Қызылшаның жапырақ бітесі



Жұмыс түрі:  Реферат
Көлемі: 8 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге
Таңдаулыға:   
Тегін:  Антиплагиат

Қандай қате таптыңыз?

Рақмет!






Жоспар
Кіріспе
Негізгі бөлім
Қызылшаның жапырақ бітесі
Қызылшаның тамыр бітесі
Қызылша қагндаласы
Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер

Кіріспе
Қант қызылшасы (Beta vulgaris L. V. Saccharifera) - Алабұталар тұқымдасы (Chenopodiaceae) қызылша туысының (Beta L.) малазықтық (v. Crassa), жапырақты (v. Cicla) және асханалық (v. Escultnta) түр тармақтары кіретін түрдің - екіжылдық өсімдігі. Мәдени екіжылдық қызылша б.э.д. 2000-1500 жылдардан әрі Алғы Азияда өсіре бастаған жабайы біржылдықтан (Beta vulgaris) шықты. Өсірілетін өсімдіктердің ішінде қант қызылшасының шығу тегі салаыстырмалы беріректе болуымен ерекшеленеді және ол толығымен адамның араласуымен жасалынған жалғыз ауыл шаруашылығы дақылы. Қант қызылшасының бірінші жылы жертаған жапырақтары мен тамыржемістері, екінші жылы - гүл түзіп, тұқым беретін өркендері өсіп жетіледі. Қант қызылшасы басқадай мәдени тамыржемістілер сияқты екі жылдық өсімдік.
Қант қызылшасының бірінші жылындағы вегетациялық кезең ұзақтығы 150-170, ал екінші жылы - 100-130 күн. Алғашқы 50-60 күнде негізінен жапырақ өседі, келесі 50-60 күнде - тамыр, ал соңғы 50-60 күнде тамыржемісіне қанттар жиналады.Қант қызылшасының тұқымы 3-4°C өніп шыға бастайды. Тұқымның бөртуі үшін құрғақ тұқым массасымен салыстырғанда 130-150% ылғал қажет.Қант қызылшасы тұқым жарнағын топырақтың бетіне шығаратындықтан, тұқым себер алдында топырақты өңдеулер мұқият жүргізіліп, өсімдік көгінің уақытында пайда болуына кедергі келтіретін топырақ қабыршақтары жойылу керек.Тұқым жарнағының топырақ бетіне шығуы мен оның жасылдануы қосқұлақтану кезеңі деп аталады. Тұқымы өніп шыққаннан 8-10 күн өткеннен кейін, нағыз жапырақтардың бірінші жұбы пайда болады. Әрі қарай әр 2-3 күннен кейін үш жұпқа дейін жаңа жұп жапырақтар, сонан соң дара жапырақтар шығады. Барлығы 60-80, кейде одан да көп жапырақтар түзіледі.Қант қызылшасы өсу жағдайына өте жоғары талап қояды. Қант қызылшасы тамырында жиналатын қанттың мөлшері жарық қарқынына тікелей байланысты болуынан, жауын шашынды бұлыңғыр ауа райында тамыржеміс өнімділігі мен оның қанттылығы төмен болады.Қант қызылшасы ұзақ күннің өсімдігі. Күн жарығының ұзақтығы мен қарқыны қызылшаның өсіп-жетілуіне, сондай-ақ қант, көмірсулар түзуіне көп әсер етеді. Жарық жақсы түскен сайын, көмірсулардың синтезделу үрдісі жақсы өтеді. Жарықтың жетіспеуінен қант қызылшасының өнімі мен қанттылығы күрт төмендейді.Дақылдың жылуға талабы орташа. Вегетациялық кезеңіне қажетті белсенді температура жиынтығы - 2400°C. Өсіп-жетілуіне оңтайлы температура - 20-22 °C.Қосқұлақтану кезеңіндегі өскіндер - 3-4°C үсікті көтермейді, бірақ екі нағыз жапырақты кезеңде - 6-7°C үсікке шыдамды.Қант қызылшасы ылғалды көп қажет етеді. Оның транспирациялық коэффициенті 240-400 аралығында болғанмен, құралатын органикалық массасының жалпы мөлшері көп болғандықтан, жоғары өнім алу үшін топырақта ылғал жеткілікті болу керек. Өсімдіктің ылғалды көп қажет етуі жапырақтар мен тамырларының қарқынды өсу кезеңінде болады.
Сонымен қатар, қант қызылшасы өзінің мықты тамыр жүйесінің арқасында топырақтың терең қабатынан өсімдіктерді ылғалмен қамтамасыз етуіне байланысты, құрғақшылыққа да төзімді өсімдікке жатады.

Қант қызылшасы. 1, 2 - егін көгі және нағыз қос жапырақ кезеңдеріндегі өсімдіктер; 3, 4 - эккендорфская желтая малазықтық қызылшасының І-бірінші жылғы өсіп-даму кезеңіндегі өсімдігі және тамыржемісінің көлденең қимасы; 5, 6 - қант қызылшасының өсіп-дамуының бірінші жылғы өсімдігі және тамыржемісінің көлденең қимасы; 7 - гүлді сабақтың бір бөлігі; 9 - көпөскінді және бірөскінді қызылша жемісшесі; 10 - тұқымы.

Негізгі бөлім
Қант қызылшасында көптеген фитофагтар қоректенеді. Дегенмен айтарлықтай өнімің төмендеуіне тек қана 30-ға жуық көп қоректі және арнайы зиянкес түрлері әсер етуі мүмкін. Қызылша тұқымына айтарлықтай зиян келтіретін өсімдіктердің вирус ауруларын таратушы шаншып - сорғыш зиянкестер болып табылады.
Көпкоректі зиянкестерден аса қауіптілері кеміргіш көбелектердің жұлдызқұрттарымен шыртылдақ және тақтамұртты қоңыздардың личинкалары. Маманданған зиянкестердің де түр құрамы көп: қызылшаның жапырақ бітесі мен тамыр бітесі, қызылша қандаласы, бізтұмсық қоңыздар мен бүрге қоңыздардың бірнеше түрлері жіне тағы басқалары.
Қызылшаның жапырақ бітесі - Aphis fabae Scop. Тең қанаттылар отрядының ( Homoptera)бітелер тұқымдасына (Aphididae) жатады.Қызылша өсірілетін барлық 2аймақтарда таралған.
2-сурет. Қызылшаның жапырақ бітесі - Aphis fabae Scop.
2-сурет. Қызылшаның жапырақ бітесі - Aphis fabae Scop.
Қанатсыз партеногенетикалық ұрғашы бітенің ұзындығы 1,8-2,5 мм, сопақша денелі, түсі жасылдау - қоңыр реңді қара, шырын түтікшелері құйрықшасынан 2 есе ұзын, мұртшалары мен аяқтары ақшыл - сары, түтікшелері, құйрықшасы және табандары қара - қоңыр, тұмсығы ортаңғы аяқтарының жамбас буынына дейін жетеді. Қанатты партеногенетикалықұрғашы бітенің ұзындығы 1,4-2 мм, басы және кеудесі қара, жылтыр, құрсағы жасылдау - қара, алдыңғы аяқтарының сан буыны ақ, мұртшалары қара, ересек бітенің қзындығы 2-2,5 мм, қанаттары жақсы жетілген, құрсағы жіңішкелеу. Жұмыртқасының пішіні сопақша, ұзындығы 0,5-0,6 мм, алғашында сарғыш-жасыл, кейіннен жылтыр қара түске көшеді. Қызылша бітесі өсімдік бітелерінің көшпелі түрінің бірі. Жұмыртқа фазасында шәңгіш, бересклет, жасмин бұталарының жас бұталарында қыстайды. Бұл бұталар зиянкестің негізгі ие - өсімдіктері болып саналады. Личинкалары көктемде орташа тәулік жылылығы 7-9 С болғанда шығып, көп кешікпей, жұмыртқа салмай бірден личинка табатын ұрғашы бітелерге айналады. Олар сол негізгі ие-өсімдіктермен қоректеніп 2-4 герерация береді. Негізгі өсімдіктері қатая бастаған кезде қанатты ұрғашы бітелер пайда болады.
Олар енді негізгі өсімдіктерді тастап аралық ие-өсімдіктерде, соның ішінде қызылшаға көшеді.Бұл өсімдіктерде біте тағы 4-5 генерация беріп үлгереді. Қолайлы жағдай туған кезде бітенің бір генерацияның дамуы үшін 10-12 күр жеткілікті. Мұндай жағдайда біте қарқынды түрде өсіп*өніп, вегетациялық мерзім ішінде 12-15 генерацияға дейін береді.
Бітелер сорып, зақымдаған жапырақтардың пішіні өзгереді, яғни тыртысып, ширатылып одан соң қурап қалады. Бітелердің бұл түрі әсіресе тұқымдық қызылшаға қатты зиян келтіреді. Жапырақтарменқоса негізгі және жанама өркендерін зақымдайды. Нәтежесінде өсімдіктің өсуі кешеуілдейді, өркендері бұралып өсіп деформацияланады, тұқымның сапасы нашарлайды. Сонымен қатар бітелер өсімдіктің вирус ауруларының кейбір түрлерін таратушы болып есептеледі.
Күресу шаралары. Ауыспалы егісті қатаң сақтау және минералды тыңайтқыштарды енгізу керек. Тұқымды отырғызғаннан кейін жаңбырлатып суару зиянкестердің санын төмендетуге мүмкіндік береді.
Арамшөптерді жою және ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Жапырақ. Жапырақ - өсімдіктің өсу мүшесі
Жапырак
Жапырақ морфологиясы
Қызылшаның тамыр жүйесі
Жапырақ туралы
Жалпақ жапырақтылардың жапырақ зиянкестері
In vitro жағдайында стевиядан оқшауланып алынған жапырақ экспланттарының каллусогенез және морфогенез ерекшеліктері
Жапырақ сабақты бауыр мүктердің жапырақтарының сабақ бойымен орналасуы екі жақтаулы, кезектемескен және супротивті
Картоп биологиясы және өсіру технологиясы
Жылыжайдың зиянкестері
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь