Жеңіл атлетиканың даму жолы



Жұмыс түрі:  Материал
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге
Таңдаулыға:   
Тегін:  Антиплагиат

Қандай қате таптыңыз?

Рақмет!






Екінші дәріс: Жеңіл атлетиканың даму жолы

Дәріс жоспары:

1.Кеңестік дәуірге дейінгі жеңіл атлетика
2.Кеңестік дәуірдегі жеңіл атлетика
3.Қазақстан жеңіл атлетикасының даму кезеңдері
4.Қазақтың желаяқтары Н.Қосанов пен А. Тұяқов

1. Кеңестік дәуірге дейінгі жеңіл атлетика

Жүру, жүгіру, секіру және лақтыру қимылдары адамның даму процесіне, содан
соң жетілуіне, өмір үшін күресуге өте қажет. Бұл табиғи қимылдарды адамдар
тұрмыста және ойындарда, аң аулауда, соғыста пайдаланған. Жеңіл атлетика
жаттығуларын дене шынықтыру мақсатымен қатар жарыс ретінде өте көне
заманнан бастап пайдаланған. Бірақ жеңіл атлетиканың тарихи ертедегі
Грецияда өткізілген Олимпиада ойындарынан жүгіру жарыстарынан басталады деп
есептеледі (776 ж.б.э.д.). Қазіргі жеңіл атлетиканың тарихи 1837 жылы Регби
қаласында колледж оқушылардың арасында өткізілген екі шақырымға жүгіру
жарысынан бастау алады, 1837 жылдан Англияда әр оқу орындары жеңіл
атлетикадан жарыс өткізетін болды.Кейіннен жарыс бағдарламасына қысқа
қашықтыққа жүгіру, кедергілерден өтіп жүгіру, жүк лақтыру, ал 1851 жылдан
бастап – ұзындыққа және биіктікке жүгіріп секіру енгізілді. 1864 жылы
Кембридж және Парфорн университеттерінің арасында бірінші жеңіл атлетикадан
жарыс өткізілді, кейіннен бұл жарыс жыл сайын өтетін болды. 1865 жылы жеңіл
атлетиканы халыққа тарату мақсатында Англияда жеңіл атлетикадан клуб ашты.
АҚШ-та атлетиканың клубы 1868 жылы Нью-Йорк қаласында, ал студенттік
спорт одағы 1875 жылы құрылды. Сонан соң жеңіл атлетиканы америка
университеттерінде кең қолданыла басталды.
1880-1890 жылдарында әуесқой жеңіл атлетиканың ассоциациялар көп
мемлекеттерде құрылған еді. Қазіргі жеңіл атлетиканың кең дамуы, 1896 жылы
Олимпиада ойындарының қайта өркендеуіне байланысты болды. Бұл ойындардың
ішінде жеңіл атлетикаға басты роль берілген. Бүгінде Олимпиада ойындары-
спортты дамытуға ең күшті жағдай жасады, әсіресе жеңіл атлетика үшін, 1912
жылы Халықаралық әуесқой жеңіл атлетикалық федерация (И.А.А.Ф.) құрылды.
Бұл – жеңіл атлетиканың дамуымен және жарыс өткізуімен басшылық ететін
ұйым. И.А.А.Ф. кеңесінен және комитеттерден құрылған техникалық (ережелер
және рекордтар бойынша), медициналық, спорттық жүгіруден, кросс өткізуден
және әйелдер жеңіл атлетикасынан тұрады. Қазіргі кезде 170-тен аса
мемлекеттің ұлттық жеңіл атлетика федерациялары И.А.А.Ф. мүшелері боп
саналады.

2.Кеңестік дәуірдегі жеңіл атлетика

Еуропа мемлекеттерінде жеңіл атлетика дамуына басшылық ету үшін және
жарыс календарьін жөнге салу үшін, 1967 жылы Еуропа атлетикалық ассоциация
(ЕАА) құрылды, ол 32-ден аса мемлекетті біріктіреді. Россияда жеңіл
атлетика пайда болуы 1888 жылы Петербургтің қасында Тярловода спорттық
үйірме құрылғанына байланысты. Сол жылы Россияда бірінші рет жүгіруден
жарыс өткізіледі. Россия біріншілігі 1908 жылы өткізілді, оған 50
спортшылар қатысты. 1911 жылы бүкіл россиялық әуесқой жеңіл атлетикалық
одағы құрылды. Бұл одақ 20 шақты спорттық лигаларды Петербургтан,
Москвадан, Киевтен және бақа қалалардан біріктірді. 1912 жылы орыс жеңіл
атлеттері (47 адам) бірінші рет Стокгольмде өтетін Олимпиада ойындарына
қатысты. Кеңес өкіметі кезінде жеңіл атлетиканы дамытуға көп күш салған
жылпы білім беру ұйымы. 1922 жылы Москвада бірінші рет Ресей кеңестік
федеративтік социалистік республикасының жеңіл атлетика біріншілігі өтті.
Кеңестік жеңіл атлеттердің бірінші халықаралық жарыстары 1923 жылы
өткізілді, олар Финляндияның жұмысшы спорттық одағы спортшылармен кездесті.
20-шы жылдары өз уақытында сәйкес биік спорттық деңгейге жеткен ағайынды Б.
және В.Громовтар, А.Решетников, В.Калина,М.Подгаецкий және басқалар. 1926
жылы Москвада Бүкіл Ресейлік дене шынықтыру мейрамы өткізілді, ал 1928 жылы
Бүкіл одақтық спартакиада. Бұл жарыстарда ерекше көзге түскен спортшылар:
И.Потанин, А.Кивикяс, и.Озолин, А.Максунов, Т.Корниенко, Д Марков.
1931 жылы Бүкілодаққа ГТО (ЕСКД) комплексін енгізуі, жеңіл атлетиканың
дамуына зор мүмкіндік туғызған, себебі бұл комплекстің ішінде жеңіл
атлетиканың түрлері кең көрсетілген. 1934-1935 жылдары Москвада,
Ленинградта, Киевте, Тбилисиде, Харьковте және басқа қалаларда балаларға
арналған спорт мектептері ашыла бастады. 1936 жылы Кеңестік Социалистік
Республикалар Одағында спортқа еңбегі сіңген шебер В.И.Алексеевтың
бастамасы бойынша Ленинградта арнайы жеңіл атлетикалық мектеп құрылды. Ол
қазіргі кезде де атақты жеңіл атлетикалық мектеп болып есептеледі. 1935-
1937 жылдары балаларға арналған спорт ұйымдар пайда болды. Жас
спартаковец, Жас локомотивец. Келесі жылдары балаларға және жастарға
арналған спорттық қимылдың түрлері және әдістері алға дамыды. 1934 жылы
дене шынықтыру қозғалысының тарихында көрнекті оқиғамен белгіленді. Бұл
жылы ОАК КСРО қаулысымен Спортқа еңбегі енген шебер деген құрметті атақ
енгізілді. Бірінші бұл құрметті атақты, көрнекті Кеңес Одағының атлеттеріне
М.Шамановқа, А.Деминге, А. Максуновқа берілді. 1935-1986 жылдардың ішінде
бұл құрметті атаққа 400 ден аса жеңіл атлеттер ие болды. Спорттың және
спорттық жарыстар жүйесінің дамуы 1935 жылдан басталды, КСРО дене
шынықтырушылардың одақтық классификациясын енгізуге жағдай жасады, ал 1937
жылы КСРО дене шынықтырушылардың классификациясы қабылданды. 1941 жылы
бірыңғай Бүкілодақтық спорт классификациясы енгізілді, 1949 жылы ол қайта
қаралды.Кейіннен 1949 жылдан бастап спорт классификациясы әр кезекті төрт
жылдық олимпиада циклынан кейін түзетілді. 1965 жылы жаңа спорттық атақтар
Халықаралық дәрежедегі КСРО спорт шебері, КСРО спорт шеберіне үміткері.
1949 жылдың 1 қыркуйегінде КСРО –да жеңіл атлетикадан 246 спорт шебері бар
еді, ал 1960 жылы – 970. 1986 жылы – 6000 спорт шебері болған. 1965-1986
жылдардың ішінде 1297 халықаралық классті спорт шеберлер дайындалды.
22 шілде күні 1937 жылы КСРО орталық атқару комитетінің қаулысымен ең
жоғарғы табыстар үшін, бірінші рет көрнекті жеңіл атлеттер С.Знаменский, Т.
Быкова Құрмет белгісі орденімен марапатталды. 1957-1986 жылдардың ішінде
150-аса жеңіл атлетиканың спортшылар мен жаттықтырушылар Кеңес Одағының
орден және медальдарымен марапатталды. 1947 жылы Министрлер Кеңесі Кеңес
спортшыларын спорт және техникалық жоғарғы табыстарға жеткені үшін
марапаттауға медаль және жетондар кіру туралы қаулы шығарды. Дүниежүзілік
және Одақтық рекордты қойған,Кеңес Одағының чемпионы деген атаққа жеткен
және Одақтық біріншілігінде екінші, үшінші орындарды алған спортшыларды
алтын, күміс медальдармен және қола жетондармен марапаттауды бастады. 1952
жылы Кеңес Одағының спортшылары бірінші рет Олимпиадалық ойындарға қатысты.
Алғашқы бастау табысты болды: Н.Ромашкова (диск лақтыру), Г.Зыбина (ядро)
олимпиада ойынының чемпиондары болды. Олимпиада ойындары жеңімпаздарының
ішінде бір олимпиадада екі алтын медаль ұтқан спортшыларды ерекше атап өту
керек. Олар: В.Куц (5000м., 10000м), В.Борзов (100м, 200м), Т.Пресс
(ядро,диск), Т.Казанкина (800м,1500м), В.Маркин (4х400м).
1978 жылы ИААФ конгрессі Олимпиадалық ойындардың алдында келе жатқан
жылда әлем чемпионаттарын өткізу туралы шешім қабылдады. Сонымен әлемнің
басты атлеттері әр жылда ең жоғарғы жарыстарға қатысуға мүмкіндік алды.
Төрт жылдық циклда мынадай жарыстар өткізілді: әлем чемпионаты (4 жылда бір
рет), әлем кубогі (4 жылда бір рет), контингенталдық біріншіліктер (3 жылда
бір рет), ерлер және әйелдер командаларына арналған Еуропа кубогі (2 жылда
бір рет), жасөспірімдер арасында өтетін Еуропа чемпионаты (2 жылда бір
рет), жабық залдарда өтетін Еуропа чемпионаты (жыл сайын), халықаралық
дәстүрлі жарыстар мен матч кездесулері (жыл сайын).
1958 жылдан бастап бұрынғы КСРО-да жыл сайын Знаменские ағайындарына
арналған халықаралық жарыс өткізілетін болды және 1963 жылдан бастап
Правда газетінің бәйгесіне бүкіл одақтық кросс өткізілетін болды, ал 1982
жылдан – жүгіруші күні.
1956 жылы КСРО халықтарының спартакиадасы ашылуының алдында Министр
кеңесінің жанындағы дене шынықтыру және спорт комитеті ашылды. Сонымен
Кеңес Одағы ыдырағанға дейін Қазақстандықтар сол одақтың құрамында болды.

3.Қазақстан жеңіл атлетикасының даму кезеңдері

Қазақстанда жеңіл атлетика он тоғызыншы ғасырдың жиырмасыншы жылдарының
соңында дамиды. Жеңіл атлетиканың ең негізгі түрі болып барлық спорттық
республикалық спартакиадалардың бағдарламаларына кірді. Қазақстанда
отызыншы жылдардың ортасында – ақ талантты жеңіл атлеттер пайда болды,
олар: Х.Мухамеджанов, Ш.Бекбаев, С.Стуге, И.Россишанский, К.Темиргалиев,
Г.Костроминов. Соғыстан кейінгі жылдарда республикада КСРО-ға белгілі жеңіл
атлеттер тәрбиеленді: В.Сухарев,П.Чулок,
В.Карунина,Е.Кадяйкин,Г.Косанов,А.Т уяков.Осы жылдары бастаушы
жаттықтырушылардың жігерлерінің арқасында Ю.Жиров,А.Суслов,В.Гржибко,
Б.Левченко,Н.Степанов, Б.Любимов, Г.Терещенко, А.Розисте, Г.Маейер,
А.Михайлюк, О.Гиржон, Л. Лосев, А.Кирсанов,
Р.Чарыев,Г.Иванов,Т.Мухамеджаров және көптеген басқалардың арқасында
қазақстандық жеңіл атлетиканың көрінетін көтеруі басталды. Қазақстандықтар
екніші КСРО халықтарының спартакиадасында (1959ж) командалық зачетте оныншы
орынға ие болады және Рим қаласында өтетін Олимпиадалық ойындарға қатысу
үшін КСРО құрама командасына Гусман Косанов пен Владимир Савинковты
делегаттайды.1962 жылы Қазақстан құрама командасы орта Азияда өте күшті
команда болып саналады. Осы жылдан бастап республика жеңіл атлеттері өз
негізгі ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Жеңіл атлетиканың ҚР даму тарихы
Жеңіл атлетиканың түрлері
Жеңіл атлетиканың Қазақстанда дамуы
Жеңіл атлетиканың спорт ретінде қалыптасуы
Жеңіл атлетиканың негізгі жаттығуы - жүгіру
Дене тәрбиесі сабағындағы жеңіл атлетиканың ролі
Жеңіл атлетика спортының даму тарихы
Ұлы Жібек жолы жеріміздегі өркениеттің даму жолы
Астрономияның қазақстанда даму жолы
Қазақ халқының қолөнернің даму жолы
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь