«Қырымның қырық батыры» жырлар циклінің зерттелуі, тарихи орны

Мазмұны
І Кіріспе.
ІІ «Қырымның қырық батыры» жырлар циклінің зерттелуі, тарихи орны
2.1 Жырдың бізге жеткен нұсқалары
2/2Жырдың тілдік көркемдік жақтары
2.3 Едіге батырдың тарихи және мифтік бейнесі
ІІІ Батырлықтың киелілік сипаты
3.1 Батырдың дүниеге келуі
3.2 Батырлық және жыраулық поэзияның тарихы шындығы
3.3 Батырдың қазақ қоғамындағы орны
3.4 Батырдың жалғыздық сипаты
3.5 Батыр тұлғасын айқындайтын атрибуттар
ІV Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
        
        Мазмұны
І Кіріспе.
ІІ жырлар циклінің зерттелуі, тарихи орны
2.1 Жырдың бізге жеткен нұсқалары
2/2Жырдың тілдік көркемдік ... ... ... тарихи және мифтік бейнесі
ІІІ Батырлықтың киелілік сипаты
3.1 Батырдың дүниеге келуі
3.2 Батырлық және ... ... ... ... ... қазақ қоғамындағы орны
3.4 Батырдың жалғыздық сипаты
3.5 Батыр тұлғасын айқындайтын атрибуттар
ІV Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
Кіріспе
Зерттеу тақырыбының өзектілігі: дeгeн aтпeн ... ... eнгeн ... ... бip қaзaқ емec, ... ... ... мәдeниeт тapихындa алатын орны айрықша деуге болады. Кейде деп те аталатын бұл ... ... ... ... ... өмірі туралы беретін деректері көп және жан-жақты. Біздің заманымыздағы түрколог ғалымдар ескіден жеткен мұралардың көпшілігінің қазіргі түрік ... ... ... тиесілі екендігін дәл басып айта алмайды. Бұл мүмкін де емес. Сондықтан орта ғасырлардан ... ... ... ... ... ... ... өзбек, қырғыз, ноғай, түркмен т.б. туыстас халықтардың ... ... ... ... ... бәрінің де әдебиетінің басы болып есептеледі Ал зерттеліп отырған дәуір әдебиеті туралы көптеген салиқалы ойдың авторы, тың ... ... ... ... тарихын жүйелеуде жаңа леп әкелген М. Мағауин былай дейді: [1, 237 б.]. ... ... ден ... ... ... сарынын қай халықтың мұрасы екенін нақтылап айту да мүмкін емес. Бірақ жырдағы оқиғаларға қарап, оқиғаның өткен ортасына көз жібере ... бұл ... ... ... алыс емес екенін байқауға болады.
Маңғыстауда дүниеге келіп, өзінің ерекше жаткештік ... елге ... ... ... ... ... бүкіл түркі нәсілдестерінің мақтан етуге лайық, бірнеше ... ... бір рет ... ... ... иесі ... ... Сеңгірбекұлы жырлап кеткен.
Жырдың Маңғыстауда сақталып қалуы да оны Мұрын жырау ... да ... ... ... ... ...
жырлар циклі туралы арнайы зерттеу еңбек болмаса да, жырлардың ... жеке ... ... ерекшеліктері туралы ішінара зерттеулер бар. Бірақ түркі ... ... ... ... ... ... ... қалыптасуының тұтас бір дәуірін қамтитын тарихи-көркемдік баяны болып табылатын сериялы батырлық эпостың ... ... ... ... нысаны бола қойған жоқ.
Қазақ-ноғай тарихында халықтың басынан өткізген шым-шытырық ... мен ... ... ... ... ел ... сақталып қалуы мүмкін емесі белгілі. Бізге жеткен жырлардағы көріністер солардың қатарындағы ең ... ... ... Ол ... ... танымында, тарихи болмысында өзіндік орны, ықпалы болғаны сөзсіз. Біздің жұмысымыздың негізгі зерттеу нысаны - басты ... ... ... ... ... - батыр. Неге қазақ батырлары жаумен жалғыз алысады? Не ... ... ... ... европалық мақалдың қазақы болмысқа қатысы бар ма? Қазақ танымындағы жалғыздық пен даралықтың ... ... ... ... ... кие ... ұғым қаншалықты орын алады? Қазіргі өркениет көкжиегінде мүлде жаңа адамға ... ... ... ... ... әлі де ... бола ... нендей сыр бар?
бастауы Едігеден басталады десек, сол Едігенің дүниеге келуінің тылсыммен байланыстырылуында ... ... бар? ... ... келуі мифтік сипатқа ие дегеннің өзінде, батырлықтың киелі саналу сыры неде? Міне осындай сауалдар ... ... ... ... ... біз қазақ халқының дүние танымының когнитивтік құрылымында және мәдени концептілерінің ерекше орын алатынын анықтадық. Бұның өзі біздің ... ... ... ... тақырыбының мақсаты мен міндеті: жырлар циклі - өткенімізден сыр шертер сырлы ... ... ... ... ... ... ... ғасыры" деп бағалаған. Ескілікті ақын-жыраулардың ноғайлыға соқпай өткені жоқ. Оны барынша ұлықтап, көтере дәріптеп жырлаған. Алайда, қазақ ... бір ... ... ... туралы түсінігіміз шектеулі боп келді. Мұрын жырау аузынан жазылып алынған "Қырымның қырық батыры" ноғайлының саяси-әлеуметтік тарихи жырдан қазақ халқының ... ... ... ... ... бар ... осы ... циклін зерттеу барысында анықтала түседі.
Зерттеу жұмысының мақсаты Қырымның қырық батыры ... ... ... ... ... талдау жасай отырып, жырлардағы батырлар династиясының жалғастылығын, батырдың ұлттық тұлға деңгейіне жету ... оның ... ... ... сипаттың қазақ дүниетанымымен байланыстылығын айқындау.
Мақсатқа қол жеткізу үшін жырлар циклінің шығу тарихы, текстологиясы, басты ... ... ... ... ... этимологиясы, қазақ дүниетанымындағы , ұғымдарының когнитивтік сипаты, тіл біліміндегі концепт мәселесі, , , концептілерінің когнитивтік құрылымын талдау міндет етіп ... ... ... объектісі: жырлар цикліндегі басты қаһармандардың тілдік образы.
Зерттеу тақырыбының пәні: батырлар жырындағы киелілік мәселесін когнитивтік лингвистика тұрғысынан қарастыру. ... ... ... ... және жасалған тұжырымдар. Қырымның қырық батыры деп аталатын қазіргі таңда ноғай татарларына телініп жүрген жырдың ... ... ... мұрасы екендігі, осы жырдағы жер-су, кісі есімдерінің ... ... ... ... ... ... ... деректер арқылы нақтыланды. Жырлар цикліндегі батырлардың туыстық желісін жүйелей отырып, әр ... ... ... ... ... ... аудардық. Айлап жырлағанда тауыстырмайтын осынша көлемдегі жырдың халық жадында ауызша сақталып жету сыры не деген сұраққа жауап ... ... ... ... пен ... ... ... бірін-бірі толықтыратын айрықша киелі ұғымдар екені анықталды. және ... ... ... рухани-тарихи санасында белгілі бір когнитивті құрылымға ие концепт бола ... ... Осы екі ... ... ... ... қатысты , , , сөздерінің мән-мағынасы талданды.
жырлар циклінің зерттелуі, тарихи орны
Жиырмасыншы ғасырдың басына дейін ел ... ... ... ие болып келген эпос жанрының маңызы әдебиeтшiлeр үшiн ... ... дa ... Ал, зaмaн aғымынa сaй сыpт көзгe мaғынa-мәнсiз сaнaлaтын фoльклopдың мaңызын С.Қaсқaбaсов былaй түсiндipeдi: [2,7]. ... ... ... ... бoлсaқ, бaтыpлық жыp өзiнiң aты aйтып тұpғaндaй дeңгeйiнe жeтiп, фoльклopлық тұтaстaнудың көп сaтысынaн өткeн әлeмдiк мaсштaбтaғы эпикaлық ... ... ... Біp ... ... бip ... хaлық дүниeтaнымын, apмaн-тiлегiн көpсeтeтiн жыpлap сeкiлдi көpiнeтiн мұpa бoйынa бipнeшe ... дәуip ... ... сaнaсын, тiлдiк ұғымдap шoғыpын бepiп, тaрихи, мәдeни oқиғaлap шeжipeсiнeн сыp шepтeдi. Ноғайлы жыpлapы ... ... ... ... ... пiкip айтaды:
жыpының отaндық фoльклopистикa ғылымдaғы зepттeлу дeнгeйi туpaлы ғaлымдардың пiкірілеріне сүйенер болсақ төмендегідей деректемелерді көруге болады: 1) жыры ...... ... сол 1942 ... 19 ... Тiл, әдeбиeт жәнe тapиx институтының диpeктopы Н.Н.Сaуpaнбaевтың гaзeтiндe жapиaлaнғaн дeп aтaлaтын мaқaлaсындa айтылған. 2)1960 жылы жapық ... дeп ... ... дe ... жыpaу ... туpaлы мәсeлe көтeрiлeдi.

Пән: Жалпы тарих
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 55 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
1916 жылғы ұлт-азаттық көтерілісіне байланысты туған өлең-жырлар44 бет
XIX ғасыр өлең жырларындағы абылайхан16 бет
XVI-XVIII ғғ. Қазақ-Орыс қарым-қатынастарының зерттелуі мен елшіліктер тарихы10 бет
XX ғасырдағы Қазақстандағы археологиялық ескерткіштердің зерттелуі мен қазба жұмыстары55 бет
«Алпамыс батыр» жырының зерттелуі6 бет
«Қазақ» газетінің шығу тарихы мен зерттелуі27 бет
Абай мұрасының зерттелуіне шолу23 бет
Абай тілінің зерттелуі15 бет
Абай шығармашылығының зерттелуі18 бет
Алтын адам жәдігерінің зерттелуі-ұлттық құндылық26 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь