Өлім жазасы

Елімізде өлім жазасына мораторий жария¬ланған. Асқан қатігездік болып саналатын¬ бұл жаза өмірлік бас бостандығынан айы¬румен алмастырылды. Дегенмен осыдан екі ай бұрын депутаттар жас балалар мен аяғы ауыр аналарды жазықсыз өлтір¬ген¬дерге өлім жазасын беру туралы мәселе көтерді. Халық қалаулылары қатігез қылмысқа қатты жаза бермейінше ауыр қылмысты азайту мүмкін емес деп са¬найды. Себебі кейбір елдерде өлім жазасы әлі күнге күшін жоймаған.

Өлім жазасы қалай пайда болған?
Шынтуайтына келгенде, өлім жазасы¬ның тарихы тым тереңде. Ықылым заманнан келе жатқан бұл жаза түрлі жағдайда орындалған. Кейбір елдерде өлім жазасы тамырға у жіберу арқылы орындалса, кейбір мемлекеттер жазаны әлі күнге қылмыскерді электрлі орындыққа отырғызу арқылы орындайды. Кеңес үкіметі кезінде Отанын сатқандар дарға асылған. Ал басқа ауыр қылмысқа барғандар ату жазасына кесілген. Біз бүгін жазаның осы түрін кім және қалай орындайтыны туралы сөз қозғамақпыз.
Біздің білуімізше, Қазақстандағы ату жазасы негізінен Алматы қаласындағы 1904 жылы салынған тергеу изоляторын¬да орындалған екен. Түрлі дерек көзде¬рі¬нен алынған мәліметтерге үңілсек, Қа¬зақстанда 1997 жылы . 45 адам, 1999 жы¬лы . 33, 2000 жылы . 11 адам ату жазасына кесіліпті. 2002 жылы бұл «көр¬сеткіш» . 21 адамға көбейсе, 2003 жылы . 15, ал 2004.2006 жылдар аралығында алты адам өлім жазасына кесіліпті.
Біздің елдегі өлім жазасы туралы нақ¬ты мәлімет табу аса қиын. Себебі түсі¬нікті: мұндай мәліметтер мен ақпараттар¬ аса құпия сақталады. Бұл Кеңес үкіметі кезінен келе жатқан «қатып қалған» қа¬ғида. Сондықтан ату жазасына кесілген адамның кім екені, қылмысы мен жасы, оның қай күні, қалай атылғаны туралы дерек табу мүмкін емес. Тіпті жазаны кім орындайтынын да біле алмаймыз.

Бұл жазаны кім орындайды?
Интернет деректеріне сенсек, өлім жазасын орындайтын жендеттің рөлін изо¬лятордың қызметкері атқарады екен. Бірақ ол кез.келген қызметкер емес, ар¬найы дайындықтан өткен, моральдық жә¬не психологиялық тұрғыдан сынақтан өткен адам болуы шарт. Әрине, адам ату оңай емес. Сондықтан жендет тапанша ұстағаннан кейін оған белгілі бір нүктені көздетеді де, көзін байлап тастайды. Сөйтіп «өлім жазасына кесілген адам әкелінді» деп бұйрық беретін көрі¬неді. Бұл жендеттің ауыр міндетке қаншалықты дайын екендігін анықтау үшін жасалатын тәжірибе. Мұндай ауыр қыз¬мет үшін өлім жазасын орындайтын жен¬детке жалақысынан бөлек «моральдық және психологиялық зиян» төленеді екен. Дегенмен бұл шығынның нақты со¬масы құпия болғандықтан оны анықтау мүмкін болмады. Сол сияқты жендет¬тердің аты.жөні де белгілі себептерге байланысты жария етілмейді.
Ал енді біздің анықтағанымыз, өлім жазасына прокурор, дәрігер және жендет қана қатысады. Жендеттің жұмысы белгілі, ал прокурор жазаның орын¬далғанын рас¬тайды. Дәрігер болса үкім орындалғаннан кейін
        
        Қазақстан Республикасының Білімі және ғылым министрлігі
М. Қозыбаев атындағы Солтүстік-Қазақстан мемлекеттік университеті
Тарих және заң кафедрасы
Юриспруденция факультеті
Тақырып: Өлім жазасы
Орындаған: Ю-09Қ ... ... ... ... ... ... қ. ... өлім жазасына мораторий жарияланған. ... ... ... бұл жаза ... бас ... ... ... осыдан екі ай бұрын депутаттар жас балалар мен аяғы ауыр аналарды
жазықсыз ... өлім ... беру ... ... ... Халық
қалаулылары қатігез қылмысқа қатты жаза ... ауыр ... ... емес деп санайды. Себебі кейбір елдерде өлім жазасы әлі ... ... ... ... ... ... келгенде, өлім жазасының тарихы тым тереңде. ... келе ... бұл жаза ... жағдайда орындалған. Кейбір елдерде
өлім жазасы тамырға у ... ... ... ... ... жазаны
әлі күнге қылмыскерді электрлі орындыққа отырғызу арқылы орындайды. Кеңес
үкіметі кезінде Отанын сатқандар дарға асылған. Ал ... ауыр ... ату ... ... Біз ... ... осы түрін кім және қалай
орындайтыны туралы сөз қозғамақпыз.
Біздің білуімізше, Қазақстандағы ату ... ... ... 1904 жылы ... тергеу изоляторында орындалған екен. Түрлі
дерек көздерінен алынған ... ... ... 1997 жылы – ... 1999 жылы – 33, 2000 жылы – 11 адам ату ... ... 2002 жылы
бұл «көрсеткіш» – 21 адамға көбейсе, 2003 жылы – 15, ал ... ... алты адам өлім ... ... ... өлім жазасы туралы нақты мәлімет табу аса қиын. Себебі
түсінікті: ... ... мен ... аса ... ... Бұл Кеңес
үкіметі кезінен келе жатқан «қатып қалған» қағида. Сондықтан ату жазасына
кесілген адамның кім екені, қылмысы мен ... оның қай ... ... ... дерек табу мүмкін емес. Тіпті жазаны кім ... да ... ... кім ... ... ... өлім жазасын орындайтын жендеттің рөлін
изолятордың қызметкері атқарады екен. Бірақ ол кез-келген ... ... ... өткен, моральдық және психологиялық тұрғыдан ... адам ... ... ... адам ату оңай ... ... ... тапанша
ұстағаннан кейін оған белгілі бір ... ... де, ... ... ... «өлім жазасына кесілген адам әкелінді» деп бұйрық беретін
көрінеді. Бұл жендеттің ауыр міндетке ... ... ... анықтау
үшін жасалатын тәжірибе. Мұндай ауыр қызмет үшін өлім жазасын орындайтын
жендетке жалақысынан ... ... және ... зиян» төленеді
екен. Дегенмен бұл шығынның нақты сомасы құпия болғандықтан оны ... ... Сол ... ... ... де ... себептерге
байланысты жария етілмейді.
Ал енді біздің анықтағанымыз, өлім ... ... ... ... қана ... ... ... белгілі, ал прокурор жазаның
орындалғанын растайды. Дәрігер болса үкім орындалғаннан кейін қылмыскердің
өлгендігін ... ... ... ... ... барлығы да бұл
ақпаратты құпия ұстауға міндетті. Ал егер қандай да бір себептермен ақпарат
жария бола қалса, олар заң ... ... ... ... ... ... ... фильмдерде көрсетілетіндей, өлім жазасының ... ... ... тілегі шынымен де орындала ма, жоқ па? Біздің білетініміз,
шетелде «өлім алдындағы ... ... бар. Яғни онда ... соңғы сәтін
күтіп отырған адамға жаза ... екі ... ... өзі ... ... ... ... сағаты біткенін қылмыскер осыдан
білетінге ұқсайды. Ал ... ше? ... ... бізде ауыр жазаға
кесілгендердің басым бөлігінің ең ... ... ... ... ... қоштасу екен.
Соңғы сағатыңды күтудің қандай қиын екенін айтпаса да ... ... ... ... ... ... ... күту қылмыскер үшін ең ауыр
жаза. Мұндайда ... ... мен ... ... ... түсетінін түсіндіру де
мүмкін емес. Дегенмен жалған дүниеде тағы бір күн болса да тірі жүре тұруды
армандайтын ... ... қаша ... ... де ... шабуыл
жасап, абақтыдан құтылуға әрекет етеді екен. Қылмыскерлер осы арқылы
үстінен тағы бір ... іс ... ... ... ... ... қалайтын көрінеді.
Бейіті де жасырын сақталады
Соңғы сәтті күту қылмыскер үшін ... ауыр ... оның ... ... үлкен моральдық қиыншылықты бастан кешіретін сияқты. Себебі өлген
қылмыскердің мәйіті туысқандарына берілмейді. Олар ... ... ... ... ... ... де жасырын күйінде қалмақ. Мұны тек түрме
қызметкерлері мен прокурор ғана біледі. Ал мәйіттің бейіті нөмірлік санмен
белгіленеді. ... ... ... ол ... ... таныстары,
туыстары белгітас орнатуы мүмкін екен.
Осындай көптеген құпияларға байланысты өлім жазасына кесілген адамдар
туралы алып-қашпа әңгіме де көп. ... ату ... үкім ... ... екен ... ... ... басқа адамның аты-жөнімен ... бар ... де ... «Ату ... кесілген адамның ішкі
ағзасын сатып жібереді екен» деген қауесет те естіліп қалады. Бірақ олардың
ешқайсысы да ... ... айта кету ... Ал ... тек таңға
жуық орындалуы бұлжымас тәртіп десе де болғандай.
Жоғарыда айтқанымыздай, біздің елде өлім жазасына 2003 жылдан ... ... ... ... бұл ... ... қойылды деуге
болмайды: өлім жазасының керек немесе керек ... ... ... ... ... уақыт пен қоғам еншісінде десе де болады. Ал әлемнің 52-і ... ... ... өлім ... ... туралы қабылдаған Қарарына
қарсылық білдірді. Олар ауыр ... ... ауыр жаза ... ... ... 33 мемлекет әзірше үнсіз қалуды дұрыс деп тапса, 99 мемлекет
өлім жазасын тоқтатуды мақұлдап отыр[1].
Арықбай АҒЫБАЕВ, заң ғылымының ... ... ... ... ... ... ... қуаттамаймын»
Одан кейін 1460 жылы бірнеше жазаларды қамтып, мысалы, өрт қоюшылар мен
мемлекеттік сатқындарға, кісі өлтіргендерге, қайталап қылмыс ... ... ... ... өлтіргендерге, сонымен қатар,
мемлекеттік, діни қылмыстарға қолданылды. Тағы тарихқа жүгінсек, 1850 жылы
Иван патшалығының тұсында бұл жаза 12 ... ... ... Өлім ... қай ... ... көбірек тиген?
– 1832-1845-1895 жылғы ережелер бойынша патшалық ... ... ... 1917 жылы 26 ... бұл жаза ... деп
жарияланғанымен, 1918 жылдың 28 ақпанында қайтадан қолдануға
мүмкіндік туғызылды. ... ... өлім ... жойғанымен
ешқандай жақсармайтындығын көрсетті. Ал, 1922 жылғы ... ... 28, 1926 ... ... ... 42 қылмыстың түрінде
қолданылды. Жазаның бұл түрі 1947 жылғы Жоғарғы Кеңестің Жарлығымен
көбейтіліп, отанын сатқандар мен ... кісі ... ... ... ... бұл жаза ... көрініс тапты?
– Елімізде өлім жазасы ... ... ... ... ... 1959 ... Қазақстанның Қылмыстық кодексінде 1987 жылғы
1 қаңтарға дейін 33-бапта көрсетілген. ... ... ... жылы Қылмыстық кодекс қабылданып, ол 1998 жылдың 1 қаңтарынан
күшіне ... ... өлім ... 13 ... ... ... қалдырылған
болатын. Бірақ, қазіргі күні өлім жазасы екі-ақ түрлі жағдайда іске
асады. Ауыр қылмыстарға, содан ... ... ... пен ... ... Өлім жазасы қазіргі заң бойынша бізде әйелдерге,
кәмелеттік жасқа жетпегендерге, 65-ке ... ер ... ... ... ... ... шара ретінде өлім
жазасына мораторий жарияланған. Бұл мораторий кезінде өлім жазасына
үкім шығарылғанымен орындалмайды.
– Адамды өмірінен айыру ... бас ... ... бар ... де
белгілі. Осы жайтқа нақтырақ тоқталып өтсеңіз.
– Өлім жазасы ... ... жоқ. ... ... ... Португалия, Швеция, Латын Америкасы елдері мен АҚШ-тың 13
штаты бұл жазадан бас тартқан. 14 ... ... ... ... ... ... Атап ... олардың қатарында Грекия,
Аргентина, Ұлыбритания, Израиль, Канада, Мексика бар. Ал, ... ... ... Үндістан, Корей, Араб елдері мен
Американың 38 штатында бұл жаза ... ... ... ... өтеудің әртүрлі жолдары бар десек, оны орындауда да әр елдің
өз ... бар ... Иә, өлім ... орындаудың әртүрлі тәсілі бар. Әріден ... ... ... патшаға қарсы қылмыс жасағандар мен отбасына
сатқындық еткендердің бастарын алып, іліп ... Сол ... ... ... ... кигізіп, одан кейін итке талату әдісі
де қолданылған. Ал, бүгінде 86 ... өлім ... ату, ... дарға асу арқылы орындалады. Сауд Арабиясында басын шабу,
өлген адамға тас лақтырып барып жерге көму Иран ... ... ... ... ... 7 мемлекетте бар.
Газбен уландырып жанын алатындар АҚШ-тың кейбір штаттарында жүзеге
асады. Кейбір ... бұл жаза ... ... түрде орындалады.
Біріккен Ұлттар Ұйымының мәліметіне сүйенсек, 22 мемлекет – Қытай,
Пәкістан, Сауд ... ... ... елдерде бұл жазаға кесілгендер
жұрттың көзінше өлтіріледі. Қазақстанның Қылмыстық кодексі ... ... ату ... ... ... ... өлім ... түпкілікті алып тастау керек ... ... бар. ... ... ... қалай?
– Жалпы, бұл мәселенің өзі БҰҰ-да қаралған. Аталған ұйымның 1980
жылғы арнаулы ... осы ... ... күн ... өлім жазасын
қолданбау туралы мәселені мүлде алып тастады. Ондағылар: «Бұған
араласпаймыз, бұл әр мемлекеттің ішкі ... ...... ... алып тастауды ұсынатындардың алға тартар сылтауы – сот
қателесіп, өлім жазасына кесуі мүмкін ... енді ... ... тек Алла ... ғана алатынын айтады. Бұл дәйектердің бәрі іс
жүзінде оң шешімін таппады. Өйткені, өлім жазасы – қылмыстық жазаның
ерекше түрі. Оның ... ...... сақтандыру. Өлім
жазасынан қорыққандар қылмыстан бас тартады. Ал, ол ... оған ... адам ... ... ... ... ... керектігі туралы ғалымдардың пікірі бар. Біздің
мемлекеттің өлім жазасын түбегейлі алып тастай алмауының бір себебі
осында. ... жас ... ауыр ... өлтіру, бір отбасын
тұтас қырып кету, неше түрлі трансұлттық экстремистік ұйымдар шығып,
қылмыстар өршуде. Бұл ... ... ... ... екі түрлі жағдайда қолданылатын өлім жазасы негізді.
Оны алып тастауға болмайды. Өйткені, ... ... ... ... ... жеткен жоқ. Менің ойымша, өлім жазасын қалдыру
керек.
– Жан берудің оңай еместігі айтпаса да түсінікті. ... ең ... ... ... түсінетіндер де жоқ емес. ... ... ... ... ... Өлім ... кесілгендер өз ісіне шынайы өкінсе, кешірім сұрап,
президентке хат ... ... ... егер оған ... ... 25 ... дейін жеңілдетеді немесе өмір бойы тұтқында
отыру жазасына ... ... өлім ... ... кешірім
сұрамайтын жағдайлар да кездеседі. Бас прокуратура мен ... ... ... қарайды. Әрі мораторий жарияланғанның өзінде
өлім жазасы бір жылдан кейін іске асады. Мұның өзі ... ... ... ... ... Бұған мемлекет те, сотталған
адам да мүдделі. Қазіргі халықтың пікірі осындай талаптарға сәйкес
құрылған. Өлім жазасын ... ... ...... әдебиеттер тізімі:
1. Ж. ҚАСЫМ. Ату ... кім ... ... ИБАШЕВА Өлім жазасын мүлдем жоюды ғалым
ретінде қуаттамаймын. //Заң ...

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 4 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Өлім жазасын қолдану42 бет
Өлім жазасын қолдану туралы112 бет
Өлім жазасын қолданудың ғаламдық үрдісі8 бет
Абай жолы романындағы Абай бейнесі8 бет
Адам және азамат9 бет
Еуразия даласындағы Шыңғысхан тұлғасы7 бет
Жаза жүйесі түсінігі және мәні19 бет
Жаза және оның мақсаты29 бет
Жаза және оның мақсаты жайлы27 бет
Жаза ұғымы мен оның түрлері39 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь