Көптілді оқытудың ерекшеліктері


Көптілді оқытудың ерекшеліктері
Аңдатпа:
Мақала көп тілді білім беру ерекшеліктерін ескеруге арналған. Көптілділік заманауи әлемнің басты мәселесін шешуге көмектеседі − адамдар арасындағы үйлесім мен өзара түсіністікті. Көптілділік жас ұрпақты өзара байланысты әлемде оқыту құралы ретінде қарастырылады.
Түйін сөздер:
көптілділік, білім беру, тілдер.
Аннотация:
Статья посвящена рассмотрению особенностей полиязычного образования. Отмечается, что полиязычие поможет в решении главной проблемы современного мира - согласии и взаимопонимании между людьми. Полиязычие рассматривается как инструмент подготовки молодого поколения в условиях взаимосвязанного и взаимозависимого мира.
Ключевые слова:
полиязычие, образование, языки.
Annotation:
The article is devoted to the consideration of the peculiarities of multilingual education. It is noted that multilingualism will help in solving the main problem of the modern world - harmony and understanding between people. Multilingualism is seen as a tool for training the younger generation in an interconnected and interdependent world.
Keywords:
multilingualism, education, language.
Бүгінгі таңдағы адам екі немесе одан көп тілде еркін сөйлейтін адам ретінде сипатталады. ЮНЕСКО-ның «Көптілді білім беру» тұжырымдамасына сәйкес, білім беру кем дегенде үш тілде: жергілікті, аймақтық немесе ұлттық, сондай-ақ халықаралық деңгейде қолдануды білдіреді [1] . Осы тілдерді қолдану «білім беру сапасының маңызды факторы» болып табылады [1] . Қазіргі таңда ақпараттық ғасырдың біртұтас нарығында көптілді қарым-қатынас дағдыларының маңыздылығы айтарлықтай артты.
Осыған байланысты біздің елімізде жоғары оқу орындары мен мектептерде «Тілдердің үштұғырлығы» мәдени жобасы жүзеге асырылуда. Мәселен, 2018-2019 оқу жылынан алтыншы сынып оқушылары, мектепте оқытудың негізгі тіліне қарамастан, олар Қазақстан тарихын қазақ тілінде, дүние жүзі тарихын - орыс тілінде, орта мектептің оқушылары информатика, физика, химия және биология бойынша ағылшын тілдерінде оқиды. 5-сыныптан бастап оқушылар осы ғылымдардың нақты терминдерімен таныса бастайды. Үш тілді оқытуға толық көшуді 2023 жылға қарай аяқтау жоспарлануда.
Үштілділік жөніндегі сөзді Н. Назарбаев: “Тілдердің үштұғырлығы мәдени жобасын кезеңдеп жүзеге асыруды қолға алуды ұсынамын. Қазақстан бүкіл әлемге халқы үш тілді пайдаланатын мәдениетті ел ретінде танылуға тиіс. Бұлар - қазақ тілі - мемлекеттік тіл, орыс тілі - ұлтаралық қатынас тілі және ағылшын тілі - жаһандық экономикаға ойдағыдай кіру тілі” деген салиқалы үндеуінен бастау алған болатын. Сонымен қатар Нұрсұлтан Әбішұлы: “мектептерге ағылшын тілінен шетелдік оқытушыларды тарту қажет. Кез келген ортанқол мектептің балаларға ең жоғары деңгейде шет тілін оқып үйренуіне жағдай жасайтындай дәрежеге қол жеткізуіміз міндет” [2] - деп етекше атап көрсеткен.
Көптілді білім беру бағдарламасы лингвистикалық мәдениетке ие, ол жаһандану жағдайында бәсекеге қабілетті ұрпақтың қалыптасуына үлес қосатын жаңа білім беру моделін құруды көздейді. Қазақ, ағылшын және орыс тілдерін меңгеру жастарға әлемдік нарыққа, ғылымға және жаңа технологияларға жол ашады, әлемдік мәдениеттерге негізделген көзқарас қалыптастыру үшін жағдай жасайды. Қазақ, орыс және шет тілдерін практика және теория жағынан толықтай меңгеру табысқа жетудің маңызды шарттарының бірі болып табылады, қоғамда әлеуметтік және кәсіби деңгейде беделді ұстанымға ие болуға мүмкіндік береді.
Екі тілде білім беру немесе билингвизм тәжірибесі әлемнің әртүрлі елдерінде қалыптасқан болатын. Канада, Швейцария, Бельягия, АҚШ, Германия т. б. елдерінде шетелдік мәдениетке үйренуге мәжбүр болған топ иммигранттар ағымына арналған түрлі курстар бар. Курстада халықты жаңа мәдениетпен және зерттеп жатқан тілдің, елдің тарихымын таныстыруға басты назар аударылады. Көптеген ТМД елдерінде екі тілдік мектептерді құру тәжірибесі бар. Бұл тәжірибе балабақшадан бастап орта мектепті бітірген үздіксіз екі тілде білім беру тұжырымдамасын енгізу идеясына негізделген [3] .
Қазіргі кезеңдегі білім берудің мақсаты - жастарды болашақ қоғамдағы өмірге тәрбиелеуі тиіс негізгі құзыреттілікті қалыптастыру.
Біздің елімізде жүргізіліп жатқан білім беру жүйесін жаңғырту білім беру мазмұнын жаңартып, оның белсенді, дамып келе жатқан сипатын, кәсіби нарыққа, коммуникативті құзыретті және креативті мамандарға арналған қазіргі еңбек нарығының талаптарын қамтамасыз етумен байланысты. Осыған байланысты, жастардың шығармашылық әлеуетін дамытуға және тілдік білім беруді қоса алғанда, алдыңғы қатарлы білім алу мүмкіндіктерін кеңейтуге жағдай жасауға ерекше назар аударылады. Кез келген білім беру мекемесінің маңызды міндеттерінің бірі - жастарды әмбебап, жаһандық құндылықтармен таныстыру, студенттердің көрші мәдениеттер өкілдерімен және жаһандық кеңістікте қарым-қатынас жасау және қарым-қатынас жасау қабілетін дамыту[4] . Мемлекеттік тілдің басымдығы - Қазақстандағы көптілді білім берудің негізі. Қазақстан Республикасының Конституциясы көп тілді білім берудің негізі ретінде қазақ тілінің басымдықтарын белгілейді. Ал халықаралық ұйымдардағы диалог құралы болып табылатын орыс тілі біздің Республикамыздың халықтары арасындағы халықаралық қарым-қатынас құралы болып қала береді [5] .
Жастарға ағылшын тілін оқытудың басты мақсаты - өз халқының тарихы мен дәстүрлерін білетін, бірнеше тілде сөйлейтін, барлық жағдайларда үш тілде коммуникативтік әрекеттер жасауға қабілетті бар және өзін-өзі дамытуға, өзін-өзі жетілдіруге ұмтылған адам дамыту. Қазіргі әлемде ағылшын тілі адам қызметінің әр түрлі салаларында кездеседі.
Көпұлтты этнографиялық кеңістікте халықтың айтарлықтай бөлігі екі тілде сөйлейді. Екі тілді бірдей меңгерген адам, екінші тілді ана тілінен кейін, енді ғана зерттеуші болашақ маманнан айырмашылығы, екі мәдениеттің мұрасымен байыды.
Ана тілін және шет тілдерін бір-бірімен байланыстыра оқу, адамды өзара мәдени байытады және жеке басын жан-жақты дамытуға оң әсерін тигізеді.
Көптілділіктің әлемде таралуы - саясат, мәдениет және
- Іс жүргізу
- Автоматтандыру, Техника
- Алғашқы әскери дайындық
- Астрономия
- Ауыл шаруашылығы
- Банк ісі
- Бизнесті бағалау
- Биология
- Бухгалтерлік іс
- Валеология
- Ветеринария
- География
- Геология, Геофизика, Геодезия
- Дін
- Ет, сүт, шарап өнімдері
- Жалпы тарих
- Жер кадастрі, Жылжымайтын мүлік
- Журналистика
- Информатика
- Кеден ісі
- Маркетинг
- Математика, Геометрия
- Медицина
- Мемлекеттік басқару
- Менеджмент
- Мұнай, Газ
- Мұрағат ісі
- Мәдениеттану
- ОБЖ (Основы безопасности жизнедеятельности)
- Педагогика
- Полиграфия
- Психология
- Салық
- Саясаттану
- Сақтандыру
- Сертификаттау, стандарттау
- Социология, Демография
- Спорт
- Статистика
- Тілтану, Филология
- Тарихи тұлғалар
- Тау-кен ісі
- Транспорт
- Туризм
- Физика
- Философия
- Халықаралық қатынастар
- Химия
- Экология, Қоршаған ортаны қорғау
- Экономика
- Экономикалық география
- Электротехника
- Қазақстан тарихы
- Қаржы
- Құрылыс
- Құқық, Криминалистика
- Әдебиет
- Өнер, музыка
- Өнеркәсіп, Өндіріс
Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор #1 болып табылады.

Ақпарат
Қосымша
Email: info@stud.kz