Кәсіпорынның қаржылық жай-күйін бағалау

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3

1. Кәсіпорынның қаржылық жай . күйін бағалаудың теориялық
аспектілері.

1.1. Кәсіпорынның қаржылық жай . күйін бағалаудың мәні және
мағынасы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..6
1.2. Кәсіпорынның қаржылық жай . күйін бағалаудың әдістері ... ... ... ... .15

2. “Қазақтелеком” АҚ . ның қаржылық жай . күйін талдау.
2.1. “Қазақтелеком” АҚ.ның қызметіне қысқаша сипаттама ... ... ... ... ... ..25
2.2. “Қазақтелеком” АҚ.ның қаржылық жай . күйін талдау ... ... ... ... ... .34
2.3. Кәсіпорынның банкрот болу ықтималдылығын анықтау ... ... ... ... ... 49

3. «Қазақтелеком» АҚ . ның қаржылық жай күйін бағалау әдістерінің кемшіліктері және оны шешу жолдары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .58


Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 64

Қолданылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 67

Қосымшалар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..69
        
        Т. Рысқұлов атындағы Қазақ экономикалық университеті
ДИПЛОМДЫҚ ЖҰМЫС
ТАҚЫРЫП
Кәсіпорынның қаржылық ... ... және ... ... кафедрасы
| | |
| ... 4 курс ... |
| ... оқу ... |
| ... ... |
| ... 050509 |
| ... ... ... |
| | |
| ... ... |
| ... оқытушы Базарбаев А.О. |
| ... ... Р.К. |
| ... |
| |Қ. ... ... ... |
| ... және ... ... |
| ... ... С.Б. |
| ... |
| | |
| ... ... рұқсат беріледі: |
| | |
| ... ... |
| ... профессор Интыкбаева С.Ж. |
Алматы, 2007 ж
Мазмұны
Кіріспе
............................................................................
.................................... 3
1. ... ... жай – ... ... теориялық
аспектілері.
1. Кәсіпорынның қаржылық жай – күйін бағалаудың мәні және
мағынасы
............................................................................
..................................6
2. Кәсіпорынның ... жай – ... ... ... ... АҚ – ның ... жай – ... талдау.
1. “Қазақтелеком” АҚ-ның қызметіне қысқаша сипаттама
......................25
2. “Қазақтелеком” АҚ-ның қаржылық жай – ... ... ... ... болу ... ... «Қазақтелеком» АҚ – ның қаржылық жай күйін бағалау әдістерінің
кемшіліктері және оны шешу ... ... ... ... ... ... ... қоршаған орта тарапынан
көптеген қауіп - қатер ... ... Бұл ... бәсекелестік күрестің
шиеленісуі, техникалық және бағдарламалық құралдарды заңсыз пайдаланумен,
еддегі саяси және ... ... ... ... ... ... ... қызметінен, яғни кәсіпорынды
басқарудан басқа да, қауіпсіздікті қамтамасыз ету ... ... Бұл ... ... және көп ... ... біз зерттеу
жүмысымызда кәсіпорынның тек қаржылық тұрақтылықты қамтамассыз ... ... - ... ... ... өнеркәсіптік
кәсіпорындардың әлеуетіне кері әсерін тигізеді: ... ... ... ... ... жас және ... мамандар өндірістен кетеді.
Кәсіпорын алдына өзіне тән өндірістік қызметтерді орындауына байланысты
өзінің жағдайын бағалау мен болжау сияқты, яғни ... әсер ... және ... ... ... қауіптілік индикаторларының
мониторингі жүйесін құру, олардың шектерін анықтау, ... ... ... ... ... мәселе туады
Әрбір кәсіпорын үшін өзінің қаржылық ... ... ... тек қана дағдарыс жағдайында ғана ... ... ... да ... ... ... ету міндеттері өз
көкейкестілігін жоймайды.
Кәсіпорын ... ... ету ... ... ... ету ... ... басты көңілді өндірістің және өнім
өткізудің қалыпты қарқынын сақтауға, материалдық және ... ... ... ... ... ... ... Дағдарыс
жағдайында кәсіпорын әлеуетінің (өндірістік, ... ... және ... ... оның ... қауіп тудырады. Нарықтық
экономикада кәсіпорын ... тек қана ... ... стратегиясын
ғана емес, өзінің құрамына міндетті түрде зиялық меншікті және қаржылық
тұрақтылықты қамтамассыз ... ... ... ... ... ... ... жағдайда кәсіпорынның тұрақтылығының негізі, оның ... ... ... Ол, ... өз ... еркін басқарып, оны
тиімді пайдалану арқасында, өнімді өңдірудің және өткізудің ... ... ... ресурстардың жағдайын көрсетеді.
Кәсіпорынның қаржылық жай – ... ... ... ең ... ... жағдайына талдау жасау керек. Қаржылық жағдай, қаржы ... ... және ... көрсететін қаржылық көрсеткіштердің
жиынтығы болып келеді.
Қаржылық талдаудың мақсаты, кәсіпорынның ... жай – ... ... де оның ... жақсартуға бағытталған жұмыстарды жүргізу болып
табылады. Сонымен қоса бұл ... ... қай ... ... ... ... қоса ... жағдай – бұл кәсіпорынның сыртқы ... ... ... Ол ... ... ... ... болашағын аңықтайды. Сондықтанда ұсынылатын
көрсеткіштер жүйесінің мақсаты, кәсіпорынның қаржылық жай – ... ... ... ... ... ... ... оның қаржылық жағдайы
туралы мәлімет алғысы келетін тұлғалар көбейе түседі.
Берілген ... ... ... ... өңдірістік -
шаруашылық басқару шешімдерін қабылдау үшін, кәсіпорынның қаржылық
жағдайын сипаттайтын көрсеткіштер ... ... ... ... – жай ... ... болып табылады.
Дипломдық жұмыста байланыс қызметін ұсынатын «ҚАЗАҚТЕЛЕКОМ» АҚ –
ның бухгалтерлік балансы негізінде қаржылық – жай ... баға ... ... жету үшін, біз дипломдық ... ... ... ... жай – ... ... мәнін және мағынасын, онымен
қатар, қаржылық талдау кезіңде ... ... ... ... компанияның қызметіне қысқаша сипаттама беріледі және
онда келесі ... ... ... ... ... ... табыстылық коэффициенті
– қаржылық тұрақтылық коэффициенттерін қолдану ... ... жай – ... ... ... әрі ... ... болу ықтималдылығы қарастырылады. Мұнда
Альтманның Z коэффициенті ... ... ... ... АҚ – ның ... жай ... ... кемшіліктері және оны шешу жолдары туралы қарастырдық.
Дипломдық жұмысты жазу ... біз ... және ... ... және «Қазақтелеком» АҚ – ның мәліметтерін қолдана
отырып, кәсіпорынның ... жай – ... ... ... Кәсіпорынның қаржылық жай – күйін бағалаудың теориялық аспектілері
1.1. Кәсіпорынның қаржылық жай – күйін ... мәні және ... ... ... ... ... ... маңызы өте зор. Бұл кәсіпорындардың тәуелсіздікке ие ... ... ... ... ... ... серіктестер және
де басқа контрагенттер алдында ... ... ... үшін ... ... ... ... қаржылық жағдайын талдау жөніндегі сұрақтарды қарастырмас
бұрын, "қаржылық жағдай" дегеніміз немесе ... ... ... ... анықтап алған жөн. Соңғы жылдары шығарылған арнайы әдебиеттерде ... әр ... ... Профессор А.Д. Шеремет "Кәсіпорынның қаржы
(активтер) ... ... ... пайдалану және оны ... ... ... және ... яғни ... деп ... қаржылық жағдайы қаржы ресурстарын жасау, тарату және
пайдаланумен сипатталады. Кәсіпорынның қаржылық ... ... ... ... және ... да ... түрлері үшін қажетті
қаржы ресурстармен қамтамассыз етілуімен және оларды мақсатқа сай, тиімді
тарату және ... ... ... ... ... қарым-қатынаста болу, төлеу ... және ... ... ... ... төлеу мүмкіндігі оның
қаржьлық жағдайының жақсылығын көрсетеді.
Кәсіпорынның ... ... осы ... ... бір ... ... және оның өз шаруашылық қызметін ... ... ... қарыз міндеттемелерін уақтылы өтеуі үшін қаржы
ресурстарымен қамтамассыз етілуін көрсетеді.
А.И. Ковалев және В.П. Привалов қаржылық ... ... ... ... ... - бұл қаржы ресурстарының қолда ... ... және ... ... ... И.Т. ... «Шаруашылық субъектісінің қаржылық жағдайы -
бұл оның қаржы бәсекелестік қабілеттілігінің сипаттамасын (яғни төлем
қабілеттілігі, ... ... ... ... мен капиталды
пайдалану, мемлекет алдында және басқа да шаруашылық ... өз ... ... ... қаржылық тұрақтылығы нені білдіреді? Бұл ... ... ... ... түсіндіріледі. Бір авторлар қаржылық
тұрақтылықты "өз ... ... ... қабілеттілігі, жұмыс
процесінде үздіксіздігін қамтамассыз ететін қаржының жеткілікті болуы" ... ... ... меншікті және қарыз қаражаттарының
байланысы деп жазады.
Кәсіпорында тұрақты қалыптасқан ... ... ... өзіне тән
айнасы қаржылық тұрақтылық болып табылады. Ол ақша ... ... ... ... қолдану аркылы өндіру мен өнімді ... ... ... ... ... ... және ... қажетті шығындарын қаржыландыратын кәсіпорьнның
қаржы ресурстық жағдайын сипаттайды. Қаржылық тұрақтылық кәсіпорынның ... ... ... ... ... ... ... - бұл тәуекелділіктің мүмкін болатын ... ... мен ... ... ... ... табысты өсіру
негізінде қаржыны ... мен ... ... ... ... қаржы ресурсының жағдайы.
Қаржылық тұрақтылық - бұл табыстың шығыннан тұрақты дәрежеде артуы. Ол
ақша ... ... ... ... ... және ... тиімді
пайдалану арқылы өндіру және өнімді сату процесінің ... ... ... ... да ... тұрақтылық барлық өндіріс-шаруашылық қызметі
процесінде қалыптасады және кәсіпорынның жалпы ... ... ... ... Ал кәсіпорынның жалпы қаржылық тұрақтылығы, ол ең
алдымен әрдайым табыстың шығыннан артуын қамтамассыз ететін ақша ... ... ... ... ол ең ... ... ... қызмет)
өткізуден түсетін табыстың тұрақтылығын талап етеді және оның ... ... ... ... жұмысшылармен және тағы
басқалармен есеп айырысу үшін ... ... ... ... Сонымен қатар
кәсіпорынның одан әрі дамуы үшін ... есеп ... мен ... орындағаннан кейін, осы кәсіпорында өндірісті дамытуға,
оның материалдық - техникалық базасын жаңартуға және де әлеуметтік ... және ... ... ... дәрежеде табыс қалуы қажет.
Бұл ұғымды А.Д. Шеремет пен B.C. Сайфуллин дәлірек және ... Олар ... ... мәні — бұл ... мен ... көздерінен қамтамассыз етілуі деп түсіндіреді.
Кәсіпорынның өз міндеттемелері бойынша есептесу мүмкіндігі немесе "Сауда,
несие және басқа да ... ... ... ... пайда
болатын кәсіпорынның төлем міндеттемелерін ... және ... ... көрсететін төлем қабілеттілігі, қаржылық тұрақтылықтың сыртқы
көрінісі болып табылады. ... ... ... жағдайына етумен бірге
оның қаржылық жағдайы және оны сауықтыру ... ... ... ... ... түсті.
Кәсіпорынның қаржылық тұрақтылық жағдайына көптеген факторлар әсер
етеді, оларды В.М. Радинова ... ... ... ... болу ... байланысты - ішкі және сыртқы;
2) нәтижесінің маңыздылығына байланысты - ... және ... ... ... бойынша - қарапайым және күрделі;
4) әрекет ету уақыты бойынша - тұрақты және ... ... ... ... ... ұйымдастыруына байланысты
болады, ал сыртқы факторлар кәсіпорын еркіне бағынышты емес.
Негізгі ішкі ... ... ... ... ... ... ... үздіксіз байланысқан өндірілген өнім мен
көрсетілген қьізметтің құрамы мен ... ... ... тұрақты
және айнымалы шығындар арасындағы қатынас маңызды болып табылады.
Кәсіпорынның өндірілетін өнім және өндіріс технологиясымен ... ... ... маңызды факторларының бірі -
активтердің тиімді ... мен ... ... ... ... ... таңдап алуы болып табылады. Ағымдағы активтерді басқару
өнері ... ... оның ... жедел қызметі үшін қажет болатын
қаржының ең ... ... ... ... ... ... маңызды факторларының бірі - бұл қаржы
ресурстарының ... мен ... ... ... ... мен
тактикасының дұрыс таңдалып алынуы. Кәсіпорынның өз ... ... ... таза ... қаншалықты көп болса, соншалықты ол өзін жайлы сезіне
алады.
Кәсіпорынның қаржылық ... ... ... ... ... ... қаражаттар үлкен әсерін тигізеді.
Кәсіпорын ақша қаражаттарын ... көп ... ... оның ... де ... ... болады, алайда, сонымен бірге қаржылық
тәуекелділік те ... яғни ... өз ... уақытында
есептесе ала ма, жоқ па? -деген қауіп туады. Және де бұл жерде кәсіпорынның
төлеу қабілеттілігінің қаржылық кепіліні бір түрі ... ... ... ... ... бірге тек таза табыстың көлемі ғана емес, сонымен қатар оны
тарату құрылымы, әсіресе ... ... ... ... де өте
маңызды болып табылады.
Жоғарыда айтылғандарды қорыта келе, кәсіпорынның қаржылық тұрақтылығына
әсер ететін мынадай ішкі ... атап ... ... кәсіпорынның салалық топқа жатуы;
- шығарылатын ... ... ... ... және ... ... бар ... үлесі;
- төленген жарғылық капиталдың мөлшері;
- шығындардың көлемі, олардың ақшалай табыспен салыстырғандағы
динамикасы;
- қорлар мен ... ... ... мен ... ... мүлік пен қаржы ресурстарының жағдайы;
- кәсіпорындарды басқару тиімділігі.
Сыртқы факторларға шаруашылық жүргізудің экономикалық жағдайының әсері,
қоғамда ... ... ... мен ... ... қабілеті бар сұраныс
және тұтынушылар ... ... ҚР ... ... және ... ... қызметін бақылау жөніндегі заң актілері, сыртқы экономикалық
байланыс және тағы ... ... ... ... жағдайын қалыптастыруда оның ... ... ... ... ... ... ... және тағы басқалар) өзара қарым-қатынасы үлкен әсер
етеді. Сондықтан да серіктестермен реттелген ... ... болу ... ... бірден бір шарты болып табылады. Әрине, акционерлер өз
жинақ қорларын тұрақты тиімділікке ие және ... ... ... тұрақты кәсіпорындарға салады. Инвестициялық ... ... тек ... күні ғана ... ... да ... қаржылық
жағдайы көршісіне қарағанда жақсы ... ... бұл жыл ... өз ... ... белгілі бір пайызбен
алғысы келетін, ал заем мерзімі ... ... ... ... толық
өтеуді талап ететін облигация иелеріне де қатысты. Кез келген коммерциялық
кәсіпорын сияқты ... де өз ... ... ете ... ... өз ... ... және толық өтеуін қалайды, сондықтан оны беру
туралы шешім қабылдай отырып, кез келген банк өз ... ... және бұл ... ... ... ... Басқаша айтқанда,
кәсіпорынның қаржылық жағдайы банктер осы кәсіпорынға несие беру орынды ... па, ал бұл ... ... ... жағдайда қандай пайызбен және қанша
мерзімге деген сұрақтарды шешудегі ... ... ... ... мен тұтынушылар сенімді және төлем қабілеттілігі жоғары
кәсіпорындармен келісімшартқа үлкен ... ... ... ... әсіресе салық инспекциясы кәсіпорынның жағдайы тұрақты болғанын
қалайды, себебі тек осындай кәсіпорын ғана салықтар мен басқа да ... ... және ... ... ... қаржылық жағдай кәсіпорынның бәсекелестік қабілетін және оның
іскерлік қарым - қатынастағы потенциалын ... ... ... оның ... қаржылық және басқа қатынастар тұрғысындағы
экономикалық қызығушылықтары ... ... ... ... ... ... объективті дұрыс бағасын алудың
ең жақсы тәсілі, бұл - талдау, ол кәсіпорынның даму бағытын бақылауға, оның
шаруашылық ... ... ... баға ... мүмкіндік береді және
осындай жолмен басқарушылық шешімдерді ... ... ... ... ... ... ... қызметін
атқарады.
Кәсіпорын осы мерзімге ... ... ... ресурстарын қаншалықты
дұрыс басқарды деген сұраққа жауап береді. Қаржы ресурстары ... ... сай ... және де ... дамуына байланысты
қажеттіліктерге жауап бере алуы өте маңызды ... ... ... ... ... ... ... қабілетінің жоқтығына және
оның дамуына қажетті қаражатының болмауына, ал көп болуы дамуға ... басы ... ... және ... кәсіпорын шығындарын
көбейтуіне әкеліп ... ... ... ... ... істеуші кәсіпорындардың қаржылық
жағдайын талдаудың басты мақсаты (міндеті) келесілер болып табылады:
- қаржылық жағдайға баға беру және оның есеп беру ... ... мен ... ... көздері apaсындағы сәйкестікті,
оларды таратудағы ... және ... ... ... ... ... оның өсуін (кемуін) және
ағымдағы міндеттемелермен арақатынасын анықтау;
- қаржы - ... және ... ... сақтау;
- кәсіпорын активтері және оның міндеттемелерінің ... ... ... ... ... оның ... ... және қорлар есебі;
- баланстың өтімділігін, кәсіпорынның қаржылық тұрақтылығының
және төлеу қабілеттілігінің көрсеткіштерін анықтау;
- ... ... ... ... ... ... ... сондай-ақ
олардың деңгейінің өзгеруіне әсер етуші факторларды есептеп
шығару;
- кәсіпорынның іскерлік ... ... ... қаржылық жағдайының тұрақтылығын ұзақ және қысқа
мерзімді болжау, яғни оның қаржылық стратегиясын ... ... ... ... ... қызметін талдаудың
қорытындылаушы кезеңі болып табылады, және ол 3 сатыны қамтиды: жабдықтау,
өндіріс және өткізу; ... ... ... ... ... ... құрайды. Кәсіпорынның қаржылық қызметі - бұл оның ... ... ... және ... ... ... мен ... әкелетін қызметі болып табылады. Ол қаржы ... ... ... мен ... ... есеп және ... ... сақтауға,
меншікті және қарыз ... ... ... сондай-ақ кәсіпорынның тиімді қызмет етуі мақсатында
қаржылық тұрақтылыққа қол жеткізуге бағытталуы тиіс. Кәсіпорын ... ... және ... ... ... ... ... пен
өзара тәуелділік бар. Осылайша қаржылық қызметінің жетістігі, көбінесе оның
өндірістік сату көрсеткіштерімен анықталады. Кәсіпорынның өзі ... және ақша ... алуы оның ... ... ... ... сұрыпталымды ұстап тұруына, өнім сапасының қажетті деңгейге
сәйкестігіне және оны бір ... ... және ... байланысты
болады.[5]
Жоғары сапалы өнімді үздіксіз өндіру және өткізу кәсіпорынның қаржылық
ресурстарының қалыптасуына оң әсерін тигізеді. ... ... ... ... және оны сатудың қиындықтары кәсіпорын шотына ақша
қаражаттарының келіп ... ... ... ... ... ... ... Кері байланыс та бар, ол ақша қаражаттарының
болмауы материалдық ресурстардың келіп түсуінің ... ... ... ... әкеліп соқтыруы мүмкін.
Шығындар көлемі өндіріс процесінің ... ... ... ... ... көп болса, кәсіпорын өнімді өткізу көлемін
сақтай отырып ресурстарды, соның ішінде қаржылық ресурстарды ... ... Және ... ... пен ... ... ... еңбек өнімділігі деңгейінің төмендеуі, ... да ... тыс ... және өндірістік емес шығындар ... ... ... ... ... ... және материалдық
ресурстар шығыны ең алдымен өнімнің өзіндік құнында, содан соң ... ... ... ... ... ... кәсіпорынның өзіндік
қаражаттарының көлемін өзгерте отырып, оның жалпы қаржылық ... ... ... қаржылық қызметінің қалыпты болуы әсіресе өз кезеңіндегі
қойылған ... қол ... үшін ... ... ... ... қабілеттілігінің кепілі болып табылатын өнім өндірудің үздіксіздігін
және кәсіпорынның қаржылық жағдайының тұрақтылығын ... ... ... ... ... ... қаржылық тұрақтылықтан
бастаған жөн және оған мыналар жатады:
- баланс өтімділігін талдау;
- кәсіпорынның іскерлік белсенділігін талдау;
- табыстылығын ... ... ... талдау;
Біз талдауды осы көрсеткіштен бастаған себебіміз, көптеген шетел ... ...... ... жиі ... және кең ... ... табылады.
1.2. Кәсіпорынның қаржылық жай – күйін бағалаудың
әдістері
Нарықтық қатынастың қалыптасуы шаруашылық қызметін біртұтас ... ішкі ... және ... ... ... ... деп ... етіп отыр. Талдаудың бұл түрлерінің ... ... ... ... ... ... көрсеткендей, есеп берудің екі түрі ... ... ... ... сондай-ақ сақтандыру ұйымдары
мен үкімет органдарын кәсіпорынның жұмыс жағдайы мен оның ... ... ... ... ... ... нәтижесімен таныстыру үшін
қаржылық газеттер мен бюллетендерде, арнайы анықтамаларда басылып ... есеп ... ... ... ... ... ... шаруашылық
қызметін динамикада бейнелеп көрсетуге, даму бағыты мен оның ... ... ... ... беретін бірқатар жылдардың
мәліметтерін жариялайды. Есеп берудің екінші түрі – басқару талдауы, ... ... ... жеке ... ... құнының нормативтері
туралы, сондай-ақ сапасының төмендігіне немесе ... ... ... өтпей қалуына байланысты ... ... ... ... ... үшін жабық есеп болып табылады. Ішкі есеп
берудің ішіндегі жауапкершілік орталықтары мен пайда болу ... ... ... жеке ... ... ... сипаттайтын маңызды
есеп түрлері болады. ... жеке ... ... ... ... шығындар мен нәтижелерді салыстыру, кім ... ... ... ... ... және ... ақы төлеуде қандай да
бір иесіздікті жояды. Ішкі талдау басқару есебі, ал сыртқы талдау ... ... ... ... таңда нарыққа өту кезеңінде
кәсіпорынның қаржылық ... ... жаңа ... ... кездері мерзімді баспасөздерде, сондай-ақ жеке басылымдарда
қаржылық талдауды жүргізу бойынша ... ... ... ... Бұл ... ... ... қаржылық жағдайын және оның
жекелей көрсеткіштерін талдаудың әр түрлі әдістемелерін ұсынып отыр. ... ... ... ... ... ... ... қаржылық жағдайының біздің отандық тәжірибеде қолданылмаған
жаңа көрсеткіштерінің жүйесін толық талдауда.
Бұрынғы қолданылып келген ... ... әр ... ... баланс бөлімі мен топтарының ... ... ... ... ... ... ... бұл ауытқулардың
кәсіпорынның қаржылық жағдайының тұрақтылығына қалай әсер ... ... рөл ... Жаңа ... ... маңызды ерекшеліктерінің бірі
онда жоспарлық көрсеткіштер мен нормативтердің жоқтығы болып табылады.
Нарық жағдайында қаржылық жоспарлау ... оның ... ... ... ... бекітетін орталықтандырылған әкімшілік
сипатты жояды. Ол, ең алдымен ... ... ... ... ... ... жағдайында өзінің хал-жағдайын нығайтуға
ұмтылатын кәсіпорынның шаруашылық ... ... ... ... ... ... ... Қаржылық қызметте нормативтерді пайдалану
кәсіпорынның өз ... ... ... ... ... ... айналады. Жоспарланған нормативтерден ауытқуды талдау,
кәсіпорынның ішкі талдауының құрамдас бөлігі болып табылады. Бухгалтерлік
есеп ... ... ... ... ... сыртқы талдау сипатына ие
болады, яғни бұл ... ... ... ақпараттардың шектеулі
бөлігінен тұратын есеп мәліметтері негізінде осы ... ...... иесі немесе мемлекеттік органдардың берілген
кәсіпорынның шегінде жүргізетін талдауы. Қаржылық жағдайды ішкі ... ... ... үшін тек ... ... ... ғана ... сонымен қатар ... ... ... ... ... алғандағы өзін - өзі бағалау үшін де
қажет.
Қаржылық талдауды ... ... ... ... талдаудың
келесі түрлерін атап кетуге болады:
1. Қаржылық талдауды өткізу бойынша ішкі және сыртқы деп ... ... ... талдау - бұл кәсіпорынның өтімділігін аңықтауға ... ... ... баға ... ... ... ... басшылары немесе қаржылық аналитиктері кәсіпорынның өңдірістік
ұлғаюына қаржы бөлуге ... ... ... ... келгенде жүргізілуі
мүмкін.
Сыртқы қаржылық талдау – бұл кәсіпорынға қатысы жоқ , яғни оның ... ... ... ... жоқ, ... шет аналитик тұлғамен
жүргізілетін талдау.
2. Аналитикалық зерттеу көлеміне ... ... және ... ... И.А. « ... ... менеджмента » 2- е издание. Перераб. и
доп. Киев: Ника – Центрэльга. 2004
Сурет 1. ... ... ... ... - қаржылық талдау қаржылық қызметтің барлық аспектілерін ... ... ... ... - қаржылық талдау қаржылық қызметтің жеке бөліктерін және
кәсіпорынның қаржылық жағдайын кешенді түрде зерттеу болып ... ... ... ... ... – талдау және
фундаменталды талдау деп ... ...... ... ... ... қаржылық жағдайы
мен даму динамикасын көрнекті түрде және қарапайым бағалау болып табылады.
Фундаменталды талдау ... ... ... көлемінің
динамикалық көрсеткішін факторлы зерттеуден тұрады.
4. Қаржылық талдау объектісі бойынша келесі ... ... ... ... қызметін толықтай талдау. Бұндай талдау кезіңде
кәсіпорынның құрылымы мен бөлімшелерін бөлек қарастырмай оның ... ... ... ... ... ... ... жекелеп талдау. Бұндай зерттеудің пәні
инвестицияларымен байланысты немесе нақты инвестициялық жобаларды
өткізуді қаржыландырумен және тағы басқа ... ... ... ... ... ;
Алдын – ала қаржылық талдау. Бұл талдаудың мақсаты қаржылық қызметті
іске асыру шартын зерттеумен байланысты талдау.
Ағымдағы ... ... Іске ... ... ... ... оған уақытында ықпал жасай алу мақсатында жүргізілетін талдау.
Кейінгі талдау. Ол кәсіпорынның ... ... ... ... тереңдеп зерттеуге мүмкіндік береді.
Қаржылық талдаудың тәжірибесі қаржылық есепті оқудың негізгі ережелерін
қалыптастырды. Олардың ішінен алты ... ... ... ... ... көлденең талдау,
2) тікелей талдау;
3) салыстырмалы талдау;
4) факторлық талдау;
5) қаржылық коэффициенттер әдісі.
Көлденең талдау – есеп ... ... ... өткен кезеңімен
салыстыру. Ол өткен кезеңдегімен салыстырғандағы бухгалтерлік есептің түрлі
баптарының абсолюттік және ... ... ... мүмкіндік
береді.Оның келесідей түрлерін атап кетуге болады.
3 Есепті кезеңдегі көрсеткіштердің динамикасын өткен ... ... ... Мысалы өткен аймен, кварталмен
салыстыру.
2 Есепті кезеңдегі көрсеткіштердің динамикасын осыған ұқсас
өткен ... ... ... ... ... кезеңнің 2- ші кварталын өткен жылдың 2 – ші ... ... ... ... ... талдау. Оның мақсаты
кәсіпорынның қаржылық қызметін сипаттайтын жеке көрсеткіштерінің өзгеру
тенденциясын талдау.
Тікелей (құрылымдық) талдау - ... есеп ... ... нәтижеге
тигізетін әсерін айқындай отырып, қорытынды қаржылық көрсеткіштердің
құрылымын анықтау. Ол жалпы ... ... оның ... ... қорытынды
көрсеткіштегі жеке баптардың үлес салмағын анықтауға мүмкіндік береді.
Мысалы, ұзақ және ағымдағы активтердің кәсіпорын ... ... ... ... ... үлес ... және тағы ... келесі
түрлерін атап кетуге болады.
1) Активтердің құрылымын талдау. Бұл талдау кезіңде айналым және
айналымнан тыс ... ... ... ... ... және т.с.с көрсетеді.
Бланк И.А. « Основы финансового менеджмента » 2- е издание. Перераб. и
доп. Киев: Ника – ... ... 2. ... ... әдістері
2) Баланс құрылымын талдау. Бұл талдау кезіңде меншікті және қарыз
капиталының ара ... ... ... ... ... ... ... түрлерін көрсетеді – банк
несиесі, тауарлық ... және ... Ақша ... құрылымын талдау. Бұл талдау кезіңде жалпы ақша
ағымының ішінен операциялық, инвестициялық және ... ақша ... ... ... Әр біреуінің құрамына
ақша қаражаттарының келіп және кетуі және ... ... және ... ... ... толықтырып отырады.
Сондықтан да есептік бухгалтерлік үлгі құрылымы ... оның ... ... да сипаттайтын кестелерді жиі жасайды.
Салыстырмалы (кеңістіктік) талдау – бұл ... ... ... және ... ... көрсеткіштері бойынша
есебінің құрама көрсеткіштерін шаруашылық ... ... ... ... ... орташа салалық және ... ... ... бар бәсекелес ... ... ... аралық талдау болып табылады.Оның келесідей
түрлерін атап кетуге болады.
1) Кәсіпорынның қаржылық ... ... ... Бұл ... ... ... ортасалалық
көрсеткіштен қаншалықты ауып кеткенін көруге болады.
2) Берілген кәсіпорынның көрсеткіштерін бәсекелес ... ... Бұл ... ... ... ... ... кәсіпорынның әлсіз жақтары
аңықталады.
3) Есепті және жоспарлы көрсеткіштерді салыстырмалы талдау. ... ... ... ... ... ... себебін көруге болады. [6]
Қаржылық талдаудың нарықтық экономика жағдайындағы ... ... әр ... ... коэффициенттерді пайдалану болып табылады.
Коэффициенттер салыстырмалы шамалар болып табылады, оларды есептеу
кезінде шамалардың біреуін бірлік ... ... ал ... ... ретінде көрсетеді. Қаржылық коэффициенттерді есептеу баланстың
жеке баптарының ... ... ... ... ... Олар
кәсіпорынның қаржылық жағдайын кезекті факторлық талдау үшін алғашқы база
болып табылады және де олар ... ... ... жүргізушіге жасырын
құбылыстарды ашуға мүмкіндік беретін екі ... ... ... ... ... ... үшін сәйкес коэффициенттерді талдаудың пайдалылығы
оларды дұрыс түсіндіруге байланысты ... Бұл – ... ... ... ... ... ол осы ... қалыптасуының ішкі және сыртқы
факторларын білуді талап етеді, мысалы, саладағы ... ... ... ... саясаты және басқалар. Қатынастарды үлкен
байыптылықпен талдау қажет, ... тек бір ғана ... ... ... де әсер етуі ... ... ... деңгейі өткен кезеңдегі,
теориялық дәлелденген салалық қатынаспен салыстырылады. Қатынасты талдау
болашаққа бейімделуі тиіс.
Қатынасты талдаудың ... ... ... да ... жоқ, ... ... мәні ... және диагностика үшін индикатор болып
табылмайды. ... ... ... ... негізінде жасалған
шешімдерді әрқашан қолдай бермейді, себебі олардың деңгейіне келесілер әсер
етеді, ... ... ... ... ... ... өткен жылдардағы нақты қол жеткізілген деңгейдің қолайсыз ... оның сол ... ... ... үшін қолайлы болып, бірақ қазіргі және
болашақтағы жағдайлар талаптарына сәйкес келмеуі әсер етеді.
Қаржылық талдауды салыстырмалы ... ... ... тәжірибесін механикалық түрде көшіріп алу, көп ... ... бұл ... біздің кәсіпорындардың өз ерекшеліктеріне ... ... бір ... ... ... ... ... кеңестер кейбір кезде расталмайды. Дегенмен, қаржылық жағдайды
талдау барысына салыстырмалы ... ... ... болады, себебі ол
болып жатқан жағдайларды түсінуге және де ... тек ... ... ... сонымен қатар болашақта да дұрыс бағалауға мүмкіндік береді.
Әлдеқайда кең ... және ... ... ... ... қаржылық тұрақтылық, табыстылық және іскерлік белсенділік.
Факторлық талдау – бұл жекелеген факторлардың (себептердің) қорытынды
көрсеткішке ... ... ... детерминдік (анықтау) немесе
реттелмеген тәсілдері көмегімен талдау. Сонымен қатар факторлық ... ... оның ... бөліктеріне жіктегенде –тура, ал
оның жеке элементтерін жалпы қорытынды ... ... ол ... ... ... ... ... қатар, қаржылық жағдайды талдауда
экономикалық, сондай-ақ экономикалық және ... ... ... және ... шама, графиктік және индекстік ... ... және тағы ... ... тәсілдері қолданылады.
Белгілі бір экономикалық ғылым шегінде ... ... ... мен
тәсілдерді іскерлікпен пайдалану кәсіпорынның қаржылық жағдайына терең
талдау жасауға және ... ... ... ... ... ... байланысты ұсыныстарды дайындауға мүмкіндік
береді.
Қорыта айтқанда, кәсіпорынның қаржы ... ... ... ... мен ... ... еркі бар. ... ұтымды пайдаланып, осы
талдауды жүргізудің дәйектілігіне байланысты дұрыс әдісті ... ... ... ... ... ... әрі кешенді талдау жүргізе
алады, сондай-ақ объективті және анық баға ... ... ... мен ... ... өсуі ... ... дайындайды.
3. “Қазақтелеком” АҚ – ның қаржылық жай – күйін талдау.
2.1. “Қазақтелеком” АҚ-ның қызметіне ... ... ... ... әрі Компания) 1994 жылдың маусым айында
Ұлттық компания болып құрылды, және 1996 жылдың ... ... ... ... ... өзгертілді.(2004 ж наурыз айынан ... ... ... және ... ... жатқан жері
Қазақстан Республикасы. Компанияның заңгерлік мекен – жайы: Қазақстан
Республикасы, 010000, Астана ... Абай ... ... ... ... ... ... түрлі байланыс қызметтер буынын көрсететін
орталықтар желісі кеңінен тараған. Олардың ... ... ... ... қызметтері, деректер беру мен Интернет қызметтері,
интеллектуалдық (зияткерлік) және спутниктік ... және ... ... бар. Компанияның Орталық офисі Қазақстанның ...... ... 2005ж 31 ... ... ... 32602, ... орны
болды (2004ж 33220 жұмыс орын). Компания акциялары Қазақстан Республикасына
және басқа миноритарлық акционерлерге ... ... ... ... ... аймақтық бөлімшелері бар.
Компанияның клиенттері шамамен екі жарым миллион жеке және ... ... ... халықаралық оператор ретінде алыс шетелдердің 154
операторымен және ТМД мен ... ... 23 ... ... ... ... ... әлемнің 230-дан астам
елімен байланыстырады.
“Қазақтелеком” - бүгінгі ... ... және игі ... жыл ... төрттік” аудиторлары тарапынан расталып отыратын бизнес-бағытталған
компания. ... ... ... ... ... жөнінде
белсенді жұмыстар жүргізеді және жаңа технологиялар ... ... ... ... ... қалыптастыруды, бірыңғай
ақпараттық кеңістік құруды және ... ... ... ... ... қамтамассыз етеді.
 Компанияның акциялары Қазақстан қор биржасының ресми ... ... ... ... ... ... ... бағдарламасына
енген.
 Fitch халықаралық рейтингтік агенттік “Қазақтелекомға” жергілікті және
шетелдік ... ... ... ... ұзақмерзімдік корпоративтік
несиелік рейтинг тағайындады. Компанияның рейтингтік келешегін ... деп ... ... ... қатар ауылдық елді мекендерді телефон
байланысымен қамту және мектептерді Интернет ... қосу ... ... шешеді.
 Озық телекоммуникациялық технологияларды енгізу сапа менеджметі
жүйесіне басты рөл ... ... ... ... үйлеседі.
Өткен жылы компания филиалдарын сертификаттау үдерісі ... ... ... ... тікелей қатынас жүргізетін барлық
филиалдары ISO ... ... сапа ... ... ... ... ... өтті.
Қазақстанның жетекші байланыс операторының табысты қызметіне лайықты
баға берген «Euromoney» халықаралық баспа үйі 2005 жылы ... ... ... ... ... ... ... таңда – телекоммуникациялық бірегей қызметтер
көрсететін және икемді тарифтік саясаты мен сервистің тиісті ... ... ... ... және ... ... сапасын
арттыру, олардың түрлерін кеңейту компанияны дамыту саясатының негізгі
алғышарттары болып ... Бұл ... ... ... ... үрдістерін тереңдету және бәсекелестіктің артуы жағдайында,
сондай-ақ Қазақстанның Бүкіләлемдік сауда ұйымына ... ... ... ... ... ... ... жүйе құрушы
ретіндегі жауапкершілігін сезіне отырып, көшбасшы ұстанымын сақтап ... ... ... ... мен ... экономикасын құруға
лайықты үлес қосуға ұмтылады.
Телекоммуникация нарығын ырықтандыру бағдарламасы. Қазақстан Республика
Үкіметінің 2004ж 2 қыркүйегінен №925 ... ... ... және халықаралық телефон байланысын ұсыну бойынша экслюзивті
құқығы ... ж ... ... және ... ... ... үшін ... 3,571,883 мың теңге көлемінде төлем енгізді және бұл
сомма негізгі қызмет бойынша шығыстарда ... ж ... ... ... ... дамыту” бағдарламасын
іске асыру мақсатында 300 млн тенге көлемінде ақша ... ... ... Үкіметінің 2004ж 21 тамыз ... ... ... мен толықтырулар енгізу” туралы Қазақстан
Республикасының Үкіметінің 2005ж 19 қантарынан №28 ... іске ... ... ... ... ... ... толық
және толық емес 10 секундқа көшті.
Қаржылық есеп беру. Ұсыну негізі – ... ... ... ... есебі, Қаржылық есеп беру стандарты ... ... ... ... ... Есеп беру Стандартына
(ХҚЕС - МСФО) сәйке жасалған және Қазақстанның мың ... ... ... есепті ҚР - да (бұдан әрі БЕҚС - КСБУ) және РФ – ... ... есеп ... мен ... ... ... жайлар мен ережелер ХҚЕС – нан ... ... ... ... БЕҚС – ты ... ... және ХҚЕС – на ... мақсатында оған түзетулер жасалды.
Есеп беру кезеңі 1 қаңтардан 31 желтоқсанға дейін ... ... ... ... ... уақтылығына, толықтылығына және
нақтылығына жауап беретін компанияның Бас ... Бас ... Вице – ... және ... қолы ... АҚ ... ... Көлік және
коммуникациялар Министрлігі тарапынан 2004 жылдың 28 мамырсында берілген ... ... . ... ... ... ... формасы: Бас лицензия;
Әрекет аумағы: Қазақстан Республикасы;
Осы лицензияға сәйкес ... АҚ ... ... ... (ЖПТТ) дамытуды, енгізуді, қолдауды қамтамасыз
ететін бірден-бір ұлттық оператор дәрежесіне ие және ... ... ... әрі Қазақстан Республикасы аумағындағы ... ... ... қызметінің жеке-дара операторы жұмысын атқарады.
Компания бөлімшелері."Қазақтелеком" АҚ - Республикадағы ең ... ... онда 30 ... ... адам жұмыс істейді. Толық ... - ... ... оны ... ... ... және ... кейінгі қолдау - атқарылатын функциялардың көп ... ... ... ... ... ... ... мен филиалдар санында көрсетілген.
«Қазақтелеком» акционерлік қоғамын стратегиялық ... ... ... ... ... ... ... телекоммуникациялар рыногының
бастаушысы болу. Бір бірімен және бүкіл әлеммен қатынаста болу - ... және ... ... телекоммуникация ауқымына толық құқықты
шоғырлану
Мақсаты. Телекоммуникация секторының ырықсыздануы және әлемдік
экономиканың ғаламдануы жағдайында ішкі және ... ... ... ... ... технологиялық, ұйымдық және
экономикалық тиімді Компания құру.
Қызмет көрсету спектрі. Желінің техникалық мүмкіндігін абонент қатынауы
деңгейінен магистралдыққа дейін ... ... ... ... ... ... желісіне кең жолақты қатынаудан корпоративтік
клиенттерге көп делдалдық қызмет көрсетуге дейін телекоммуникациялық
қызметтердің кең ... ... ... ... ... желісін құру.
Тарату өрісі. Қазақстан республикасының бүкіл аумағына, оның ... ... ... ... ... ... Қазақстан
Республикасын әлемдік экономикаға шоғырландыру, сыртқы рынокқа ... ... Азия және ... ... ... ... тұғырларын
енгізу және нығайту. Қазақстанның транзиттік әлеует мүмкіндіктерін ... ... ... ... ... жоғары кірісті
сегменттерінде бизнеспен белсенді айналысу, жоғары ... ... ... арттыру және қызмет түрлерін көбейту. Сараланған
маркетинг арқылы Қоғам ... ... ... және көбеюін, оларға
қызмет көрсетудің кең көлемді спектрін және жоғары ... ... ... ... ... арттыру. Дәстүрлі арналар (телефондар, факстар,
ұтымды аппараттар, Сервис-бюро, Call-орталықтар және т.б.) бойынша ... желі ... де ... ... ... ... арттыру. Абоненттермен өзара әрекет жасаудың
интерактивтік түрлерін енгізу (Интернет арқылы ... ... ... оның ... ... ... орындары, Интернет-кафе, аударымдық
төлем түрлері, CRM-шешімдер және т.б. ... ... ... тұтынушыларға қызмет етудің әлемдік
стандарттарға сәйкестігін қамтамасыз ету ... сапа ... ... ... ... ... АҚ – ның ... ҚҰРАМЫ* (ЕТК – СЫЗ)*
|Бабтардың атауы ... млн. ... |
| |2004 жыл |2005 жыл ... ... ... | 21 | 30 | 29 |
| |687 |174 |016 ... ... | 13 | 15 | 17 |
| |196 |680 |212 ... ... ... ... | 12 | 16 | 17 ... байланыс операторларын қосқанда |439 |009 |277 ... ... | 13 | 13 | 15 |
| |479 |602 |151 ... байланыс | 11 | 10 | 12 |
| |416 |886 |619 ... ... ... | 4 | 6| 9|
| |207 |237 |635 ... да | 3 | 3| 3|
| |159 |343 |525 ... ... ... түсімнің барлығы | 79 | 95 | 104 |
| |582 |931 |434 ... ... ... | | 3| ... ... бойынша |515 |627 |351 ... | | | ... ... түскен түсімнің барлығы| 80 | 99 | 107 |
| |096 |558 |785 |
1- ші ... ... ... ... % |Өсу % |
| |2004 жыл |2005 жыл |2006 жыл |2005 ... жыл |
|Операторлық сегмент |27 |31 |28 |139 |96 ... ... |17 |16 |16 |119 |110 ... ... |16 |17 |17 |129 |108 ... ... | | | | | ... ... ... | | | | | ... | | | | | ... ... |17 |14 |15 |101 |111 ... ... |14 |11 |12 |95 |116 ... ... |5 |7 |9 |148 |154 ... | | | | | ... да |4 |3 |3 |106 |105 ... ... ... |100 |100 |100 |121 |109 ... ... | | | | | ... жерлердегі байланыс |n/a |n/a |n/a |705 |92 ... ... | | | | | ... ... | | | | | ... ... түскен |n/a |n/a |n/a |124 |108 ... | | | | | ... | | | | | |
* ... АҚ – ның ... ... Еншілес, тәуелді компанияларсыз
1) Операторлық сегмент
2) Жергілікті байланыс
3) Шет ... ... ... ұялы ... ... ... Қалааралық байланыс
6) Халықаралық байланыс
7) Мәліметтерді тасымалдау жүйесі
Сурет 3. 2004-2006 жылдар аралығындағы « Қазақтелеком » АҚ – ... ... ... АҚ – ның ... бойынша
Саланы ырықтандыру факторының әсерінен пайда болған, 2004 - 2005
жылдармен ... 2006ж сала ... ... өзгерістер пайда
болды.
Тікелей қосылу арқылы, «Қазақтелеком» АҚ – ның желісін жанап, ... ... ... ... трафигінің кетуі, кірістер
құрамында операциялық сегменттің үлес салмағының азюы өз ... ... ол 2005 ж. 31% ... 2006 ж. ол 28% ... ... ... 1- ші ... бастап 10 секундтық тарификация қадамына
өту, шет оператор абоненттерімен байланысынан түсетің табыстың ... ( 2006 ж. бұл бап ... үлес ... 2005 ж. деңгеде сақталды,
яғни 17% құрайды).
Мәліметтерді тасымалдау жүйесі қызметінен ... ... ... 2005 жылы 7% - дан 2006 жылы 9% - ға ... ... ... АҚ – ның ... ҚҰРАМЫ* (ЕТК – СЫЗ)*
|Бабтардың атауы | 2005 жыл, |2006 жыл, |2006 жыл, |
| ... ... ... |
| | ... | |
| | | | ... құн : | |  |  ... | 3 | 3 890| 3 |
| |577 329 |932 |938 989 ... | 9 | 9 569| 9 ... |444 438 |834 |227 ... | 9 | 11 780| 11 ... |634 932 |818 |564 ... ... ... бойынша | 19 352| 16 705| 16 ... |098 |651 |942 ... ... ... ... | 15 202| 16 188| 18 ... ... |519 |095 |098 ... құн ... | 57 211| 58 135| 59 ... |316 |330 |820 ... | |  |  ... ... |  |  |  ... бойынша шығындар. | 1 394| 1 | 1 |
| |984 |495 773 |775 643 ... ... ... ... | 1 782| 1 810| 3 |
| |550 |000 |127 520 ... ... ... | 6 781| 8 964| 6 ... шығындары. |314 |496 |977 108 ... ... және ... ... | 5 721| 7 326| 8 |
| |616 |869 |950 130 ... ... барлығы | 15 680| 19 597| 20 ... |464 |138 |401 ... |  |  |  ... ... ... |72 891 780 | 77 732| 80 ... | |468 |221 |
2 – ші ... ... ... ... |
| | 2006н к | 2006н к |
| |2006ж, % |2005н, % ... құн : |  |  ... |101% |110% ... |96% |97% ... |99% |121% ... операторлармен келісу бойынша |99% |86% ... ... ... ... ... |113% |120% ... | | ... құн барлығы |102% |104% ... |  |  ... ... |  |  ... бойынша шығындар. |119% |127% ... ... ... шығындар |173% |175% ... ... ... ... |78% |103% ... | | ... ... және ... ... |122% |156% ... ... ... |106% |133% ... |  |  ... ... барлық шығындары. |103% |110% ... АҚ – ның ... ... ... ... компанияларсыз
2006 ж. «Қазақтелеком» АҚ – ның операциялық қызметтен шығындары 2005
жылмен салыстырғанда 10 % - ға ... Оған ... ... өз ... ж. 1 – ші ... ... ... еңбекақы көлемінің өсуі
Есептелген табысты жоспсрлы көлемінен асырғаны үшін, қосымша еңбекақы
қорынан, ыңталандыру төлемдерінің өсуі.
«GSM» Қазақстан ЖШС – тің, 2006 ж. ... ... ... есептелген табыс салығының ұсталынып қалуы (961,6 млн.
теңгеге асуы)
Компанияның корпоративті атағын ... ... ... ... ( 148 млн. ... ... және шағын бизнес субъектілеріне коммисиондық сыйақы төлемдерінің
ұлғаюы.
Қоғамның басқа ұйымдардың қызметіне қатысу ... 2006 ... ... жалпы акционерлер жиналысында қабылданған шешімді іске асыру
мақсатында қарыз көлемінің ... ... ... телекоммуникация
компанияларында қатысу үлесін сатып алу шығыны 1318,0 млн. теңгеге асып
түсуі).[7]
2.2. «Қазақтелеком” АҚ-ның қаржылық жай – ... ... ... ... жай – ... ... кезіңде қаржылық
коэффициенттердің келесі топтары ең маңызды деп саналады.
1) Өтімділік коэффициенті.
2) Іскерлік белсенділік коэффициенті.
3) Рентабелділік коэффициенті.
4) Төлемқабілеттілік коэффициенті.
Енді әр ... ... жеке ... ... ... Кәсіпорынның өтімтілігі түсінігі ретінде –
оның өз міңдеттемелерін активпен жабу мүмкіншілігі түсіндіріледі. Өтімділік
кәсіпорынның сөзсіз ... ... және оның ... ... пассивтермен теңдігін білдіреді. ... ... ... ... ... ... Өйткені ағымдағы активтердің
құрамына әр түрлі айналым құралдары кіреді. Олардың ... ... жабу үшін тез ... ... ... баяу ... болады.[8]
Іс–тәжірибеде өтімділік коэффициентінің келесі көрсеткіштері қолданады.
- Ағымдағы өтімділік коэффициенті.
- Жедел өтімділік коэффициенті.
- Абсолютті өтімділік коэффициенті.
- Таза айналым капиталы.
Осы корсеткіштердің ... ... ... ... ... уақытында төлей алама деген сұраққа жауап табуға болады.
1.Ағымдағы өтімділік ... ... ... коэффициенті
айналым капиталын қысқа мерзімді міндеттемелерге бөлу арқылы табылады, және
де кәсіпорынның белгілі бір кезеңде, қысқа ... ... ... қаржыларының жеткіліктілігін анықтауға мүмкіндік береді. Ағымдағы
өтімділік ... ... ... міңдеттеменің бір данасына, ағымдағы
активтердің қанша данасы келетінін көрсетеді. Яғни компания қысқа мерзімді
міңдеттемелерін қанша рет жаба алатындығын көре ... ... ... ... стандартар бойынша бұл коэффициент бір мен екінің арасында
болуы керек деп ... ... шек ... ... қысқа мерзімді
міндеттемелерін жабу үшін жеткілікті болу керек екенін көрсетеді. Әйтпесе
компанияның банкрот болу қаупі бар. ... ... ... ... екі үш есе асып түсуі де нашар көрсеткіш болып саналады.
Өйткені ол ... ... ... ... көрсетуі мүмкін.
Коэффициентті талдау кезінде негізгі көңіл оның ... ... ... ... ... ... өтімдірек бөлігімен
қысқа мерзімді міндеттемелерінің қатынасын ашатын, ... ... жеке ... ... ... ... ... Халықаралық стандарттар бойынша бұл коэффициент бірден ... ... ... ... ... ... ... айналым
капиталының кейбіреулерінің өтімділігі бірдей еместігінен туындайды.
Мысалы: ақша ... ... ... ... ... көзі бола
алса, ал запастар оларды өткізгеннен кейін ғана бола алады. Ал бұл мақсатта
оны ... ... және оның ... ... ... ... ... қолдану кезінде тағы бір шектеуді ескеру қажет. Жоғарыда
келтірілген есептеу әдісінен көріп тұрғанымыздай ең ... ... ... ғана емес ... қоса қысқа мерзімді бағалы қағаздармен таза
дебиторлық борышта кіре алады. Жақсы дамыған нарықтық ... ... әдіс ... ... ақтай алады. Өйткені қысқа мерзімді бағалы
қағаздар жоғары ... ... ... ... ал ... ... жоғары болсада) дамыған нарықтық экономика жағдайында,
кәсіпорын, ... ... ... бойынша өз дебиторлық ... ала ... ... үшін ... ... ... ... коэффициентін өзара салыстырып ... ... ... ... өте ... ... ... ағымдағы активтер
құрамында ТМЗ – дың үлкен үлес ... ... ... ... ... ... ... ең өтімді
баптары, компанияның банктегі және ... ақша ... ... ... ... ақша ... ... өтімділікті бағалау ең
тиімді болып табылады. Бұл көрсеткіш абсолютті өтімділк коэффициенті ... және де ақша ... ... мерзімді міндеттемелерге бөлу арқылы
анықталады. Ол ақша қаражаттары қысқа мерзімді ... ... жаба ... ... Бұл ... ... ең қатал
шегі болып саналады.
4.Таза айналым капиталы. ... ... ... ... ... таза ... капиталына беріледі. Бұл көрсеткіш кәсіпорынның айналым
капиталы мен оның ... ... ... ... ... Таза ... ... кәсіпорынның қаржылық тұрақтылығын
қамтамассыз ету үшін қажет. Өйткені ... ... ... ... көп ... оның өз ... ... қана қоймай,
сонымен қатар өз ісін болашақта кеңейту үшін қаржы ... бар ... ... ... ... ... құнсыздануы кезіңде (дайын
өнімге бағаның төмендеуі, дебиторлардың банкрот ... ... ... ... ... ... қаржылық тәуелсіздік береді.
Кәсіпорынның қаржылық жағдайына, таза айналым капиталының аз немесе көп
болуы да кері әсерін тигізеді. Айналым ... аз ... ... ... ... ... ол өз қысқа мерзімді міңдеттемелерін
төлей ... ... ... ... қызметтің
шығындалуы, күмәнді дебиторлық қарыздың көбеюі нәтижесінде болуы мүмкін.
Ал таза айналым капиталының қысқа ... ... өте көп ... тиімсіз қолдануын көрсетеді. Мысалға: шаруашылық қызметке
қажетті нақты көлемінен акциялардың ... ... ... ... ... тиімсіз пайдалану және тағы басқалардың нәтижесінде пайда болады.
Кестеде есептелген кәсіпорынның өтімділігіне ... ... ... ... ... және тез өтімділік деңгейі көнілге ... ... ... 2006 ж. ... өтімділік деңгейі күрт төмендеп
кеткенің байқауға болады. Компанияның жалпы өтімділігі 0,7 дейін төмендеді.
Яғни компанияның ... ... ... ... 70 - ... жаба ... 3
Өтімділікті бағалау*
%
|ККоэффициенттер |Формула |2004 |2005 |2006 ... | | | | ... ... / | | | ... ... |1,6 |1,3 |0,7 ... | | | | ... ... |(АА - ТМЗ) / | | | ... ... |0,85 |0,69 |0,54 ... |Ақша қаражаты / | | | ... ... |0,17 |0,14 |0,09 ... | | | | ... ... |ТАК= | | ... ... ... - |9,329,040 |6277101 | |
| ... | | | |
* ... АҚ – ның ... ... ... ... ұқсас компанияның тез және абсолютті өтімділік коэффициенттері де
нашар ... ... тұр. ... ... ... ... 0,2 – 0,5 ... керек. Ал компанияның үш жылына қатар бұл коэффициент
0,2- де жетпей ... ... таза ... ... 9 млр. ... ... 2005ж. ... төмендеп 6 млр. теңге құрады. Ал 2006 ж. компанияның таза айналым
капиталы тері сан ... тұр. Егер де ... өз ... ... талап ететін болса, онда компанияға қосымша 15 млр. ... ... ... 2006 ж. ... ... ... болуы,
компанияның ағымдағы міңдеттемелердің ішінде қаржылық ... ... ... ... Ол ... ... 72 % құрайды.
Егерде ол 2005 ж. 9 млр. ... ... 2006 ж. ол 32 млр. ... ... ... ... ағымдағы активтерінің құрамында 2005 жылмен салыстырғанда
2006 жылы елеулі өзгерістер болған жоқ.
Егер компания қысқа ... ... ... ... ... ... қалу ... болжамы бар. Жалпы айтқанда
компанияның өтімділік деңгейі есепті жылы ... деп ... ... ... ... іскерлік белсенділігі қаржылық жағдайында ең алдымен оның
қаражат айналымының жылдамдығымен көрінеді. Іскерлік белсенділікті талдау,
кәсіпорынның өз қаражатын ... ... ... ... беретін, әр түрлі қаржылық айналымдылық коэффициенттердің деңгейі
мен қозғалысын зерттейді.
Іскерлік белсенділік талдаудың мақсаты Т –А – Т ... ... ... ... ... кәсіпорынның табыс табу мүмкіншілігін бағалау.
Жоғарыда айтып өткендей, ... ... ... әр ... ... яғни ... ақша қалпына көшу жылдамдығына ие болады.
Қаражаттың айналымда ... ... ішкі және ... ... ... ... себептердің жиынтық әсерімен анықталады. Бірінші қатарға
кәсіпорынның әрекет ерісін салалығын, ... (көп ... ... ... ... ... ... айтарлықгай
жоғары келеді бұл шағын бизнестің бір артықшылығы деуге болады) және ... ... ... ... ... ... оған ... жүргізу шарттары да кәсіпорынның активтерінің айналымдылығына
аз әсер етпейді. [10]
Сөйтіп, елдегі өтіп ... ... ... ... ... ... сатып алушылармен реттелген
шаруашылық байланысының болмауы шамадан тыс қор ... ... ... бұл қаражат айналымын айтарлықтай бәсеңдетеді.
Қаражаттың айналымда болу кезеңі, едәуір ... ... ... ... кезекте, оның активтерін басқару ... ... ... ... айта кету керек.
Іскерлік белсенділік коэффициентінің кәсіпорынның қаржылық ... үшін ... ... бар, ... қаражаттың айналым жылдамдығы
кәсіпорынның төлем қабілетіне ... әсер ... Оған ... ... ... қаражаттың айналым жылдамдығының өсуі ... ... ... ... ... ... көрсеткіштеріне мына
коэффициенттер жатады:
1.Негізгі ңұралдардың айналымдылығы. (немесе қор қайтарымдылығы). Кез –
келген кәсіпорының қызметінде, көп жыл бойы ... ... ... ... ... сәтті жұмысы үшін негізгі құралдардың бар
болуы жеткіліксіз, сонымен қатар оларды тиімді қолдану қажет.
Бұл көрсеткіш қор ... ... яғни ... ... өндірістік қорларын пайдаланудың тиімділігін
сипаттайды. Ол саудадан ... ... ... ... құны ... ... құралдардың орташа шамасына бөлу арқылы есептейді.
Қор қайтарымдылығы коэффициентінің артуына ... ... ... ... ... ... ... олардың техникалық деңгейінің
жоғарылығы есебінен қол жеткізуге болады.
Алайда бұл жерде жалпы ... ... ... ... ... ... есеп беру кезіндегі шығындар азая түседі. Коэффициенттің
төмен болуы өнімді ... ... ... жетімсіздігін не болмаса осы
активтер ... тым ... ... ... бөлінгендігін көрсетеді.
2. Активтердің айналымдылық коэффициентері. Ол жылына қанша рет айналу
мен өндірудің толық циклі болатындығын және активтердің әрбір ақша ... ... ... ақша ... әкелгенін көрсетеді. Өнімді өткізуден
алынған табысты баланс активінің барлығына бөлу арқылы анықталады ... ... ... ... көзіне байланыссыз оның тиімді
қолдануын сипаттайды. Яғни табыс түрінде нәтиже
беретін, айналымның және өңдірістің толық ... жыл ... ... рет
айналуын көрсетеді.
Түрлі кәсіпорындарға немесе бір кәсіпорынға әр жылдардағы жалпы
айналымдылық ... ... ... ... ... ... біркелкілі қамтамасыз етілгендігін тексеру қажет. Мысалы, егер
бір кәсіпорында ... ... ... тура ... шығынға жазу
әдісімен есептелген амортизацияны назарға ала отырып бағаланса, екіншісінде
басқа бір шапшаңдатылған ... ... ... ... онда ... ... тым ... болады. Одан басқа, бұл көрсеткіш бірдей
жағдайда кәсіпорынның ... ... ... ... ... ... ... жағдайлар, капиталдың жалпы айналымдылық коэффициентін
талдау қажетті түзетулерді ескере отырып жүргізуді керек етеді.
3. Дебиторлық борыштың айналымдылық коэффициенті. Ол ... ... ... ... ... ... борыштың орташа шамасына
қатынасымен формула бойынша анықталады. Есепті жыл ішінде ... ... ... ... рет ақшаға айналғандығынкөрсетеді. Берілген
коэффициентке ... ... үшін ... ... жоқ ... бұл ... кредиторлық қарыздын айналымдылық
коэффициентімен салыстыру пайдалы ... ... ... тәсілдеме
кәсіпорынға басқа компаниялардың ұсынып жүрген коммерциялық ... ... ... ... ... ... ... несие
шарттарын салыстыруға мүмкіндік береді.
Дебиторлық борыштың айналымдылық коэффициенті дебиторлық борыштың
сапасы мен көлемін ... үшін ... ... ... ... ... немесе төмендегенін көрсетеді. Егер ... ... ... ... ... ... ... (ақша) бойынша
есептелсе, оның өсуі несиеге сатудың азайғанын, ал ... ... ... артқанын білдіреді.
Дебиторлық борыштың айналымдылық коэффициентімен қатар дебиторлық
борыштың орташа айналым ... ... ... ... ... ... шоттарын клиенттердің төлеуге
қажет уақытын сипаттайды. Осы көрсеткіштің төмендеуі оң, ал артуы ... ... ... ... ... Ол ... ... табыстың (ақша) кезеңдегі кредиторлық борыштьщ орташа шамасына
қатынасымен формула бойынша есептеледі
Кредиторлық борыштың ... ... ... ... ... сияқты коммерциялық несиенің артқанын немесе
төмендегенін көрсетеді. ... тек ... ... ... ... ... коммерциялық несиенің артқанын ... ... ал ... кредиторлық борыштың айналымдылық
коэффициенті ... ... ... Кредиторлық борыш
коэффициентінің өсуі кәсіпорынның борышты төлеу жылдамдығының артқанын, ал
төмендеуі несиеге сатып ... ... ... ... ... ... айналымдылық коэффициентін күндерменде есептеуге
болады. Ол үшін жыл ... 360 ... ... ... бөлу ... біз ... дебиторлық немесе кредиторлық қарызды төлеу үшін қанша
күн керек екенін біле ... ... ... ... коэффициенті.
Материалдың айналым қаражатының айналымдыльқ коэффициенті кәсіпорынның
талдау кезіндегі шығындары мен ... ... ... көрсетеді, яғни
олардың сатылу жылдамдығын сипаттайды. ... ... бұл ... ... ... ... осы аз ... бапта соғұрлым азырақ қаражат
байланады, кәсіпорынның қаржылық жағдайы тұрақтанып, айналым капиталында
көбірек өтімді ... ... Және ... ... ... тауардың
шамадан тыс жиналып қорлануы, кәсіпорынның іскерлік белсенділігіне кері
әсер ... ... ... ... ... жүргізіледі, онда
алымында сатудан (ақша) түскен табыс, ал ... ... ... ... - ... ... құнының орташа шамасы.
ТМЗ – ның айналымдылығының тез болуы оның тиімді қолдануын сипаттайды.
Неғұрлым айналымдылық көрсеткіші жоғары ... ... ... ... ... ... айналады. Оның төмендеуі салыстырмалы түрде
өндірістік қорлар мен аяқталмағай өндірістің ұлғайғанын немесе дайын ... ... ... ... пен ... ... қалыпты жүргізу мақсатында қорлар оңтайлы
болуы керек. Көлемі жағынан кіші, бірақ көбірек қозғалмалы қорлардың ... ... аз ... ақшалай қаражаттың бар ... ... ... ... ... өнімді өндіру мен сатудағы
белсенділігінің күрт азайғанын куәландырады.
Материалдық айналым құралдарының айналымдылық ... ... ... ... ғана емес және де кәсіпорында қабылданған
материалдық ... ... ... де ... ... назарда ұстау қажет.
Төменгі кестедегі есептелген мәліметтерге келетін болсақ, компанияның
қор қайтарымдылығы 2004 ж. 0,97 ,2005ж 0,99 – ды ... 2006 ж ол 0,95 ... ... ... ... ... түскен түсімі жыл сайын өсіп тұруда.
Егер 2005 ж. өткізуден түскен түсім 2004 жылмен ... 24% ... ж. ол 42% ... Ал ... құралдар 2005 ж. 21% көбейсе, 2006 ж. ... ... ол 44% ... Бірақ компанияның қор қайтарымдылығының
өткен жылдармен салыстырғанда төмендеу ... 2006 ж. ... көп болу ... ... отыр. Активтердің жалпы айналымдылығы
да өткен, жылдармен салыстырғанда азайып отыр. Егер өткен жылы активтердің
айналымдылығы 0,61 рет ... 2006 ж. ол 0,48 рет ... ... Яғни ... ... бір ... ... Бұл дегеніміз компания активтерін пайдалану
тиімділігінің төмендегенің көрсетеді. Оған активтердің
Кесте 4
Іскерлік белсенділікті бағалау*
|Коэффициенттер ... |2004 |2005 |2006 ... | | | | ... ... ... ... | | | |
| ... Құралдар |0,97 |0,99 |0,95 ... ... ... ... | | | ... ... |0,63 |3,7 |0,48 ... |360 |8,2 |7,3 |7,3 ... ... өткізуден |немесе |немесе ... ... ... ... ... |49 |49 |
| | |күн |күн |күн ... |360 |10 |6 |5,8 ... ... ... ... |немесе |немесе ... ... құны / |36 |60 |62 |
| ... ... |күн |күн |күн ... – ның | 360 |9,8 |10 |10 ... ... құн / ТМЗ ... ... |немесе |
| | |36 |36 |36 |
| | |күн |күн |күн ... ... ... | | | ... ... ... + ТМЗ (күн) |79 |85 |85 |
* ... АҚ – ның мәліметі бойынша автордың есептеуі.
көп ... ... ... ... аз ... өз ... ... отыр.
Дебитолық қарыздың айналымдылығы орта есеппен (2005-2006 жж.) 7 рет
айналым ... яғни 50 ... ... ... Ал ... ... 6 рет, яғни 60 ... құрайды. Компанияға ұсынылып отырған
несие шартын жақсы деуге болады. ... ... ... ... 50 ... ... өз қарызын ол 60 күнде қайтарады
III.Табыстылық коэффициенті.
Рентабелділік коэффициенті кәсіпорынның қаншалықты табысты ... Бұл ... ... ... ... алынған табысты
өткізілген өнімнің көлеміне бөлу арқылы есептелінеді.
Кәсіпорынның барлық активтерінің рентабелділігі коэффициенті, өткізу
рентабелділігі, ... ... ... ... ... контекстінде жиі қолданылатын көрсеткіштер болып табылады.
1.Кәсіпорынның барлық активтерінің табыстылық көэффициенті. ... таза ... ... ... бөлу ... анықталады. Ол
1теңге табыс алу үшін фирма қанша теңге жұмсағанын көрсетеді. Бұл көрсеткіш
кәсіпорынның бәсеке ... ... ... ең ... ... ... ... коэффициенті. Алынған пайданы өткізілген
өнім көлеміне бөлу ... ... ... ... ... ... бар: Өткізуден жалпы табыс бойынша есептеу
Таза табыс ... ... ... баға ... саясатындағы өзгерістермен,
кәсіпорынның өткізген өнімінің өзіңдік құнын бақылауға мүмкіндік береді.
Коэффициенттің динамикасы, бағаны қайта қарау немесе ... ... ... ... ... Берілген көрсеткішті талдау барысында
оның деңгейіне ТМЗ-ды есепке алу ... ... ... ... ... Осы ... талдау кезінде ең маңызды қаржылық мәлімет, таза табысты
өткізілген өнім көлеміне бөлу арқылы ... ... ... ... ... ... өнімнін әрбір 1 теңгесі қанша
таза табыс әкелгенін көреміз.
3.Меншікті капиталдың ... ... ... иелері
инвестициялаған капиталды тиімді қолдануын және де бұл ... ... ... ... салу ... ... ... салыстыруға
мүмкіндік береді. Бұл көрсекткіш таза табысты меншікті капитал құнына бөлу
арқылы ... ... ... ... ... ... 1
теңгесі қанша теңге таза табыс әкелгенін көрсетеді.
Айналымдылық және рентабелділік коэффициенттердің деңгейін бағалау үшін
бұл көрсеткіштерді ... ... ... ... келеді. Мысалға;
таза табыс бойынша есептелінген, барлық активтердің ... ... ... ... ... Осы көрсеткіштердің арасындағы
айырым, компанияның қаржыландырудың сыртқы көздерін тартумен шарттасылған.
4.Ағымдағы активтердің табыстылығы. Тәжірибеде ағымдағы ... деп ... ... ... ... Ол ... ... бір теңгеден кәсіпорын қанша табыс алғанын көрсетеді.
Кесте 5
Табыстылықты бағалау*
(%)
|Коэффициенттер |Формула |2004 |2005 |2006 ... | | | | ... ... ... / |20 |20 |13 ... ... | | | ... өнім |Таза табыс / |30 |33 |28 ... ... ... ... | | | ... ... |Таза табыс / | | | ... ... ... |29 |29 |23 ... активтер |Таза табыс / | | | ... ... ... |106 |123 |100 |
* ... АҚ – ның мәліметі бойынша автордың есептеуі.
Компанияның табыстылығына келетін болсақ компанияның өткізу табыстылығы
28% құрап отыр. Бұл ... ... ... 14% төмендеді. Оның
төмендеуіне ... ... ... ... мен ... ... ... болып отыр. Мысалы, компанияның жалпы табысы
өткен жылмен салыстырғанда 8 млр. ... өсіп ... Ал таза ... ... жоқ екенін көруге болады, яғни өткен жылмен бірдей.
Компанияның жалпы активтерінің табыстылығы нашар ... ... ... ... әр бір ... 2004-2005 жж. 20 тиын әкелсе, 2006ж
ол 13 теңгеге дейін төмендеді. Оған компания активтерінің жалпы ... ал таза ... ... болуы өз әсерін тигізіп отыр.
Компанияның ағымдағы ... ... ... активтердің
табыстылығына қарағанда жақсы ... ... ... Егер 2005ж ағымдағы
активтердің әр бір теңгесі 1 теңге 23 тиын ... ... 2006 ж. ол ... пайда әкеліп отыр. Бірақ есепті жылы өткен жылмен салыстырғанда
табыстылықтың ... ... ... ... ... өсуі, ал таза
табыстың өзгеріссіз болуы себеп ... ... ... капиталдың
табыстылығыда осындай нәтиже көруге болады.
IV Қаржылық тұрақтылық коэффициенті.
Қаржылық тұрақтылық ... ... ұзақ ... ... ... мен ... мүдделері қаншалықты қорғалғандығын
және кәсіпорынның ұзақ мерзімді ... ... алу ... коэффициент. Меншікті коэффициент компанияның капитал
құрамындағы меншікті капитал үлесін сипаттайды, яғни ... ... ... ара ... ... ... бүл көрсеткішті
жеткілікті жоғарғы деңгейде ұстау ... деп ... ... ол ... жағдайды көрсетеді. Егер меншікті капитал компания балансының 60%
-ін алып жатса онда ... ... ... деп ... ... ... ... үлесін көрсететін тартылған капитал
коэффициенті есептелуі ... Бұл ... ... ... болып келеді.[13]
2.Қаржылық тәуелділік коэффициенті. Бұл коэффициент фирманың сыртқы
қарызға ... ... Бұл ... ... ... сайын,
компания қарызының көп болуы яғни компанияны ... ... ... ... ... ... Нарықтық экономика
жағдайында қаржылық тәуелділік коэффициенті 40%-тен жоғары ... тиіс ... ... тәуелділік коэффициентінің жоғары болуы, орташа нарықтық
ставка бойынша жаңа несие алу кезінде қиындықтар туғызады.
3.Тартылған және меншікті капиталдың қатынасын көрсететін ... ... ... ... ... ... екенің көрсетеді, және
қарыз және ... ... ... ... есептелінеді. Бұл
көрсеткіш кәсіпорында қарыз не меншікті капиталдын көп ... ... 1 – ден көп ... ... ... ... қаражатына
тәуелділігі жоғарлай түседі.
Кесте 6
Қаржылық тұрақтылықты бағалау*
%
| Коэффициенттер | | | | ... ... |2004 |2005 |2006 ... капиталды жинақтау|Меншікті капитал / | | | ... ... |67 |69 |59 ... ... ... ... капитал /| | | ... ... |32 |30 |41 ... және ... ... ... | | | ... қатынасын |Меншікті капитал |47 |43 |41 ... ... | | | | |
* ... АҚ – ның мәліметі бойынша автордың есептеуі.
Компанияның есепті жылы меншікті капиталының үлесі ... ... 10% - ға ... Егер 2004 жылы ол 67% , 2005 жылы 69% ... ж. ол 59% ... ... ... меншікті капиталы өткен жылмен
салыстырғанда 22% өсті . Осы уақытта ... ... ... жылмен
салыстырғанда 95% көбейді. Тартылған капиталдын ішінде ұзақ мерзімді
міңдеттемелердің ... күрт өсті ... ... ... 30% , ... ... 69%). ... тартылған капиталдың ішінде ұзақ
мерзеімді міңдеттемелер үлкен үлес алып отыр. Бұған ... ... ... ... ... тұр. ... жағдай болмасын компания
өз міңдеттемелерін жаба алады.
2.3. Кәсіпорынның банкрот болу ықтималдылығын аңықтау.
Банкроттық ... ... бір ... ... ... ... шешімімен немесе кредитордың келісімі бойынша соттан тыс ресми түрде
жарияланады. Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... ... ... жоқ ұғымы ақшалай міндеттер бойынша
кредиторлар ... және ... ... ... қанағаттандыра алмау
жатады. Басқаша айтқанда, шаруашылық субъектісінің қарызды төлей ... ... ... ... ... ... өсуіне байланысты жедел міндеттемелерді өтеу қабілетсіздігі
немесе борышкердің ... ... ... байланысты ұғымдар
кіреді.
Баланстың канағаттанғысыз кұрылым ... ... ... өтімділік деңгейінің жетіспеуіне байланысты кредитордың
алдында мүлік есебінен міндеттемелердің дәл ... ... ... ... ... ... Бұндай жағдайда мүліктін жалпы құны борышкер
міндеттемелерінің жалпы ... тең ... одан асып ... ... кәсіпорынның ұдайы өндіріс капиталының шаруашылык
механизімінің ... ... яғни оның ... және инвестициялық
саясатынын тиімсіз болуынан туындайды.
Банкроттықтың пайда болуының негізгі себептерін келтірейік:
1. Шаруашылық жүргізу жағдайын жасаудың объективті себептері:
- экономиканы ... ... және заң ... ... ... ... салық жүйелерінің жетілмегендігі;
- инфляцияның аса жоғары деңгейі;
- фирманың ... ... ... ... төмендеуі;
- бәсекелестің жоғары деңгейі және сонын нәтижесінде ... ... ... ... ... ... өнім ... Шаруашылық жүргізуге тікелей қатысты субъективті себептер:
банкроттықты уақытында болжап және келешекте одан сақтана алмау;
жарнама, ... ... ... сұранысты дұрыс
төлемегендіктен сату көлемінің төмендеуі;
өндіріс көлемінің төмендеуі;
ұқсас, бірақ ... ... ... ... ... түрлердің
бағаларының жақындауы;
аяқталмаған жоғары шығындар;
өнімнің төменгі рентабельділігі;
өндіріс циклінің өте көлемді болуы;
үлкен ... мен ... ... алмаулар;
ескі басқарма басшыларының нарықты кұруға бейімделе ... ... ... ... ... ... қаржылық саясаттың тиімдісін таңдай алмауы.
Кәсіпорындардың ... ... ... ... ... ... мүмкін,сондықтан нарықтық экономикасы дамыған дамыған
елдерде,оларды толық күйреуден қорғау мен алдын алудың белгілі механизмі
қалыптасқан.
Осы механизмнің ... ... ... банкроттықты құқықтық реттеу;
- кәсіпорынның банкроттығы жайында актілерді жүзеге асыруға шешім
қабылдау ... ... - ... ... ... ... перспективалы тауар өндірушілерді қолдау максатында, төлем
қабілеті жоқ кәсіпорындарға мемлекеттік қаржылық ... ... ... құру және жою ... ... банкроттық процедураға қатысушыларға экономикалық көмек көрсету;
- кең ауқымды қоғам үшін банкроттар жайында ақпараттардың жариялы ... ... ету, ... ... жоқ кәсіпорындардың тізімін
жүргізу.
Қазақстан Республикасының «Банкроттык жайында» Заңына ... ... ... ... ... немесе еріксіз түрде
кабылданады. Банкроттық, борышкердің ... ... ... ... ... немесе оның өзінің банкроттығы жайында ... тыс ... ... келе отырып, ресми түрде хабарлауы жолымен
жасалады. Ал ... ... ... ... ... ... ... берген тұлғалардың өтініші негізінде жасалады.
Банкроттық жайында кредитордың өтінішпен ... ... ... ... ... кабілетінің болмауы табылады. Егер ... ... 3 ай ... орындай алмаса, оның төлем қабілеті жок деп
саналады.
Кредитордың борышкерге қойған талаптарынын ... 150 ... ... жоғары болса ғана,банкроттық жайында іс сотпен қаралады.
Банкротгықтың ықтималдылығын бағалауды қаржылық талдау арқылы ... ... ол ... ... "ауруын" және одан "арылу"
жолдарын таңдауға мүмкіндік береді.
Кәсіпорынның банкроттылығын болжау бойынша құралдарды кең ... ... ... ... шығу ... ойластыруға
мүмкіндік туғызады. Болжау, қалыптасып жатқан тенден-цияларды зерттеп
карауға ... ішкі ... ... ... ала ... қаржылык
саясатты жургізу үшін, кәсіпорынның келешегі төлем қабілеггігінің төмендеуі
немесе жоғарылауы қандай деген ең манызды сұраққа жауап беру ... және ... ... ... ... ... болу ... диагностикасының модельдері мен өзара
ерекшеленетін, бірнеше әдістемелері ұсынылады. ... ... ... ... ... болжау үшін ... ең ... ... ... 1930 ... басында
жүргізілді. Шетелдік фирмалардың қаржылық-экономикалық қызметінде
банкроттық ... ... үшін ... ... ... ... жасап шығарған модельдер кең қолданылады. Ресей кәсіпорындары үшін
жасап шығарылған ... ... ... ... жаңа
әдістемелері О.П.Зайцевпен, Р.С.Сайфуллинмен, Г.Г.Кадыковпен жасап
шығарылған. ... ... ... ... (банкроттығы) туралы
шешімдер қабылдау үшін негіз болып, 1995 жылдың 15-шілдесіндегі Қазақстан
Республикасының Экономика Министірлігімен ... ... ... ... ... ... ... сонымен қатар 1994 жылдың 7-
қыркүйегінде № 1002 Қазақстан Республикасының Министрлер ... ... ... ... ... ... қаржылық-экономикалық сауықтыру, қайта құру және тарату
механизімі туралы" Ережесімен кәсіпорынның баланс ... ... ... ... ... ... және ... авторлармен жасап шығарылған банкроттықты
болжаудың барлық ... ... ... ... жағдайын
сипаттайтын бірнеше (2-ден 7-ге дейін) түйінді көрсеткіштер ... ... ... ... ... ... салмақты
коэффициенттері бар банкроттық ықтималдылығының ... ... Бұл ... мен модельдер нарықтық жағдайда коммерциялық
ұйымның банкрот болу қаупті жағдайын, оның ... ... ... ... ... мүмкіндік беруі тиіс. Қолданылатын әдістемелер ... ... ... ұйымның қолайсыз жағдайы басталғанға дейін
әртүрлі қаржылық тұрақтылығын қамтамассыз ету стратегияларын қолдануға
мүмкіндік беруі ... ... ... ... ... әдісі мен экономика-
математикалық модельдеу қолданылуы мүмкін. Экономика-математикалық моделдеу
көрсеткіштер динамикасын келешекте қаржылық ... ... ... әсеріне байланысты белгілі дәрежеде дәл анықтауға мүмкіндік
береді. Экономикалық - математикалык ... ... ... ... алу үшін, ол эксперттік ... ... ... ... ... сандық мәндеріне түзетулер жасауға
мүмкіндік туады. Жалпы әлемдік практикада кәсіпорынның тұрақтылығын ... ... ... ... ... ... оның тәуекелділігін
анықтау және банкроттығын болжау үшін экономикалық - ... ... ... ... ең жиі ... ... белгілі
американ экономисі Э. Альтман ұсыған 2 модельдері.
Осы модельдердің ішіндегі ен қарапайымы екі факторлы модель ... Ол ... екі ... ... Э. ... ... ... ықтималдығы: кәсіпорынның, жалпы жабу коэфиценті (Кл)
немесе ағымдағы өтімділік ... яғни ... ... өтімділігін
сипаттайтын коэффициентке және ... ... ... ... ... коэффицентіне байланысты болып табылады.
Эмперикалық жолмен табылған бұл ... ... ... ... ... белгілі бір тұрақты өлшеммен қосылады,
ол да тәжірибелік-статистикалық тәсілмен ... Егер ... 2 ... ... ... ... ... Ал егер 2 мәні оң болатын болса,
ол банкроттық ықтималдылығының жоғары екенін көрсетеді.
Америка ... ... ... ... ... жабу ... ағымдағы ... ... ... - (-1,0736);
– баланстың пассивіндегі заемдық қаражаттың үлес салмағының
көрсеткіші ... ... ... шама ... Z ... ... мынандай болады:
Z= -0,3877+К(-1,0736)+К*0,0579 ... = ... ... ... активтер /Ағымдағы міңдеттеме
коффициенті
Кз=Қаржылық тәуелділік = Қарыз қаражат / Баланс
коэффициенті
Z=0 ... ... үшін ... ... 50%-ға тең. ... 0 ... онда ... ықтималдығы 50%-дан кем бопады, және төмендеген
сайын пайыз да төмендей ... Егер Z > 0, ... онда ... ... асып, Z өскен сайын ұлғая береді.
Осы модельдердің ерекшелігі оньң қарапайымдылығы, оның ... ... ... ... ... ... ... болып
табылады.
Бірақ берілген модель банкроттықты болжауда ... ... ... яғни кәсіпорынның қаржылық жағдайына басқа маңызды көрсеткіштердің
(табыстылық активтердің берілуі, кәсіпорынның іскерлік белсенділігі) әсерін
есепке алмайды. Болжаудың қатесі екі ... ... ... ... ... ... ... жағдайларда жұмыс істейді, біздің елімізде
инфляция қарқыны ... және ... ... сонымен қатар
өндірістің энергия, қаржы және еңбек сыйымдылығы, еңбек өнімділігі деңгейі,
салық ауыртпалығы басқаша болып ... ... ... бұл жоғарыда
көрсетілген коэффициенттер мәнін біздің жағдайда ойламай бірден пайдалану
мүмкін емес. Бірақ ... ... ... ... ... сәйкес келетін
көрсеткіштермен алмастырып, отандық есеп және есеп беруде ... ... ... ... ақпараттар толық болған жағдайда
колдануға болар еді.
Мысалы, Қазақстан жағдайын Америка жағдайымен ... деп ... ... ... ... ... ... есептеп шығаруға
болады .
Нарықтық экономикасы дамыған шет елдерде кәсіпорынның ... ... үшін жай және ... ... ... ... ... қызметтің нәтижелері туралы есеп және кәсіпорын
балансының негізінде есептелетін Э. Альтманның көп ... ... ... 1968 жылы ол ... бес ... ... ... жасаған кезде Э. Альтман өнеркәсіптің 66 кәсіпорынын қарап
тексерген. Оның жартысы банкроттыққа ұшырап, жартысы жақсы ... ... ... ... ... болжау үшін ұтымды болып келетін 22 талдау
коэффициентін зерттеген. ... ... ... ... ... гүлденіп өсіп келе жатқан кәсіпорындар көрсеткіштерімен салыстыра
отырып, олардың банкроттык ықтималдылығына ... ... ... коэффициентін анықтап, бес негізгі көрсеткішті шығарған Э.
Альтманның жалпы түрдегі ... мына ... ... +0,6X4+1,0X5 ... X1 – X5 ... ... ... ( ... ... ... Э. Альтманның есептеуінше 2,675 болды. Осы өлшеммен
накты кәсіпорын үшін есептелген несие қабілетгілік ... ... Бұл ... ... шек ... және болашақта (2-3 жыл)
біреулерінің банкроттыкқа ұшырап (22,675 болғанда)
басқалардың қаржылық жағдайы тұрақтануы
Кесте 7
Х - мәндерінің ... ... ... ... ... ... соммасына қатынасы. |
|Х2 ... ... ... ... ... ... |
|Х3 ... ... ... ... ... қатынасы. ... ... және ... ... қатынасы. ... ... ... ... қатынасы. ... Т.И., ... А.Г. « ... и ... » ... ... Алматы. 2000
Кестеде Z - шотының мәні мен банкроттық ыктималдылығы ... ... ... ...... мәні ... ... |
| 1,80 және одан ... |Өте ... ... ... ... ... ... ... ... жоғары |Өте ... |
* ... Т.И., ... А.Г. « Банкротство и антикризисное
управление » (Учебное пособие) Алматы. 2000
Статистикалық амал қауіпті аймақтың шекарасын ... ... Z3,0 ... ... ... ... және ... сәйкес компанияның
топтастыруын жүргізу керек. Бір жылға нақты болжау дәлдігі 95% ... ... ... 83%-ға ... бұл ... үлкен құндылығын көрсетеді. Бір
кемшілігі сол, оны ... ... ... ... ... ғана ... болады.
Басқа да белгілер мәлім болды, мысалы, Британ ғалымдары ... ... 1977 жылы төрт ... болжамдық модельді ұсынды. Сол жылы Э.Альтман
банкроттық ықтималдылығын 5 жыл бойы қадағалауға мүмкіндік берегін жеті
факторлы ... ... оның ... 70%-ға ... ... Бұл ... ... қамтиды:
1) активтердің рентабельділігі;
2) пайданың динамикасы;
3) несие бойынша пайыздарды жабу коэффициенті;
4) ... ... ... ... ... ... коэффициенті;
7) жиынтық активтер.
Бұл модельдің кұндылығы өте дәлдігінде, бірақ колданылуына ақпараттың
жетіспеушілігі қиындық туғызады (сыртқы пайдаланушыларда жоқ аналитикалық
есептің мәліметтері қажет).
Кесте ... ... ... банкрот болу ықтималдылығын аңықтау.*
%
| | ... |2005 |2006 ... ... ... ... ... соммасына қатынасы.|0,23 |-0,06 |
|Х2 |Бөлінбеген ... ... ... ... |0,48 |0,44 |
| |қатынасы. | | ... ... ... активтердің жалпы соммасына қатынасы. |0,25 |0,13 |
|Х4 ... және ... ... ... |2,3 |1,44 ... ... түсімнің акттивтерге қатынасы. |0,61 |0,48 |
* ... АҚ – ның ... ... ... ... ж Z = 1.2*0.23+1.4*0.48+3.3*0.25+0.6*2.3+0.995*0.61 = 3.76
2006 ж Z = 1.2*(-0.06)+1.4*0.44+3.3*0.13+0.6*1.44+0.995*0.48 = 2.3
Бұдан біз ... ... ... 2006 жылы Z мәні 2,3- ... Бұл ... компаниянын банкрот болу ықтималдылығы жоғары. Бұған
жоғарыда есептелген мәліметтердің өзі де дәлел болып отыр. Егер ... жылы ... ... онда оның ... болу ... ... ... АҚ – ның қаржылық қаржылық жай күйін бағалау
әдістерінің кемшіліктері және оны шешу жолдары.
Қаржылық талдаудың көмегіне ... 4 ... топ ... ... ... және оның ... ... Қысқа мерзімді несие берушілер – жабдықтаушылар, банктер.
3. Ұзақ мерзімді несие берушілер – ... ... ... ... иелері.
4. Бағалы қағаздар нарығында жұмыс істейтін инвестор аналитиктер.
Қаржылық талдау өткізетін тұлғалар, кәсіпорынның қаржылық экономикалық
жағдайы туралы пайдалы,толық және маңызды ... ... әдіс ... оның да ... бірқатар
кемшіліктері мен шектеулері бар. Енді әрбір кемшіліктерді ... ... ... ... ... ... жабу қабілеттілігін сипаттайды. Коэффициенттің
нормативті мағынасы жоғары ... ... ... ... ... ... өтімділік коэффициенті
нормативтерден төмен,
ал ең жақсы ... оның ... ... өсуі ... ... ... ... тұрғандай, оның өсуі ағымдағы ... ... ... ... ара ... ... кредиторлық қарыздың өзінен-
өзі азаюы мүмкін емес, ол әр қашанда айналым активтерінің қысқаруымен қатар
жүреді. Сондықтан ... ... ... ... ең дұрыс
жолы шаруашылық қызмет нәтижелерінің ... ... ... ... ... ... ... қабілеттілікті қалпына келтіру белгісі
жоспарлы мерзімде таза табыс ... ... ... екі ... ... ... ететіндей болуы керек.
Ағымдағы өтімділік коэффициенті кәсіпорынның төлем қабілеттілік деңгейін
объективті бейнелеуі үшін, алымында нақты өтімділік деңгейі бар активтерді
есептеу ... ... ... ойымызша, тұрақты халықаралық стандарт
бойынша өтімді емес деп есептелетін жылжымайтын мүлікті және ұзақ ... ... ... ... ... ... нормативті мәні отандық кәсіпорынның нақты
жағдайларын ескермей, әлемдік есепті-аналитикалық тәжірибеден алынған. Бұл
коэффициентті нормативті мәніне жету ... ... ... ... тек қана ... ... ... қызмет еткенінде болуы
мүмкін және де коэффициентті нормативті мәні барлық ... ... Ал, ... ... ... ... ... және
уақытқа тығыз байланысты.
Экономикалық дамыған елдерде осы коэффициенттің нормативті мәні салалар
және сала іші ... ... ... ... ... Министрлігінің
ақпараттары бойынша, ағымдағы өтімділік коэффициенті 1997 жылы ... ... ... ... ... —1,47, тамақ өнімін өсіру-1,25,
басқа ... ... ... мүнай және көмір өндіруші
өнеркәсіп-1,0, бөлшек сауда-1,5, тоқыма және жеңіл өнеркәсіп-1,41.[17]
2) ... ірі ... ... бір ... ... ... бизнестін әртүрлі саласында өздерінің
бөлімшелері бар. Бұндай жағдайда орта коэффициентті ... ... ... ... ... ... әдістемесі көбіне, белгілі
бір салаға мамаңдалған орта компанияларға шақ келеді. Ал көпсалалы
кәсіпорындарға келетін болсақ ... ... ... ... ... ... көптеген компаниялардың мақсаты жақсы ... ... ... ... ... олар орта ... ... Қаржылық мәліметтерді бұрмалайтын факторлардың бірі инфляция болып
табылады. Ал ол өз кезегінде ТМЗ – дың ... ... ... ... ... Бұны ... жағдайды бағалауда, динамикалық немесе салыстырмалы
қаржылық талдау жүргізген кезде ... ... Есеп беру ... ... ... факторлар әсер
етуі мүмкін.Мысалы өнім өңдірумен айналысатын ... ... ... ... дейін ТМЗ – дың айналымдылық коэффициенті,
сату кезені біткеннен ТМЗ – дың айналымдылық ... ... ... ... шешу ... ... орта ... жасап шығару керек.
5) Кез – келген жеке көрсеткішті жақсы не жаман деп санау дұрыс болмас
еді. Мысалыға ағымдағы өтімділілік ... ... ... ... ... ... ... Бұл бір
жағынан жақсы көрсеткіш болып табылады, ал екінші ... ... тыс көп ... ... ... деп санауға болмайды.
Себебі активтердің мөлшерден тыс көп ... ... ... ... ... ... ... коэффициенттінің жоғары
болуы кәсіпорын өз активтерін өте тиімді пайдалатындығын көрсетуі мүмкін
немесе ол ... ... және жаңа ... ... ... жоқ екендігін көрсетуі мүмкін.
6) Бір көрсеткіштер бойынша кәсіпорынның жағдайы жақсы болуы мүмкін,
ал ... ... ... Осы ... ... ... ... ма нашар ма деген қорытынды жасау қиын болады. Соған
байланысты коэффициенттердің анализі ... ... ... ... тек ... ... қабылдау үшін қолданылуы керек.
7) Кейбір кәсіпорындар, аналитиктердін көз алдында қаржылық есептері
жақсы көрінуі үшін өз ... ... ... Чикагонын
құрылыс компаниясы 29.12.00. жылы 2 жылға несие алады. Бұл несие 2
жылға алынғандықтан ол ... ... ... ... ... күн ... ... қаражаттарды ақша түрінде сақтап
отырады. Кейіннен 2.01.01 жылы несиені ... ... ... Осы ... ... ... ... балансының
құрлымы жақсара түседі. Негізінен компанияның өтімділігі жақсы
көрсеткіште болады. Бірақ ... ... ... ... ... қабілеттілігі нашарлай түседі.
8) ТМЗ – ды есепке алудың коэффициенттерге әсері.
Қазіргі уақытта материалдық қорларды бағалаудың ... ... ... ... ... ... ... отандық
есептеу практикасында бірінші рет біздің кэсіпорындар шет ... ... және ... ЛИФО мен ФИФО (LIFO, FIFO) ... материалды
бағалау тәсілдерін қолдану мүмкіндігіне ие болды. ЛИФО әдісі ең соңғы ... ... ... ... ... ... шығаруды көздейді.
Сонда баланстағы қалдықтың шамасы бірінші сатып алынған материалдың өзіндік
құнынан туындап анықталады.
Керісінше ФИФО әдісін пайдалану кезең ... ... ... ... алу бағасымен бағалауға негізделген, ал жұмсалған материалдар
сатылған өнімнің ... ... ... ... ... алу құны бойынша
шығынға шығарылады.
Енді материалдық қорлардың айналымдылығының көрсеткіші шамасына оларды
бағалаудың сол немесе ... ... ... ... әсер ... ... осы кезге дейін материалдық қорларды бағалаудың ең кең
тараған тәсілі, дайындаудың орташа сарапталған нақты өзіндік құны ... ... ... ... үшін оны пайдаланудың жағымсыз салдарына
мыналарды жатқызуға болады, бір жағынан ол ... ... ... ... ... пен одан төленетін ... ... тыс ... ... ... ... ... айтарлықтай төмендетуге әкеліп
соғады, демек, олардың айналымдылығын жасанды түрде арттырады.
Материалдар қорын ... ... алу ... құны бойынша бағалау әдісін
қолдану, салық салу ... ... ... өте тартымды болғанымен
(сол сатылған өнімнің өзіндік құнын тым жоғарылата-тындықтан), материалдар
қалдығы шамасының бұрмалануына, яғни азаюына әкеліп ... ... ... да ... айналымдылық көрсеткішінің анықтығы төмендейді.
Тауарлы-материалдық құндылық қорларын бірінші сатып алу құны бойынша
(ФИФО) бағалау тәсілін қолдану, сатылған ... ... құны ... ең ... ... ... ... басталып құрылып, ал олардың
қалдықтары ең жоғары құны бойынша бағалануына ... ... ... ... ... ... және ... ағымдағы
активтердің айналымдылығы бұл жағдайда ... ... ... ... ... ... болады (осыған байланысты мынаны есте
ұстаған дұрыс: өзінің кредиторлары ... ... ... ... ... ... ақпарат беруге ынталы менеджердің
көзқарасынша әдістің бұл артықшылығы, сонымен қатар оның кемшілігі де болып
көрінуі ... ... ... ... үш ... тәсілі
мысалдарынан, алға қойылған міндеттер мен активтерді басқарудың ұшталған
стратегиясынан басталған кәсіпорын, ... ... ... ... ... мөлшерде зерттеуге мүмкіндік алатынын
көруге ... - бес ... ... ... емес. Қарастырылатын
факторлар саны көп болса, болжаудың ... ... ... ... ... ... 60-70 жылдардағы талдау
мәліметтерінің негізінде есептелген жеке және кешенді көрсеткіштердің шекті
мәндері, салмақты үлестері бар. ... ... олар ... ... және ... ... бизнесті ұйымдастыру
ерекшеліктеріне сәйкес келмейді.
Қазақстан Республикасы мен дамыған нарықтық экономикалы елдердің
арасындағы ... ... ... ... шет ел ... ... пайдаланылатын
қаржылық көрсеткіштер жиынтығының өзіне әсерін ... ... ... ... белсенді қызмет ететін, олардың бағасы
анықталатын ... ... ... ... ... ... ... төртінші ... ... ... акцияларының нарықтық құны қарызға алынған
құралдарға қатынасы оның өзіндік ... ... ... жабу ... ... ... Бірақ, қазақстандық
құнды қағаздардың екінші ретті ... ... ... ... ... ... өз мәнділігін жояды.
Шет ел авторларының модельдерінде Қазақстан нарығына тән
кейбір негізгі көрсеткіштер есептелмейді.
Жоғарыда айтылған әдістер мен модельдердің болжау мерзімі үш-алты ... ... ... ал ... ... мерзімі мүлдем көрсетілмейді.
Қазақстан Республикасының экономикалық жүйе жағдайында бес ... тең ... ... ... әлі ... жоқ, сол себептен қысқа
мерзімді уақытты пайдалану керек. Қазақстан Республикасында ... ... ... жүйесінде тек қана коммерциялық
ұйымдардың өтімділік ... ... да ... ... ... есепке алынбайды. Бұның себебі, ең
алдымен осы критерийлер ... ... ... ... ... ... ... қабілеттілігін бағалауға арналғандығында деп
есептеймін.
Көрсетілген әдістемелер коммерциялық ұйымға қаржылық қатер ... ... ... ғана ... ... өсу ... және ... циклдің басқада фазаларын болжау мүмкін емес.[19]
Қорытынды.
Қорыта айтқанда қаржылық жай – ... ... ... өте зор. ... жай – ... ... ... талдаудан басталады. Ал талдау
арқылы кәсіпорынның қаржылық жағдайы туралы көптеген мәлімет алуға ... ... – бұл ... ... ... қазіргі және
болашақтағы қаржылық – шаруашылық қызметіне баға беру болып ... ...... қаржылық жағдайын бағалап, әлсіз жақтарын тауып және
кәсіпорынға тіреу ... ... ... анықтау болып табылады.
Қаржылық талдаудың көмегіне, кәсіпорынның қаржылық жай – күйін бағалау
кезінде, кәсіпорын ... ... ... ... әр түрлі экономикалық
субъектілер сүйенеді.
Кәсіпорынның қызметі және ... ... ... ... ... алғысы
келетін негізгі 4 топты атап ... ... ... қысқа мерзімді несие
берушілер, ұзақ мерзімді несие берушілер, акционерлер және ... ... ... ... ... әр ... өзінің көзқарасы
болады және басқалардан өзгеше мақсат көздейді. Осы сұрақта негізгі рөл
кәсіпорын ... ... ... ол ... үш ... ... түсінуі
керек.
Жоғарыда көрсетіліп кеткендей қаржылық талдаудың көптеген ... ... және ... ...... ... ішінде, қаржылық
коэффициенттер кеңінен қолданылады.
Қаржылық ... ... ... ...... құрал болып
табылады. Коэффициенттер арқылы, кәсіпорынның комммерциялық тәуекелі туралы
бағалы мәлімет алуға болады. Сау ұйымды, банкрот ... ... ... ... ... ... талдаудың әлсіз жақтары туралы, олармен
байланысты қиындықтарды түсінуі керек.
Әр бір нәрсенің өзінің жақсы жақтары болады. Бірақ онымен ... ... ... ... ... қажет.
Біріншіден талдаудың сәтті болуы, талданып жатқан мәліметтердің
толықтылығы мен нақтылығына ... ... ... әр қашанда
белгісіздікпен қатар ... ... бұл ... соңғы нақты
шешімдерді қабылдауға емес, кәсіпорынның мүмкіншілігі ... ... ... үшін шақ ... ... кәсіпорынның қаржылық жағдайы туралы толық
мәліметпен қамтамассыз ете ... ... ... мен ... қарамастан, бұл ... ... ... ... ... ... ... көп жағдайда кәсіпорынның есеп саясатына
байланысты.
– Кәсіпорынның әр түрлі қызметпен айналасуынан, ... ... ... қиын ... Коэффициенттерді есептеу кезінде, олар кейбір элементтерді
ескермейді және тағы басқалар.
Талдау жүргізілген компанияға ... ... оның ... жылы ... ... деуге болады. Ал оны жақсарту ... ... ... ... ... Компания өтімділігін жақсарту мақсатында, ол қысқа мерзімді
міңдеттемелерін азайтып, соған сәйкесінше ... ... ... керек. Бірақ баланстың ара
қатынасынан көретініміздей, ... ... ... ... ... ол әр ... айналым активтерінің
қысқаруымен қатар жүреді. Сондықтан кәсіпорынның ағымдағы
өтімділігін ... ең ... жолы ... ... ... ... ... өсіру болып
табылады.
2) Компанияның іскерлік белсенділігі бойынша, оған айналымдылық
уақытын қысқартуы керек, ... оның ... ... ұзақтау
деп ойлаймыз.
3) Компанияның активтерінің табыстылығы азаюда. Бұған себеп,
компанияның табыстылығының өзгеріссіз болуы. Ол үшін компания
табыстылықты жоғарлату ... ... ... айта ... ... бар. ... табыстылығының төмендеуіне Қазақстан
Республика Үкіметінің Телекоммуникация нарығын ырықтандыру
бағдарламасы өз әсерін тигізді (Қосымша 1 ... ... ... ... ... ... ... керек
деп ойлаймыз. Компания жағдайы туралы жалпылай айтсақ, біздің
ойымызша компанияның пассивтерінің ұлғаюының өзінің себептері
бар. Өйткені әр бір кәсіпорынның өзінің қаржылық ... ... ... ... жаңа озық ... ... ... оған үлкен қаржы көлемі ... шет ... үшін ... ... нашар болуы
мүмкін. Компанияның жоғарыда есептелген банкрот ... ... ... ... ... ... болу ... төмен, себебі «Қазақтелеком» АҚ –
мы байланыс қызметін ұсынатын ірі табиғи монополист компания
болып табылады. Ал ... ... ... ... ... қолданылады. Сондықтанда компания табысты
және табысы тұрақты ... ... ... ... оның өзінің
барлық міңдеттемелерін төлей алу мүмкіндігі бар.
Қолданылған әдебиеттер тізімі:
1) Шеремет А.Д., ... Р.С. « ... ... ... ... » . М.: ... – М, 2003
2) Ковалев А.И. Привалов В.П. « Анализ финансового состогяния
коммерческих предприятия ».- М ; ... ... и ... ... Балабанов И.Т. « Финансовый анализ и планирование хозяйствующего
субъекта » Издание 2 – е, доп. М: ... и ... ... Радинова В.М. « Финансовая устойчивость прадприятия в ... ». – М.: ... ... ... Дүйсенбаев Қ.Ш. “Кәсіпорынның қаржылық жағдайын талдау.” Оқу құралы.—
Алматы : Экономика. 2001.
6) Бланк И.А. « Основы финансового менеджмента » 2- е ... ... доп. ... Ника – ... ... « ... » АҚ – ның ... сайтынан
8) Селезнева Н.Н. Ионова А.Ф. « Финансовый анализ » М: ...... ... ... Е.С. « ... ... » 5- е издание перер. и доп. М:
Перспектива. 2001
10) ... А. « ... ... ... ... ... ... финансового состояния предприятия » // РЦБК 2005.№ ... 33 - ... ... К.К. « ... ... ... » // Бухгалтер и Налоги.
2004. № 7, с 21 - ... ... В.В. « ... ... : методы и процедуры » М: Финансы и
Статистика. 2005
13) Ефимова О. « Анализ эфективности управления запасоми » // ... 2004. № 9, с 6 ... ... Ж.И. « Финансовая устойчивоть предприятия »
// Каз ЭУ хабаршысы. 2005. № 1, с 29- 32
15) Закон республики Казахстан « О ... » с ... ... ... в ... с ... РК от 21.01.97. № 61-
1 с изменением 23.02.06.// Нормативные акты по финансам, ... ... и ... 2006 № 11, с 3 - ... Нукушев А. « Анализ вероятности банкротсва » // Транзитная экономика,
2000, №36 с 23 - 43
17) Мухамбетов Т.И., ... А.Г. « ... и ... управление
» (Учебное пособие) Алматы. 2000
18) Бедников М.А. ... Е.В. « ... ... ... промышленного предприятия » // Менеджмент в Росии и
зарубежом, 2001, №5
19) Бригхэм Ю. Эрхард М. « ... ... »: 10 – е ... с ... под ред. ... Е.А. – СП б ... 2005
20) Калымбетова Д.Ж. « Особенности методическихподходов к ... ... ... » ... ...... конференции « Бизнес и образование : вектор
развития » Алматы , 2003.
Қосымша 1
Влияние факторов ... ... на ... ... АО
"Казахтелеком" в 2006 году (без учета ДЗК)
(тыс. тенге)
|Доходы от ... ... в 2005 году | 99 558 265 ... ... от ... ... без ... факторов |14 649 910 |
|либерализации отрасли в 2006 году | ... |  |  ... от ... ... без ... ... |114 208 175 |114,7% |
|либерализации отрасли в 2006 году | | ... |  |  ... ... отрасли в |  |  ... году | | ... |  |  ... ... |  |  ... |  |  |
|- ... ... ... телефонных |-651 570 |
|соединений | ... ... АО ... на сети ... | ... ... | ... 1 ... 2006 года ... в ОБ 2006 = -418 810 тыс.| ... | ... |  |  |
|- ... ... за ... ... или неполную |-1 188 394 |
|минуту телефонного ... на сети ... | ... ... | ... ... ... | ... 1 ... 1 ... 1 ... в ... 12% за | ... | ... в ОБ 2006 = - 763 373 тыс. ... | ... |  |  ... сегмент |  |  |
|- ... ... ... ... |-4 582 784 ... ... ... подключения напрямую | ... 1 ... 2006 года , ... сети АО "Казахтелеком",| |
| | ... на 10-ти ... шаг ... | ... 1 ноября 2006 года | ... в ОБ 2006 = - 9 558 483 тыс. ... | ... |  |  ... по ... ... 2006 года |-6 422 748 |
|(план в ОБ 2006 = -10 740 666 тыс. ... | ... |  |  ... ... от ... услуг полученные |107 785 427 |108,3% ... 2006 году АО ... ( без ... ДЗК) | | ... ... ... ... либерализации Общество потеряло в 2006
году 6 423 млн. тенге доходов от ... ... ... 10 ... ... ... усилия к сохранению тенденции непрерывного роста,
Общество перекрыло данные потери за счет ... ... ... ... ... и ... ... При условии не
состоявшихся факторов либерализации Общество получило бы в 2006 году 114
208 млн. тенге доходов от реализации или 14,7% ... к 2005 ... ... ... ... ... ... июля 2006г. за № 4
Форма № 1
КОНСОЛИДИРОВАННЫЙ
БУХГАЛТЕРСКИЙ ... ... АО « ... ... ... на 31 ... 2006 ... в соответствии МСФО
Наименование организации________АО "Казахтелеком"
Вид деятельности организации._____ услуги телекоммуникаций
Организационно-правовая форма _____ ... ... ... ... пр. Абая, 31
| |Код |На ... |На ... |
| |стр. ... ... ... | ... ( 31 |( 01 ... 2006 |
| | ... 2006 ... |
| | ... | |
|1 |2 | | ... КРАТКОСРОЧНЫЕ АКТИВЫ: | | | ... ... и их ... |010 |4 401 127 |2 861 710 ... ... ... |011 | |756 967 ... дебиторская |012 |15 439 729 |13 604 429 ... | | | ... |013 |6 239 436 |5 605 805 ... ... ... |014 |1 928 873 |1 043 243 ... активы, предназначенные |015 | | ... ... | | | ... ... ... |016 |4 079 310 |2 840 365 ... ... активов |100 |32 088 475 |26 712 519 ... ... ... | | | ... ... ... |020 |781 211 |661 427 ... дебиторская |021 |2 962 704 |2 734 076 ... | | | ... ... ... |022 |34 656 404 |29 227 478 ... участия | | | ... ... |023 | | ... ... |024 |119 083 220 |95 450 869 ... ... |025 | | ... и оценочные активы |026 | | ... ... |027 |32 178 959 |2 162 076 ... ... ... |028 | | ... долгосрочные активы |029 |11 424 778 |4 748 249 ... ... ... |200 |201 087 276 |134 984175 ... ... | |233 175 751 |161 696 694 ... |Код | | |
| |стр. | | ... ... ОБЯЗАТЕЛЬСТВА | | | ... ... |030 |34 236 654 |9 250 984 ... | | | ... по ... |031 |647 559 |740 258 ... по ... обязательным |032 |302 202 |228 133 ... ... ... | | | ... ... |033 |10 998 824 |9 382 113 ... | | | ... оценочные обязательства|034 | | ... ... ... |035 |951 466 |833 930 ... краткосрочных обязательств |300 |47 136 705 |20 435 418 ... ... ... | | | ... ... обязательства|040 |23 535 163 |18 328 315 ... ... |041 |2 861 882 |825 922 ... | | | ... оценочные обязательства |042 |669 245 |595 579 ... ... ... |043 |11 980 324 |8 669 183 ... ... ... |044 |9 086 275 | ... ... ... |400 |48 132 889 |28 418 999 ... КАПИТАЛ | | | ... ... |050 |35 742 978 |35 742 978 ... ... |051 | | ... ... ... |052 |2 652 860 |2 652 860 ... | | | ... |053 |1 820 479 |1 820 479 ... ... (непокрытый |054 |102 857 802 |77 931 680 ... | | | ... ... |055 |137 758 | ... ... |500 |137 906 157 |112 842 277 ... (стр.300+стр.400+стр.500) | |233 175 751 |161 696 694 |
| | | | ...... ... ... директор Нуркатов А.А.
Главный бухгалтер
Байшумурова Г.Ж.
Қосымша 3
Утвержден Протоколом Правления
АО ... ... июля 2006г. за № ...... Отчет о доходах и расходах Группы ... 12 ... 2006 ... ... в ... с ... ... "Казахтелеком"
Вид деятельности организации._____ услуги телекоммуникаций
Организационно-правовая форма _____ Акционерное Общество
Юридический адрес ... пр. ... ... ... |Код |За 12 |За 12 |
| |стр. ... ... ... | |2006 года ... |
|1 |2 | | ... от ... продукции и оказания услуг|010 |113 942 |99 558 265 |
| | |166 | ... ... ... и |020 |64 329 396|57 841 479 ... ... | | | ... ... ( стр. 010 - стр. 020 ) |030 |49 612 770|41 716 786 ... от ... |040 |227 779 |192 944 ... ... |050 |1 333 589 |1 949 059 ... на ... ... и оказание |060 |1 989 803 |1 394 984 |
|услуг | | | ... ... |070 |17 278 459|12 543 984 ... на финансирование |080 |3 496 391 |1 782 550 ... ... |090 |706 447 |409 395 ... ... ... ... |13 699 800|13 827 479 ... методу долевого участия | | | ... ... за ... от продолжаемой |110 |41 402 838|41 555 355 ... (стр. 030 + 040 + 050 + 060 - 070| | | |
|- 090 + / -100) | | | |
| ... ... до налогообложения (стр. 110|130 |41 402 838|41 555 355 |
|+/- стр. 120) | | | ... по ... ... ... |140 |9 262 366 |8 709 141 ... прибыль (убыток) за период (стр. 130 |150 |32 140 472|32 846 214 |
|- стр. 140) до ... доли ... | | | ... ... |160 |4 729 |- ... ... ... за ... (стр. 150 |170 |32 135 743|32 846 214 |
|- стр. 160) | | | ... – президент, Главный финансовый директор Нуркатов А.А.
Главный бухгалтер
Байшумурова Г.Ж.
Қосымша 4
Утвержден Протоколом Правления
АО Холдинг "Самрук"
28 июля 2006г. за № ...... о ... ... ... АО ... 12 месяцев 2006 года
(прямой метод), подготовленный в соответствии с ... ... ... ... организации._____ услуги телекоммуникаций
Организационно-правовая форма _____ Акционерное Общество
Юридический адрес организации________г.Астана пр. Абая, 31
| | | | ... ... |Код |За ... |За ... |
| ... (12 ... (12 |
| |и ... 2006 |месяцев 2005 |
| | ... ... |
|1 |2 |4 |3 ... ... ... ОТ ОПЕРАЦИОННОЙ | | | ... | | | ... ... ... всего |010 |111 219 098 |90 383 793 ... том ... | |- | ... товаров |011 |43 342 | ... ... |012 |104 516 822 |85 563 389 ... ... |013 |4 389 972 |3 319 965 ... |014 | | ... ... |015 |2 268 962 |1 500 439 ... ... ... ... |020 |75 201 352 |59 041 537 ... том ... | | | ... поставщикам за товары и |021 |13 320 708 |10 716 150 ... | | | ... ... |022 |4 500 753 |1 869 219 ... по ... плате |023 |19 538 000 |16 772 716 ... ... по ... |024 |3 011 345 |1 754 911 ... подоходный налог |025 |5 673 514 |6 635 306 ... ... ... |026 |22 693 374 |16 338 728 ... ... |027 |6 463 658 |4 954 507 ... Чистая сумма денег от |030 |36 017 746 |31 342 256 ... ... | | | ... | | | ... ... ... ОТ | |- | ... ДЕЯТЕЛЬНОСТИ | | | ... ... ... ... |040 |7188 579 |2 179 078 ... том ... | |- | ... ... ... |041 |418 490 |96 578 ... ... ... |042 | | ... ... ... |043 | | ... | | | ... ... активов |044 | | ... ... ... |045 | | ... ... | | | ... и ... ... |046 | | ... и ... | | | ... ... |047 |6 770 089 |2 082 500 ... ... денег, всего |050 |51 864 965 |24 740 665 ... том ... | | | ... ... средств |051 |25 898 155 |19 165 665 ... ... ... |1 069 940 |531 216 ... ... ... |053 |3 646 569 |3 718 243 ... | | | ... ... ... |054 |19 796 162 |478 687 ... ... ... |055 | | ... | | | ... и ... ... |056 | | ... и свопы | | | ... ... |057 |1 454 139 |846 854 ... ... ... от |060 |44 676 386 |22 561 587 ... деятельности | | | ... - ... | | | ... ... ... ОТ ... | | | ... | | | ... ... ... всего |070 |55 484 944 |9 247 240 ... том ... | | | ... акций и других ценных бумаг|071 | | ... ... |072 |55 484 944 |8 786 584 ... ... по |073 | | ... ... | | | ... ... |074 | |460 656 ... Выбытие денег, всего |080 |45 286 887 |17 711 936 ... том ... | | | ... ... |081 |36 369 325 |10 547 472 ... ... акций |082 | | ... ... |083 |4 941 242 |4 226 253 ... |084 |3 976 320 |2 938 211 ... Чистая сумма денег от финансовой|090 |10 198 057 |8 464 696 ... ... - ... | | | ... ... уменьшение | |1 539 417 |315 973 ... + | | | ... | | | ... ... и их эквиваленты на |2 861 710 |2 545 737 ... ... ... | | ... средства и их эквиваленты на |4 401 127 |2 861 710 ... ... ... | | ... – президент, Главный финансовый директор Нуркатов А.А.
(фамилия, имя, отчество)
Главный бухгалтер
Байшумурова Г.Ж.
(фамилия, имя, ... ... ... ... ... ... июля 2006г. за № ... № 4
КОНСОЛИДИРОВАННЫЙ Отчет об изменениях в собственном капитале Группы ... 12 ... 2006 ... ... в соответствии с МСФО
Наименование организации________АО "Казахтелеком"
Вид деятельности организации._____ услуги телекоммуникаций
Организационно-правовая форма _____ Акционерное Общество
Юридический ... ... пр. ... 31
| |Код | |
| ... ... организации |
| | ... ... | ... ... |ленная |
| | | | ... |
|1 |2 |3 |4 |5 ... на 1 ... 2006 года |010 |33 090 118|1 820 479|77 931 ... в учетной политике |020 | | |1 024 525 ... ... (стр. 010 +/- |030 |33 090 118|1 820 479|78 956 ... 020) | | | | ... на 1 мая 2006 года ... | | |2 647 286 ... | | | | ... от ... |031 | | |195 563 ... | | | | ... денежных потоков |032 | | | ... ... от ... |033 | | |5 446 ... | | | | ... ... |040 | | | ... в ... ... | | | | ... 031+/- стр. 032 +/- стр. 033)| | | | ... за ... |050 | | |32 135 ... ... за период |060 | | | ... ... 050) | | | | ... |070 | | |5 776 977 ... ... |080 | | | ... ... ... |090 | | | ... | | | | ... на 31 ... 2006 года |100 |33 090 118|1 820 479|102 857 ... 060 - стр.070 + стр.080 | | | |802 ... | | | | ... на 1 ... 2005 года |110 |33 090 118|1 820 479|49 640 900|
|Изменения в учетной ... |120 | | | ... ... (стр. 010 +/- |130 |33 090 118|1 820 479|49 640 ... 020) | | | | ... от ... |131 | | | ... | | | | ... ... ... |132 | | | ... ... от ... |133 | | |154 ... | | | | ... ... |140 | | | ... в ... ... | | | | ... 131+/- стр. 132 +/- стр. 133)| | | | ... за ... |150 | | |32 846 ... ... за период |160 | | | ... ... 150) | | | | ... |170 | | |4 555 280 ... акций |180 | | | |
| | | | | |
| | | | | |
| | | | | |
| | | | | |
| | | | | |
| | | | | |
| | | | | |
| | | | | |
| | | | | |
| | | | | |
| | | | | ... ... ... |190 | | | ... | | | | ... на 31 ... 2005 года |200 |33 090 118|1 820 479|77 931 ... 160 - ... + ... | | | | ... | | | | ... |Код ... ... |Итого |
| ... |
| | |й | | |
| | ... | | |
| | ... | | |
|1 |2 |6 |7 |8 ... на 1 ... 2006 года |010 |112 842 | |112 842 |
| | |277 | |277 ... в ... ... |020 |1 024 525 | |1 024 ... сальдо (стр. 010 +/- |030 |113 866 |- |113 866 ... 020) | |802 | |802 ... на 1 мая 2006 года ... |030.1 |2 647 286 |133 029 |- 2 ... | | | |514 257 ... от ... ... |195 563 | |195 563 ... ... потоков |032 |- | |- ... ... от ... |033 |5 446 | |5 446 ... | | | | ... ... |040 | | | ... в ... капитале | | | | ... 031+/- стр. 032 +/- стр. 033) | | | | ... за ... |050 |32 135 743|4 729 |32 140 |
| | | | |472 ... ... за ... (стр.|060 | | | ... 050) | | | | ... |070 |5 776 977 | |- 5 |
| | | | |776 977 ... ... |080 |- | |- ... собственные долевые |090 |- | |- ... | | | | ... на 31 ... 2006 года (стр.|100 |137 768 |137 758 |137 906 ... - ... + ... ... | |399 | |157 ... на 1 ... 2005 года |110 |84 551 497| |84 551 |
| | | | |497 ... в ... ... |120 |- | |- ... сальдо (стр. 010 +/- |130 |84 551 497|- |84 551 ... 020) | | | |497 ... от ... ... |- | |- ... денежных потоков |132 |- | |- ... ... от ... |133 |154 | |154 ... | | | | ... ... |140 | | | ... в ... ... | | | | ... 131+/- стр. 132 +/- стр. 133) | | | | ... за ... |150 |32 846 214| |32 846 |
| | | | |214 ... ... за ... ... |_ | |_ ... 150) | | | | ... |170 |4 555 280 | |- 4 |
| | | | |555 280 ... ... |180 |- | |- ... ... долевые |190 |_ | |_ ... | | | | ... на 31 ... 2005 года (стр.|200 |112 842 |_ |112 842 ... - ... + ... -стр.190) | |277 | |277 ...... ... ... директор Нуркатов А.А.
Главный бухгалтер
Байшумурова Г.Ж.
-----------------------
[1] Шеремет А.Д., Сайфулин Р.С. Методика финансового анализа для
коммерческих организаций . М.: ... – М, ... ... А.И. ... В.П. «Анализ финансового состогяния предприятия».-
М ; Центр экономики и маркеттинга, ... ... И.Т. « ... анализ и планирование хозяйствующего
субъекта» Издание 2 – е, доп. М: Финансы и ... ... ... В.М. « ... устойчивость прадприятия в условиях
инфляции ». – М.: Издательство перспектива 2000.
[5] Дүйсенбаев Қ.Ш. ... ... ... талдау.” Оқу құралы.—
Алматы : Экономика. 2001.
[6] Бланк И.А. « ... ... ... » 2- е ... ... ... ... Ника – Центрэльга. 2004
[7] « Қазақтелеком » АҚ – ның 2006 жылғы есебі.
[8] Селезнева Н.Н. Ионова А.Ф. « Финансовый анализ » М: ...... ... Е.С. « Финансовый менеджмент» 5- е издание перер. и доп. М:
Перспектива 2004
[10]Агайдаров А. « Совершенствование методики финансового ... ... ... ... ... ... » // РЦБК 2005.№ 8, с 33
- ... Ковалев В.В. « Финансовый анализ : методы и ... » М: ... ... ... ... О. « ... ... управления запасоми » // Мир
финансов. 2004. № 9, с 6 -12
[13] Сейдахметов Ж.И. « Финансовая устойчивость ... » // Каз ... 2005. №1, с 29 - ... ... ... ... « О банкротстве » с изменениями и
дополнениями, внесенные в соответствии с законами РК от ... № 61- 1
с ... ... ... акты по ... налогам, бух.
учету. и страхованию. 2006 № 11, с 3 - 63
[15] Нукушев А. « ... ... ... » // ... ... №36 с 23 - ... ... Т.И., Нукушев А.Г. « Банкротство и антикризисное
управление » (Учебное пособие) Алматы. 2000
[17] ... М.А. ... Е.В. « ... ... финансового
состояния промышленного предприятия » // Менеджмент в Росии и зарубежом,
2001, №5
[18] Бригхэм Ю. Эрхард М. « ... ... »: 10 – е ... с ... под ред. Дорофеева Е.А. – СП б Питер. 2005
[19] Калымбетова Д.Ж. « ... ... к ... ... ... » Материалы международной научно –
практической конференции « Бизнес и образование : вектор развития » Алматы
, 2003.
-----------------------
Қаржылық талдаудың ... ... ... ... ... ... Ішкі қаржылық талдау
➢ Сыртқы қаржылық талдау
• Аналитикалық зерттеу көлеміне ... ... ... ... талдау
• Аналитикалық зерттеу тереңдігі бойынша
➢ Экспресс – талдау
➢ Фундаменталды ... ... ... ... ... ... ... қызметін толықтай талдау
➢ Кәсіпорынның қаржылық қызметін жекелеп талдау
• Өткізу уақытына байланысты
➢ Алдын – ала қаржылық талдау
➢ Ағымдағы қаржылық талдау
... ... ... ... әдістері
• Көлденең талдау
➢ Есепті кезеңдегі көрсеткіштердің динамикасын өткен кезеңдегі
көрсеткіштерімен ... ... ... ... ... ... ... ұқсас өткен
жылдың көрсеткіштерімен салыстырып зерттеу
➢ Бірқатар жылдың көрсеткіштерінің динамикасын талдау
... ... ... ... ... ... ... құрылымын талдау
➢ Ақша ағымының құрылымын талдау
• Коэффициенттер
➢ Өтімділік коэффициенті.
➢ Іскерлік белсенділік ... ... ... ... ... Салыстырмалы (кеңістіктік) талдау
➢ Кәсіпорынның қаржылық көрсеткіштерін ортасалалық көрсеткіштермен
салыстыру.
➢ Берілген ... ... ... ... ... ... және ... көрсеткіштерді салыстырмалы талдау
• Факторлық талдау

Пән: Өнеркәсіп, Өндіріс
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 62 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Кәсіпорынның қаржылық жағдайын бағалау18 бет
Абайша сүйіп, абайша күйіп жүрміз бе?20 бет
Антропогендік іс әрекет және гидросфера. Антропогенез және педосфера. Геожүйелермен экожүйелердің жер-топырақ ресурстарының күйіне антропогендің әсер етудің зардаптары5 бет
Ассимиляция құбылысы және диссимиляция.Қазақ орфоэпиясының жай-күйі. Қазақ жазуы және орфографиясы. Пунктуация мәселелері14 бет
Білім берудің қазіргі заманғы жай-күйі10 бет
Банктің қаржылық күйін талдаудың әдіснамасы28 бет
Бүгінгі Қазақстандағы мемлекеттік басқарудың күйіне кешенді талдау жасап, орталықтандыру мен орталықсыздандыру балансына қол жеткізу қажеттігін елдегі әкімшілік реформасы тұрғысында негіздеу123 бет
Дене шынықтыру және спорт саласындағы проблеманың қазiргі жәй-күйiн талдау10 бет
Жарақат, зақымдану және күйік кезіндегі алғашқы медициналық көмек5 бет
Жақ бет күйіктері14 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь