Ауыл шаруашылығы өнімін қайта өңдеу және тамақ өнеркәсібі салаларын дамыту


КІРІСПЕ
Қазіргі таңда Қазақстанның шаруа (фермер) қожалықтарына елеулі экономикалық міндеттер жүктелген. Оларды шешу ауыл шаруашылығының осы маңызды бөлігінің қызмет етуін реттейтін құқықтық тетікті жетілдірмеусіз мүмкін болмайды. Бұл орайда ең басты мәселе болып жерге меншік мәселесі табылады, өйткені ол ауыл шаруашылығы жерлері нарығының қызмет ету негізінде тұр.
Тақырыптың өзектілігі
. Қазақстан әуел бастан ауыл шаруашылығы экономикада елеулі орынды иеленген мемлекеттердің біріне айналды. Өйткені көлемі жағынан үлкен аумақтың арқасында мемлекетте ауыл шаруашылығының түрлі салаларын дамытуға мүмкіндік қалыптасты. .
Шаруа қожалықтарында жер пайдалану құқығы меншік құқығына емес, жалға алуға негізделгендіктен оларда жердің сапасын арттыруға қаржы салуға ынта жоқ, өйткені жалға алушыларға, әдетте, ондай шығынның орны өтелмейді. Бұл жер ресурстарының тиімсіз пайдаланылуына алып келуде. Өз кезегінде, жер ресурстары жүйелі және тұрақты түрде жаңартылып отыруды, тыңайтуды қажет ететіні баршаға белгілі.
Шаруа қожалықтары туралы қазақстандық заңнама туралы айта отырып, мынаны атап өткен жөн: көптеген мәселелер әлі жеткілікті түрде реттелмеген, шаруа (фермер) қожалықтарын дамытуды тежейтін көптеген мәселелер бар. Атап айтақанда, ондай тежегіш фактор ретінде шаруа (фермер) қожалығын жүргізу үшін Қазақстан Республикасының азаматында жер пайдалану құқығында болуы мүмкін ауыл шаруашылығы мақсатындағы жер учаскелерінің бір әкімшілік ауданның (қаланың) аумағындағы шекті (ең жоғарғы) мөлшерінің әлемдік станларттардан төмен болуын атауға болады.
Жоғары айтылғандардың негізінде агроөнеркәсіп кешенінің маңызды элементі болып табылатын шаруа (фермер) қожалықтарының құрылу тәртібі мен қызмет ету мәселесі нарықтық экономика жағдайында өзекті тақырыптардың біріне айналғанына ешкім күмән келтірмейді деп ойлаймыз.
Бұл жұмысты жазудың мақсаты жерді бағалау сияқты мәселені қарау болып табылады. Ол жерге жеке меншік енгізілуіне байланысты аса өзекті болып отыр. Қазақстанда жер қатынастарын құқықтық реттеуді жетілдіру проблемасы соңғы уақытта заңгерлердің, заң шығарушылар мен саясаткерлердің арасында ғана емес, тұтастай алғанда қоғамда да өзекті және кеңінен талқыланатын проблемалардың біріне айналды
- ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ ЖЕР УЧАСКЕЛЕРІН БАҒАЛАУДЫҢ ТҰЖЫРЫМДАМАЛАРЫ, МАҚСАТТАРЫ МЕН ПРИНЦИПТЕРІЖерді экономикалық бағалаудың негізгі мақсаттары мен принциптері
Жерді экономикалық бағалау - экономикалық көрсеткіштер бойынша экономикалық құнарлығын салыстырып бағалау.
Жерді экономикалық бағалау-жер кадастры жүйесінде экономикалық, өндірісе қолданылатын жердің құндылығын, табиғи және экономикалық жағдайларын есептеудегі экономикалық көрсеткіш көмегімен топырақтың әр-түрлілігімен өндірістік қабілеттілігін анықтаумен мінезделеді. Экономикалық бағалау мәліметтері келесі есептерді шешуге қажет:
- Жерді пайдаланушылардың, жеке меншік иесінің, жалға алушының меншігіндегі жерлердің шаруашылық іс-әрекетін бағалауға;
- Жер учаскесін бөлуге және беруге;
- Жердің нормалық бағасын, жер салығын, жердің жалға беру бағасын бекітуге;
- Мемлекеттік меншіктегі жер қорларын жеке және мемлекеттік меншікке беруге қажет.
Экономикалық бағалаудың ең басты мақсаты-көп жақтылы есептеу негізінде ауыл шаруашылығындағы әр-бір шаруашылық жерлерінің өнімділігін және оларды пайдаланудағы экономикалық тиімділігін және жер учаскенің әр-түрлілігін пайдаланудағы қоғамдық еңбекті анықтау болып табылады. Республикада ауыл шаруашылық жерлерін бағалау келесі мақсаттарға сәйкес жүргізіледі:
- Нысаналы мақсатты ескере отырып, жер учаскелерін пайдалану тиімділігін анықтау;
- Жер учсаскесін кепілдікке беру арқылы несие алу;
- Салық салу, жерді жалға алу төлемдерін анықтау;
- Мемлекеттік мүдделер үшін жер учаскелерін алып қою кезінде;
- Жер учаскелерінің жемесе жерді пайдалану құқығын сату кезінде оның бағасын білу.
Жерді бағалау үшін жер бағалық аудандау өткізіледі. Содан кейін, сол жерлердің шекараларынада топырақ бонитировкасы және жердің экономикалық бағалау жүргізіледі.
Жерді экономикалық бағалау 2-ге бөлінеді:
- Жалпы бағалау-жалпы ауылшаруашылық дақылдары бойынша бағаланады;
- Жеке бағалау-жеке ауыспалы егістіктер бойынша бағаланады. Бағалау көрсеткіштері: өнім құндылығы (ӨҚ), шығын қайтарымы (ШҚ), дифференциалдық табыс (ДТ)
Жерді бағалау бойынша жүргізілетін жұмыстар:
- дайындық жұмыстары, бастапқы ақпаратты жинау, өңдеу;
- топырақтарды бонитеттеу;
- жерлерді жалпы және жеке экономикалық бағалау;
- жерді бағалау мағлұматтарын қарау;
- жерді бағалау материалдарын жасап шығару, беру.
Камеральдық дайындық жұмыстары келесі мәліметтерді қамтиды
- жердің сапалық және сандық есепке алу мәліметтері;
- агро климаттық көрсеткіштері. Жерді бағалау кезеңдері:
1 кезең-Бастапқы құжаттарды жүйелі түрде жұмысқа дайындау.
2 кезең-Жер бағалаудағы аудандау.
3 кезең- Топырақты агроөндірістік топтастыру.
4 кезең- Өнімділік бойынша бағалау шкаласын құру.
5 кезең-Жер бағалау жұмыстарын жүргізу.
6 кезең-Жер бағалаудағы құжаттарды дайындау және беру.
Жер бағалау жұмыстарын жүргізудегі құжаттар:
Есептік нормативтік құжаттама (коэффиценттік кестелер) . Ішкі шаруашылық жерді бағалау жеке шаруашылықтар бойынша жүргізіледі. Жерді бағалау үшін жер жер бағалық аудандау өткізіледі. Содан кейін, сол жерлердің шекараларынада топырақ бонитировкасы және жердің экономикалық бағалау жүргізіледі.
Жерді экономикалық бағалау 2-ге бөлінеді
- Жалпы бағалау-жалпы ауылшаруашылық дақылдары бойынша бағаланады;
- Жеке бағалау-жеке ауыспалы егістіктер бойынша бағаланады. Бағалау көрсеткіштері: өнім құндылығы (ӨҚ), шығын қайтарымы (ШҚ), дифференциалдық табыс (ДТ) .
Жерді бағалау бойынша жүргізілетін жұмыстар:
- дайындық жұмыстары, бастапқы ақпаратты жинау, өңдеу;
- топырақтарды бонитеттеу;
- жерлерді жалпы және жеке экономикалық бағалау;
- жерді бағалау мағлұматтарын қарау;
- жерді бағалау материалдарын жасап шығару, беру; Бағалаудың есептік - конструктивтік әдісі. Шаруашылықтардың егістік жерлеріне бағалау шкаласын жасау төмендегі ретпен жүргізіледі:
Шаруашылықтың егістік жерлерінінің балл бонитеті әрбір топырақ түрлерінің балл бонитеттерінің орташа өлшемдері бойынша мына формуламен анықталады:
Бш =∑ К1-п∙Б1-п (1)
бұндағы, ∑ К1-+п; Бш - шаруашылық егістігінің балл бонитеті,
К1-п-топырақ түрлері тармақтарының көлемі;
Б1-п-топырақ түрлері тармақтарының балл бонитеті.
Құрама (комплексті) топырақты жер участкелерінің балл бонитеті әр құрамның (комплекстің) компонентінің орташа өлшем мөлшеріне сәйкес біркелкі контурға негізделіп қайтадан есептеледі: әрбір топырақ түрлерінің сапалық баллдары ауыл шаруашылық дақылдардың көпжылдық орташа шығымдылығымен салыстырылады.
Суармалы егістік жерлерінің топырақ сапасын айыру. Суармалы егістік жерлердің топырақ сапасын айырғанда жоғарыда айтылған алты көрсеткіштерге қосымша төмендегі көрсеткіштер ескеріледі:
- топырақ құрамындағы тұздың орта мөлшері топырақтың 0-50 см. қабатына қоса 50-100 см қабатында алынады (топырақтың екінші қайтара тұздануын білу үшін;
- топырақтың 0-50 см қабатындағы кішкене бөлшектердің орташа өлшем мөлшері;
- топырақтың ұсақ бөлшекті қабатының қуаты. Эталон ретінде топырақтың 0-50 см қабатындағы қарашіріннің 2, 5%-ке тең мөлшері алынады. Шығымдылық пен топырақтың балл бонитетінің арасындағы байланыстың тығыздық өлшемі ретінде бірнешеден корреляциялық коэффицииентті қолданған жөн. Егер олардың арасында тікелей байланыс (тәуелдік) болса, онда регрессия теңдеуі есептелінеді. Сол арқылы шығымдылықтың өзгеруіне сәйкес топырақ сапасының балл көрсеткішінің өзгерісі аңықталады. Регрессия теңдігі бойынша топырақ сапасы балының және шығымдылықтың шамасын теориялық тұрғыдан есептелінеді. Осыдан кейін оларды практикалық көрсеткіштермен салыстырып, олардың айырмасының екі есе дәрежесінің орташа мәні үйлесімдік шама ретінде пайдаланылынады.
Табиғи жайылым алаптарының топырағының сапасын айыру.
Бұл жұмысты геоботаникалық зерттеу мәліметтерінің негізінде өсімдіктердің белгілі бір топырақ түрлерінің бағалау топтарына ұштастырылған түрлері бойынша жүргізіледі. Табиғи жайылымдық алаптардың топырақ сапасы екі түрлі көрсеткішпен анықталады: мал азықтық бірлік (кормовая единица) және сіңірілгіш протеин (переваримый протеин) арқылы. Бірінші (малазықтық бірлік) негізгі көрсеткішті болып саналады, ал екінші көрсеткішті анықтаудың мақсаты сіңірілгіш протеиннің қаншалықты жетіспеушілігін және оның орнына пайдаланатын қажеттілікті көрсету болып саналады. Эталон ретінде (100 балл) бір гектар алаптың 10 ц. Малазықтық бірлікке және 100 кг протеинге тең өнімділігі алынады. Осы жолмен анықталған баллдардың нәтижесі бойынша бонитировкалық шкала жасалады. Жер учаскесінің кадастрлық номері мемлекеттік кадастр кітабына енгізіледі және есептік кварталдың кадастр картасына қойылады.
Жер иеленушіліер және пайдаланушылар бойынша бағалау шкаласын құру.
Жоғарыда қарастырылған әдістемелер бойынша жер иеленушілер мен жер пайдаланушылардың жерлерінінің балл бонитеті әрбір топырақ түрлерінің балл бонитеттерінің орташа өлшемдері бойынша мына формуламен анықталады:
Бш =∑ К1-п∙Б1-п (2)
Бұндағы, ∑ К1-+п
Бш-шаруашылық егістігінің балл бонитеті,
К1-п-топырақ түрлері тармақтарының көлемі;
Б1-п-топырақ түрлері тармақтарының балл бонитеті.
Құрама (комплексті) топырақты жер участкелерінің балл бонитеті әр құрамның (комплекстің) компонентінің орташа өлшем мөлшеріне сәйкес біркелкі контурға негізделіп қайтадан есептеледі. Әрбір топырақ түрлерінің сапалық баллдары ауыл шаруашылық дақылдардың көпжылдық орташа шығымдылығымен салыстырылады.
- Қазақстан Республикасында жерді бағалауды құқықтық реттеу
Қазақстан Республикасында жерді бағалауды құқықтық реттеу
Қазақстандағы жер қатынастары өте маңызды және өзекті мәселе. Олар өте ұзақ уақыт бұрын қалыптасып, қазіргі уақытта көп немесе аз мақұлданды. Жер реформасы өте ұзақ уақытқа созылды және қазіргі уақытта Қазақстан Республикасының Үкіметі қайта қарады және 2003 жылы жаңа Жер кодексін қабылдады, ол да жақында түзетулер енгізілетін болады.
Қазақстанда жер реформасы үш кезеңде жүзеге асырылды. Бірінші кезеңде (1991-1993 жж. ) 1990 жылы Жоғарғы Кеңестің қабылдаған Жер кодексі қолданысқа енгізілді, онда сатылым, сатып алу, қайырымдылық және жерді кепілге салу, жалдауды қоспағанда, жер учаскесіне жеке меншік құқығының барлық негізгі белгілері. Екінші кезеңде (1994-1995 жж. ) Жер қатынастарын жақсарту туралы президенттің жарлықтарына сәйкес жер учаскелерін иелену және пайдалану құқығын сатуға арналған нарықтық мәмілелерге рұқсат етілмеген, бірақ жеке меншіктегі қалған жерді сату және сатып алу актісі болмаған. Үшінші кезеңде (1996-2000 жылдар) Қазақстан Республикасы Конституциясының 6-бабының негізінде жеке және заңды тұлғаларға тұрақты және уақытша пайдалану үшін жер учаскелерін беруді қарастыратын жер учаскелеріне мемлекеттік және жеке меншік қамтамасыз етілді.
1995 жылға дейін жер қатынастары 1990 жылы қабылданған Жер кодексімен реттелді. Оның негізгі баптарына сәйкес, жер мемлекеттік меншікте сақталып, әрбір шаруашылық субъектіне ұзақ мерзімді жер пайдалану құқығы берілді. Жерді пайдалану субъектілері Қазақстанда шаруа (фермер) және орман сауда кәсіпорындары ұсынатын ұжымдық бірлестіктер (серіктестік, мемлекеттік кәсіпорындар, акционерлік қоғамдар, өндірістік кооперативтер) және жеке шаруашылықтар болуы мүмкін. Экономиканы ұйымдастыру формасына қарамастан, барлық субъектілер бірдей құқықтарға ие болды. Жер пайдалану құқығы мұраға қалдырылды. Жерді жалдауға болады, бірақ оны сатып алуға немесе сатуға немесе кепілге беруге тыйым салынды.
1995 жылы Қазақстан Республикасының Президенті мен Үкіметі жер қатынастарын реформалауда маңызды қадам жасады. Қазақстан Республикасының Конституциясын қабылдағаннан кейін, егер жер мемлекеттік меншікте де, жеке меншікте де бола алатын болса, 1995 жылғы 25 желтоқсандағы «Жер туралы» Қазақстан Республикасы Президентінің Жарлығы жер қатынастарын реттейтін 2001 жылға дейін қабылданды. 1995 жылы реформаларға сәйкес республикада жер қатынастарын үйлестіру тәжірибесі одан әрі шешуді талап ететін бірқатар мәселелерді анықтады.
1996-1998 жылдары Қиын жағдай болды: мемлекеттік жерді пайдалануда тек 11 миллион гектар жер қалды, яғни, Ауыл шаруашылық мақсатындағы жер учаскелерінің қалған 93, 3% -ы заңмен бекітілген немесе меншік иелері мен жер пайдаланушыларға, сондай-ақ серіктестіктерде, кооперативтерде біріктірілген жеке тұлғалар немесе олардың топтары болып табылмайтын мемлекеттік емес заңды тұлғаларға беріледі. Сонымен бірге елдің жер қорының 1/3 бөлігі жеке меншікке тиесілі болды.
Осылайша, жер реформасы мемлекеттен, Президент пен Парламенттің атынан, жаңа қатынастар мен қолданыстағы қатынастарды қалыптастыратын заңнамалық түзетулерді талап етті. 2001 жылғы 24 қаңтардағы Жер туралы заң қабылданғаннан кейін реформалар оны дамытудың жаңа деңгейіне шықты. Н. А. Назарбаева: «Жерге жеке меншік институтын енгізу оны нарыққа шығаруға және еңбек қалыпты құралына айналуға мүмкіндік береді».
Жер кодексінде:
- жер пайдалану құқығының үш түрі: тұрақты, уақытша және жеке меншік;
- жеке меншікке ауылшаруашылық жерлерін сатып алудың екі нұсқасы: толық кадастрлық (бағаланған) және жеңілдікпен.
Экономикалық тұрғыдан алғанда, кепілдік қатынастарды дамыту ауыл шаруашылығын қаржыландырудың қосымша маңызды көзі болып табылады. «БанкТуранӘлем» ААҚ Астана филиалының директоры Бахтияр Джуманов: «Жеке меншік құқығындағы жер учаскесі, тұрақты жер пайдалану құқығын немесе уақытша ұзақ мерзімді жер пайдалану құқығын кепілге алуға болады. Мұндай кепілдікті бағалау кезінде жер учаскесінің сапалық сипаттамалары, соңғы 2-3 жылдағы кірістілік және т. б. есепке алынады. келесі ставкалар бойынша: 20% -дан бастап шетел валютасында және 26% теңгемен. Шетел валютасында жылдық 14% дейін төмендетуге болады. Кез-келген ферма үшін қарыз негізгі құрал-жабдықтар, ауыл шаруашылығы техникалары, ғимараттар, жабдықтар және т. б. болуы мүмкін. Негізгі кепіл ретінде, әрине, жер қабылданады».
Ауыл шаруашылығы жерлерін жеке меншікке алу мәселесі бүкіл әлем бойынша реттеледі. Жерді пайдалану кодексінде мемлекеттік реттеудің осындай шаралары қарастырылған:
- Қазақстан Республикасының азаматтары, жеке және заңды тұлғалары ауыл шаруашылығы алқаптарының иелері бола алады. Шетелдіктер, азаматтығы жоқ адамдар және шетелдік заңды тұлғалар жер учаскелерін 10 жылға дейін ғана жалға алуы мүмкін, оларды жерді жеке меншікке беруге тыйым салынады. Сонымен қатар, шетелдік индустрияның осы салаға қатысуы мүмкіндігін жоққа шығармау әбден орынды болмас еді. Шетелдіктерге жерді жалдау мүмкін, бірақ екі негізгі шартпен: олар қосалқы жалдау құқығына ие болмайды және олар үшін жалға алынған жер үлестірілмейді.
2. Кодекс жеке меншікке сатылмайтын жерді айқын анықтайды. Бұл жер учаскелері:
- мемлекеттің меншігінде тұрған қорғаныс және мемлекеттік қауіпсіздік, қорғаныс өнеркәсібі қажеттіліктері үшін; Қазақстан Республикасының мемлекеттік шекарасын қорғау және қорғау үшін салынған инженерлік құрылымдар, байланыс құралдары; кедендік қажеттіліктер;
- ерекше қорғалатын табиғи аумақтар;
- жеке және мемлекеттік емес заңды тұлғалардың есебінен құрылған жасанды ормандармен қамтылған жерлерді қоспағанда, орман шаруашылығы;
- ауданаралық (аудандық) және шаруашылықаралық (аудандық) маңызы бар су объектілерін иемденген жер учаскелерін қоспағанда, сондай-ақ аталған объектілерді жекешелендіру жағдайында бір шаруашылық субъектісінің жер учаскесіне қызмет көрсететін суармалы объектілерді қоспағанда, су қоры;
- магистральдық темiр жол желiлерi мен қоғамдық жолдар;
- жеке меншік құқығындағы ғимараттар мен құрылыстар салынатын және оларды күтіп-бағуға қажетті жер учаскелерін қоспағанда, елді мекендерде жалпыға ортақ пайдалану аумақтары;
3. Ландифандизмге жол бермеу үшін Кодекс жеке немесе заңды тұлғалардан және олардың аффилиирленген құрылымдарынан жеке меншік құқығына ие болуы мүмкін жер учаскелеріне арналған лимиттерді белгілейді. Кейбір жер пайдаланушылар мемлекетті белгіленген мөлшерлік шегінен асатын иелерінен артық жерді сатып алу туралы міндеттемені алып, оларды ауылда тұратын және жұмыс істейтін адамдарға сатуға міндеттейді.
Қазақстан Республикасының Үкiметi облыстық өкiлдi және атқарушы органдардың бiрлескен ұсынысы негiзiнде бiр әкiмшiлiк округте (қалада) ауыл шаруашылығы мақсатындағы жер учаскелерiнiң ең үлкен мөлшерiн белгiлейдi.
Жер учаскелері Қазақстан Республикасының азаматтарына жеке меншікке төмендегідей мөлшерде тегін беріледі:
1) ауылдық жерлерде жеке қосалқы шаруашылықты жүргізу үшін - 0, 25 га суарылмаған және 0, 1 га суармалы жерлерде;
2) жеке тұрғын үй құрылысы үшін - 0, 10 га;
3) көгалдандыру және ел құрылысы үшін - 0, 12 гектар.
4. Басқа да жер учаскелерін шектеулі пайдалану мәселелерінде жер учаскелерінің меншік иелерінің басқа тұлғалармен өзара қарым-қатынасын реттейтін мемлекеттік және жеке сервитуттар институты енгізіледі.
5. Жер кодексінде жер заңнамасын бұзған жағдайда меншік иелерінен жер учаскелерін алып тастауға мүмкіндік беретін ережелер айқын анықталады.
Жер учаскесін меншік иесінен және жер пайдаланушыдан жер учаскесін ұтымды пайдалану ережелерін өрескел бұзған жағдайда, оның ішінде, егер учаске мақсатты мақсатта пайдаланылмаса немесе оны пайдалану ауыл шаруашылығы жерлерінің құнарлылығын елеулі түрде азайтуға немесе экологиялық жағдайдың елеулі түрде нашарлауына әкеп соқтырса, алынып тасталуы мүмкін. Жер мақсатты мақсатта пайдаланылмаған жағдайда да алынуы мүмкін.
Жер иелерінің құқықтарын шектеу. Бұл жерлерді алыпсатарлыққа жол бермейтін нормалар. Кодекс төмен бағамен сатып алған жер учаскесінің иесінің құқықтарын шектеуді көздейтін ережелерді белгілейді. Атап айтқанда, 10 жылға кепілдік беруді қоспағанда, жер учаскесімен кез-келген операция жасауға тыйым салынады.
1996 жылғы 14 ақпандағы № 198 «Ауылдық жерлерде жылжымайтын мүлік нысандарында азаматтар мен заңды тұлғалардың меншік құқығына ие азаматтар мен заңды тұлғалардың меншік құқығы туралы» Ресей Федерациясы Президентінің Жарлығымен ауылдық жерлерде ғимараттар, құрылыстар немесе басқа жылжымайтын мүлікті иеленетін азаматтар мен заңды тұлғалардың құқығы танылады ал ауылшаруашылық жерiнде осы мүлiк орналасқан жер учаскесiне меншiк құқығын сатып алу үшiн ақысыз немесе ақысыз. Осы Жарлық еліміздің көп бөлігінде бірыңғай меншік - мүліктік кешен құруды іс жүзінде мүмкін етеді. Қазақстанмен жер қатынастарының ресейлік тәжірибесін салыстырудан көріп отырғанымыздай, жер мәселелеріне қатысты реформалар көбіне бірдей.
Қазіргі уақытта Қазақстан Республикасындағы жер қатынастары Жер кодексі, Қазақстан Республикасының Конституциясы және елде қабылданған нормативтік-құқықтық актілер негізінде құрылады. Сонымен қатар, Қазақстанда әртүрлі жер қатынастары, жер телімдерінің төлемдері, жер учаскелерінің бағалау құнын анықтау тәртібі және т. б., жоғарыда аталған кейбір жерлерде Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулылары бар.
Осылайша, Қазақстан Республикасының жер қатынастарын трансформациялаудың басты шарасы жерді тиімсіз пайдалану үшін жауапкершілікті енгізу, бағалаудың құндылығын анықтау әдістемесін жетілдіру, жерді бағалаудың қазіргі заманғы талаптарына сәйкес шараларды жүргізу арқылы ауыл шаруашылық жерлерін жеке меншікке енгізу болып табылады. ипотекалық несиелендірудің тиімді механизмдерін дамыту.
- Алматы облысының агроөнеркәсіптік кешенін дамыту
«Агроөнеркәсіптік кешенді және ауылдық аумақтарда дамытуды мемлекеттік реттеу туралы» заңы Қазақстан Республикасының агроөнеркәсіп секторын дамытып, ауылдарды жақсартуда үлкен мүмкіндіктер туғызды. Соның нәтижесінде ауылшаруашылық саласына бюджеттен 21 млрд. теңге бөлініп, жұмсалды. Саланың дамуына несиеленудің баламалы жүйесі - ауылдық несиелік серіктестіктер айтарлықтай ықпал ете бастады. Осы серіктестіктер арқылы соңғы төрт жылдың ішінде ауылшаруашылық құрылымдарына 1 млрд. Теңгеге жуық несие берілді. Ол өз кезегінде ауылда кәсіпкерлердің жаңа толқынын қалыптастыруға және тұрмысы төмен отбасыларының тұрмысын көтеруге оң ықпал етуде. Саладағы жалпы өнім өндіру көлемі 2004 жылмен салыстырғанда 47 пайызға өсіп, 46 млрд. Теңгеге жетті. Ауыл шаруашылығы жерлерін пайдалану тиімділігін арттыру бағытында да бірқатар жұмыстар атқарылуда.
Агроөнеркөсіптік кешеннің негізгі мақсаты - халықты азық-түлікпен, ал өнеркәсіпті қажетті шикізатпен қамтамасыз ету. АӨК-ке қызмет көрсететін, оны техникамен, тыңайтқыштармен қамтамасыз ететін салалар құрайды.
- бұл ауыл шаруашылығы.
- тамақ және жеңіл өнеркәсіптері.
Олар ауыл шаруашылығы өнімдерін халық тұтынатын тауарларға айналдырады.
Жұмыскерлердің саны жөнінен (2, 4 млн адам) АӨК аса ірі салааралық кешен болып табылады. Ол елдегі ішкі жалпы өнімнің 1/10 бөлігін береді. АӨК өнімдері барлық тауар саудасының 50%-дан артығын құрайтындықтан, халықтың әл-ауқатын жақсартуға әсерін тигізеді. Сонымен бірге өнімдері шет елдерге сатылады. Мысалы, бидай және ұн Қазақстанның маңызды экспорттық тауары.
АӨК-тің 1 буыны - қызмет көрсету саласы
1 буыннын, салалары АӨК-ке ауыл шаруашылық машиналарын, құрал-жабдық жеткізе отырып, оның интенсификациясының жалпы деңгейін анықтайды. Тұтас кешеннің жетістіктері оның дамуымен тығыз байланысты. Өзірге АӨК-ті қажетті өніммен толық қамтамасыз ете алмай келеді.
АӨК-тің қалыпты жұмыс істеуі үшін техника мен құрал-жабдықтардың 4000-дай түрі қажет. Біздің елімізде олардың 400-дей түрі ғана шығарылады. Көптеген маңызды өндірістер дамымаған немесе енді пайда болып келеді.
Сондықтан әлі де ескі техника пайдаланылады, қол еңбегінің үлесі жоғары, ауыл шаруашылық дақылдары мен малдардың өнімділігі төмен. Өндірілген өнімнің аз ғана үлесі өңделеді. Еліміз шет елдерден азық-түлікті кеп мөлшерде сатып алады.
... жалғасы- Іс жүргізу
- Автоматтандыру, Техника
- Алғашқы әскери дайындық
- Астрономия
- Ауыл шаруашылығы
- Банк ісі
- Бизнесті бағалау
- Биология
- Бухгалтерлік іс
- Валеология
- Ветеринария
- География
- Геология, Геофизика, Геодезия
- Дін
- Ет, сүт, шарап өнімдері
- Жалпы тарих
- Жер кадастрі, Жылжымайтын мүлік
- Журналистика
- Информатика
- Кеден ісі
- Маркетинг
- Математика, Геометрия
- Медицина
- Мемлекеттік басқару
- Менеджмент
- Мұнай, Газ
- Мұрағат ісі
- Мәдениеттану
- ОБЖ (Основы безопасности жизнедеятельности)
- Педагогика
- Полиграфия
- Психология
- Салық
- Саясаттану
- Сақтандыру
- Сертификаттау, стандарттау
- Социология, Демография
- Спорт
- Статистика
- Тілтану, Филология
- Тарихи тұлғалар
- Тау-кен ісі
- Транспорт
- Туризм
- Физика
- Философия
- Халықаралық қатынастар
- Химия
- Экология, Қоршаған ортаны қорғау
- Экономика
- Экономикалық география
- Электротехника
- Қазақстан тарихы
- Қаржы
- Құрылыс
- Құқық, Криминалистика
- Әдебиет
- Өнер, музыка
- Өнеркәсіп, Өндіріс
Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор #1 болып табылады.

Ақпарат
Қосымша
Email: info@stud.kz