Баланың жетіліп дамуын қоршаған ортаның ықпалы



Жұмыс түрі:  Материал
Көлемі: 14 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге
Таңдаулыға:   
Тегін:  Антиплагиат

Қандай қате таптыңыз?

Рақмет!






ЖОСПАР
Кіріспе 3
1.Арнайы оқыту мен тәрбиелеу теориясының дамуы 4
2. Әлемде арнайы педагогика дамуының заманауи бағыттары" 6
3. Шет елдердегі арнайы білім беруді қаржыландыру. 12
Қорытынды 14
Пайдаланғани әдебиеттер 15

Кіріспе
Қазіргі таңда арнайы педагогика гылымында бірнеше өзекті мэселелер кездеседі. Ол мэселелер арнайы педагогиканың категорияларымен тыгыз байланысты. Яғни оларға: есту қабілеті бұзылған балалар (керең немесе саңырау, нашар еститін, кеш естімей қалғандар); көру қабілеті бұзылған балалар (соқыр, мүлде көрмейтін, немесе нашар көретін ); сөйлеу қабілеті бұзылған, тіл мүкістігі бар балалар- лагоппаттар; интеллектуалды дамуы немесе ақыл-ой, ойлау қабілеті зақымданған, кемақыл (ақыл-ойы, есі кеміс-кемақыл жэне психикалық дамуы тежелген балалар); психикасы мен дене бітімінің дамуы комплексті, күрделі түрде бүзылған (соқыр-мылқаулар);естімейтін-көрмей тін жэне ақыл-ойы жетілмеген, естімейтін т.б); тірек-қимыл аппараты зақымданған балалар; педагогикалық өзгерісі бар (жүріс-тұрысы,мінез-кұлқы, тәртібі бүзылған) балалар жатады. Өкінішке орай, қазіргі таңда дамуында ауытқуы бар балалар саны артуда. Ол балалар арнайы бала-бақшаларда, арнайы мектеп интернаттарында, арнайы сыныптарда жэне де логопедиялық пункттарда тэрбиеленеді. Демек, мүнда олар арнайы коррекциялық жэне педагогикалық көмектермен қамтамассыз етіледі.
Демек, ол дефектологтарға сонымен қатар, бүл мэселелерді шешу көзін табу үшін педагог-психологтарға өте маңызды. Бүл мэселелер мектепке дейінгі, мектеп жасындағы және басқа да жас ерекшеліктер психологиясында кездесетін мэселелердің бірі болып келеді. Яғни, арнайы педагогика бүндай жағдайлар элемдік деңгейде барлық мемлекеттерде кездесетін өзекті мәселелердің бірі болып табылады. Мэселен, АҚШ елінде, Ресей еліне қарағанда дамуы артта қалған балалар саны көп. Сонымен қатар өз елімізде де дамуы артта қалған балалар саны жэне де ақауы бар балалар да аз емес. Осыдан арнайы психологияда туындайтын мэселелер осы балаларға қолданылатын психокоррекциялы жүмыстар мен психологиялық элеуметтік қамтамассыз ету жағдайларының, қазақ тіліндегі оқу қүралдарының жэне техникалық қүрал-жабдықтардың аздығы. Жалпы айтқанда, курстық жүмыста қарастырылған негізгі мәселелер, концепциялар сол сияқты теориялар Л.С.Выготскидің түжырымдамалары мен салыстырмалы түрғыда түйінделіп жасалынған. Алайда бүл мэселелерді психологиялық жэне педагогикалық түрғыда қарайтын болсақ, дамуында ауытқуы бар балалардың ортамен қарым-қатынасы жэне олардың оқу барысындағы іс -әрекеті, ппедагогикалық ерекшеліктері арнайы педагогика ғылымында үлкен сүрақты туындатады. Демек мүндай эр түрлі категориядағы балалармен педагог-психологтардың жүмыс жасауы, олардың деңгейіне сэйкес әдіс-тәсілдердің қолданылуы жэне олардың таным процесстерінің ерекшеліктерін айқындауы жайында туындайтын сүрақтар арнайы педагогика ғылымында қарастырылады. Жэне де арнайы педагогика ғылымында бүл мэселелер мен қатар теориян тэжірибе жүзінде қарастырылуы жайында да сөз болады. Осы жайында байсалды жүмыстар хіх-хх ғасырдан бастап жүзеге асырыла бастады.
1.Арнайы оқыту мен тәрбиелеу теориясының дамуы
Кеңестік революцияға дейін оқу орындары саны өте аз мөлшерде приюттік типте болды.Дене және ақыл -ойы жағынан ақаулығы бар балаларды оқыту мен тәрбиелеу мемлекеттік жүйедегі білім беру саласына енгізілді.Ұлы қазан жеңісінен кейін кеңестік мемлекет ақаулығы бар балаларға аса ерекше түрде көңіл бөлуді қолға алды.1918 жылы ақаулығы бар балаларға жекелей қайырымдылық сипаттағы балалар мекемесі болып, ол жалпы мемлекеттік жүйедегі білім білім беру саласына қосылды.1919 жылы Халық комиссариаты кеңесі саңырау, соқыр, ақыл- ойы кеміс, психикалық жағынан ауру балаларды емдеу, оқыту және тәрбиелеу ісі жөнінде жұмысты қолға алды. Сол кезде мүмкіндігі шектелген балаларға көмек ету ісіне мемлекеттік қоғам қайраткерлері А.И.Ульянова - Елизарова,А.В.Луначарский, А.М.Горький араласты.Осыдан бастап біртіндеп ақаулығы бар балаларға оқыту және тәрбиелеу ісі ғылыми негізілікте дами түсті. Психология, медицина, педагогика салаларындағы В.М.Бехтерев, Л.С.Выготский, В.Н.Мясищев,Г.И.Россолимо,Ф.А.Роу,В .М.Кащенко,Н.М.Лаговский, Н.А.Гроборов мүмкіндігі шектелген балаларға өз қызығушылықтарын танытып, өз үлестерін қосты.1920 ж. өткен съезд және конференцияларда Балаларды қорғау және балалар кемшілігін қорғау бойынша арнайы білім беру жүйесінде дефектология өздігінен дербес білім аймағына айналды.1929 ж. елімізде 1-ші рет ақаулығы бар балаларды оқыту мен тәрбиелеу және оларды еңбекке әзірлеу мәселесін зерттеу жөнінде ғылыми орталықтың құрылуы аса үлкен жаңалық болды. Бұл экспериментальдық дефектологиялық институтқа (ЭДИ) көрнекті кеңес ғалымы И.И.Данюшевский (директор), Л.С.Выготский (ғылыми қызметкер) қызмет етті. Біртіндеп жылдан жылға ақаулығы бар балаларға қоғам ,мемлекет тарапынан көмек ету және оларды үйлесімді жағдаймен қамтамасыз ету қарқынды дами түсті.1971 жылы Біріккен Ұлттар Ұйымында Ақыл- ойы кеміс тұлғалар құқығы Деклорациясы, 1971 жылы Мүгедектер құқығы туралы Деклорация қабылданды. Еліміздің ірі қалаларында арнайы мектептер кеңінен ұйымдастырыла түсті Қазіргі кезде де ақаулығы бар балаларға арнайы көмек беру, олардың түзелуіне жағдай жасаумен қамтамасыз ету қоғам және мемлекет тарапынан белсенді түрде іске асырылуда. Әрбір арнайы мектептер жұмысы арнайы бағдарламалар бойынша, әдістемелік бағытта, оқу және көрнекі құралдар арқылы іске асырылды. Көмекші және арнайы мектептер Ғылыми зерттеу институтымен тығыз байланыста жүргізіліп дами түсуде.Балалардың ақаулықтарын дер кезінде анықтау, ерте медициналық зерттеу, психологиялық- педагогикалық диагностика жұмысын жүргізу, олардың ақаулықтарын дұрыс және нақты анықтай отырып медициналық- педагогикалық-психологиялық көмек беру істері де қарастылуда.
Біздің елімізде ақаулығы бар балаларды есепке алу және оларды қамтамасыз ету денсаулық сақтау, білім беру және әлеуметтік мекемелер қызмет етеді.
Денсаулықсақтаумекемесі:
* әртүрлі ақаулық дамуына қарай оларды жаппай белсенді түрде зерттеу;
* нәрестелік, сәби, мектепке дейінгі, кіші шәкірттік, жасөспірім шактардағы дамудың түрлі бұзылыстарын ерте анықтау;
* жүйелі түрде дәрігерлік бақылау, қажетті әдістер негізінде терең түрде диагностика жүргізу, бұған психолог, дефектолог және медициналық мамандарді тарту;
* арнайы емделу орындарында және емхана жағдайларында ауруды емдеу;
* медициналық іс-шараларды жүйелі жүргізу;
* ақаулықтың алдын алу бойынша санитарлық-ағарту жұмыстарын ата-аналармен бірлесе жүргізу; бала дамуының әр кезені бойынша мәселелерді шешу;
* ақаулықтың ауыр түрлеріне дәрігерлік-еңбектік жедел комиссия мен әлеуметтік қорғау мекемелеріне жолдама беру;
* ақаулығы бар балаларды есепке ала отырып оларға көмек беру;
* ақаулық сипаты жөнінде статистикалық мәліметтер жинақтау және іс -қағаздар жүргізу.
Білім беру мекемесі:
Ақаулығы бар балалар мен жасөспірімдердің дамуына педагогикалық түзету жолында 3 жастан 18 жасқа дейінгі аралықта оларды оқыту мен тәрбиелеу және оларды еңбек пен кәсіби даярлауды қамтиды.
* ақаулығы бар балаларға психологиялық- педагогикалық диагностика жүргізу;
* психологиялық-медициналық-педагогик алық кеңес беру;
* ақаулығы бар балаларға арналған статистикалық есеп жүргізу;
* арнайы және көмекші оқу орындарында оларды топтастыру;
Әлеуметтік қорғау мекемесі:
Мүгедек балаларға арналған есеп әлеуметтік қорғау мекемесінде қаралады. Әлеуметтік қорғау мекемесі комиссиясының шешімі негізінде мүгедектік зейнетақымен (төлем ақы) қамтамасыз етіліп, мүгедектерге арналған интернаттарға жолдама беріледі.Интернаттарға 3 жасқа толғаннан кейін, кезекті қозғалыс тәртібімен қамтамасыз етіледі.

2. Әлемде арнайы педагогика дамуының заманауи бағыттары"

Қазіргі таңда арнайы педагогика ғылымында бірнеше өзекті мәселелер кездеседі. Ол мэселелер арнайы педагогиканың категорияларымен тығыз байланысты. Яғни оларға: есту қабілеті бүзылған балалар (керең немесе саңырау, нашар еститін, кеш естімей қалғандар); көру қабілеті бүзылған балалар (соқыр, мүлде көрмейтін, немесе нашар көретін ); сөйлеу қабілеті бүзылған, тіл мүкістігі бар балалар- лагоппаттар; интеллектуалды дамуы немесе ақыл-ой, ойлау қабілеті зақымданған, кемақыл (ақыл-ойы, есі кеміс-кемақыл жэне психикалық дамуы тежелген балалар); психикасы мен дене бітімінің дамуы комплексті, күрделі түрде бүзылған (соқыр-мылқаулар);естімейтін-көрмей тін және ақыл-ойы жетілмеген, естімейтін т.б); тірек-қимыл аппараты зақымданған балалар; педагогикалық өзгерісі бар (жүріс-түрысы,мінез-қүлқы, тэртібі бүзылған) балалар жатады. Өкінішке орай,
қазіргі таңда дамуында ауытқуы бар балалар саны артуда. Ол балалар арнайы бала-бақшаларда, арнайы мектеп интернаттарында, арнайы сыныптарда жэне де логопедиялық пункттарда тәрбиеленеді. Демек, мұнда олар арнайы коррекциялық, психологиялық жэне педагогикалық көмектермен қамтамассыз етіледі.
Демек, ол дефектологтарға сонымен қатар, бұл мэселелерді шешу көзін табу үшін педагог-психологтарға өте маңызды. Бүл мэселелер
мектепке дейінгі, мектеп жасындағы жэне басқа да жас ерекшеліктер педагогикасында кездесетін мэселелердің бірі болып келеді. Яғни,
арнайы педагогикадағы бүндай жағдайлар элемдік деңгейде барлық мемлекеттерде кездесетін өзекті мэселелердің бірі болып табылады.
Мэселен, АҚШ елінде, Ресей еліне қарағанда дамуы артта қалған балалар саны көп. Сонымен қатар өз елімізде де дамуы артта қалған балалар
саны жэне де ақауы бар балалар да аз емес. Осыдан арнайы педагогикада туындайтын мэселелер осы балаларга қолданылатын психокоррекциялы жүмыстар мен педагогикалық элеуметтік қамтамассыз ету жағдайларының, қазақ тіліндегі оқу қүралдарының жэне техникалыққүрал-жабдықтардың аздығы. Жалпы айтқанда, осы негізгі мэселелер, концепциялар сол сияқты теориялар Л.С.Выготскидің түжырымдамалары мен салыстырмалы түрғыда түйінделіп жасалынған. Алайда бүл мэселелерді психологиялық жэне педагогикалық түрғыда қарайтын болсақ, дамуында ауытқуы бар балалардың ортамен қарым-қатынасы жэне олардың оқу барысындағы іс -эрекеті, ерекшеліктері арнайы педагогика ғылымында үлкен сүрақты туындатады. Демек мүндай эр түрлі категориядағы балалармен педагог-психологтардың жүмыс жасауы, олардың деңгейіне сәйкес әдіс-тэсілдердің қолданылуы жэне олардың таным процесстерінің ерекшеліктерін айқындауы жайында туындайтын сүрақтар арнайы педагогикағылымында қарастырылады. Жэне де арнайы педагогика ғылымында бүл мэселелер мен қатар теорияның тәжірибе жүзінде қарастырылуы жайында да сөз болады. Осы жайында байсалды жүмыстар хіх-хх ғасырдан бастап жүзеге асырыла бастады. Ал қазіргі кезде арнайы педагогика ғылымында осы айтылған мэселелерге жауапқайтаратынматериялдардыңаздығы нан туындапотыр. Арнайы педагогика, сонымен қатар дефектология ғылымының бөліміндегі кейбір ғылыми аумақтарды да өз ішіне алады. Демек, психологиялық, педагогикалық жэне физикалық жағынан артта қалған балаларды өздігімен қоғамдық өмірге жэне еңбекке баулу; оларды дайындау; жан-жақты үйрету, оларға эр түрлі эдістерді жүргізу, коррекция, компенсация, реабилитация, абилитация жүмыстарын жүргізу,сонымен қатар оларды оқыту, тэрбиелеу, зерттеу арнайыпедагогика ғылымының аумағында қарастырылады.
Арнайы педагогиканың негізгі методологиялық проблемасы болып сөздік емес психологиялық эдістеменің қолданылуы мен өңделуі болып табылады. Жалпы айтқанда арнайы педагогика ғылымында жүргізетін зерттеулер, эдістемелер эр баланың деңгейімен ерекшеліктерімен
жүргізіледі. Яғни баланың даму деңгейі, ақыл-ойының деңгейі, көру есту дефектісінің деңгейімен ескеріле отырып, зерттеу эдісін қолданамыз. Аномальді балалардың негізгі категорияларына:
Естуінде бүзылысы бар балаларды жатқызамыз. Яғни( саңыраулар, нашар еститіндер, мүлдем естімейтіндер, көру бүзылысы бар балалар: (соқыр, нашар көретіндер ); сөйлеудің күрделі бүзылысы бар балалар (Логопаттар); ақыл-ойында ауытқуы бар балалар ( ЗПР балалар); психофизиологиялық дамудағы комплекстік бүзылыс ( соқыр-мылқау , ақыл-ойында ауытқуы бар соқырлар, ақыл-ойында ауытқуы бар саңыраулар,); жэне де қимыл қозғалыс аппаратында бүзылысы бар балалар жатады.
Сонымен қатар, дамуында ауытқуы бар балалардың басқа да топтары бар, олар:
Мінез - қүлықының психопатиялық формасы, яғни олар мектепте бейімделе алмайды жэне мектепте неврозбен зардап шеккен балалар болып табылады. Жэне де балалардың ерекше тобы, педагог пен психологтардың зейінін өзіне аударатын топ ол: дарынды балалар тобы болып табылады. Аномальді балаларды оқыту мен тэрбиелеу, оларды қоғамдық өмірге, өнімді еңбекке баулу- күрделі элеуметтік жэне педагогикалық проблема болып келеді. Аномальді балалар- күрделі эрі эртүрлі мінезді топ. Әртүрлі аномальділердің дамуы балалардың элеуметтік байланысында қүрылуда эртүрлі көрінеді.
Арнайы педагогикағылым ретінде эртүрлі кемістігі бар балалардың психикалық даму заңдылықтары мен ерекшеліктерін, организм қызметінің бүзылуымен байланысты ақпарат кемшілігін, жеткіліксіздігінің орнын толтыруда қамтамасыз ететін компенсаторлы процестердің қалыптасуын, сондай-ақ мүмкіндігі шектеулі балалардың дамуының жас шамалас аспектісін зерттейді.
Қазіргітаңдамүмкіндіктері шектелген балалардытек дефектологиялық, психологиялық жэне педагогикалық жақтармен анықтап алу қажет. Психологиялық зерттеудің өзі оңай жүмыстар емес, демек, эрбір психолог-педагог маманы ондай балалармен психологиялық байланыста жэне тығыз қарым-қатынаста болуы қажет. Демек, бүл мэселелер элемдік мэселелермен парапар. Қазіргі қоғамымыздың дамуы мен тәрбиеленуінің мэні де осы жағдайлармен да тығыз байланысты. Осы мэселелердің туындау
себептері арнайы психология ғылымында қарастырылады. Мүмкіндіктері шектелген балаларды тэрбиелеудің мақсаты мен міндеті психология мен педагогика ғылымдарының жалпы қағидасымен анықталады жэне де қоғамдық өмірге белсенді даярлау, азаматтық борышын қалыптастыру жатады. Мүмкіндіктері шектелгенбалаларды тэрбиелеуде оның мектебімен жанүясы үлкен эсер етеді. Демек олармен тығыз қарым-қатынасты орналастыру қажет. мүмкіндіктері шектелген балаларға физикалық жэне психикалық ауытқуы бар балалар жатады. Демек, ол дефектологтарға сонымен қатар, бүл мэселелерді шешу көзін табу үшін педагог-психологтарға өте маңызды. Бүл мәселелер мектепке дейінгі, мектеп жасындағы жэне басқа да жас ерекшеліктер психологиясында кездесетін мэселелердің бірі болып келеді. Ягни, арнайы педагогика бүндай жағдайлар элемдік деңгейде барлық мемлекеттерде кездесетін өзекті мэселелердің бірі болып табылады.
4.Арнайы педагогика пәндік салаларының болашақ дамуы
Арнайы білім беружүйесінің эр түрлі дэрежедегі дамуында ауытқуы барбалалардың психофизикалық дамуындағы ерекшеліктерін
қалыптастыру, осы түрғыдағы балаларға коррекциялық тэрбиелеу жүмыстарын жүргізуінің бағыты мен оқытудың мазмүны туралы білімді қалыптастыру, сондай-ақ мүмкіндігі шектеулі балалардың дамуының жас шамаласаспектісін зерттеумақсатындабірнешесалалардыөз іне біріктіреді. Олар: 1 .Сурдопедагогика 2.Тифлопедагогика 3 .Олигофренопедагогика 4.Логопедия
Сурдопедагогика (латынша - зигёиз-саңырау) - арнайы педагогиканың қүрамдас бір бөлігі. Ол есту бүзылыстарына үшыраған түлғалардың психикалық даму заңдылықтары мен ерекшеліктерін, білім берудің ғылыми үстанымдарының жүйесін қамтиды. Баланың жалпы дамуы үшін есту талдағыштарының (анализаторларының) қалыпты жүмыс істеуі үлкен маңызға ие. Есту қабілетінің деңгейі оның сөйлеу (тілдік) жэне психологиялық қалыптасуында шешуші ықпалдардың біріне жатады. Есту талдағыштарының бүзылымға үшыраған кезінде бірінші кезекте жэне барынша терең қиналатын сала - баланың тілдік, немесе сөйлеу мүмкіндігі, сол себепті танымдық іс-эрекеті толыққанды дамымай қалады. Талдағыштардың алғашқы кемістігі баланың жалпы дамуының қосымша ауытқушылығын туындатады, ал олар өз кезегінде басқа ауыртпашылықтарға әкеліп соқтырады. Есту дерттерінің эр түрлі көріністерінің өзара эрекеттесуі үшінші, төртінші жэне т.б. деңгейдегі бүзылыстары естімейтін баланың танымдық іс-эрекеттерінің даму қүрылымын бүзып, түрпайыландырып жібереді.Кереңдердің қабілетін дамыту түрлі пікірлер көне заман философтарымен біршама айтылса да, бүл мәселе өте баяу дамыды. Кереңдерді оқытудагы алғашқы тэжірибелері Полына, Бонет, Каррмон, қалаларында жүргізілді.
XVII - ХУІПғғ капиталистік өңдеу дамыды. Даму эсіресе Еуропада қарқынды жүрді. Мүнымен бірге ғылыми білімдер де дамыды. Оқытушылар сурдопедагогикалық мәселелерді жеңуге, оның жаңа жолдары мен қүралдарын іздеуге батыл күресті. Сурдопедагогтар эсіресе кереңдерді ауызша сөйлеуге, оқыту әдістемесін жасауға көп көңіл бөлді.. Кереңдерді жеке оқыту эсіресе Англия, Нидерландия, Франция, Германия елдерінде дамыды. Бүл кезеңде кереңдерді ауызша сөйлеуге оқытудың 2 жолы болды.
1 жол ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Экологиялық ортаның психикалық денсаулыққа ықпалы
Қоршаған ортаның экологиялық проблемалары
Қоршаған ортаның проблемалары
Қоршаған ортаның ластануы дәрістер
Қоршаған ортаның экологиялық жағдайы
Қоршаған ортаның сапасын бағалау
Қоршаған ортаның химиялық ыластануы
Қоршаған ортаның экологиялық ластануы
Қоршаған ортаның экологиялық факторлары
Қоршаған ортаның химиялық ластануы
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь