару орталығы.
ПБ-қауіпсіздік бекеті.
ПКТО-бақылаулық қызмет көрсету бекеті.
ПТО-техникалық қызмет көрсету бекеті.
ПЭВМ-ақпаратты электронды есептеу машинасы.
РИВЦ-аймақтық ақпарат есептеу орталығы.
РЦС-желілік аудандар.
ТГНЛ-телеграмма натур қағазы.
ТехПД-тасымалдау құжаттарын өңдейтін техникалық орталық.
ТНЦ-локомотивті диспетчер.
ТО-техникалық қызмет.
ТПЕ-техникалық пайдалану ережесі.
ТР-техникалық жөндеу.
Кіріспе
Тақырыптың өзектілігі , Шымкент-Арыс-Түркістан теміржол участкесінде қарқынды жүк айналымына қол жеткізу мақсатында реттелген пойыздар қозғалыс кестесін жасау және жергілікті жұмыстьарды жетілдірудің маңыздылығы зор.
Ғылыми жаңалық , Шымкент-Арыс-Түркістан теміржол участкесінде стансалардың техникалық мүмкіндіктерін толық, сәйкес пайдалану үшін реттелген пойыздардың қозғалыс кестесін құрып, теміржол участкесінің өткізгіштік қабілеттігін жоғарлату.
Практикалық қажеттілігі, Шымкент тасымалдау бөлімшесінің жүк айналымы бойынша ең қарқынды және маңызды участке Шымкент-Арыс-Түркістан. Бұл участкенің тақ және жұп бағыттарда тасымалдау бөлімшесінің жүк айналымының негізгі бөлігін құрайды. Өңірімізде өндірілетін түрлі ауылшаруашылық өнімдерін, құрылыс материалдарын және т. б. жүктерді тасымалдауда участка негізгі ролде тұр.
Практикалық база, шымкент тасымалдау бөлімшесінің өндірістік, техникалық базасы, Шымгкент-Арыс-Түркістан теміржол участкесінің стансаларының өзара байланысы. Шымкент тасымалдау бөлімшесі және көршілес тасымалдау бөлімшелерімен байланысы.
Зерттеу мақсаты, Шымкент-Арыс-Түркістан теміржол участкесінің жүк айналым деңгейін, стансалар арасында жергілікті жұмыстардың ұйымдастырылу деңгейінен туындайтын қателіктер, ретсіз қозғалыс графигінің есебінен жоғалтылулар көлемі.
Зерттеу міндеттері, Шымкент-Арыс-Түркістан теміржол участкесінің өткізгіштік қабілетін жоғарлатуға негізгі кедергілерді анықтау және оларды жою барысында орындалуы тиіс іс-шаралар қатары. Іс-шараларды іске асыруда қол жеткізілетін жорамылды нәтижелер сипаттамалары.
Зерттеу объектілері , Шымкент-Арыс-Түркістан теміржол участкесінің тіректі стансалары мен аралық стансалардың өзара техникалық және ақпаратттық байланысы, теміржол бөлімшесі бойынша өтетін вагон ағыны, өңделетін және транзиттік вагондар көлемі.
Жұмыстың теориялық және әдістемелік негізі , жұмыс алдыңғы қатарлы инновациялық және жаңа автоматтандырылған жүйелердің теориялық негізіне құрастырылған. Теміржол участкесінде вагондарды өңдеу кезінде теміржол ережелерін басшылыққа алу. Вагон ағындарын есептеуде электронды -аналитикалық әдістермен есептеу жүргізу.
1 Шымкент тасымалдау бөлімшесінің техникалық-эксплуатациялық сипаттамасы
1. 1 Шымкент тасымалдау бөлімшесінің техникалық сипаттамасы
«Қазақстан темір жолы» Ұлттық Компаниясы Акционерлік Қоғамының («ҚТЖ» ҰК АҚ) «Шымкент тасымалдау бөлімшесі» филиалы жұмыс сипатына, тасымалдау көлеміне және қозғалыс мөлшеріне байланысты темір жол кәсіпорындарының бірінші санатына жатқызылады және бөлінген территориялық шекарада темір жол көлігімен тасымалдау процесін тиімді ұйымдастыруды қамтамасыз ету бойынша жұмыстарды жүргізеді.
Филиал ретінде Шымкент тасымалдау бөлімшесі «ҚТЖ» ҰК АҚ бойынша 31. 10. 2001 жылы N582-Ц бұйрығымен қайта құрылған.
Шымкент тасымалдау бөлімшесінің жалпы эксплуатациялық ұзындығы 398 километрді құрайды. Бөлімше шекаралары Түркістан станциясы, Шеңгелді станциясы, Түлкібас станциясы болып табылады. Шымкент бөлімшесінің территориялық шекаралары төмендегідей белгіленген:
- Қызылорда тасымалдау бөлімшесімен Түркістан станциясы бойынша шектеседі;
- Жамбыл тасымалдау бөлімшесімен Түлкібас станциясы бойынша шектеседі;
- «Өзбекстан темір жолдары» Мемлекеттік акционерлік компаниясының темір жолымен Шеңгелді станциясы бойынша шектеседі.
Шымкент тасымалдау бөлімшесінің құрамына 30 жеке дара пункт кіреді, атап айтсақ, станциялар саны:
- сұрыптау - 1;
- учаскелік - 3;
- жүк станциялары - 2;
- аралық станциялар - 24;
1. 2 Шымкент тасымалдау бөлімшесінің пайдалану сипаттамасы
Шымкент тасымалдау бөлімшесі бойынша сипаты мен жұмыс ерекшеліктері бойынша негізгі жүк және жолаушы ағындарының пайда болатын, жойылатын, таратылатын орындары болатын шешуші станциялар ретінде Арыс-1 станциясын (класы жоқ), Шымкент темір жол торабын (Қызылсай, Қорғасын станциялары, класы жоқ), Қазығұрт темір жол торабын (Тоғыс, Сайрам, Ленгір, Текесу станциялары, 1-класты), Түркістан станциясы (2-класты), Түлкібас станциясын (2-класты), Шеңгелді станциясын (2-класты) айтуға болады
Бөлімшеде тартымның екі түрі: электровоздық және тепловоздық тартым қолданылады. Тепловоздар паркы негізінен 2ТЭ10Л және 3ТЭ10Л маркалы тепловоздарынан, ал электровоздар паркы сериясы ВЛ80 локомотивтерінен тұрады. Ауыр салмақты жүктері бар құрам үшін үш ВЛ80 электровоздарын біріктіріп тартады. Маневрлік парк негізі сериясы ТЭМ1, ТЭМ2, ЧМЭ3 тепловоздарынан тұрады. Электрлендірілген учаскелерде қала сыртында сериясы ЭР9М электропоездары қолданылады. Жалпы Шымкент тасымалдау бөлімшесі бойынша 2 локомотив депосында 117 локомотив бар, оның ішінде 82 магистральды жәе 35 маневрлік локомотивтер бар.
Сурет 1. 1 Шымкент тасымалдау бөлімшесінің схемасы
1. 3 Шымкент-Арыс-Түркістан учаскесінің техникалық-пайдалану сипаттамасы
Шымкент-Арыс-Түркістан телімі электрленген, Шымкент-Арыс-Түркістан телімі қос жолды қойылымы бар, айнымалы тоқтағы бір жақты автоматты блокировкамен жабдықталған, бір жолды күрделі жөндеуден өткізгенде, келесі жолмен бұрыс бағыт бойынша автоматтандырылған локомотив сигнализациясының (АЛСН) көрсеткіштері бойынша қозғалысты ұйымдастыруға мүмкіндік берілген.
Диспетчерлік басқаруға енген стансалар электрлік орталықтандырумен бағыттамалары электрлік жетекпен жабдықталған.
Бөлім бекеттері дипетчерлік, резервтік, мерзімдік және жергілікті басқаруда болуы мүмкін. Бөлім бекеттерінде станса кезекшісінің (ДСП) бөлмесінде басқару пульті қондырылған.
Түркістан-Арыс-Шымкент телімінде пойыздар жүрісін басқару мен бақылау үшін «Нева» жүйесінің диспетчерлік орталықтандырудың құрылғылары қолданылады.
Түркістан-Арыс-Шымкент учаскесі екі жолды, жалпы ұзындығы 267, 6 км құрайды. Учаскеде орналасқан станциялар жеке пунктер саны 11, олардың ішінде ірі станциялар:
- Шымкент станциясы - кластан тыс жүк станциясы;
- Қызылсай станциясы - 3-класты жүк станциясы;
- Манкент станциясы - 3-класты жүк станциясы;
- Састөбе станциясы - 2-класты жүк станциясы;
- Түлкібас станциясы - 3-класты учаскелік станциясы.
- Арыс-2 станциясы - 2-класты жүк станциясы;
- Бадам станциясы - 2-класты жүк станциясы;
- Қарасу станциясы - 5-класты аралық станция;
- Қорғасын станциясы - 2-класты жүк станциясы;
Арыс-Шымкент учаскесінің жалпы ұзындығы 110, 8 км. Учаскеде орналасқан станциялар жеке пунктер саны 4, олардың ішінде:
- Талдықұдық станциясы - 5-класты аралық станция;
- Шағыр станциясы - 2-класты жүк станциясы;
- Мотайтас станциясы - 5- класты аралық станция;
- Шеңгелді станциясы - 2-класты аралық станция;
- Сарыағаш станциясы - 2-класты аралық станция.
Диспетчерлік басқаруға екі телім қосылған: Шымкент-Арыс, Арыс-Сарыағаш, оларды желілік бекеттері: Бадам, блок-пост 4030 км, Шеңгелді, блок-пост 3996 км, Арыс, блок-пост 3983 км.
Шағыр, Монтайтас стансалары электрлік орталықтандырумен (ЭО) жабдықталған, бірақ диспетчерлік басқаруға енгізілмеген (автономды басқаруда) . Диспетчердің таблосында қабылдау-жөнелту жолдарының, кіре
беріс және шыға беріс сигналдарының, іргелес аралықтардың жағдайы қадағаланады.
Қазіргі уіақытта келтірілген тарамдарда жұмыс периодты сипатта жүзеге асуда. Аталған бағыттарда негізінен өтпелі поездарға қызмет көрсетіледі. Сондықтан поездарды қалыптастыру жоспарын есептеу кезінде вагон ағындары тірек станцияларындағы вагон ағындарында қосылады.
Бөлімшенің жергілікті жұмысының мөлшері берілген учаскеге бос вагондарды тиеуге беру мен тиеуден кейін ваоондарды жіберуге реттеу тапсырмасымен және тасымалдау жоспарымен анықталады.
Жергілікті жұмыстар мөлшерін анықтау үшін учаскенің барлық аралықтарындағы жүктелген және бос вагон ағындарын анықтап, станциялардағы қалыптасатын вагон артықшылығы мен кемшілігін анықтау керек. Станциялар бойынша бос вагондардың артықшылығы мен кемшілігін анықтау үшін бос вагондар балансы құрастырылады. Осы бос вагондар балансы мәліметтері негізінде учаскелер бойынша вагон артықшылығы мен кемшілігі жалпы анықталып, әрбір қозғалыс бағыттары бойынша вагондарды тіркеу, ажырату үшін осы станциялардың жұмыс көлемі анықталады.
Түлкібас-Арыс-Сарыағаш телімінде сипаты мен жұмыс ерекшеліктері бойынша негізгі жүк және жолаушы ағындарының пайда болатын, жойылатын, таратылатын орындары болатын шешуші станциялар ретінде Арыс-1 станциясын (класы жоқ), Шымкент Темір жол торабын (Қызылсай, Қорғасын станциялары, класы жоқ), Түлкібас станциясын (2-класты), Сарыағаш, Шеңгелді станцияларын (2-класты) айтуға болады
Бөлімшеде тартымның екі түрі: электровоздық және тепловоздық тартым қолданылады. Тепловоздар паркы негізінен 2ТЭ10Л және 3ТЭ10Л маркалы тепловоздарынан, ал электровоздар паркы сериясы ВЛ80 локомотивтерінен тұрады. Ауыр салмақты жүктері бар құрам үшін үш ВЛ80 электровоздарын біріктіріп тартады. Маневрлік парк негізі сериясы ТЭМ1, ТЭМ2, ЧМЭ3 тепловоздарынан тұрады. Электрлендірілген учаскелерде қала сыртында сериясы ЭР9М электропоездары қолданылады. Жалпы Шымкент тасымалдау бөлімшесі бойынша 2 локомотив депосында 117 локомотив бар, оның ішінде 82 магистральды жәе 35 маневрлік локомотивтер бар.
Кесте 1. 1
Шымкент-Арыс-Түркістан учаскесіндегі тәуліктік вагон ағындары
Станция-лар
Т
ТШ
Ш
ША
А
АС
С
Барлығы
Ш
А
Т
Барлығы
Жиыны
Барлығы
Барлығы
Жиыны
Қазіргі уіақытта келтірілген тарамдарда жұмыс периодты сипатта жүзеге асуда. Аталған бағыттарда негізінен өтпелі поездарға қызмет көрсетіледі. Сондықтан поездарды қалыптастыру жоспарын есептеу кезінде вагон ағындары тірек станцияларындағы вагон ағындарында қосылады.
Бөлімшенің жергілікті жұмысының мөлшері берілген учаскеге бос вагондарды тиеуге беру мен тиеуден кейін ваоондарды жіберуге реттеу тапсырмасымен және тасымалдау жоспарымен анықталады.
Жергілікті жұмыстар мөлшерін анықтау үшін учаскенің барлық аралықтарындағы жүктелген және бос вагон ағындарын анықтап, станциялардағы қалыптасатын вагон артықшылығы мен кемшілігін анықтау керек. Станциялар бойынша бос вагондардың артықшылығы мен кемшілігін анықтау үшін бос вагондар балансы құрастырылады. Осы бос вагондар балансы мәліметтері негізінде учаскелер бойынша вагон артықшылығы мен кемшілігі жалпы анықталып, әрбір қозғалыс бағыттары бойынша вагондарды тіркеу, ажырату үшін осы станциялардың жұмыс көлемі анықталады.
2 жылжымалы құрамның салмағы мен ұзындығын анықтау
2. 1 Тартым есептердің мақсаты мен тапсырмалары
Есеп үшін электрлік тартқышпен жабдықталған Түлкібас-Арыс-Сарыағаш темір жол учаскесі алынған. Тартқыштық есептер жылжымалы құрамды және пайдаланудың поезд-учаскесін дұрыс қолдануға, сондай-ақ темір жолдарды пайдаланудағы пайда болатын тапсырмалардың кең шеңберін жасауға мүмкіндік береді, бұл бәрінен бұрын поездардың салмақтық есептері, поездардың поездардың қозғалысы графигі үшін қажетті жүрісінің перегондық уақытын анықтау және өзіне тапсырмалардың қатарын қосады:
- Жүктік поезд құрамының массасын анықтау.
- Жүктелген поезд құрамындағы вагондардың санын анықтау.
- Жүктелген поездің ұзындығын анықтау.
- Поезд құрамының ұзындығын станцияның қабылдау-жөнелту жолдарының ұзындығы бойынша тексеру.
- Құрамның массасын станциялық жолдар бойынша анықтау.
- Бос поезд құрамындағы вагондардың санын анықтау.
- Қиыстырылған поезд құрамындағы вагондардың санын анықтау.
- Құрам массасын орнынан қозғалғандарға тексеру.
- Қисық салыстырмалы үдеткіш және салыстырмалы тежегіш күштерді есептеу және құрастыру.
- Тежелу жолын есептеу.
- Поезд қозғалысы жылдамдығының диаграммасын тұрғызу.
- Поезд жүрісі уақытының диаграммасын тұрғызу.
Берілген полигондағы жүктік қозғалысқа ВЛ-80 т сериялы локомотивтермен қызмет көрсетіледі. Бұл локомотивтің есептік параметрлері 2. 1-кестеге енгізілген.
Кесте 2. 1
ВЛ-80 т локомотивтің есептік параметрлері
2. 2-кестеге жүктік вагондардың бастапқы мәліметтері келтірілген.
Кесте 2. 2
Жүктік вагондардың бастапқы мәміметтері
2. 2 Жүктелген поезд құрамының салмағын анықтау
Жүктелген поезд құрамының салмағын келесі формуламен есептеуге болады:
Q =
, (2. 1)
мұндағы F кр - локомотив тартқышының V р есептік жылдамдығын-дағы есептік күш, кГс; Р л - локомотивтің есептік салмағы, тс; w о ’ - локомотивтің қозғалысына негізгі салыстырмалы кедергісі есептік жылдамдықтағы арбалар сияқты келесі формуламен анықталады, кГс/тс:
w о ’ = 1, 9 + 0, 01V + 0, 0003V 2 (2. 2)
w о ” - құрамның қозғалысына негізгі салыстырмалы кедергісі есептік жылдамдықта келесі формуламен анықталады, кГс/тс:
w о ” 4р - роликтік подшипниктердегі жүктелген 4 осьтік вагондар үшін:
w
о
”
4р
= 0, 7 +
; (2. 3)
w о ” 8 − жүктелген 8 осьтік вагондар үшін:
w
о
”
8
= 0, 7 +
; (2. 4)
мұндағы q о -вагондар осьтерінен рельстерге түсетін күш, тс/ось;
q о4 = q бр4 /4; q о8 = q бр8 /8; (2. 5)
мұндағы q бр4 , q бр8 - 4, 8 осьтік вагондарға сәйкес брутто салмақ.
Құрамның қозғалысына негізгі салыстырмалы кедергі келесі формуламен анықталады:
w о ” = w о4 ”a + w о8 ”b; (2. 6)
мұндағы a, b - құрамдағы 4 және 8 осьтік вагондардың сандық қатынасы,
a = 0, 9; b = 0, 1;
a 4 + b 8 = 1қосындысы, бұл қайта есептеуді тексеру болып табылады.
Поезд салмағының есебін (2. 1) −(2. 7) формулалармен жүргіземіз.
w о ’ = 1, 9 + 0, 01⋅ 43, 5 + 0, 0003⋅ 43, 5 2 = 2, 9 кГс/тс;
Q о4 = 85, 4:4 = 21, 35 тс/ось;
Q о8 = 168, 7:8 = 21, 09 тс/ось;
w
о
”
4р
= 0, 7 +
= 2, 56 кГс/тс
w
о
”
8
= 0, 7 +
= 1, 25 кГс/тс
β 4 = 0, 9⋅85, 4:(0, 9⋅85, 4+0, 1⋅168, 7) = 0, 820;
β 8 = 0, 1⋅168, 7:(0, 9⋅85, 4+0, 1⋅168, 7) = 0, 18.
w о ” = 0, 82(2, 56 ⋅ 0, 9) + 0, 18 ⋅ 1, 25 = 2, 11 кГс/тс;
Q =
Equation. 3 = 5291, 17 т
Құрам массасын 50 т дейін дөңгелектейміз және келесідей қабылдаймыз:
Q = 5300 т.
2. 3 Жүктелген поезд құрамындағы вагондардың санын анықтау
Поезд ұзындығын анықтау үшін құрамдағы вагондардың санын есертейміз, ол келесі формуламен анықталады:
n
гр
= n
4
+ n
8
=
; (2. 7)
n
гр
=
= 51 + 6 = 57 вагондар.
2. 4 Жүктелген поездің ұзыдығын анықтау
Жүктелген вагондардан тұратын поездің ұзындығы келесі формуламен анықталады:
L гр п = L л + L с +10 м; (2. 8)
мұндағы L л - локомотивтің ұзындығы, м; L с - құрам ұзындығы, м:
L с = nL 4 + nL 8 ; (2. 9)
10 - поездің орнатылуына тұрақсыздығына ұзындықты жеткізу:
L 4 , L 8 - 4, 8 осьтік вагондардың сәйкесінше орташа өлшенген ұзындығы.
L с = 51 ⋅ 13, 92 + 6 ⋅ 20, 24 = 831, 34 м
L гр п = 33 + 831, 34 + 10 = 874, 34 м.
... жалғасы- Іс жүргізу
- Автоматтандыру, Техника
- Алғашқы әскери дайындық
- Астрономия
- Ауыл шаруашылығы
- Банк ісі
- Бизнесті бағалау
- Биология
- Бухгалтерлік іс
- Валеология
- Ветеринария
- География
- Геология, Геофизика, Геодезия
- Дін
- Ет, сүт, шарап өнімдері
- Жалпы тарих
- Жер кадастрі, Жылжымайтын мүлік
- Журналистика
- Информатика
- Кеден ісі
- Маркетинг
- Математика, Геометрия
- Медицина
- Мемлекеттік басқару
- Менеджмент
- Мұнай, Газ
- Мұрағат ісі
- Мәдениеттану
- ОБЖ (Основы безопасности жизнедеятельности)
- Педагогика
- Полиграфия
- Психология
- Салық
- Саясаттану
- Сақтандыру
- Сертификаттау, стандарттау
- Социология, Демография
- Спорт
- Статистика
- Тілтану, Филология
- Тарихи тұлғалар
- Тау-кен ісі
- Транспорт
- Туризм
- Физика
- Философия
- Халықаралық қатынастар
- Химия
- Экология, Қоршаған ортаны қорғау
- Экономика
- Экономикалық география
- Электротехника
- Қазақстан тарихы
- Қаржы
- Құрылыс
- Құқық, Криминалистика
- Әдебиет
- Өнер, музыка
- Өнеркәсіп, Өндіріс
Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор #1 болып табылады.

Ақпарат
Қосымша
Email: info@stud.kz