Тұлға әлуметтануы

Кіріспе
1. Тұлға Әлеуметтануы
1.1Әлеуметтану пәніне қысқаша шолу
1.2 Рөльдік теория
1.3 Жеке тұлғаны адамгершілік тұрғыдан қарстыру
1.4 Әлуметтену ұғымының мәні
2 Тұлғаның әлуметтену ерекшелігі
2.1 Тұлғаның дамуына әлуметтік ортаның әсері
2.2 Тұлғаның қалыптасуына әсер ететін әлуметтену
3 Жеке адамның әлеуметтенуі
3.1 Әлеуметтік шындыққа бейімделу
Қорытынды
Паидаланылған әдебиеттер
        
        Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігі
І. Жансүгіров атындағы Жетісу Мемлекеттік Университеті
Педагогика және Психология факультеті
Тұлға Әлеуметтануы
Орындаған: Жазылбеков ... ... ... ... ... ... пәніне қысқаша шолу
1.2 Рөльдік теория
1.3 Жеке тұлғаны адамгершілік тұрғыдан қарстыру
1.4 Әлуметтену ұғымының мәні
2 Тұлғаның әлуметтену ерекшелігі
2.1 Тұлғаның ... ... ... ... ... қалыптасуына әсер ететін әлуметтену
3 Жеке адамның әлеуметтенуі
3.1 Әлеуметтік шындыққа бейімделу
Қорытынды
Паидаланылған әдебиеттер
* Тұлға ... ... ... ... шолу
Әлеуметтану басқа гуманитарлық ғылымдардан айырмашылығы, жеке адамды зерттеудің бір ракурсы - жеке адам - ... ... ... ... оның шынайы әрі жалғыз қайраткері және дамытушысы, әлеуметтік ... ... ... ... және тағы басқалардың бөлінбес бөлшегі ретінде ... Жеке адам және ... ... ... салыстырмалы тәуелсіз, бірақ бір-бірімен тығыз байланысты 2 ракурста зерттеледі. Біріншісі әлеуметтік институттар, қауымдастықтар, жалпы қоғам қалай құрастырылған, жеке ... ... ... ... ... ... ашуға; біріншілері оның мүдделерін қаншалықты бейнелей алатындығына және бейнелеуі керектігіне немесе олар тәуелсіз, тек өз даму логикасына байланысты екендігін ... ... ... ... ... мәні - ... ... тұрады: белгілі бір социуммен жеке адам қаншалықты өзара әрекет етеді, қаншалықты өз тәуелсіздігін, ... ... ... ... ... ... ... институттар жеке адамның құндылықтарын, олардың иерархиясын, өмір жолын қатал реттейтіндігін зерттейді. Әлеуметтану шынайы әрекет ететін, таңдайтын, талғайтын субъект ... жеке ... ... ... қатар, тұлғаның шынайы өмір әрекетінің тұрақты, қайталанбалы элементтеріне, оның қоғаммен өзара байланыстарына көп ... ... Жеке адам ... ... проблемасы болып әлеуметтік жағдайлар (байланыстар, әлеуметтік және билік институттары, әлеуметтік қауымдастықтар) мен адам іс-әрекетінің ... ... ... Бұл мәселелерді шешуге талпыныс болып жеке адамның түрлі әлеуметтік концепцияларының (ХХ ғасырдың екінші жартысынан) пайда болуы саналады: Чарльз Кули, Джордж ... ... Мен ... Райт ... ... ... және т.б. ... теориясы, социологиядағы необихевиоризмның жекелеген салалары, референтті топтар теориясы және ұстанымдар ... ... ... ортақ қасиеті - адам даралығын спецификалық фактор және белгілі бір факторлардан: индивидтер әрекеттестігі, қоғамда олардың белгілі бір ... ... ... стимулдар, қажеттіліктер, бағыттардан тікелей пайда болатын туынды ретінде мойындау. Жеке адаммен, оның әлеуметтік қатынастағы ... ... ... жиынтығын талдай отырып, жеке адам социологиясы ... ... ... ... тәрбие мүдделер, мотивтер, қажеттіліктер, құндылықтар, жеке адам түрлері, ұстанымдар, т.б.) қолданады. Айнадағы теориясында (Ч.Кули, ... ... ... ... ... шартталған туындайтын функция ретінде қарастырылады. Жеке ... ... оның ... ... - бұл әлеуметтік әрекеттестіктің нәтижесінде индивидтің өзіне объект ретінде, басқа адамдар көзімен қарауды үйренуі нәтижесіндегі ... ... ... ... ... Осылайша, жеке адам - адамның әлеуметтік өмір ... ... ... қасиеті түрінде түсіндірілді.
1.2 Рөльдік теория
Рөльдік теория негізін қалаушылардың бірі Р.Линтон әлеуметтік рөльді - адам ... ... ... ... ... ... Бұл рөльдік күту адамның әлеуметтік статусынан туындайтын ... бір ... ... ... ... ... және игеру жағдайында іске асады. Әр статусқа көптеген рөльдер қызмет ететіндігін атап айту ... ... ... ... ... алдында бір рөльде, қол астындағыларының алдында екінші ... әке ... - ... ... ... ... ... жерде ол зауыт директоры болып қала береді, бұл оның басты статусы. Алайда, барлық рөльдерде, сонымен бірге, директор, әке рөльдерінде де ол ... ... ... ... ... статустан туындайтын рөльдер қосындысын рөльдер жиынтығы деп атады. Рөльдер теориясын жақтаушылардың ойынша, жеке адам дегеніміз, индивидтің ... ... ... ... жиынтығының функциясы болып табылады, сондықтан, әлеуметтік рөль - ... пен ... ... механизмінің маңызды элементі. Адамдар арасындағы әлеуметтік байланыстар олардың қоғамдық қатынаста белгілі бір жұмыс түрін (мұғалім, инженер, әке, бала және т.б. ... ... ... ... ... ... ... негізінде құрылады. Атқарылған функциялар қоғамдағы әлеуметтік құрылымдағы адамның ... ... ... студенттің басты функциясы кәсіби және жалпы азаматтық мәдениетті танып білу. Индивидтің функциялары және одан туындайтын міндеттер мен ... жеке ... ... статусын белгілейді. Жеке адамның әлеуметтік статусы - бұл ... ... ... және ... ... ... Ол ... (жынысы, жасы) және әлеуметтік сипаттамалар (мамандық, кәсіп түрі, табыс, қызмет жағдайы және т.б.) арқылы анықталады, ... туа ... ... ... тегі, туған жері) және қол жеткізілген (білім, ... ... ... ... ... иерархиясы қоғамдағы немесе әлеуметтік қауымдастықтағы, қабаттағы, топтағы адамдардың белгілі бір позициясының маңыздылығын бейнелейтін ... ... ... ... ... ... ... болуы мүмкін. Престиж - адам тілектерін, ниеттерін, әрекеттерін қозғаушы, ал престиждік бағалау - ... ... ... ... орын ... ... ... анықтайтын т.б. адам мінез-құлқын реттеуші болып табылады. Адам бір уақытта бірнеше статусқа ие болуы мүмкін және ... ... ... ... Әдетте, рөльдер жиынтығы сәйкес статусқа бекітілген ресми және бейресми рөльдерді қамтиды. Осылайша ЖОО оқытушысынан тек ... ... ... ... және т.б. ғана емес ... ... ... ғылыми ортада қалыптасқан қарым-қатынас стилін және мәдениет деңгейін игеру талабы қойылады. Мұнда әр жеке адам тек өзіне тән рөльдер ... ие ... айта кету ... бұл оның ... ... ... қасиет.
Рөльдердің көптігі рөльдік қақтығыстар деп аталатын жеке адамның ішкі қақтығыстарын туғызады. Олар көбінесе іс-әрекет мотивтерінің күресі түрінде ... Бұл ... ... ... бір ... дұрыс, мақұлданған орындалуы туралы көзқарастар жатыр. Бұл рөльдер қақтығысында индивид үшін берілген жағдайда маңыздырағы жеңіске ... ... ... рөльдер статустар сияқты иерархиялық болып келеді және әр жеке адам өзінің талғам пирамидасын құрайды. Әлеуметтіқ функциялар, әлеуметтік статустар және ... ... ... бір ... ... ... Осы арқылы әр адам кейбір қоғамның бөлшегі, оның мәдениетін, сапасын ұстанушысы болады. Жеке ... ... ... ... ... ол ... қоғамдық жүйедегі байланыстар мен қатынастарды бейнелейді.
Жеке адам өмір ... мен ... ... ... ... ... ... туралы ой необихевиоризмде пайда болған, мұнда тұлға ретті түрде талданған және әлеуметтік стимулдар жиынтығына деген әлеуметтік ... ... ... деп ... Жеке адам ... ... әлеуметтік емес сипаттағы айнымалылармен байланысты болатындығы мүмкін болды, бірақ олар шынайы ғылыми талдау пәні ретінде мойындалмады. Ұстанымдар ... жеке адам ... ... ықпал жасау арқылы қоғамды тудыратын, кейде саналы емес ұстанымдар түрінде қарастырылады. Түрлі ұстанымдарды жинақтай отырып, адам жеке адам ... ... Оның ... жеке адам болу ... ... ... ... Жеке адамның әлеуметтік концепцияларының бір тобы жеке адамға социогендік қажеттіліктер жиынтығы және ... ... ... түрінде қараумен байланысты. Қоғам жеке адамның дамуына әсерін тигізетін әртүрлі ... ... ... ... Жеке ... ... ... даму диалектикасы жеке адамды ықшамдайтын схемаларын жеңу, оның жүйелік түсінуге өту жолымен іске асады. Эвололюциялық дамудың ең жоғарғы ... ... ... ... ... ... ... тіршілік сырын танып білу иесіне айналған тұлға мәселесі, оның даму ерекшеліктері қазіргі ғылымда көкейтесті мәселелердің бірі болып табылады. Тұлға ... әр ... ... ... ... ... ... келе жатқан әлеуметтік орта мұны жеткіліксіз деп бағалайды. Қазіргі таңда әлеуметтік және психологиялық ... ... ... зерттеу мәселелерінің бірі - тұлғаның әлеуметтік ... ... ... ... ... ... адамның енуі, тұлғаның әлеуметтік психологиялық ерекшеліктерінің қалыптасуындағы, оның негізгі қатынастарының көтеріліс беруіндегі, дамуындағы, негізгі ... көзі ... ... Бұл қатынастар іс - әрекеттің мінез - құлықтық, танымдық, эмоционалды және ерік - жігерлік ... ... ... ... ... жалпы қоғамға, ақын топтарға және өзіне деген мінез - құлқының стратегиялық, ... және ... ... негізін құрайды. Ғалымдардың пайымдауларына сүйенсек, адамдардың әлеуметтік - психологиялық мінездемелеріне байланысты тұлғаның ең негізгі құрылымдық компоненттері ретінде мыналар ... ... ... ... ... ... ... өзін - өзі бақылау Зерттеу объектісі: Тұлғаның әлеуметтенуі. Зерттеу пәні: Тұлғаның әлеуметтену ерекшелігінің қалыптасуына әсер ететін жағдайлар мен ... ... ... Тұлғаның әлеуметтену ерекшелігін қарастыру. Зерттеу міндеттер: 1. Жеке тұлғаның ғылыми тұрғыдан ... ... 2. ... ... ... ... 3. Тұлғаның қалыптасуына әсер ететін әлеуметтенуді анықтау; 4. Тұлғаның ... ... ... ... Зерттеу болжамы: Тұлғаның әлеуметтену ерекшелігін қарастыру маңызды мәселелердің бірі болып табылады.
1.3 Жеке тұлғаны адамгершілік тұрғыдан қарстыру
Әлеуметтік қатынастар субъекті әрі ... ... ... ... ... әрбір адам - жеке адам болып сипатталады. түсінігімен ... ... ... , , ... бірге жүр. Бұл түсініктердің әрқайсысы өз ерекшеліктерімен ажыратылады, бірақ бір - бірімен тығыз байланысты. Осылардың ішінде ең ... көп ... ... - ... ... Адам - өмір ... ең жоғарғы деңгейінің көрінісі, қоғамдық еңбек барысының ... әрі ... ... ... тұтастығын аңдататын тіршілік иесі. Алайда, адам әлеуметтік - ... ... ие ... ол жалпы табиғат туындысы ретінде - дара адамдық сипаты жағынан жанды ... ... ... Дара адам - тектілерінің ... ... даму ... иесі - ... ... ... - нақты адамның табиғи және әлеуметтік қабылдаған қайталанбас ерекшеліктері мен қасиеттері ... ... ең ... ... қоғамдық мәнді сапалары еленеді. Адамның әлеуметтік мәні оның қоғаммен байланысында қалыптасады да көрініс береді ... ... орай ... ... сапа ... әрқилы келеді. Қоғам социологиясы нақты қоғамның психологиялық типін анықтап отырады. Жеке адам көп ... ... ие. ... жеке адам психологиялық құрылымының ең жоғарғы да ... ... ... - ... аймағы - жеке адамның бағыт - ... оның ... ... ... ... қатынасынан және қоғамдық әрі еңбектік міндеттерінен туындайды. Сонымен бірге, жеке адам үшін ... ... тек оның ... ... ғана ... оның өз қатынас мүмкіндіктерін іске асыру қабілеті де үлкен маңызға ие. Ал, бұл өз кезегінде адамның іс - ... ... оның ... ... мен ... көңіл - күй, еріктік және ақыл - ой сапаларымен ... ... Адам ... ... қабілет, мінез және қызығуларымен келмейді, бұлардың бәрі белгілі табиғи негізде адамның өмір барысында қалыптасады. Адам тәнінің негізгі, яғни генотипті оның ... - ... ... жүйке жүйесінің қозғалысын белгілейді. Биологиялық құрылым иесі - адам ... ... ... ... заттай және рухани мәдениеті күйінде топталған өмір тәжірибесін игерумен ғана жеке адам дәрежесіне көтеріледі. Жеке адам дамуы - өз ... ... ... ... ... - ... байланысты. Осы даму деңгейі нақты адамға тән болған қарым- қатынастар аймағымен өлшенеді. Даму дәрежесі мардымсыз тұлғаның адам аралық қатынастары да өте жай, ... ... ... ... Ал даму ... ... ... адам өзінің рухани мәртебелілігімен, қоғамдық мәнді құндылықтарымен ерекшеленеді. Әрбір дара адам өзінің қлғамдағы өмірлік әдептерін ретттеумен күнделікті тіршілік проблемаларын шешіп ... ... ... ... ... әр адам өз ... ... табуы мүмкін. Осыдан, жеке адамды танып, білу үшін сол адамның алдында ... ... ... ... іске ... ... мен өмір ... ұстанған принциптерін жете білу қажет. Қоғамдық қатынастарға араласып және ... ... ала ... адам сол ... ... ... қоймайды. Әрқандай дара тұлға өз дербестігімен ерекшелігіне ие. Жеке адамның дербестігі оның ең жоғарға психикалық ... - ... ... ... ... ... ... инабат парызды түсіне білуі, болмыстағы өз орнына сай қызмет ете алуы. Жеке адамның ... ... - бұл ... ... ... жетілу, ізгі мұраттарды басшылыққа алу, сонымен бірге, жаман ниеттер мен мезеттік шен - ... ... ... пен өтірік - өсектен өзін аулақ ұстай алуы. Ал адамның мұндай қасиет, сапаларды бойына дарытуы ... ... ... ... Қоғамның даму дәрежесі неғұрлым төмен болса, ел ішінде баршаны ... ... ... өріс алады да ондай қоғам мүшелерінің көбі құлдық бағыну күйінен арыла алмайды. Дербестігінен ... өз ... ой ... ... өзін ... ... ниетінен ажырап қалады. Жеке адам сапалары сол адамның араласқан қатынастар өрісіне, әртүрлі әлеуметтік өмір аймағында қызмет ете алу ... ... ... ... ... тікелей қоршаған әлеуметтік шеңберінде қалып қоймай өзін ауқымды қоғам аймағы негізінде қалыптастыруға ұмтылыс жасайды. ... адам ... өзі ... ... ... ... ... болашақ өркениеті көрініп, ол өз дәуірінің сапалық деңгейінен көш ... ... Жеке ... өз дербестігіне ие болуы оның тұйық әлеуметтіктопқа бағынышты еместігін көрсетумен бірге сол ... ... ... ... дәлелі. Дара адамның жеке адам санатына көтерілуі үшін маңызды ... ... яғни дара ... өзін ... ... ... қоғам талабына сай болу ниетімен қалыптасып бару % - ы; персонализация - ... ... ... ... сонымен бірге, нақты әлеуметтік топта өзінің кісілік мүмкіндіктерін іске асыра ... ... ... ... жеке адам өз ... ... түзеді. Ғылымда деп аталған бұл ұғымы өз ішінде әр адамның өз ... ... сезе білу ... сапаларын қамтиды. Жеке адамның өзіне өзі берген бағасының астам не төмен болуынан сол адамның ішкі жан арпалыстары келіп шығады. ... ... те ... ... ... ә түрлі түсінік берген. Қ. Жарықбаевтың айтуынша, жаңа туған нәресте деп аталғанымен, ... атқа ... ... ... ... ... кісі болып, ер жету үшін бала оңы мен ... ... ... , яғни ... ... ... ... тиіс [53 бет, ]. Сондықтан да нәресте, сәби, бөбектерді кісі, тұлға деп айту қиын. Есейіп, ер ... өз ... ... ете алатын адамды ғана кісі не тұлға дейміз. Қандай да болмасын бір ... ... азды - ... өмір ... білімі мен дағдысы, икемі, дүниетанымы, сенімі мен талғам - мұраты, бағыт - ... бар ... ... ... болады. Мінез қабілеті бірсыдырғы қалыптасып үлгерген, өзінің іс - әрекетін тізгіндей білетін, өз бойындағы жаман - ... ... үшін ... бере ... ... ... ... топжарған түрлерімен қатар, жауыз, керітартпа, бұзық, қасқай т.б. олып жатқан өкілдері бар болады. Мәселен, бүкіл әлемді қан ... ... ... жаны қас ... тұлға. Имандылықтың ерекше бір көрінісі халқымыз ерекше қастерлейтін кісілік ұғымы, тұлғаның аса өнегелік түріне ... Бай ... (қыз бала ... (ұл бала үшін) дейтін аталы сөз бар екені де хақ. Осы ... ... бал ... ... шақ ... Бұл - өмір ... ... кең тыныс - тіршіліктен туындайтын құбылыс. Халқымыз кез - ... кісі деп атай ... оның ... пен ... ... ... ес ... етек жабу нәтижесінде біртіндеп қалыптасатын адамның азаматтық ар - ожданы, кісілік, кескін - ... ... ... деп ... ... ... деңгейі болады. Оның жаман, жақсысы, көргенді, көргенсізі, өнегелі, өнегесізі, т.б. ... ... Жұрт ... бойына дарыта білген пенделерді ғана пір тұтқан. Адамгершілігі төмен, не одан жұрдайларды , деп ... ... жек ... ... ... әрі ... деп саналып, ерте ме, кеш пе жазасын тартатын болған. Кісіліктің басты белгілерінің бірі - ол ұятқа кір келтірмеу, ... ... ... Қазақта деген сөз осыған орай айтылған. Ар - ұяты бар кісі ғана ... ... ... ақыл - ... ... ... ... мінез - құлықтың әр түрлі жағымды жақтары ... ... ... ... ... белгілері: ар - ұятты қастерлеп сақтау, намстылық, мейірімділік пен қайырымдылық, ізеттілік, адамдақ пен шыншылдық, ілтипаттылық пен ... ... ... ... ... оның ... кесе ... оған міндетті түрде сәлем беру, үйге келгенде төрден орын беріп, кісінің көңіл күйіне қарап орынсыз сөзге араласпау кісілікке жарасымды қасиеттер. ... ... жеке ... ... ұғыну үшін ең алдымен оның әлеуметтік жағдайын, яғни оның ... ... ... ... топтың өкілі екендігін, нақтылы кәсібін, білімін, іс - тәжірибесін білуіміз қажет. Адам ... ... ... - ... ... ... жатады. Дүниелік жағдаяттар өндіру ерекшелігі, тұтыну аймағы, әлеуметтік қатынастар адамның тұрмыс салтын анықтап, оның тұрақты қылық ... ... ... жеке адам ... ... ... жеке ... бағыттарына орай тіршілік жағдайларын өзгертудің, қайта құрудың жалпыланған, тұрақты тәсілдер жүйесін түзіп барады. Осыдан адамның тұрмыс, ... ... оның ... өмір ... қоғамдағы өз орнын иелеудің бағдарына айналады. Әлеуметтік құнды салт - ... ... ... инабатты, жасампаздық өмірі, рухани - этикалық, рухани - эстетикалық дүниетанымытуындайды. Адам ... ... бір ... ықпалдар билігінде қалып қоймай, ішкі заңдылықты ниет - себептер жүйесін ... ... ... ... ... ... ... барластыра, саналы бағытта жасау мүмкіндігін алады
1.4 Әлуметтену ... мәні ... К. ... ... жеке адам - . И. С. Кон ... ... әлеуметтік және психологиялық % - дің жиынтығы деген. Ол ... жеке адам ... ... ... ... оның ... мен ... оған қоғамның мүшесі ретінде жұмыс істеуге құқық береді. Адам - ... ... Ол ... келгеннен бастап әр түрлі әлеуметтік әрекеттестіктерге кіргізіледі. Адам тілі шықпастан бұрын ол ... ... ие ... ... ... ... ... және бірлескен қызметтерімен тығыз байланысты, психологиялық көзқараспен қарағанда әлеуметтану механикалық бейнелеу сықылды қаралмайды. Әр түрлі тұлғалар бірдей ... ... ... ... ... ... ... әлеуметтік институттарға ең маңызды функцияларының бірі болып әлеуметтік тұлға, оған қатысты ... ... оқу ... ... балалар және жастарға арналған ұйымдар жатада. Жанұя - ... ... ең ... ... ... ... байланысты, тәрбие мен әлеуметтенуде қалай ұғыну да болады. ... шын ... ... және ... ... ... ... үрдісі. Әлеуметтану бірінші, екінші болып бөлінеді. Бірінші әлеуметтану көп нәрсені көрсетеде. Оқуға ... ... ... ер ... ... ... ... даму қарқынымен әлеуметтану ұлғасы анықталмаған соңғы үрдісімен байланысты және де осы үрдіс адамның отногенезінде тоқтатылмайды. Осыдан ... ... ... ... ... ... - ... тоқтамаумен қатарешқашанда толық болмайды. Мүмкін біреулер бұл жерде писсимизм негізін көріп тұрған болар. Әлеуметтану - меңгеру және ұдайы ... ... жеке ... әлеуметтік тәжірибесін өмірден көрсетеді. Әлеуметтану үрдісінің негізі оның, яғни адамның біртіндеп ... ... ... және ... бейімделуі үшін қолданады. Мұндай меңгеру арнайы және дәл сол бағытта, тура, нақты ... ... ... адамды өмір сүруге және басқа адамдармен, нәтижелі қарым - қатынас жасау үшін ... Ол ... ... ... ... өйткені ол өз құрамына білімнің меңгеруін, нормаларын, қоғамның құндылығын біріктіреді. Әлеуметтік тек екі түрде, яғни оның диалектілік ... және ... ... ... өндірілуін ғана қарастырмай, оны арнаый бірлестік және дәл бағытта әсер етуі адамның дамуына ... ... ... ... ... керек. Адам әлеуметтік тәжірибені меңгеру және ұдайы өндіру барысында екі түрге ие болады: объектілі және субъектілі әлеумет. Б. Г. ... ... ... ... нысан ретінде адамдаы анықтайды. Ол ең алдымен ... оның ішкі ... ... ... яғни ... қатынастың субъектісі оетінде емес, барлық әлеуметті күштер мен құбылыстардың жиынтығына мінездеме ... оған әсер ... сырт ... ... беру ... ... Басқаша айтқанда, адамды қоғамның даму объектісіретінде қарастырып, ал оның ... ... ... ... ... ішкі ... түсінуіміз керек. Әр тарихи кезең әлеуметтанудың ерекшеліктерін берілген деңгейде оның факторларына ... ... ... ... ... ... ... кездегі әлеуметтанудың өте бір үлкен ерекшелігі, оның басқа кезеңдермен ... ... ... ... ... ... ... әлеуметтанудың кезеңдері сияқты белгілі бір мөлшерде, өткен дәуірлермен салыстырғанда ұзарады. Жалпы, балалық шақтың статусы (жағдайы, күйі) өзгереді. Ертеректе оны ... ... ... ғана ... ... кезеңде қоғамда оған ерекше кезең ретінде қарайды, яғни ... ... ... мен тең ... деп ... Бұндай көзқарас өткен дәуірлерге қарағанда, қазіргі кезде бала өміріне аялаушылықпен қарауды талап етеді. Сондай - ақ бала ... мен ... ... ... ... бола ... Ол ... деңгейге енеді. Көптеген балалардың тағдырлары туралы тарих көп біледі, яғни туған анасы өз ... ... ... ... ... басқа адамға сату, құлдыққа беру, т.б. жағдайлар. Қоғамда, яғни оның қалыптасу кезеңдерінің бас кезінде балаларды асырай алмау ... ... ... ... өлтіру деген көп болып кеткен. Бала бұл өлкен елдің кішкентай азаматы. Ол белгілі бір мәдениетттің дамуының түрі. ... ... ... кездегі әлеуметтану тұрғысынан білім мен мамандық алады. Адамның әлеуметтану үрдісінің тұрғысынан дамуы әлеуметтану үрдісі кезінде адам қоғамдық қатынас ретінде ... және ... ... ... А. В. ... ... ... 3 түрін көрсетті: бейімдегіштік, интеграция, индивидуализация.
2 Тұлғаның әлуметтену ерекшелігі
2.1 Тұлғаның дамуына әлуметтік ортаның әсері
Тұлғаның әлеуметтік - ... ... ... жолында негізінен Е. С. Кузьминнің, А. А. Свинецскийдің, К. Роджерстің, А. Маслоудың тағы басқа ғалымдардың ... ... ... өзін - өзі ... ... ... өзіндік актуализациялануға талпынысы, қоршаған ортаны субъективті қабылдауы, әлеуметтік - психологиялық қасиеттерін қарастырудықң маңызы зор! ... ... ... қарым - қатынасы, жеткен жетістіктері мен ерекшеліктері көптеген жағдайларға тәуелді, оларды тұлғаның әлеуметтік есею ұғымымен түсіндіріледі. ... ... ... әлеуметтік есеюін терминімен белгілейді және оның мағынасын тұлғаның өз ... ... және ... ... деп сипаттайды. Өзіндік актуализацияланатын тұлға ең алдымен дербестігімен, өз мәнді іске асыра алуымен, өзіндік тұжырымдауларымен, ... ... ... ... өз ... ... құрайды. Сонда әлеуметтік жағдайды қатысушылардың әрекеттері құрайды. Әлеуметтік орта өздігінеен өгеретін ауа - ... ... ... ... Ол үйі сияқты, біз оны өзіміз құраймыз. Жоғарыда келтірілген Маркстің топтауына сүйенсек, ... өз ... ... өз ... ... ... ... ортаның ұсынан моделі үнемі өз тұжырымдауымызға сәйкес келе бермейді. ... мен ... орта ... түсінуде бұған тұлғаның жеке бас ерекшеліктерінің зор екендігі атап өту ... ... ... оңды болуы үшін адам бойында оңды қасиеттердің дамуы зор ... ие. ... ... ... ... активті субеъект ретінде функциялануына мүмкіндік беретін әлеуметтік топқа немесе қоғамға тән, ... ... ... ... - бір ... жүйесін, игеруі әлеуметтену үрдісі ретінде қарастырылады. Тұлғаның әлеуметтенуі тек әлеуметтік - бақыланатын және бағыттылық - ұйымдасқан ... ... ғана ... ... қоса, аяқ - асты жағдайларын да тәуелді болып Сонда адамдар өміріндегі кездейсоқ жағдайлар, конформды ... ... ... ... қиыншылықтары адамның өзіне тән қоршаған ортасына деген көзқарасын өзгертеді. Әлеуметтік жағдайларға саналы мөлшерде икемделу тұлғаның өзіне, қоршаған ортаға ... ... ... ... ... ... жөн. Саналы түрде икемделу адамның, қоршағандардың өмірін жеңілдетеді. Көріп отырғандай, тұлғаны әлеуметтік - ... ... ... оның ... ... ... ... адамдардың қоғамдағы орнын белгілеуде маңызды мәнге ие. Индивидтің қоғамдық қатынастар жүйесіне еніп, бұл үрдіс негізінде ... ... ... ... яғни ... ... әлеметтенуден тыс қарастыру мүмкін емес. Тұлғаның әлеуметтенуін индивидпен қоғамдық тәжірибені жаңғырту және меңгеру үрдісі ретінде анықтауға болады, ... ... ... ... тұлғаға айналып, өмір үшін қажетті психологиялық қасиеттерді, білімдерді, дағдылардыигереі. Р. С. Немов ... ... ... ... бұл адамзатпен жасалған цивилизацияны индивидтің көп қырлытаным үрдісі, әлеуметтік тәжірибесін игеру, табиғи тіршілік иесіне қоғамдыққа ... ... ... ретінде қалыптасуы Әлеуметтену ұғымы кең қолданылғанымен, И.С.Кон ... оның ... ... жоқ. ... әлеуметтік - психологиялық ерекшеліктерінің қалыптасуына әлеуметтенудің ықпалы зор болғандықтан бұл ұғым ... рет ХІХ ... 40 ... соңы мен 50 жылдарда американдық психологтары мен социологтары (А. Парк, Д. Доллард, Дж. Кольман, В. Уолтер тағы ... ... ... ... ... тұлғаның толық интеграциялы үрдісі ретіндегі ұғымын американдық социологтары (Г. Парсонс, Р. Мертон) туындаған Т. ... ... ... тұлғаның дамуына байланысты жаңа қоғамдастықтар туындайды. Олардың өзара әсерлесуі негізінде құрылады Кез - келген индивидті, ... ... ... ... ... иесін әлеуметтенусіз елестету мүмкін емес
2.2 Тұлғаның қалыптасуына әсер ететін әлуметтену
Болашақ тұлғаның әлеуметтенуі әсіресе интенсивті түрде болашақ және жас ... ... ... ал ... ... ... егде жасқа дейін созылады Қоғам дамуы тұлғаның индивидуалды дамуына жол сілтейді, ал жалпы әлеуметтенуге әр әлеуметтенуші өз үлесін ... ... ... ... болашағының тарихының маңыздылығын казіргі қоғам дамуына тәуелді болып табылады Тұлғаның әлеуметтенуі индивидуалды дәрежеде бірнеше үрдістен тұрады: 1 ... ... ... ... ... ... Бірақ олардың өзара әсерлесу мінездемесі жас, интеллектуалды дәреже, жыныс тағы сол сияқты ... өз ... ... 2 ... орта да ... тұлға болып дамуына септігін тигізеді. 3 Тұлғалық жеке бас ... ... ... ... 4 ... ... әсер ететін аспект болып мәдениет саналады. Негізгі әлеуметтену феноминдеріне мінез-құлық стереотиптерін игеру, істегі әлеуметтік нормаларды игеру, дәстүр - қызығушылықтарды, құндылықтарды, ... ... ... ... Ал ... ... ... ретінде: жанұя, мектептік мекемелер, формалды емес ұйымдар, жоғарғы оқу орындары, еңбек ұжымдары т.с.с. есептелінеді Тұлғаның әлеуметтік - ... ... ... әсер ... ... ... еңбек деп қарастырылатындықтан әлеуметтену тұлға дамуының үрдісі ретіндегі үш негізгі негізгі ... ... ... ... ... ... ортамен әлеуметтік байланысын кеңейту болып табылады. А. Н. Леонтьевтің пайымдауынша, адам ... ... ... ... ... түрлерімен айналысады Мұнда үш негізгі маңызды үрдіс өтіледі. Біріншіден. бұл әр іс-әрекет ... ... және оның ... ... ... ... ... болады. Ол әр тұлға үшін маңызды іс-әрекет аспектісін анықтауы, игеруі болып табылады. Осындай бағдардың жемісі ретінде іс-әрекетті тұлғалық ... деп ... ... Оның негізінде екінші үрдіс туындайды, яғни - негізгі таңдалған іс-әрекет ... ... және ... оған бағынышты ету. Үшіншіден, іс-әрекетті жүзеге асыру барысында тұлға жаңа ... ... ... ... игереді. Осындай жаңартулардың кысқаша мәнін іс-әрекет жүйесіндегі дамушы индуктивті ... оның ... ... ... ... ... ... айқындалады. Осы мәселе тұрғысындағы зерттеулерде мақсатты білім алу үрдісім қарастыру негізгі сауалдарды құрайды. Өкінішке орай, оның әлеуметтік-психологиялық аспектісі ... ... ... аз ... контектісінде қарастылатын екінші аумағы қарым-қатынас та оның іс-әрекетпен тығыз байланыста болғандықтан әлеуметтенуді кеңейту, ұлғайту жағынап қарастырады. Қарым-қатынасты кеңейту ... ... ... ... ... ... деп ... ал осы тереңдету ретінде монологтық қарым-қатынастан диалогтікке көшу, децентрация, яғни қарым-қатынас ... ... ... оны ... қабылдай алу мүмкіндігі қарастыралады Әрине, тұлғаның өмір сүру барысында қарым-қатынас ету ерекшелігі оның қоғамдағы статусын, жақындағылары арасындағы орнын белгілейді. Әлеуметтенудің ... ... яғни ... сапа ... ... оның ... ... Өкінішке орай, осы мәселе төңірегінде даулы қайшылықтар өте көп, себебі авторлардың тұлға концепциясында түрліше қабылдайды Тұлғаның әлеуметтік-психологиялық кестесі ... ... ... - ... жоспарда толығымен феноменологиялык тұрғы немесе гуманистік психологияға, интеракционизмге, аз дәрежеде психоанализмге сүйенеді. Тұлғаның . ... ... ... ... т.б. ... ... құрылу үрдісіне байланысты белгілі бір арнайы кезеңдер кестесін көрсетпеген. К.Рождерс бойынша адам өміріндегі басқарушы мотив - ... ... яғни өзін ... ... ... ... жақтарын ашу, осы фундаменталды тенденция негізгі мотивациялық тенденция болып табылады. Мәнді сыртқы шектеулер немесе антагонистік әсерлер жоқ болса, онда ... ... әр - ... ... ... арқылы көрінісін береді. Сонда тұлғаның дамуы, оның мінез-құлқы қоршаған орта әсері арқылы ... ... үшін ... ... ... ... ... болып, адамның өзіндік актуализациялануға ұмтылысы болып табылады. К.Роджерс теориясының контекстінде өзіндік ... ... - ... ... ... тұлға болу мақсатындағы өмір бойы өз потенционалын іске қосу ... ... жету ... адам ... ... ... ... толы болады. Өзіндік актуализацияланатын адам еркін, тағдырдың әр мезетіне қанағаттанып өмір сүреді. Адамзат табиғат күшіне байланысты негізінен активті және өзіндік ... Әр ... ... өз ... ... ... интерпритациялайды және оның ішкі әлемі толығымен тек оның өзіне ғана ашық. Тек ... ... ... адам ... ... кілт ... ... Сол себепті адамның субъективті сезінулерін зерттеу психологиялық зерттеудің негізгі аспектісі болып табылады. ... нақ осы ... ... ... ... ... мінез-құлыққа адамның болашағын қалай болжайтындығы әсер етеді. Л.Хьелл, Д.Зиглердің оқулығында осы мәселеге байланысты ... ... ... . ... ... К.Роджерс тұлғаға байланысты контексіндегі иесяны ұстанады Тұлға дамуын әлеуметтік-психологиялық тұрғыдан түсіндіруде оның мотивациялық ... ... ... Мотивацияның тұлға өміріндегі мәні жайлы сауал көптеген ғалымдарды толғандырған, ... бірі ... ... ... Ол ... барлық қажеттеліктері туа біткен және олардың іскс асуы ... ... ... сүйенеді деп ұсынған.
3. Жеке адамның әлеуметтенуі
Жеке адамның қалыптасуы, индивидтің әлеуметтік-мәдени күйге түсуі - бұл өте күрделі ... Оған ... ... ... ... қатысады. Әлеуметтану ғылымы жеке адамның әлеуметтену процесін, әлеуметтік қасиеттердің, құндылықтардың, мұрат-мақсаттардың, ережелердің және әлеуметтік мінез-құлық, білім алу, іскерлік пен ... ... ... ... ... ... ... негізгі қатарды белгілеуге тырысады. Сол арқылы адам әлеуметтік байланыстардың және қауымдастықтардың әрекет ететін мүшесі болады. Ал қоғам өз өмірін ... ... ... ... ... ... ... процесінің түрі және үлгісі қоғамның қандай кұндылыктарға бағынуына, әлеуметтік әрекеттестіктердің қандай түрінің туындауына байланысты екенін ... ... ... ... ... ... Г.Тардтың шығармаларынан бастау алады. Оның теориясының негізі - адамдар қарым-қатынасының түбірі еліктеу қағидасы болып табылады. Ал оқытушы - ... ... ол ... ... ... деп ... ... социологы Т.Парсонс индивидтің көпшілік мақұлдаған беделді адамдармен араласу процесіне әлеуметтік жүйенің ... ... ... ... ... ... ... Оның ойынша, жанұя мен білімді қоса алғанда әлеуметтену институттары әлеуметтік ... ... ... атқарады.
Әлеуметтену процесінің бір маңызды ерекшелігі - бұл әлеуметтенудің тек балалық шақпен жастық ... ғана ... оның жаңа ... мен ... және қажетті әлеуметтік касиеттерді есейген адамның бүкіл өмір бойы игеруі.
Әлеуметтену процесінің екінші маңызды ерекшелігі - бұл жеке ... ... ... ... институттары арқылы) не әдейі емес, жасырын (латентті) әлеуметтенуі. Бірінші жағдайда адам қиындықтармен қақтығыса отырып, белгілі бір ... ... ... ... ... жағдайда әлеуметтік құндылықтар жүйесінің нақты қызметі жеке адамның қалыптасуына әдейі болмаса да шешуші әсер ... ... ... ... - бұл жеке ... өз ... ... дара нақты келбетін табуы екенін айрықша атап ... ... ... ... ... пассивті бейімделуден бөлек, жеке адамның әлеуметтік жағдайларға көнуінің, оның ... бір ... ... ие ... ... сыртқы (әлеуметтік) және ішкі (биогенетикалық және рухани) факторлар ықпалымен және жеке ... ... ... ... ... ... проблемасы бірқатар ғылымдардың-философия, социология, психология, педагогика ғылымдардың зерттеу объектісіне ... ... ... ... ... мен ... іс-әрекеттің субъектісі ретінде қарастырса, психология оны психикалық қасиеттер мен процестердің: мінез-құлық, темперамент, қабілет, т.б. тұрақты жиынтығы ретінде ... Осы ... және ... да ... ... ... ... отырып, әлеуметтану ғылымы тұлғаны әлеуметтік өмірге белсеңді түрде араласатын, әлеуметтік қатынастардың субъектісі ... ... ... - ... ... ... ... өйткені қоғамдағы болып жататын әлеуметтік құбылыстар мен процестердің, сол сияқты жекелеген адамдар мен әлеуметтік ... ... ... ... жеке тұлғалардың мәнді сипатты белгілері арқылы түсінуге болады. Басқаша айтқанда, жеке тұлғаның мінез-құлқы арқылы тұтас топтың, қоғамның ... ... ... ... ... ... ... барлық дерлік салаларындағы қызметін (отбасы, экология, саясат, құқық, білім беру мен тәрбие, ... ... ... ... жатқызады.
Тұлға әлеуметтік қатынастар мен байланыстардың бастапқы агенті ... ... ... кім? Бұл ... жауап беру үшін , , деген ұғымдардың арасындағы мазмұндық ... ... ... керек. деген - адамзат баласының жер бетіндегі басқа биологиялық организмдерден өзгеше қасиеттерін ... ... ...
адам ... ... ... жеке адам. Индивидуалдық - бұл әр адамның өзіне ғана тән жеке-дара ... ... яғни бір ... ... ... ... Ал, дегеніміз, адамның тек табиғи-биологиялық қасиеті ғана емес, ол табиғаттан тысқары тұрған, тек қана қоғамда өмір сүріп, қоғаммен тығыз ... ... ... ... ... Мұны ... әлеуметтік сипатының бастамасы деп те атайды. Нақтылап айтсақ, тұлға дегеніміз, индивидтің табиғаттан тыс адами қасиеті, яғни оның әлеуметтік өмірінің ... ... ... ... Адам ... өмір сүре ... ... өмір сүруім, сенің өмір сүруіңді және басқалардың өмір сүруін қажет ... және ... де ... ... - ... ... Барлық адамға тән ортақ қасиет - ол тек қоғамда ғана өмір сүреді. Ол қоғам ішінде ғана нәтиже ... ... ол ... ... ... бойына сіңіреді. Жаңа туған сәбидің ата-анасынан тәуелсіз өмір сүруге ешқандай қабілеті болмайды. Бұл жағынан ол жануар, хайуанаттардың кез келгенінен ... ... ... ... ... шыққан құс балапаны бірден тамақ іздеп жүгіреді. Ата-ананың, басқа адамдардың қамқолық ... адам ... өсіп ... ... ... еді. ... ... бір жағдайлармен кішкентай адам балаларын аңдардың алып кетіп, жылдар бойы өз орталарында тірі қалдырып қойған фактілерінтарихтан ... ... ... ... мәлім болған жағдайлардың барлылығында да балалар адам қалпынан айырылып қалған. Төрт аяқтап еңбектеп жүріп, өзін асырап өсірген жануарлардың ... ... ... ... ешбір қабілеттері болмаған. Кейбір олардың қолға түскендерін адам қалпына ... ... екі ... жүруді үйретуге тырысқан талай белгілі маман ғалымдардың әрекеттері нәтиже бермеген. Демек, адамның адамдық қасиеттерін қалыптастыратын тек қоғамдық орта. Ол үшін адам ... ... ... сол ... қол үзіп ... ... Осы ортамен тығыз байланыс, қатынаста болып, сол ортаның (топтың, ұйымның, алуан түрлі басқа қауымдастықтардың) іс-тәжірибелерін, сапа қасиеттерін өзінің бойына сіңіруі ... ... ... дүниесінен бөлініп шығуының негізі - өмір сүру ортасын өз ... ... ... ... ... ол үшін ... ... оның ең қарапайым түрінен бастап, бірте-бірте жетілдіру жолын меңгеру қабілетінде болды. Тек еңбек процесінде адамдар бір-бірімен ... ... ... ... сөз ... ... үйренеді. Бара-бара адам еңбегі материалдық және рухани мәдениет жүйесінің субъектісі, яғни жасаушысы болып шықты. Қоғамдық ... ... өмір ... ... ... ... (тамақ, киім, баспана) өндіру қажеттілігінен туады. Осыларды еске ала отырып, адам ... ... ... ... ... ... ... түсетін, өзара байланыс жасауға толық қабілеті бар тіршілік иесі деп анықтама беруге болады. Бұдан адам ... тек ... жағы ... тыс үлкейтіліп, оның биологиялық, психологиялық жақтарының маңызы төмендетіліп, ... ... отыр ... пікір тумауы тиіс. Анығында адамның өлшемі (кейбір уақытта құрылымы деп те айтады) үш түрлі ... ... ... және ... ... өлшем - бұл адам организмінің түр бейнесі мен құрылымының (морфологиясын), ... ... ... ... және формаларын зерттейді, оның атқаратын, орындайтын қызметін, шығу негізін, ми, ... ... т.б. ... ... өлшем - адамның ішкі жан дүниесі, онда жүріп жататын саналы және санадан тыс құбылыстар мен процестер, (сезім жүйесі, ... ... жек ... не сүю, мақтаныш, не қорлану, күйініш, не наразылық, ойлау) адамның еркі мен сипатын ... ... т.б. ... Осыған орай жеке-жеке алып қарағанда бұл екі өлшемнің әрқайсысы адам ұғымын ... ... ... ашып бере алмайды, өйткені биология мен психология адамдарды жеке-дара зерттеп, оларды тұлға ретінде көрсете алмайды.
Әлеуметтік өлшем - ... ... яғни ... бір тип, ... адамның үлгісі, образы, бейнесі, моделі ретінде қарайды. ... ... ... ... оны ... тұрған орта, мұнда ол үнемі іс-әрекет, қызмет атқарады, үнемі онымен тығыз байланыс, қатынаста болады. Осыған сәйкес ... ... ... тән ... ... ... отырады.
Әлеуметтану тұлғаның идеалды типін, яғни оның қоғамның идеясына сәйкес келетін немесе идеалды емес, яғни қоғамға сәйкес келмейтін типін, оның ... ... ... ... айырмашылығы барын зерттейді. Әлеуметтануда тұлға негізгі екі тұрғыдан қарастырылады:
а) Тұлғаның қоғамдық қатынастар жүйесіне араласып, мұның бар ... ... ... ... ... ...
ә) Әлеуметтік қатынастардың және саналы іс-әрекеттің субъектісі ретінде тұлғаны қарастырады.
3.1 Әлеуметтік шындыққа бейімделу
Әлеуметтік шындыққа бейімделу, ... бұл ... ... ... ... себебі, бұл қоғамның функциялануының міндетті шарты. Бірақ мұнда әдеттегі әлеуметтену процесінен тыс, жеке адамның ... ... ... ... оның әлеуметтік белсенділігімен байланысты шектен шығушылық болады. Бұл шектен ... ... ... түрі ... ... ... бірі ... (лат.conformism - ұқсас, тәрізді) деп аталады. Конформизм - өз ... ... ... бір ... ... ... бағынумен сипатталады. Конформизмнің әлеуметтік сипаттамасы - бұл конформды саналы адамның әр түрлі өмірлік жағдайда өзін ақтау ... мен ... ... ... жағдай ағымына жабуы.
Ал енді жеке адамның әлеуметтенуінің механизмі әлеуметтік бақылауға тоқталайық. Бұл терминді ғылымға енгізген француз социлогы Г.Тард. Басында ... оны ... ... ... ... құралы ретінде қарастырған. Кейіннен, бұл терминнің ... ... ... ... әлеуметтік бақылауды жеке адамның әлеуметтенуінің бір факторы деп қарады. Г.Тард көзқарасының ықпалымен американ ... ... ... ... ... ... индивидке мақсатты түрде әсер етуі және индивидттің мәдениетті игеруі мен оны ұрпақтан - ... ... ... ... ... ... ... әлеуметтік күш пен адамзат табиғаты арасындағы белгілі бір қатынасты үйлестіруші деп түсінді.
Әлеуметтік бақылау - бұл нормативті жөнге келтіру ... ... ... ... ... ... ... құрал. Әлеуметтік бақылау жүйесін тұрақтандыру функциясы - ... ... ... ... ... ... ... үстем типтерін тудыру болып табылады. Әлеуметтік бақылау жүйесінің мақсатты қызметі, оның бағыттылығы және маныздылығы берілген әлеуметтік жүйенің, ондағы бір-бірін ауыстыратын ... ... ... ... ... - ... әлеуметтік - экономикалық, әлеуметтік - ... ... - ... ... ... ... - ... әлеуметтік институттар: саясат, білім, мәдениет, мораль бағытындағы индивидтердің әлеуметтік тәртібін реттейді.
Әлеуметтік бақылау механизмі - ... әр ... ... ... (қоғамдық көзқарас әсерінен репрессияға дейін) әлеуметтік топтар көмегімен жеке адамның белгілі бір рөльдің нормаларға сәйкес әлеуметтік рөльді ... ... ... ... іс-әрекет пен жеке адамның мінез-құлқының механизмдері.
Әлеуметтік іс-әрекет, жеке адам мінез - құлқы ... мәні ... ... ... ... реакциясын емес, басқа адамдардың қажеттіліктері, қызығушылықтары және әрекеттерін және ... ... ... ... ... ... ... жасалған мақсатты әрекеттерді бақылайды. Адамның ыстық шәйнекке тигендегі немесе екі асығыс адамның ... ... ... ... реакция әлеуметтік әрекетке жатпайды. Ал басқа адамдармен қарым-қатынас және жеке ... ... ... оның әлеуметтік институттар арқылы қажеттіліктерін өтеуі - бұл әлеуметтік іс-әрекет түрлері.Әлеуметтік іс-әрекет адамның ... ... ... оның ... өтеу ... ... қатынасты белсенді қолдану немесе өзгерту үрдісін сипаттайды. Мотиві бар және ... ... ... бар жеке адамның өз қылықтарының және басқа әлеуметтік әрекеттерінің жинағы адамның мінез-құлқын құрайды. Жеке адамның мінез-құлқы мен ... ... ... ... оның ... мен ... табылады. Қажеттіліктер адамның сыртқы әлемге, әлеуметтік ортаға деген ... ... ... екі ... ... ... және ... (қоғаммен құрылған).
Қажеттіліктер өмір сүру жағдайын сипаттайды. Өмір жағдайларына қанағаттанбаушылық өмір жағдайларын қолда бар мүмкіндіктер және еңбек ... ... ... ... ... ... ... іс-әрекетінің сипаттамасына айналады. Мүмкіндіктеріне қарай индивид мақсатты түрде белгілі бір әлеуметтік жүйедегі белгілі бір қажеттілікті қанағаттандыру ... ... ... Енді осы ... жеке адамның мүдделері, оның мәні көрініс табады. Мүдде ретінде, ең ... ... ... ... екіншіден, оның басқа адамдар қызметіне тәуелділігінің сипаттамасы, үшіншіден орнаған әлеуметтік қатынастардан туындаған қажеттіліктерді қанағаттандыру жолдары және тәсілдері көрінеді. Адам нақты ... ... үшін ... мен ... ішкі ... ... тануы керек. Мотивтер - әрекетке ішкі нақты қозғаушы, белгілі бір жағдайда адам ... ... ... - белгілі бір игіліктерді немесе ... ... ... ... ... ... және ... адам санасындағы көрінісі. Мотивтер, индивидтердің белсенділігінің ішкі қозғаушысы. Олардың ... ... күші - ... ... ... ... объективті әсерімен ерекшеленеді. Стимул жеке адам қызметінің себебіне айналуы ... егер де ол ... пен ... ... ... ... субъективті құндылық болып табылса. Құндылықты бағыттар жеке адамның әлуметтік ұстанымы бола отырып, оның мінез-құлқын реттейді. ... ... - бұл жеке ... ... ... ... ... сәйкес әрекет етуі. Құндылықтық бағыттар жоғары деңгейдегі әлуметтік ұстанымдар бола отырып, жеке адамның өмір сүру жағдайымен, ... ... жеке ... ... және ... ... ұстанамдарымен, жеке іс-әрекеттің реттейтіндігімен ерекшеленеді. Құндылықты бағыттар жеке адамның негізгі әлуметтік мүдделерін ... оның ... ... бағытын анықтайды. Құндылықты бағыттар индивидтің өмірлік позициясы, оның көзқарасы, адамгершілік қағидалары түрінде болады. ... жеке адам ... ... бір ... ... ... екінші жағынан - бұл бақыт. Ауртпалық болады, себебі, әлеуметтік қызметтерді орындау оңай емес. Мысалға, жауапкершілік ... ... ... ... ... ... бола тұрып жеке адамның бұл функцияны орындамауы мүмкін емес. Ол ... ... ... ... ... және екі жақты міндеттер қабылдау. Басқаға деген жауапкершілігі бар жеке адам қауымдастықтың өзіне де осы талапты ... ... ... ... болу ... ... қоғамдық міндеттерді орындауында талап етеді. Соның нәтижесінде өз ... ... және ... ... сай ... ... ... дүниесінен бөлініп шығуының негізі - өмір сүру ортасын өз еңбегімен өзгерту, қайта жасау тәсілін, ол үшін еңбек құралдарын, оның ең ... ... ... ... жетілдіру жолын меңгеру қабілетінде болды. Тек еңбек процесінде адамдар бір-бірімен қатынас, байланыс жасауды, ... сөз ... ... ... ... адам ... ... және рухани мәдениет жүйесінің субъектісі, яғни жасаушысы болып шықты. Қоғамдық қатынастар адамның өмір ... ... ... ... (тамақ, киім, баспана) өндіру қажеттілігінен туады. Осыларды еске ала отырып, адам дегеніміз, еңбек әрекетімен шұғылдана алатын, ... ... ... ... ... жасауға толық қабілеті бар тіршілік иесі деп анықтама беруге болады. Бұдан адам мәнінің тек қоғамдық-әлеуметтік жағы шамадан тыс үлкейтіліп, оның ... ... ... ... ... жоққа шығарылып отыр деген пікір тумауы тиіс. Анығында адамның өлшемі (кейбір уақытта құрылымы деп те айтады) үш түрлі ... ... ... және ... ... өлшем - бұл адам организмінің түр бейнесі мен құрылымының (морфологиясын), басқаша айтқанда, органимзнің ... және ... ... оның ... ... ... шығу негізін, ми, жүйке жүйесін, т.б. қамтиды. Әлеуметтік өлшем - адамды тұлға, яғни белгілі бір тип, бірнеше адамның ... ... ... ... ретінде қарайды. Тұлғаны жан-жақты осылай қалыптастыратын оны қоршап тұрған орта, мұнда ол ... ... ... ... ... ... ... байланыс, қатынаста болады. Осыған сәйкес әрбір қоғам өзіне тән ... ... ... ... ... ... ... Д. Әлеуметтік психология. 2000 - 688б
* Реан А. А., Коломинский Я. Л. ... ... ... ... Ж. ... ... 2002 - 132б
* Богословский В. В. Жалпы психология. Алматы: Мектеп, 1979-350 б.
* Рубинштейн С. Д. Жалпы психологияның ... 2 ... 302 б
* ... Н. ... ... көмекші оқу құралы. Алматы 1992 ж
* Жүкешев Қ. М. Ұлттық психологияның мәдени - ... ... ... 1999 - 251 б
* ... К. А. ... психология мен халық тәрбиесі болашақтың бастауы хақында. ... , 2000 - 554 б
* ... Р. ... ... Санат, 1994 - 88 б
* Андриенко Е. В. Социальная психология: Учеб.пособ.для ... ... В. А. ... М: ... 2000 - 264 б
* ... В. В. ... ... Алматы: Мектеп, 1979-350 б
* Рубинштейн С. Д. Жалпы психологияның негіздері, 2 басылуы, 1946 - 302 б .
* ... Н. ... ... ... оқу ... ... Қазақ университеті, 1992 - 96 б
* Жүкешев Қ. М. Ұлттық психологияның мәдени - ... ... ... 1999 - 251 б
* ... Ә. ... ... ... Білім, 1991 - 281 б
* Жантикеев С. Психология: Учебное пособе. Астана: Елорда, 2001 - ... ... С. Д. ... психолгия негіздері, 2 - басылымы. 302 б
* Жаңабеков Ж. Психология. Алматы: Қазақ университеті, 2002 - 132 б
* ... ... ... ... ...

Пән: Социология, Демография
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 22 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"Тұлға психологиясы"4 бет
"тұлға"3 бет
"Халықаралық тасымалдарды рәсімдеу шарттары"3 бет
«HSBC Қазақстан» АҚ ЕБ18 бет
«АТФБанк» АҚ банкі145 бет
«Биология. Адам және оның денсаулығы» (8-сынып) пәнін оқытуда жеке тұлғаға бағытталған технологияны пайдалану39 бет
«Қазақстан Республикасының азаматтық құқығы»18 бет
Азаматтар өтініштерімен жұмыс азаматтар өтініштерінің түрлері анықтамасы, азаматтардың хаттарын, өтініштерін және шағымдарын қарау жөніндегі құжаттармен жұмыс істеу30 бет
Азаматтық іс жүргізу құқығы қағидаларының түсінігі16 бет
Азаматтық іс жүргізудегі үшінші тұлғалар18 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь