Ұлы Жібек жолы.Монғол мемлекетінің саяси тарихы.

1.Жібек жолының бағыттары.
2.Ұлы жібек жолы бойындағы қалалар, тауар тасымалы.

3.Мәдениет пен діннің таралуы
Монғол мемлекетінің саяси тарихы.

Темучин тарихы.

Монғол шапқыншылығы.

Монғол ұлыстары.

Алтын орда , Ақ орда.

Әмір Темір жорықтары.

Отырар апаты.
        
        Атырау  инженерлік - Гуманитарлық   институты
Тарих ... Ұлы ... ... ... саяси тарихы.
Дайындаған:Радиотехника электроника және телекоммуникация
Мамандығының 1 курс студенті
Исаева Айшабибі
Оқытушысы: Кенжегалиевна.Г
Атырау – 2011
Ұлы «Жібек Жолы»
Жоспар:
1.Жібек жолының ... ... жолы ... ... тауар тасымалы.
3.Мәдениет пен діннің таралуы
Монғол мемлекетінің саяси тарихы.
Темучин тарихы.
Монғол шапқыншылығы.
Монғол ұлыстары.
Алтын орда , Ақ орда.
Әмір Темір жорықтары.
Отырар апаты.
«Жібек Жолы» (Ұлы ... ...... ... ... ... ... Орталық Азия арқылы Таяу Шығысқа баратын керуендік жол ... ... (Ұлы ... ... бұдан 3-4 мың жыл бұрын болған. Ол Қытайдың Хан патшалығы ... ... ... ... Хан ... Хан Уди ... Жаң ... батыс
өңірге екі рет жіберіп, Орталық Азиядағы елдермен достасуға пейілді болған.
Жаң Чян қазіргі ... ... және ... көлі ... жерлерге барған.
Жаң Чянның сапары бұл жолды шығыс пен ... ... ... ... ... Осыған орай саудагерлер де «Жібек жолында» ат ізін
суытпаған. Жаң Чян ... ... және Орта ... Қытайдың жібек өнімдерін
ала барған;ал елге қайтарында барған жерлерінің тауарлары және батыс
өңірінің музыкасы ... ... ... ... алып ... Жаң ... қытайлықтардың батыс өңір мен Орта Азияны түсінуіне мүмкіндік берді.
Ал Жаң Чян барған жерлердегі халық та Қытайдың өнімдері мен мәдениетіне
қатысты ... ... ... ... бұл жол ... ... ... пен батыстың аралығындағы дәнекерге айналып, өркениеттерді
өзара тоғыстырды. Осы жолды қорғау және дамыту мақсатында, Қытайдың әр
дәуірдегі патшалары жол бойына қарауыл ... ... ... ... іс ... ... ... жол емес, қайта ол уақыт ізімен
өзгеріп отырған, бірақ тарихтағы дәстүрлі сорабы өзгермеген:жол шығыста
Чаң-аннан (қазіргі Ши-ан) басталып, Тарым ойпатынан ... ... ... ... ... ... ... кесіп өтіп, Жерорта теңізінің шығыс
жағалауына дейін барады, жалпы ұзындығы 7000 км асады.
Ерте кездегі «Жібек жолы» Шинжәңнан 3 айрыққа ... ... ... ... бар дала ... Жемсары, Іле өңірін басып, Балқаш
өңіріне барады, онан ары батыс солтүстікке жүргенде Қара ... ... ... ... айрығы Крораннан (Лулан) шығып Күнлүн тауының
батысын қапталдап ... ... онан ары ... ... ... Орта
Азияға, Батыс Азияға, Еуропаға дейін созылады. Кроранның батыс
солтүстігіндегі Көншы өзенінің батысын бойлап, Иіңпанды, Күшарды басып
Қашқар Жаңашар ауданына баратын жол ... ... ... бұл жол ... ... ... ... барады.
Кейін тағы 3 айрық жол пайда болды:Юймынның батыс ... ... ... ... ... ... ... басып, бұрынғы дала жолына
тұтасатын жол, бұл кейінірек «солтүстік жол» деп аталды. Тұрпаннан шығып,
Тянь-Шань тауының оңтүстігін қапталдап, батысқа ... ... ... ... ... жол ... ... жол кейінгі кездері «Орта
жол» деп аталды. «Оңтүстік жол» бұрынғысымен ұқсас.
7 ғ. кейін, теңіз қатынас-тасымалы ... ... ... ... ... ... ... 13 ғ. дейін шығыс пен батыс қатынасының маңызды
жолы болып келді. 19 ғ. басында, Иcпанияның елшісі Қытайдың 800 ... ... өз ... ... ... ... ... туралы былай деп
жазады:
Төңіректің төрт бұрышынан келген тауарлар Самарқанға жиналыпты… Қытайдың
торғын-торқалары көз жауын алады.
Қытайдың торғын-торқасы осы жолмен Орта ... ... ... және ... тасылды, сонымен тұт ағашын өсіру өнері де батысқа тарала бастады.
Сондай-ақ Шинжяңнан шығатын қас ... ... жүн ... сияқты тауарлар
мен орта жазықтың темір ыдыстары, фарфор ыдыстары, сырлы ыдыстары, шабдолы,
өрік, рауағаш, ... ... ... ... базарына қатар кірді. Орта
Азияның, Батыс Азияның және Еуропаның әйнек, жақұт, экономикалық дақылдары
және хош ... ... дәрі ... ... Отқа ... діні,
Бұдда діні, Сіләм діні сияқты діндер де Қытайға кірді және таралды. Шығыс
пен батыс арасындағы экономикалық, ... ... ... материялдық
мәдениетін байытты. Шығыс пен батыстағы халықтар Жібек жолы арқылы сыртқы
мәдениетті қабылдап, бұрынғыдан да ... ... ... ... жолы тек ... жолы болып қана қалмастан, дүние жүзі өркениетін
тоғыстырып, адамзат қоғамының дамуына өшпес үлес қосты.
Қытай бастаған Ұлы Жібек жолы
Ұлы ... жолы - ... ... ... неғұрлым елеулі
жетістіктердің бірі.. Керуен жолдарының тарамдалған жүйесі Жерорта
теңізінен Қытайға дейін Еуропа мен ... ... ... ... ерте дүние
мен орта ғасыр дәуірінде сауда байланыстары мен Батыс пен Шығыс
мәдениеттері ... ... ... ... ... ... ... ұзақ үзігі Қазақстан мен Орта Азия арқылы өтті. Б.д.дейінгі ... ... ... болған Жібек жолы , егер Шығыстан жүрсек, Қытайдан
(Чаньани) басталады да, Ланчжоу ауданында Хуанхе асуы арқылы өтіп, одан ... ... ... ... ұлы ... ... ... және "Яшмалық қақпалар бекетіне" жетеді . Такла-Макан шөлін
солтүстіктен және оңтүстіктен жиектей отырып, бұл ... ... ... Солтүстік жол Хами, Тұрфан, Бесбалық, Шихо алқаптары арқылы
Іле өзені даласына тартады. Ортаңғысы - Чаочаннан Қарашарға, Ақсуға ... асуы ... ... ... ... ... тіреледі. Оңтүстігі -
Дунхуан, Хотан, Жаркент арқылы Бактрияға, ‡ндістан мен Жерорта теңізіне
келеді. Бұл "Оңтүстік жол" деп аталады. Ал "Солтүстік жол" ... және одан әрі ... ... ... , Мерв ... Хамадан мен
Сирияға асады.
Бұрынғы Ферғана арқылы жол төте әрі қолайлы болса да, ... ... мен ... Қазақстан арқылы өтетін жол 6-7 ғасырларда неғұрлым
жандана түседі . Жолдардың ауысуын төмендегідей себептермен түсіндіруге
болады. ... ... Орта Азия ... ... ... ... ... ордасы тұрды. Екіншіден, 7 ғасырда Ферғана жолы өзара
қырқыстан қауіпті бола түсті.‡шіншіден, бай ... ... ... ... арғы ... келетін тауарлардың ірі тұтынушыларына
айналды. Осылайша бұл негізгі жолға айналды және де елшілік пен сауда
керуендері 7-14 ғасырларда дәл осы жермен өтті. ... ... ... ... ... ... ... атап көрсеткен
жөн, жүз жылдың барысында оның жеке учаскелері мен тармақтарының бағыттары
өзгеріп отырды. Негізгі жолдан басталған біреулері жарамсыз ... ... ... қызу жұмыс істеді, ал жолдармен бірге сауда жолдары
мен қиылыстарында тұрған қалалар, селендер және ... ... ... ... ... ... жолының қазақстандық үзігі былайша көрінді. Шаштан (Ташкенттен)
шыққан жол Турбат асуы арқылы Испиджабқа бастады. Керуендер Испиджабтан
шығысқа ... ... ... ... Тамтадж арқылы Абардаджға қарай
жүрді.
Тараздан шығысқа қарай жол шөл жерлермен Құлан ... ... ... ... ... билеген қарлұқ тайпаларының дүкендері болған Қасрибас,
Құлшөп және Жолшөп арқылы өтуге тура келді.
Құланнан одан әрі шығысқа қарай бір-бірінен 4 ... ... ... және
Аспара қалалары тұрды. Жулдан жол Сарығқа, содан кейін "түрік қағанының
селеніне" және Қырмырауға тірелді. Ал бұл жерден ... ірі ... ... ... ... ... Бұл екі атау да Жаңа қала ... аударылады.
Науакенттен Пенджікент (Бунжікент) арқылы жол Жетісудың ірі қаласы Суябқа
жеткізеді. Ол ... ... ... ... түргештердің, қарлұқтардың
астанасы болған.
Суябтан Жібек жолы Ыстықкөлдің не солтүстік, не оңтүстік жағалауларына
шығады.Бұдан кейін бұл жолдар Қашқар мен Ақсу ... ... ... ... Санташ асуы мен Қарқара жазығы арқылы жол Іле жазығына
шығады да, ... ... ... оң ... ¤сек пен ... алқаптары арқылы
Алмалыққа әкеледі, ал содан кейін Такла-Макан шөлінің жиегімен, Хами ... ... ... ... және ... ... ... бір тармақтары 10-12 ғасырларда бүкіл Іле алқабын оңтүстік-
батыстан солтүстік-шығысқа кесіп өтті. Тармақтану Науакентте ... ... ... ... ... асуы ... Іле Алатауының солтүстік
сілемдеріне жеткізеді . Бұл жерде Шу мен Іле өзендері бассейндері арасында
су айрығын құрайтын қасиетті ұрын-Ардж ... ... ... ... Осы ... Кастек, Қаскелең және Алматы қалаларының орнындағы шағын
қалашықтар арқылы Жібек жолының нобайы ... ... ... ... ... ... жетеді.
Талхиздан Жібек жолы тармақтанады. Оңтүстік жол Есік, Түрген, Шелек арқылы
Борохудзир ауданындағы Іле өткеліне апарады, ал ... ... ... ... ... ... ... тіреледі, осы жерде Ыстықкөл алқабынан
келген жолмен қосылады. Солтүстік жол Талхиздан Талғар өзенінің бойымен
Қапшағай шатқалы ... Іле ... ... ... Содан кейін жол
Шеңгелдіге жетіп, одан кейін Алтынемел асуынан асып, Көксу ... және ... ... ... ... жол жабғу қарлұқтарының астанасы Қаялыққа (Қойлаққа) келеді.
Одан әрі ол Тентек алқабынан өтіп және Алакөлді айналып Жоңғар қақпасы
арқылы Шихо алқабына және бұл ... ... ... ... және ... жетеді.
Алайда, Жібек жолының қазақстандық үзігіндегі бастапқы нүктелердің бірі -
Испиджаб қаласына оралайық, содан кейін византиялық саяхатшы Земархтың
ізімен - Тараздан Испиджаб ... Арал ... және одан әрі ... ... керуен жолы Отырар-Фарабқа және одан әрі Сырдария өзенімен
Арал бойына келеді. Бұл ... ... ірі ... Отырар-Фараб пен
Шавгар болып табылады.
Отырар көптеген керуен жодарының торабы болды; бұл жерден бір ... ал ... ... ... ... ... Васиджу қаласына бастады.
Соңғысы Шығыстың аса көрнекті ғалымы Абу-Насыр әл-Фарабидің туған жері еді.
Бұл қала 13-14 ғасырларда Зернук деп аталды. Одан ... ... ... ... ... ... қала Сүткент арқылы Шашқа, содан төмен қарай
Жентке жетеді. Бұл ... ... ... ... ... , бұл ... ... Кавказға жол тартады. Еділдің төменгі ағысында алтын ордалық
астана - Сарай қалыптасқан 13 ... ... ... бұл ... ... қызу
болды.
Бұл жол 13-14 ғасырларда Сарайшық, Сарай-Бату және Каффу арқылы өтті.
Осы күнгі Түркістанның орнында, Шавгардың қасында, 10-12 ғасырларда ... ... ... ... софы ... ... өмір ... түріктер
арасында исламды уағыздады. Шавгардан жол оғыздар мемлекетінің астанасы
болған Янгикент қалашығына келеді. Сондай-ақ осы жерден жол Қызылқұм арқылы
Хорезмге бастайды.
Шавгардан, кейініректегі Яссыдан асу ... ... жолы ... еңістеріне шығады, бұл жерден Сырдария бойымен жарыса жүрген жол
басталады. Бұл жолдың бойында Созақ, ұрасотан, Құмкент, Сүгілкент қалалары
жатты. Бұл жол ... ... ... мен ... ... өтетін Жібек жолының негізгі бойынан
Орталық Қазақстан мен Шығыс Қазақстан аудандарына, Дешті-Қыпшақ, кейінірек
Сарыарқа деп аталған далаларға, Ертіс жағалауларына, Алтай мен ... ... пен ... жол шықты.
Қазақстанның далалық аудандарын тек көшпенділер мекендемейтін. Егіншілікке
лайықты жерлерде орта ғасырлық кезеңде егіншілік пен қалалық өмір ... ... Мыс, ... ... күміс кендерінің бай көздері қола
дәуірден-ақ игеріліп, ал одан кейінгі уақыттарда бұл жерлерде кен
қазушылардың, металл балқытушылардың, мыс пен күміс шеберлерінің
қалашықтары өсіп ... ... ... ... ресурстарға бай болды, мұнда қара қорым
қойлар отарлары мен үйір-үйір жылқы жайылып жүрді, сондықтан да бұл
аудандар Жібек жолы ... ... ... ... ... Шаян ... ... асып, Шавғар мен Яссыдан Тұрлан асуы арқылы, Саураннан және
Сығанақтан, Янгикенттен жол ... ... ... шығады және
оғыздар, содан кейін қыпшақтар күнелткен Сарысу мен ... ... мен ... ... жетеді. Сірә, ортағасырлық деректемелерде еске
алынатын Жұбын, Қоңлыкент қалаларын, Орта және ... ... ... ... ... Қашқари бойынша Бақырлытағ кен
орындарын осы маңнан іздеген жөн.
Янгикенттен жол солтүстік-шығысқа қарай шығып, Белеуті ... ... ... пен ... аудандарына әкеледі. Сарысу деп
аталатын жол Орталық Қазақстанға ... - ... ... мен ... арқылы Ақсүмбеге, Сарысудың төменгі ағысына және өзен бойымен жоғары
қарай ұлытауға (Кендірлік таулары), содан Ешім мен Ертіс бойымен кетеді.
Неғұрлым төте жол ... ... ... ... ... барады, ал ол жерден
Бетпақдала арқылы Жезқазған ауданына шығады. Тағы бір жол - "хан жолы"
кейінгі уақыттарға ... ... және ол ... ... ... ... ... Мойынқұм мен Бетпақдала арқылы Атасуға өтеді.
Тараздан, Ибн Бахр мен әл-Ыдырсидің деректері ... ... ... қалалары арқылы сауда жолы Ертіске- қимақтар хақанының
резиденциясына шығады, одан әрі Енисей қырғыздарына қарай желі тартады.
Әрбір үш жылда қырғыздарға жібек артқан ... ... Іле ... ... ... ... солтүстік еңістеріндегі жолдар,
содан кейін Шу ағысымен Сарысу жағасына шыққан жол байланыстырады . Тағы
бір маңызды жол Шеңгелді ауданында Солтүстік-Іле жолынан басталады. Ол ... ... ... ... ... және ... қалаларының қалдықтарын
басып өтіп, Балқаш көлі жағасына, содан кейін көлдің оңтүстік пен солтүстік
жағасын жалғап тұрған, 8 шақырымнан сәл-ақ астам ... ... ... ... ... ... ... көпшілік бөлігін су басқан қалашық
қалдықтары табылды. Керуендер көлді ... ... өтті ... ... ... ... ... деп болжауға болады, ал содан кейін оның
жағасымен ұлытау сілемдеріне іліккен және содан кейін солтүстікке тартқан.
Оңтүстік Орал бойы арқылы Кама ... ... ... ... жол келеді. Осы жерден қымбат аң терілері Орта Азияға, Шығыс
Түркістанға және одан әрі ‡ндістанға жеткізіледі.
Жібек жолы ... ... ... ... елдеріне экспорттауға қызмет
етті. ¤з кезегінде Римнен, Византиядан, ... ... ... ал кейінірек Еуропа мен Русьтен бұл елдерде өндірілген
тауарлар жеткізілді. Бұл таңданарлық, таңсық тауарлардың тізімі
таусылмайды. Олар - мирра мен ... ... суы мен ... ... мен
жұпар жаңғағы, женшень мен жылан өті, кілемдер мен ... ... ... ... ... пен ... янтарь мен маржандар, піл сүйегі,
күміс пен алтын құймалары, аң терілері мен тиындар, садақтар мен жебелер,
қылыштар мен ... және көп ... ... ... ... асыл тұқымды жылқыларды, араб
сәйгүліктерін, түйелер мен пілдерді, керіктер мен арыстандарды, сілеусіндер
мен қарақұйрықтарды, қаршығалар мен ... ... ... ... ... ... ... жүзім, шабдал және қауындар, қалампырлар,
бұрыштар мен қант, көкөністер мен жемістер, аскөктері тарады.
Тауарлардың, ғылыми және техникалық жаңалықтардың, қолданбалы өнер,
сәулет, қабырғалық кескіндеме ... ... ... ... ... ... елдері бойынша Жібек жолымен музыка мен би өнері, ойын-сауық
көрсетілімдері, өзіндік орта ғасырдың "эстрадасы" кең өріс алды. Мысалы,
иран, соғдилық, түрік ... ... ... ... көп
нәрсе енгізді. Жібек жолының барлық өнебойында тарихи ескерткіштерді қазу
кезінде түрлі халықтардың музыкалық және театр ... ... даму ... байытудың көптеген материалдық растауы табылды .
Жібек жолымен діни ілімдер мен ... ... ... миссионерлер өз
діндерін теңіздің арғы жағындағы елдерге жеткізді . ‡ндістаннан Орта Азия
мен Шығыс Түркістанға буддизм келді , Сириядан, ... және ... ... ... ... ... ... бірге Батыстан Шығысқа Жібек жолымен бет алған несториандық
мәндегі христиан діні өріс алды . Оңтүстік Қазақстан мен Жетісуда 7-8
ғасырларда несториандық кең ... ... ... ... тағы бір дін - ... тарады. Ол 3 ғасырда Иранда пайда
болып, Италиядан Қытайға дейін көптеген қолдаушыларын тез арада тапты.
Түріктік орта ғасырлық қалалар ... ... тағы бір дін ... өкілдері болды. Ол б.д.дейінгі 7-6 ғасырларда ертедегі Иран
аумағында дүниеге ... Оның ... ... ғаламдағы төрт
элементті - суды, отты, жерді, ауаны құрметтеу оған тән. Алайда ... Орта ... ... ... варианты орын алды . Ол жергілікті
түрік табынуларымен, атап айтқанда, отқа, ... ... - ... түйеге табынумен тығыз байланысып жатты.
Зороастризмге байланысты көптеген табынулар Еуразияда мұнда ислам пайда
болғаннан кейін де жүре ... ... ... ... ... ... ... исламды қабылдады,
ал оның ұлы Богра-хан Харун б.Мұса 960 жылы ... ... дін ... .
Жаңа дін біртіндеп көшпенділер арасында да тарай бастады. Ортағасырлық
авторлар Фараб, Кеңжиде және Шаш аралығында көшіп жүрген түрік-мұсылмандар
туралы, сондай-ақ қыпшақтар арасында 11-12 ... ... ... ... ... ... XIII ғасырдың екінші онжылдығында Қазақстан
территориясы Шыңғыс-хан бастаған соғыс–құмар татар-монғол тайпаларының
шапқыншылығына ... Бұл ... ... ішкі ... ... ... байтақ жерін иеленген еді.
Моңғол тайпалары әлеуметтік–экономикалық дамудың ... ... ... ... және көшпелі қыр халқы деп аталатындарға бөлініп өмір ... ... ... аң ... қыр ... ... ... айналысты және бұлар сан жағынан басым болып, монғол
қоғамының саяси өмірінде жетекші роль атқарды.
ХІІ–ХІІІ ғасырлардың межесінде монғол қоғамында феодалдық ... ... ... жатты. Бұл қоғам екі топқа бөлінеді: нояндар және
езгідегі араттарға бөлінді. ХІІІ ғасырдың басында татар - монғол
тайпаларының ... ... ... феодалдық мемлекеті құрылды. Бұл
мемлекеттің негізін салушы Борджеген тайпасынан ... ... ... ... ... ... 1162 ... екінші дерек бойынша 1155 жылы бай ноян Есугей
... ... ... келген. Шешесі -Меркет қызы, руы қоңрат.
Темучин ер жете келе ... ... ... ... ... күрес жағдайынданегізгіқарсыластарыныңбарлығын женіп, 1203-1204
жылдары моңғолдың бүкіл тайпаларын ... қол ... ... Егер ... ... ... татар деген (ең қуатты
тайпалардың бірі аты ) белгілі болса, енді мемлекеттің нығаюына байланысты
моңғолия тайпалары өздерін моңғолдар деп атай ... да, бұл ... ...... ... ие ... хан, Тоғұрыл хан, Уаң хан (шамамен 1140 – 1203) – ... ... ... (1168 – 1203), ... ханы ... бес ұлының бірі.
Әкелері өлгеннен кейін, балалары хан тағы үшін ... ... ... ... ханды ағасы Ерке Қара наймандардың көмегімен тақтан
тайдырды. Бірақ Тоғорыл хан моңғол қолбасшысы ... ... ... ... ... Енді оған ... ... інісі Гүр хан араласты. Қарауыл
Қыпшақ деген жерде Гүр хан Тоғорыл ханды шапқан. Қашып құтылған Тоғорыл
ханға тағы да ... ... ... ... ... ... алып ... Осы
кезден бастап Тоғорыл хан – Есукей, керей мен моңғол, кейін Тоғорыл хан ... ... хан) ... ... ... ... хан билігі тұсында керей елі Моңғол үстіртіндегі елеулі әскери-
саяси күшке айналды. Тываның қара орманына ел ордасын тікті. Сөйтіп, Керей
ұлысы мемлекеттік ... ие ... ... ... ... Есукей
батыр өліп, бөржігін ақсүйектері саяси күйзеліске ұшырады. Есукей батырдың
үлкен ұлы Темучин әкесінің андалы достық жолын ескеріп, ... ... ... әке ... ... Тоғорыл хан келісімін беріп, бұл оқиға Темучиннің
саяси ... ... ... бастама болды. 1179 ж. Темучин Тоғорыл
хан және Жамұқамен бірлесіп Бугур Кегер шайқасында меркіттерге күйрете
соққы беріп, меркіттерге қолды болған қалыңдығы Бөртені ... Бұл ... хан мен ... арасындағы қарым-қатынасты нығайта түсті. Темучин
1189 ж. өз әулетінің ханы сайланғанда ... хан оны ... ... ... ... 1198 ж. ... хан ... бірлесіп шүршіттерге көмекке
аттанып, татар ханы Мэгужин Султінің басын алғаны үшін шүршіт ханы Вангин
Чинсаннан Уаң (Ван) хан, яғни “ел, ұлыс ... ... ... ... ... ... хан ... әдебиеттерде Уаң хан (Ван хан) атана бастады.
Тоғорыл хан мен Темучин 1201 ж. ... ... ... ... ... ... 1203 ж. Темучинмен бірлесіп, найман Бұйрық ханға шабуыл жасады.
Тоғорыл ханның Нилқа Сәңкүм және Ұйқы атты екі ұлы ... ... ... кем ... Осы жай ... Тоғорыл хан мен Темучин арасына
сызат түсірді. Жамұқаның араласуымен бұл оқиға, тіпті Темучинді өлтіру
әрекетіне ұласты. Ендігі жерде Темучин күшке көшті. Сөйтіп, екі жақ 1203 ... ... ... ... ... ... ... тайды. Тоғорыл хан
ұлы Сәңкүммен бірге найман шекарасына жеткен жерінен қолға түсіп, қаза
тапты. Баласы қашып құтылып, Си Ся елі ... ... ... одан ... Қашқар билеушісі оны өлтіріп, бала-шағасын Шыңғыс ханға қайтарды
Татар-монғол тайпаларының саяси жағынан басын біріктіріп, монғол феодалдық
мемлекетінің негізін салушы ... ... Ол 1155 ж. ірі ноян ... отбасында туылған.
Тэмуджин ер жете келе қол астына ... ... ... 1206 ж.ы ... Онан ... ... ... жақтаушы
монғол ақсүйектерінің құрылтайы болып оны Шыңғыс хан деген атпен
монғолдардың әміршісі етіп жариялайды. Шыңғыс хан әскери-ұйымдастыру
принципін мемлекеттік ... ... етіп ... ... ... жері ... он қанат (барунғар), сол қанат (жоңғар) және орталық (гол) атты үш
әскери әкімшілік округке бөліп, әрбір округте он мың ... ... ... ... болды. Олар өз кезегінде «мыңдық», «жүздік»,
«ондықтан» тұрды.
1207—1208 жж. қысында Шыңғыс ханның үлкен баласы Жошы Енесей қырғыздарын
және Сібірдің оңтүстігіндегі басқа да ... ... ... 1208-
1209 жж. Шыңғыс хан әскерлері тұтқиылдан шабуыл жасап, танпұттық Си ся
мемлекетін күйретті. ... ... ... ... ... ... ... ұйғырлар монғолдарға өз еркімен берілді. 1211 ж.
Шыңғыс хан қолы Солтүстік Қытайға бет алды. 1215 ж. олар сол ... ... ... ... ... ... ... монғолдар соғыс ісінің сол замандағы жоғарғы техникасымен танысты.
Қытайдан ... ... ... бұзатын машиналарын, оны пайдалана
білетін адамдарды алған Шыңғыс хан жауынгерлік ... ... ... ол ... Еуропа мен Алдыңғы Азияға жол ашатын Орта Азия мен
Қазақстанды жаулап алуға дайындалды. Бұл үшін ол мұсылман көпестерінен,
босқындардан мәлімет жинады.
Шыңғыс хан ... мен Орта ... ... Жетісу арқылы жүргізбекші
болды. Өз басының жауы болған найманның ханы Күшлік ханды талқандап, бай
қалалары бар Жетісуды өзіне қарату үшін оған Жебе ноян ... ... ... Шыңғыс хан көп қарсылықсыз басып алды. Оны бағындырғаннан
кейін Шыңғыс ханның Мәуереннахрға, сол кезде Орта Азияны ... ... ... ... жол ... 150 мың ... қол Орта Азияны
бағындыруға аттанды. Монғолдар Отырарға таяп келгенде монғолдардың басшысы
Шағатай мен ... ... ... түменді қаланы қоршау үшін қалдырып,
әскерлердің Жошы бастапан басқа тағы бір шоғыры Сыр бойымен төмен
бағыттады. Үшінші ... ... ... ... бойындағы қалаларды
бағындыру міндетін жүктеді. Шыңғыс хан ұлы Төлемен бірге әскерімен Бұхарға
беттеді. Хорезм шахы ... ... ... ... ... емес еді. ... ... әр қалаға бөліп ұстап отырды. Мұның өзі Шыңғыс ханға
қалаларда тұрған шағын шоғырды оңай құртып ... ... ... ж. күзінде Шыңғыс хан зор армияны Жетісу арқылы Мәуереннахрға
аттандырды. Оңтүстік Қазақстан халқы ... ... ... ... ... ай бойы (1219 ж. ... — 1220 ж. ақпаны) қарсыласты. Алайда әскер
басыларының бірі ... түн ... ... ашып ... ... өтіп
кетті. Әскер осы қақпа арқылы қалаға кіріп, оны талқандады. Сөйтіп Отырар
қамалын жермен-жексен еткен Шағатай мен Үгедей бастапан әскер Шыңғыс ... Бұл ... ... хан ... мен ... ... ... болатын
Сығанақ қаласы да, ашнас та ерлікпен қорғанды. 1220 ж. 4 сәуірде монғолдар
Жентті алды. Сыр ... ... ... кейін Шыңғыс әскерлері Орта
Азияның ішіне кірді. Халық ерлікпен ... ... ... ... ... ... 1219—1221 жж. Шыңғыс хан әскері Орта Азияны
ойрандады. 1221 ж. көктемінен бастап соғыс хорасан, Ауғанстан ... ... ... ... ... ... басшылары Жебе мен Сүбедей нояндар басқарған 30 ... ... ... ... ... 1222 жылы Қауқазға кірді. Моңғолдар
аландарды, қыпшақтарды, Қалка өзенінде ... ... ... Олар ... ... ... ойрандап, Дешті-Қыпшақ даласы арқылы 1224 жылы
Шыңғыс ханның Ертістегі ордасына қайтып оралды.
Сонымен, 1219—1224 жж. шапқыншылық ... ... мен Орта ... қол ... ... ... ... алынған жерлерді балаларына
бөліп берді. Шыңғыс хан Ертістен Орал тауларына дейінгі, онан батысқа ... ... ... ... ... ... қарай Каспий мен Арал теңізіне
дейінгі жерді үлкен ұлы Жошының билігіне берді. Орта Азиядағы ... ...... ... ... ... (Солтүстік Хорезм) мен
Сырдария кірді. Жошының ордасы Ертіс ... ... ... екінші баласы Шағатайдың үлесіне Мәуереннахр, Жетісу мен
Қашғар кірді. Оның ... Іле ... ... баласы Үгедейге Батыс Монғолия мен Тарбағатай жері қарады. Оның
ордасы қазіргі Шәуешек қаласы маңы.
Кіші ұлы Төле, Шыңғыс хан жұрты ... ... ... жері ... үш ... ... үлкен (далалық)
бөлігі — Жошы ұлысының, Оңтүстік және оңтүстік-шығыс Қазақстан — Шағатай
ұлысының, Жетісудың ... ... ... ... ... ... ж. ... хан қайтыс болды. Ол өлгеннен кейін 1235 ж. Қарақорымда
өткен монгол ақсүйектерінің құрылтай жиналысы Шығыс Еуропаға жаңа жорық
жасауға шешім қабылдады. Оны ... ұлы Бату ... ... Бату ... ... тайпалар өкілдерінен құралды. Басқару қызметтерін монгол
феодалдары иеленді. Бату хан әскері 1236 жылы Камадағы Бұлғарды,
Мордваларды талқандап, 1237-1240 жж. орыс ... ... ... ... ... ... шайқастар болды.
1239 ж. басында монғолдар Еділ өзенінің ту сыртынан орыс жеріне екінші
жорыққа аттанды. 1240 ж. күзде Киев алынды. Монголдар Польша, ... ... Енді ... жері батыста -Днестрге, шығыста Ертіске,
оңтүстікте Солтүстік Кавказға дейін жетті. Бату хан иеліктері ... ... ... мен ... ... ... жерлер енді.
Орыс кінәздықтары да Бату ханға тәуелді ... ... аса зор ... шығыс деректемелерінде Көк Орда, орыс
жылнамаларында Алтын Орда деп ... ... ... Орда ... оның бір ұлысы ретінде енген еді, ал 15 ғ. 1460 жж. кейін ол
дербес ел болып бөлінді. Алтын Орда ... ... ... біркелкі болған
жоқ. Отырықшы аймақтарда Еділ бұлғарлары, қала қыпшақтары, орыстар,
армяндар, ежелгі хазарлар, хорезмдіктер ... Ал ... ... ... ... т.б. мекендеді. Дешті-Қыпшақ пен Еділ бойына қоныс аударған
монголдар жергілікті халықпен сіңісіп кетті. Алтын Орданың орталық аймағы —
Еділ бойы ... ... ... ... ... ... ... немесе Сарай-әл-Жадид немесе Сарай-Жүк), негізгі әскери күші —
қыпшақтар.
Алтын Орда өзін билеген хандары — Бату хан 1241—1256; Берке − 1257—1266;
Мөңке-Темір — ... ...... ...... ...... жж; Өзбек хан — 1312—1342; Жәнібек хан — 1343—1357 жж.
күшейе ... Егер Жошы мен Бату хан ... ұлы ... ... ... ... ... Орда хандары өздерін тәуелсізбіз деп есептеді.
Батыс Еуропамен, Мысырмен, Анадолымен, Үндістанмен, Қытаймен сауда
жүргізді. Ислам діні Өзбек хан тұсында үстем дінге ... ... ... ... ... шет аймақтарда әскери әкімшілік биледі.
Қарулы күштер оң қол, сол қолға бөлініп, оларды ханзада — оғландар, түмен
басы, мың ... жүз ... он басы ... Қала мен ... ... үшін ... басқақтар тағайындалды.
Алтын Орда ішінде азаттық күрестер де, феодалдардың өзара күресі де
күшейді. 1238 ж. ... ... ... ... ... ... болды.
10 мың монгол жауынгері өлтірілді. Бірақ осы ұрыста Махмұд Тараби де ... ... ... ... тастады. 1240—1241 жж, 1270 ж. [[Кама
булғарлары көтерілді. Бұл Алтын Орданы әлсіретті. 1250 ж. Ұлы Новгородта,
1262 ж. Ростовта, Суздальда]], Ярославльде болған ... ... ... ... ж. ... ұлы ... Дмитрий мен Суздаль-Нижегород кнәзының
әскерлері Қазанға жорық жасады. Рязань кнәздығына ... ... ... ж. ... Вожа ... ... (Оканың оң саласы) талқандады.
1380 ж. Алтын Орда нояны ... ... ... ... ... ... ... Орыс кнәздықтарының біріккен күштері Непрядва (Донның оң сапасы)
өзені жағасында, Куликово даласы деп ... ... 1380 ж. 8 ... әскерінің тас-талқанын шығарды. Бұл Алтын Орданың құлауын тездетті.
Оның ... 14 ғ. ... яғни 1391 және 1395 ... ... ... ... бас ... екі рет соққы берді. Осыдан кейін ел ыдырай бастады.
15 ғ. басында Тоқтамыс ... ... ... өзара таласы Алтын Орданы өзара
қажытты. 15 ғ. 1 ... онан ... ... мен ... ... шықты.
1480 жылы орыс кнәздықтары монголдардан толық тәуелсіздік алды. Сол шамада
Қазан, Қырым, Аштархан (Ноғай), Қазақ, Сібір хандықтары құрылды.
Монғол ... ... ... жаңа ... қоныс аударғандары
да болды. Батыс, солтүстік Қазақстанға олар келді. ... ... ... ... ... ... ... кетті. Монголдар жаулап алған
елдерін уәкілдер-даруғашылар, мен тамғашылар арқылы басқарды. ... ... ... ... ... Ежелгі дәстүр бойынша тек
Шыңғыс ұрпағы «алтын ру» (төре) өкілі ғана хан бола ... еді. ... ... ... Алтын Орда құлап, жаңа мемлекеттер құрылғаннан
кейін де халыққа билік жүргізу құқын сақтап қалды.
Қазақстан жеріне монголдар Шыңғыс ханның құқық нормаларын «Ұлы ... Ол ... ... ... ... ... үшін әрбір 10 үйден бір
жауынгер беруге тиіс еді. Көшпелі малшылар копчур деп аталатын салық
төледі. Оның мөлшері жүз бас малдан бір бас мал ... ... ... салық алынды. Әрбір 10 тугар (түтін) егістен қазына пайдасына бір
тугардың өнімі, кейбір ... ... (жер ... ... Орда «Алтын Орда» мемлекетінің құрылуы. Қазақстан аумағы үш ... ... ... ... (далалық) бөлігі Жошы ұлысына, Оңтүстік жөне
Оңтүстік-Шығыс Казакстан Шағатай ұлысына, Жетісудың солтүстік-шығыс ... ... ... Жошы ... Ертістен батысқа қарайғы ұлан-ғайыр
жерді, Жетісудың солтүстік бөлігі мен ... ... ... ... қоса алып ... Шағатай ұлысы жоғарыда аталған жерге қоса, Шығыс
Түркістан мен Мәуереннахрды қамтыды. Үгедей Батыс Монғолияны, Жоғарғы Ертіс
пен Тарбағатайды биледі. Шыңғыс ұлдары өз ... ... ... ... 1227 ж. ... хан өлгеннен кейін бұл ұмтылыс күшейе
түсіп, империя бірнеше тәуелсіз мемлекеттерге ыдырап кетті.
1227 ж. Жошы ... соң ... ұлы ... отырды. Ол Батыс Дешті-Қыпшақ
даласына, Еділ бұлғарлары жеріне, одан әрі батысқа ... ... Ірі орыс ... талқандалды, Польша, Венгрия, Чехия
және басқа көптеген елдер тонауға ұшырады. Жеті ... ... ... Батыйдың қол астына Қырымды қоса, Еділден Дунайға дейінгі жер,
Солтүстік Кавказ, Батыс қыпшак (половецтер) даласы қосылды. Осыдан кейін
Батый Еділдің төменгі ... ... Орда атты жаңа ... мемлекетін құрды.
Оған Жошы ұлысының жері — Шығыс Дешті-Қыпшақ, ... мен ... ... бір
бөлігі және батыстағы жаңадан жаулап алынған жерлер карады. Батый әскерінен
жеңілген орыс князьдіктері бағынышты тәуелділікте болды. Орыс князьдері
Алтын ... ... ... ұлы ... ... ... ... алым-салық төлеп тұрды.
Батый құрған мемлекет шығыс деректерінде Жошы ұлысы деп, сондай-ақ Жошы
ұрпактары — ... ... ... ұлысы, Берке ұлысы, т. б.) аталды.
Астанасы Сарай-Бату (Астрахань маңында), кейіннен Сарай-Берке қаласында
болды.
Алтын Орда көп ... ... Оның ... ... ... даму ... ... айырмашылығы бар, өзіндік мәдениеті мен
салт-дәстүрлері сақталған көптеген ұлттар мен халықтар кірді. ... ... ... — ен көбі ... сондай-ақ қаңлылар,
наймандар және т. б. болды. Отырыкшылардан бұлғарлар, мордвалар, орыстар,
черкестер, хорезмдіктер, т. б. кірді. ... ... ... ... XIII
ғ. аяғы мен XIV ғасырда монғолдар толығымен түркілсніп, Алтын Орданын халқы
«татарлар» деген атау ... ... ... құрылысы. Алтын Орда мемлекетінің кұрылысы толығымен
Шыңғыс хан енгізген мемлекет үлгісін қайталады. Мемлекет Жошы хан әулетінің
меншігі болып саналды. Манызды мемлекеттік істі шешу үшін ... ... ... ... ақсүйектер жиналысы — құрылтай шақырылды. Армияны
және өзге мемлекеттермен дипломатиялық ... ... ... ... ... мемлекеттің ішкі істерін жүргізетін орталык
аткарушы орган — диванның басында уәзір тұрды. Қалалар мен ... ... ... ... ... ... ... басқақтар
тағайындалды. Хан отбасының мүшелері маңызды қызметтер атқарды. ... ... ... ... ... ... жүздіктерді
басқаратын әскербасылары болып сайланды.
Алтын Ордада жаулап алынған жер мен халықтарды басқару үшін үлыс жүйесі
енгізілді. Батый хан тұсында Жошы ... ... — оң және сол ... екі ... ... ... ... Оң қанат (үлыстың)
басында Батый ханның өзі мен ізбасарлары тұрды. Ал сол қанатты Жошының
үлкен ұлы Орда Ежен биледі. Қазакстан ... көп ... сол ... ... мен Орда ... ... өз ішінде тағы да кіші ұлыстарға бөлініп,
олардың басында Жошының өзге ұлдары отырды.
Үлысты (үлесті жер) билеуге өкімет басындағы ... ... ... ... Ал өзге ... аксүйектеріне үлесті жер ханға еткен еңбегіне
карай бөлініп берілді. Біртіндеп аксүйектер құкығы арта түсіп, олар
карамағындағы жерді ұрпзғына мұра етіп ... ... ... ... ... ... ... көшпелілердің ру-тайпалық ұйымдары да сақталды.
Алтын Орданын гүлденуі мен құлдырауы. Алғашында Алтын Орда Монғолиядағы үлы
ханға тәуелді болды. Алайда 1260 ж. ... ... ... ... ... ... Алтын Орда Батыйдың інісі Берке ханның (1256 —
1266 жж.) түсында-ақ тәуелсіздікке кол жеткізген. Одан кейінгі Мөңке хан
(1266 — 1280 жж.) өз ... ... ... ... ... ... ішкі қайшылыктарына коса, орыс князьдіктерімен,
Ирандағы Күлағу ханның әулетімен, Ак Орданын және Хорезмнін билеушілерімен
үздіксіз соғыстарға толы болды. Алтын Орданың XIV ғ. ... ... ... (1312 — 1342 жж.) мен одан ... ... ханнын (1342 —
1357 жж.) тұсында кұдіреттілігі арта түсті. Ханның дара ... ... ... аяқсыз калды, билік бір адамның колына жинакталды.
Ақ Орда - Алтын Орданың шығысындағы дербес ұлыс, сосын тәуелсіз ел.
14-15 ғасырлар Орта Азия мен ... ... ... ... ... Әлеуметтік-экономикалық жағдайлар түзеле бастады. Көптеген ұлыстар
мен елдер тәуелсіз бола бастады. Осындай тәуелсіздікке ие болған
мемлекеттердің бірі - Ақ ... Оның ... ... ... ... ... ойпатынан Сырдың орта шеніне дейін созылып жатты.Ақ Орданың халқы -
қыпшақтар, Алтайдан осында қоныс аударған ... ... ... қарлұқтар Ақ Орда хандары - Орда Ежен, Сартақ, Қоныша, Баян,
Сасық-Бұқа, Ерзен, ... ... Орыс хан, ... ... ... Орданың күшейген кезі 14 ғ. 2 жартысы. 1361 ж. Ақ Орданың билеушісі
болған Орыс хан өз ... ... ... енді ... Орда ... ... ... Сөйтіп, 1374-1375 жж. Еділ бойымен жорыққа шыққан ол Сарайды
өзіне қаратып, Хажы-Тарханды (Астраханьды) қоршауға алды. Кама
бұлғарларының жерін бағындырды. Бірақ Орыс ... ... ... ... жылы ол Еділ бойынан кетіп, Алтын Ордадағы билікті ... ... ... 1377 ж. Орыс хан ... ... Ақ Орда ... Орыс
ханның баласы Темір Мәлікке көшті. Бірақ осы кезде Маңғыстау үстіртінің
билеушісі - Жошы әулеті Түй хожа оғланның баласы ... Орта ... ... ... ... Темір Мәліктің әскерін талқандайды. Өзін
1379 жылы Ақ Орда ханы етіп жариялайды. Ақ Орда ... ... ... ол, 1380 жылы Сарайды, хажы-Тарханды, Қырымды және Мамай Ордасын
басып алды. Тоқтамыстың бұл табысы орыс ... ... ... ... Орда ... 1380 ж. Куликово даласында орыс әскерлерінен жеңілуі себебінен
мүмкін болды. Тоқтамыс мұнымен тоқтаған жоқ. Атап айтқанда, ... ... ... ... ... Бірақ, 1380, 1391, 1395 жж. Ақсақ
Темірдің Тоқтамысқа қарсы жасаған аса ... үш ... ... ... ... болып қирайды. Темірдің басқыншылық соғыстарының нәтижесінде
және ішкі талас-тартыстан 14 ғ. соңы мен 15 ғ. бас ... Ақ Орда ... ... ... ... Орыс ... ... Барақ өзінің
бақталастарын жеңіп шығып, Ақ Орда да хандықты өз қолына алды. ... ... ... ... ... Сырдың орта ағысындағы аудандар Темір
әулетінің қолында еді. 1425-1426 ... ... ... ... ... ... жорыққа аттанып, Сығанақты және Сыр бойындағы басқа да
қалаларды босатты. Жорықта жүріп Барақ қаза ... ... ... ... ... Шайбан әулетіне көшті. Барақ өлген соң олар Ақ Орданың
елеулі бөлігін жаулап алды. Сөйтіп, 1227 жылы Жошы өліп, оның ... ... ... ... Ақ Орда екі ... өмір сүрді.
Әмір Темір, Құтбуддин Темір Гүркап, Саїиб Қыран Ағзам Жанат Макан (9. 4.
1336, Қожа-Илгар Кеш, Түркістанда өмірге келген — 18. 2. 1405, ... ... ... — қолбасшы, мемлекет қайраткері. Барлас тайпасының
биі Тарағай бектің баласы. Әмір Темір алғашында Қашқадария уәлаятының
билеушісі болды (1361). Осы кезден бастап ол ... ханы ... оның ұлы ... Қожа және Балх пен ... ... Хұсейнмен билік
үшін күрес жүргізіп, 1370 жылы Мауераннахрды өзінің қолына алды. Жас
кезінде Түркістан маңындағы бір шайқаста аяғынан ... 14 ... оның ... дарыны толық ашылып, атақ-даңқы жер жүзіне
тарады. Осман империясы мен Орталық Азия аймағында ол “Aksak ... ... ... Тимурленг, еуропалықтарға Тамерлан есімімен белгілі
болды.Әмір Темірдің әскерлерінің тегеурінді шабуылдары арқасында Хорезм
мемлекеті (1372 — 88), Шығыс Түркістан (1376), ... (1381), ... ... (1383), ... (Оңтүстік Әзербайжан, 1384), Тебриз
(1384), Иран және Ауғанстан толық бағындырылды. Бірнеше ... ... соң ... ... күйретті. Әмір Темір 1370 — 90 жылдары Тоқтамыс
хан мен Едіге әмірдің арасындағы алауыздықты шебер пайдалана отырып, Дешті
Қыпшақ, Ақ Орда мен ... ... ... ... ... жорығын жасады.
Әмір Темірдің Алтын Орданы талқандауы Ресейдің тәуелсіздік алуына оң ... ... ... ... ... ... Ирак Әмір
Темір мемлекетінінің құрамына енді. 1398 жылы Үндістан басып алынды. Сирия
мен Лубнан (Палестина) мәмлүктері бағындырылды. Алдыңғы Азияның басқа
мемлекеттері де Әмір ... ... ... 1402 жылы ... Әмір ... ... ... империясының негізгі әскери күшін талқандап, түрік
сұлтаны Илдырым Баязидті (Баязид) тұтқындады. Әмір Темірдің үздіксіз
соғыстарының нәтижесінде алып ...... ... ... Оның ... 14 млн ... жетті. Әмір Темір 1405 жылы Қытайға жорыққа шыққанда
жолай Отырарда қайтыс болды.
Отырар апаты
1218 ж. Хорезмшаһ Мұхаммедтің Отырардағы ... ... ... хан керуенінің саудагерлері өлтіріледі. Бұл Шыңғыс ханның Орт.
Азияға шапқыншылық жасауына сылтау болды. Тарихи әдебиеттерде бұл қырғын
“Отырар ... ... ... ... 1219 ж. ... ... әскерлері Отырарға
жетті. Моңғол шапқыншылығы салдарынан Отырар қиратылып, қала тұрғындары
қырғынға ұшырады. Бірақ 1219 жылғы ... ... ... қайта жанданды.
1255 ж. армян саяхатшысы Отырарды Сырдария бойындағы ірі қалалар қатарында
атайды. Отырар дүниежүз. саудада бұрынғысынша делдалдық рөл ... ... 1320 ж. ... ... ... Азов ... Қиыр Шығысқа
дейінгі сауда жолы туралы жазбаларында да баса айтылған.
14 ғ-да Ақ Орда ... ... ... ... ... кеңселер
салдырды.
14 ғ-дың аяғында Отырар Әмір Темір мемлекетінің ... ... Әмір ... ... рет ... ... жорығына дайындығы қызған кезде (1405)
осында қайтыс болды. Әмір Темір мирас-қорлары мен ... ... ... ... ... ... тағдыры тағы да сынға түсті.
16 ғ-дың 2-жартысынан бастап қала қазақтардың билігіне ... ... 18 ... ... дейін болған.
Отырарда археол. қазба жұмыстары кең көлемде 1969 ж. Қазақстан ҒА-ның
К.Ақышев басқарған Отырар археол. экспед. ұйымдастырылғаннан ...

Пән: Тарихи тұлғалар
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 10 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қазақстан тарихы жоғары және арнаулы орта оқу орындарына арналған оқулық440 бет
Найман мемлекеті12 бет
Сығанақ алғашқы қазақ мемлекеті – Ақ Орданың астанасы6 бет
Хорезмшах мемлекеті55 бет
Шыңғыс хан мемлекетінің нығаюына түрік тайпаларының ықпалы6 бет
"Ұлы Жібек Жолы."16 бет
VII-XI ғ Оңтүстік және Батыс славяндар.Ежелгі орыстар мемлекетінің құрылуы. Киевская Русь. Крест жорықтары. Қалалардың дамуы.Крестшілердің мемлекеті8 бет
XI – XV ғасырлардағы Монғолия17 бет
XII – XIII ғасырдағы Моңғолдың тарихындағы Шыңғысханның билік құру кезеңі13 бет
«Алтын Орда» мемлекетінің құрылуы7 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь