Қазақстанның экологиялық проблемалары

Экология (грекше oikos-үй, тұрақ, мекен, logos-ғылым) “мекен еткентабиғи орта туралы білім” деген мағынаны білдіреді. Шынында да экология қоршаған ортаның тавзалығын сақтау, яғни салауатты өмір қалпын қалыптастыру болып табылады. Қазір экология кешенді ғылымдар ретінде дамып отыр. Сонымен қатар экология табиғатта болып жатқан барлық өзгерістердің себеін анықтау, баға беру, оның зиянды жақтарын алдын алу мәселелерін қарастырады. Ең алғаш 1866 жылы “экология” терминін неміс биологі Э.Геккель ұсынып, оның анықтамасын берген.

Экология – тірі организмдердің бір-бірімен карым-қатынасын қоршаған ортамен байланыстырып зерттейтін ғылым. Бұл анықтама қазір ғылыми-техникалық прогреспен және адамның іс-әрекетін байланыстырыла атылып, оның аясы кеңейіп түсуде.

Қазақстан полигондары
Республикамыздың аудандарында ядролық қарудың сыналғаны әлемге әйгілі. Полигондар аймағы ұзақ жылдар бойы құпия сақталынды. Тек Семей полигоны ғана көпшіліктің назарында болып, қалған сынақ аймақтарынан жұрт беймәлім еді. Шын мәнінде, қазақ даласының шамамен 19 млн га жері 40 жыл бойы ядролық сынақтың полигоны болды. Ол жерлер Семей, Азғыр, Нарын, Тайсойған т.б. полигондар алып жатқан табиғаты әсем,шұрайлы жайылымдар еді. Осы жерлерде 1949-1989 жылдар аралығында болған ядролық сынақтардың 27-сі атмосферада, 183-і жер бетінде, қалғаны жер астында жасалды. Атом қаруы сыналған елдерді салыстырсақ, Ресейде –225, АҚШ-та -1032, Қазақстанда 500-ден астам жарылыс жасалған. Бұдан біз Қазақстан жерінің қаншалықты зардап шеккенін көреміз. Атом қаруы сол сияқты Ұлыбритания, Қытай, Франция, Үндістан және Пәкістанда да сыналғанын білгеніміз жөн. Оның үстіне, дүние жүзіне танымал ядролық сынақтың орталықтары
        
        Қазақстанның экологиялық проблемалары
Экология нені зерттейді?
Экология (грекше ... ... ... logos-ғылым) “мекен
еткентабиғи орта туралы білім” деген мағынаны білдіреді. ... ... ... ортаның тавзалығын сақтау, яғни салауатты ... ... ... ... ... ... ... ғылымдар
ретінде дамып отыр. Сонымен қатар экология табиғатта ... ... ... себеін анықтау, баға беру, оның зиянды ... алу ... ... Ең ... 1866 жылы “экология” терминін
неміс биологі Э.Геккель ұсынып, оның анықтамасын берген.
Экология – тірі организмдердің ... ... ... ... ... ... Бұл анықтама қазір ғылыми-
техникалық прогреспен және ... ... ... ... ... ... ... полигондары
Республикамыздың аудандарында ядролық қарудың сыналғаны әлемге
әйгілі. Полигондар аймағы ұзақ жылдар бойы ... ... Тек ... ғана ... назарында болып, қалған сынақ аймақтарынан жұрт
беймәлім еді. Шын мәнінде, қазақ даласының шамамен 19 млн га жері 40 ... ... ... полигоны болды. Ол жерлер Семей, Азғыр, Нарын,
Тайсойған т.б. полигондар алып жатқан табиғаты әсем,шұрайлы ... ... ... ... ... ... ... ядролық сынақтардың 27-сі
атмосферада, 183-і жер бетінде, қалғаны жер астында жасалды. Атом ... ... ... ... –225, ... -1032, ... ... астам жарылыс жасалған. Бұдан біз Қазақстан жерінің қаншалықты зардап
шеккенін көреміз. Атом ... сол ... ... ... ... және ... да сыналғанын білгеніміз жөн. Оның үстіне, дүние
жүзіне ... ... ... ... ... ... мен ... Қазақстанға шекаралас жақын жатқан аумақтар.
Ядролық қаруды сынау алғашында ғылым мен техниканы дамыту бағытында
сипат алғанымен, кейіннен атом бомбасы ... ... ... Атом
бомбасын алғаш рет АҚШ 1945 жылы Хиросима мен ... ... ... тарихындағы бұл қасіреттің ізі бүгінге дейін жапондықтарды зардап
шектіріп отырғаны ... ... Ал ... ... сыналған 500-ден
астам атом бомбасының зардабы айтпаса да түсінікті ... ... ... ... кең көлемде жүргізілді. 1990 жылғы
мәліметтерге қарағанда, сынақ жасалған жерлердің көлемі облыстарда 16686,1
мың га ... ... ... тек атом ... ... ... полигондарда
соғыс зымырандарын т.б. техникаларды да сынақтан қатар өткізіп ... ... ... ... ... ... 24 рет ядролық қару
сыналған. Соның ... ... ... ғана 6,1 мың га ... алып ... ... радиоактивті заттардың шектеулі рауалы мөлшері ... ... ... ... ... сынақтар Үстіртте де 1968-1970 жылдары
жасалған. Сол сияқты ірі полигондар қатарына ... ... ... көлі ... ... ... ... мен Байқоңыр ғарыш айлағы
жатады. Сынақ кезінде апатқа ... ... ... ... ортаға өте қауіпті.
Полигондардың ішінде Семей өңірі – ең көп ... ... ... ... ... сынаудың ғылыми орталығы орналасқан. Ол – Курчатов қаласы.
Шығыс Қазақстан облысының Абай, ... ... ... ... атом ... ... аталып, ең көп зардап шекккен
экологиялық ... ... ... ... атом ... сынау 40 жылға созылып, табиғи
экожүйелерді бұзып, жарамсыз етті. Жалпы полигондар көлемі 33,6 млн. ... ... ... ауа, су, ... құрамы
радионуклеиндермен ластанып, ауа және жер асты
сулары арқылымыңдаған километр жерге тарайтыны белгілі.Қазірдің ... 2,6 млн. адам ... ... есепте тұр. Оның басым бөлігі
Семей өңірінің тұрғындары. Сол сияқты қатерлі ісік, қан ... ... және ... ... ... ... ... бұл аймақта
республика бойынша жоғары.
1991 жылы 20 тамызда ... ... ... ... атом
қаруын сынау біржола тоқтатылды. Бұл оқиғаны дүние ... ... ... ... ... деңгейдегі бұл шешім “Невада – Семей ... ... ... ... ... ... ... теңізі –Қазақстанның інжу-маржаны, шөл белдеміндегі бірден-бір
көгілдір су айдыны еді. Оның апатқа ұшырағанға дейінгі ... –1066 ... –30 –60 ... тұздылығы –10-12% болған. Арал кәсіптік балықтарға
бай, жағасы қоға мен ... ... еді. Сол ... ... 50-150 мың ... ... теңіз жағасында едәуір мөлшерде терісі бағалы бұлғын
өсірілген.
Арал өңірінің ... 1970 ... ... ... жақсы қамтамасыз етіледі. Теңіз өңіріндегі елді мекендерде 17 балық
кеңшары, 10 балық өңдейтін зауыт және 2 ... ... ... жұмыс
істеген.
1960 жылдан бастап Арал өңірін игеру қолға алынды. Осы ... жер ... ... ... мен ... –1,5,
Түрікменстанда –2,4, Қазақстанда –1,7 есеге өсті. Ал Амудария мен Сырдария
бойындағы халықтың саны 1960 –1987 ... ... 2,2 ... ... ... өсуіне орай суға деген қажеттілікі те ... ... ... ... ... ... құйылатын су мөлшері азайды. Оның
негізгі ... ... ... еді. ... және Сырдария
өзендерінің бойында суды мол қажет ететін ... пен ... ... ісі
қарқындап дамыды.
Арал өңірінде туындап отырған кәзіргі ... ... ... ... ... ... суын ... Оның фаунасы мен флорасы жойылып бітуге
жақын. Топырақтың тұздануы өте жылдам жүруде. Арал ... ... ... ... ... 1 –2 жылда ғана қайта қолға ... ... ... ... ... ... Теңіз түбінен көтерілген
улы тұздың мөлшері ... 13-23 млн т деп ... ... ... ... сонау Орта Азия республикалар аумағына жетіп, ауыл ... ... ... ... ... –60%, ... ... артып отыр. Мұның өзі жалпы шаруашылыққа зиянын табиғи ландшафтыларын
бірте-бірте күрделі әрі ... ... ... ... көлінің экологиясы
Балқаш көлі –Қазақстандағы ең ірі экожүйелердің бірі. Көл Балқаш
–Алакөл ойысында орналасқан. Көлемі –501 мың км2, ... –605 км, ені ... км ... Ал ең ... жері –26 м. Бұл ... 1970 ... ... қазір мүлдем басқаша. Жетісу өзендерінің ішінде Іле, Қаратал,
Ақсу, Лепсі өзендері Балқашқа құяды.
Іле-Балқаш алабының ауыл ... ... ... ... ... ... Балқашқа құятын судың көлемі 25%-ға азайды. Іленің
орта ағысы мен ... ... ... ... Шеңгелді көкөніс, Ақдала
күріш алқаптары пайда болды. Осының бәрі Іле –Балқаш су алабының табиғи
жүйсінде қалыптасқан тепе-теңдік заңын ... ... ... өзгерістер (әсіресе Қапшағайдан төменгі
бөлігі) өте сирек кездесетін Іле тоғайын, өзен жағасындағы шұрайлы
жайылымдар мен сағасындағы қамыс-қоғаның жойылуына ... ... ... ... ... шаңы ... жиі ... Ауа райы өзгеріп,
қуаңшылық пен аңызақ желдері үдеді.
Балқаш көлі деңгейі соңғы жылдары 2 м-ге жуық төмендеп отыр. ... ... ... сорланып, тақырлар мен шөлдерге айналуда.
Іле –Балқаш экожүйесінің фаунасы мен флорасы ... ... ... соңғы жылдары 5 есе төмендеп, уылдырық шашу тіпті азайды. Сонымен
қатар балықтардың Іле бойындағы егіс, көкөніс алқаптарына пайдаланылған
пестицидтер, гербицидтер және минералды ... ... ... ... ... құтқарылу мәселелері қаралып, нақты шешімдер
қабылданды. Оның негізгілері:
1. Іле өзенінің бойындағы өндіріс орындарында суды тиімді пайдалануды
реттеу.
2. Қапшағай су қоймасынан Балқашқа ... ... ... ... және ... ... күріш алқаптарын азайту.
4. Жер асты суларын пайдалану.
5. Суармалы жерлердің көлемін ...

Пән: Экология, Қоршаған ортаны қорғау
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 7 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Радиация және Қазақстанның экологиялық проблемалары11 бет
Қазақстанның экологиялық проблемалары жайлы9 бет
Қазақстанның экологиялық проблемалары. Экологиялық зардап аймағы8 бет
Қазақстанның экологиялық проблемалары. Экологиялық мәселелерді шешу жолдары41 бет
Жаһандық экологиялық проблемалар31 бет
Кологиялық туризмнің Қазақстандағы дамуының алғышарттары мен перспективалары45 бет
Оңтүстік Қазақстан облысы аймақтарының экологиялық жағдайына баға беру, аймақтың экологиялық жағдайының тәуекел факторларын және оны басқаруды талдау61 бет
Табиғатты пайдалану экономикасы32 бет
Экология және табиғи ресурстардың қоғамда пайдалануы22 бет
Экологиялық қылмыстар туралы45 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь