Қаржы, ақша айналымы және несие

Зерттеу тақырыбының өзектілігі. Қазақстан Республикасының қаржы секторын одан әрі дамыту, оның құрамдас бөліктерінің тиімділігін арттыру жаңа қаржылық құралдар мен операцияларды енгізуді көздейді, олардың қатарына факторингті де жатқызу керек.
Қазақстанда факторингтің қаржы тәуекелдерін басқару, факторингтік операцияларды реттеу, факторингтік операцияларды жүргізудің дұрыс және уақтылы процедуралары жүзеге асырылатын жеткілікті дәрежеде орнықты рыногының әзірше қалыптаса қоймағанын ескерсек, осы үдерістердің барлығын жүйелі түрде зерттеу барынша өзекті болып табылады.
Қазіргі таңда факторингтің халықаралық және ұлттық рыноктарының жағдайын теориялық талдау, факторинг түріндегі қаржылық инновацияларды тәжірибеде қолдануды дәйектеу, факторингтік операцияларды жүзеге асыру барысында қаржы тәуекелдерін басқару, факторингті сақтандыру үдерісін қолдану айрықша өзектілікке ие болып отыр. Бұл жағдайда ғылыми ізденіс және ғылыми зерттеу орталығына қазақстандық факторинг рыногының дамуының басым бағыттарының дәйектемелері ұсынылады.
Сонымен бірге осы көп қырлы мәселе әлі де жан.жақты зерттеуді қажет етеді. Маңызды және шешілмеген мәселелердің бірі «факторинг және факторингтік операциялар рыногы» ұғымын теориялық және тәжірибелік дәйектеу, факторингтік операциялардың түрлерін нақты ажырату болып табылады, факторинг жүргізу процедураларын реттеу проблемалары да толығымен әзірленген жоқ, Қазақстан Республикасында өзінің қызметі тұрғысынан екінші деңгейлі банктерді толық құқықпен алмастыруы қажет, факторинг компанияларын қалыптастырудың және дамытудың жаңа мүмкіндіктері аз зерделенген, факторингті сақтандыру проблемасы шешілмеген.
Зерттеліп отырған проблеманың күрделілігі мен көп жоспарлылығы, шешілмеген және таласты мәселелердің көптігі, олардың мәнін ғылыми тұрғыдан түсіндіру қажеттігі диссертациялық жұмыстың өзектілігін анықтады.
Тақырыптың ғылыми зерттелу дәрежесі. Несие рыногы мен факторингтік операциялар рыногының даму проблемаларын зерттеудің теориялық.әдіснамалық негізін Дж. М. Кейнстің, Г. Кассельдің, А. Смиттің, Д. Рикардоның, П. Самуэльсонның, С. Харристің, М. Фридманның, Мельтцердің, Лейдлердің және басқалардың еңбектері қалады.
Факторингтің халықаралық және ұлттық рыноктарының дамуының жаңаша тенденциялары ресейлік ғалым.экономистер мен тәжірибешілер . Л. И. Абалкиннің, Н. Бурениннің, Д. М. Михайловтың, А. Киреевтің, Л. Н. Красавинаның, М. Г. Капустиннің, А. Г. Наговициннің, Д. В. Смысловтың, В. Платонованың, М. К. Бункинаның, И. Г. Балабанованың және басқалардың үлкен қызығушылықтарын туғызды.
Қазақстан Республикасы факторинг рыногының стратегиялық дамуының қаржы саясатындағы нарықтық қайта құрулардың ұзақ уақыттық бағдарларын белгілеген түбегейлі желісі Қазақстанның 2030 жылға дейін даму
        
        ӘОЖ 336. 717. 061.3: 336.713
Қолжазба құқығында
ЖОРАБАЕВА ЖУЛДЫЗАЙ КУТТИЕВНА
Қазақстан Республикасындағы ... ... ... ... ... келешегі
08.00.10 – Қаржы, ақша айналымы және несие
Экономика ғылымдарының кандидаты
ғылыми дәрежесін алу үшін дайындалған диссертацияның
АВТОРЕФЕРАТЫ
Қазақстан Республикасы
Алматы, ... Абай ... ... ... ... ... ... ... К.Ж. ... ... ... С.С. ... ... Г.А. Раматуллаева
Жетекші ұйым ... ... ... сауда
университеті
Қорғау 2010 жылдың «26» ақпанында сағат 16.30 Халықаралық бизнес
университетіндегі экономика ғылымдарының ... ... ... іздену
бойынша Д 20.01.07 диссертациялық кеңесінің мәжілісінде өтеді.
Мекен жайы: 050010, Алматы қ., Абай даңғылы, 8А, 208 ... ... ... ... ... ... «25» қаңтарда 2010 жылы таратылды.
Диссертациялық кеңестің
ғылыми хатшысы э.ғ.д.,
А.О. ... ... ... ... Республикасының қаржы
секторын одан әрі ... оның ... ... ... арттыру
жаңа қаржылық құралдар мен операцияларды енгізуді көздейді, олардың
қатарына факторингті де ... ... ... ... ... ... ... реттеу, факторингтік операцияларды жүргізудің дұрыс және
уақтылы процедуралары жүзеге асырылатын ... ... ... әзірше қалыптаса қоймағанын ескерсек, осы үдерістердің ... ... ... ... ... ... ... таңда факторингтің халықаралық және ұлттық рыноктарының
жағдайын теориялық талдау, ... ... ... инновацияларды
тәжірибеде қолдануды дәйектеу, факторингтік операцияларды жүзеге асыру
барысында қаржы ... ... ... ... ... ... өзектілікке ие болып отыр. Бұл жағдайда ғылыми ізденіс және
ғылыми зерттеу орталығына ... ... ... ... ... дәйектемелері ұсынылады.
Сонымен бірге осы көп қырлы мәселе әлі де ... ... ... ... және ... мәселелердің бірі «факторинг және
факторингтік операциялар ... ... ... және ... ... ... түрлерін нақты ажырату болып
табылады, факторинг ... ... ... ... да ... жоқ, Қазақстан Республикасында өзінің қызметі тұрғысынан екінші
деңгейлі банктерді толық құқықпен алмастыруы қажет, факторинг компанияларын
қалыптастырудың және ... жаңа ... аз ... сақтандыру проблемасы шешілмеген.
Зерттеліп отырған проблеманың күрделілігі мен көп ... және ... ... ... ... ... ғылыми тұрғыдан
түсіндіру қажеттігі диссертациялық жұмыстың өзектілігін анықтады.
Тақырыптың ғылыми зерттелу дәрежесі. Несие рыногы мен ... ... даму ... ... теориялық-әдіснамалық
негізін Дж. М. Кейнстің, Г. ... А. ... Д. ... ... С. Харристің, М. Фридманның, Мельтцердің, Лейдлердің ... ... ... халықаралық және ұлттық рыноктарының дамуының жаңаша
тенденциялары ... ... мен ... - Л. И.
Абалкиннің, Н. Бурениннің, Д. М. Михайловтың, А. ... Л. ... М. Г. ... А. Г. ... Д. В. Смысловтың, В.
Платонованың, М. К. Бункинаның, И. Г. ... және ... ... ... ... ... ... стратегиялық дамуының қаржы
саясатындағы нарықтық қайта құрулардың ұзақ уақыттық бағдарларын ... ... ... 2030 ... дейін даму стратегиясында және
Қазақстанның қаржы рыногының даму тұжырымдамасында және ... ... ... ... ... тәуекелдерді басқару саясатының
басым бағыттарын таңдау мәселелері, факторингтік операциялар процедураларын
реттеумен, екінші деңгейлі қазақстандық банктердің ... ... ... ... ... ... қысқартумен, Қазақстанның халықаралық
қаржы-несие институттарына қатысуымен байланысты проблемаларды қазақстандық
ғалым-экономистер мен тәжірибешілер зерттеді: К. А. ... А. ... К.Ж. ... В. Д. Ли, Г. А. ... С. Б. Мақыш, Г. С.
Сейтқасымов, У. М. ... В. Д. ... Д.А. ... С. Ж.
Ынтықбаева, М.Х. Тусеева, С.С. Арыстанбаева, Г.Т. ... Ж. ... және ... ... ... мен ... Диссертациялық жұмыстың
мақсаты факторингтік операциялардың қазақстандық рыногын қалыптастыру мен
дамытуға қатысты теориялық тәсілдемелер дайындауда және оны ... ... ... ... ... әлемдік даму тәжірибесін және
тенденциясын ескере отырып әзірлеуде болып табылады.
Бұл мақсатқа қол ... үшін ... ... ... ... факторинг және факторингтік операциялар ұғымын анықтау және дәйектеу
бойынша теориялық ... ... ... ... ... факторингтік операциялар түрлеріне жаңа жіктелім әзірлеу;
– қаржы ағымдарын реттеу үдерісіндегі ... ... ... ... ашу;
– қазақстандық факторинг және факторингтік операциялар рыногының
қалыптасуына, олардың одан әрі ... ... ... мен
тенденцияларын айқындай отырып, сатылы талдау жүргізу;
... ... ... ... ... ... дәйектеу;
– қазақстандық факторинг рыногында факторингтік операциялар жүргізу
процедураларын әзірлеу және факторингтің ... ... ... анықтау;
– Қазақстан Республикасы қаржы рыногының даму Тұжырымдамасын ескере
отырып, Қазақстан ... ... ... басым даму жолдарын
ұсыну.
Зерттеу пәні ретінде Қазақстанның факторингтік операциялар рыногын
қалыптастыру мен ... ... ... ... әрекет етеді.
Зерттеу нысанасы Қазақстан Республикасындағы факторингтік операциялар
рыногы болып ... ... және ... ... ... және ... ... факторинг рыногының әрекет ету және ... ... ... ... ... ... ... болды. Зерттеліп отырған ... ... ... және шешу барысында автор ... ... ... ... ... ... жүйелі
талдауға негізделді, нақты проблемалардың шешіміне ... ... ... ... салыстырмалы, статистикалық және графикалық талдау
жасау көмегімен қол жеткізілді.
Диссертациялық зерттеуде нормативтік ... ... және ... ... ірі халықаралық банктер мен бірқатар шетелдік
зерттеу орталықтарының әзірлемелері, халықаралық және аймақтық ұйымдардың,
Қазақстан Республикасы ... ... ... ... ... ... актілері, Қазақстан Республикасы статистика
жөніндегі агенттігінің ресми ақпараты кеңінен ... ... ... ...... Қазақстан
Республикасының факторинг рыногын қалыптастыру мен келешектегі ... ... ... ... ... ... ... маңызды нәтижелер мен олардың ғылыми
жаңалығы мынада:
– «факторинг» және «факторингтік ... ... ... ... ... ... әзірлемелер ұсынылды;
– факторингтік операциялардың түрлеріне жіктелім әзірленді;
– қаржы ағымын реттеу үдерісіндегі қазіргі факторинг компанияларының
жұмысының экономикалық ... ... ... ... ... қазақстандық факторинг және ... ... даму ... мен ... ... қазақстандық факторинг рыногында факторингтік операциялар ... ... және ... ... ... ... ... кезінде тәуекелдерді басқару
қағидалары анықталды;
– қазақстандық факторинг ... ... ... және ... ... ... ... тұжырымдар:
– «факторинг» және «факторингтік операциялар» ұғымдарын дәйектеудің
және нақтылаудың теориялық ... ... ... ... ... ... факторинг рыногында факторингтік операциялар жүргізу
процедураларын әзірлеуге ... ... ... ... ... ... операциялар жүргізу
барысында тәуекелдерді басқару үдерісін жетілдіру жөніндегі ұсыныстар;
– отандық ... ... ... ... ... тәжірибелік мәні зерттеудің нәтижелерінің төмендегілерге
мүмкіндік беретінінде болып табылады:
– оларды факторингтің халықаралық және ... ... ... ... ғылыми-зерттеу жұмыстарына пайдалануға;
– Қазақстан Республикасы ... ... ... факторинг
операцияларын жүргізу процедураларын жетілдіру жөнінде, факторинг жүргізу
кезінде тәуекелдерді басқару жөнінде ... ... беру және ... ... ... ... Қазақстан Республикасындағы жаңа қаржылық
операциялар рыногын кеңейту және дамыту тұрғысынан қазақстандық факторинг
рыногын жетілдірудің дәйектелген қажеттілігін ... деп ... оқу ... ... ісі» және ... ... пәндер бойынша курс
жүргізу кезінде ... ... мен ... ... нәтижелерінің мақұлдануы. Зерттеу нәтижелері халықаралық,
республикалық ғылыми конференцияларда, семинарларда ... ... ... ... ... ... UIB 15 ... арналып
өткен «Экономика, бизнес және білім беру саласындағы жаңа үрдістер» атты
Халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференцияда ... 2007); ... ... ... ... ... ... материалдары, «Қазақстан және Орта Азия экономикасын жан-
жақты үдемелі ... ... ... және ... ... ... ұлттық университеті, Алматы, 2007); Абай ... ... ... ... ... ... ... жағдайындағы инновациялық дамуы және интеграциялануы» атты
Халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференцияда (Алматы, 2008); ... ... ... «Жоғары ... ҚР ... ... ... ... ретінде»
(Абай атындағы ҚазҰПУ, Алматы, 2009).
Зерттеу нәтижелерін жариялау. Диссертация тақырыбы бойынша жалпы ... ... ... ... 7 ... жарияланды.
Диссертацияның құрылымы мен көлемі. Жұмыс кіріспеден, 3 ... және ... ... ... ... ... ... рыногында факторинг қаржы индустриясының қуатты
дербес саласына айналды. Оны әр алуан қызмет ... ... ... ... яғни ... ... қалдыруды ұсынатын жүз мыңдаған
компаниялар ... ... ... ... ... «факторингті»
нақты анықтау, оны несиелік немесе таза ... ... ... ... ... ... және т.б. ... бойынша көптеген даулы сәттер жиі пайда болып ... ... ... ... ... секторын одан әрі дамыту,
оның құрамдас бөліктерінің тиімділігін арттыру жаңа қаржылық құралдар мен
операцияларды енгізуді көздейді, ... ... ... орын ... айта кету ... ... ... және нарықтық қарым-қатынастардың даму
үдерісінде факторингтік ... ... ... бір ... ... Көптеген мамандар факторингті талап ... ... ... ... бұл осы қаржылық операциялардың көптүрлілік шеңберін тарылтады.
Ю. А. Бабичевтің анықтамасына жүгінсек, ол ... мен ... ... ... сату ... ... ... болатын қарыз талаптарын (шот-фактураларды немесе ... ... ... ... ... заң және басқа
қызмет көрсету элементтерімен бірге факторинг компаниясының пайдасына беруі
ретінде көрсеткен.
Факторинг – ... және орта ... ... үшін ... ... ... ол кәсіпорындар басшылары мен қызметкерлерінің
өндірістік проблемаларға және ... ... баса ... ... береді, төлемдердің басым бөлігін алуды жеделдетеді, қарыздың
толық өтелуіне кепілдік береді және есептерді жүргізу ... ... ... ... береді және жеткізушілерді банктен қосымша және
едәуір қымбат тұратын несие алу ... ... ... ... ... ... оң ықпал етеді.
Қазіргі жағдайда қаржы рыногында факторингтік операциялардың жеткілікті
дәрежеде әр ... түрі ... ... ... ... отандық қаржы рыногының
ұлттық белгілеріне және қаржылық қызметтер ... ... ... ... ... болады. Осыған орай халықаралық тәжірибені ескере
отырып, ... ... ... ... және ... қажеттілігі
туындады. Бізбен факторинг түрлерінің жіктелімін жүйелеуді көрсететін сызба
әзірленді (1-сурет).
1-сурет – ... ... ... жіктелімін жүйелеу
Ескерту – Автор құрастырған
Тәжірибеде факторингтің құрамына ... ... ... ... ... несиелеу, төлемеу тәуекелдерін қабылдау;
дебиторларды бухгалтерлік есепке алу; қарыздарды ... және ... ... және т.б.
Қазақстандық қаржы-банк жүйесі және несиелік, банктік операцияларды
реттейтін және бақылайтын ... ... үшін ... ... операциялардың сәйкес түрлерін таңдау бойынша позицияларын
қайта қарау қажеттілігі ... ол үшін ... ... құру өте
маңызды.
Нарықтық экономикасы және ... ... ... ... ... немесе осындай қызметпен айналысатын коммерциялық
банктер өз клиенттеріне қаржылық қызмет көрсетулердің алуан түрлі жиынтығын
ұсынады және мұны ... өз ... ... беруі ретінде
қарастырады. Факторинг мынадай негізгі қызметтерге ... ... ... операцияларды жүргізу
– ұсынылған коммерциялық несиені, төлемдерді алуды қосқанда, қадағалау
– несие тәуекелдерінен қорғау
... ... ... ... ... ... және факторингтік операциялардың ... атап ... ... мен ... ... ... ... даму тәжірибесі қазақстандық факторингтік
рыногына, әсіресе мемлекеттік реттеу және ... ... ... ... ... ... сай ... Мысалы, Қазақстан үшін
мемлекеттік факторингтік реттеудің ... ... ... ... ... ... нұсқалары мүмкін болады және ... ие. Бұл ... ... ... ... заң ... немесе банктік заңнама шегінде реттеліп отырады.
Сонымен қатар, келесі қаржылық ... атап ... ... ... ... және ... банктеріндегі электронды
факторингтің, факторингтік қызметті белсенді жүзеге ... өсу ... ... ... ... банктік тәжірибеде факторинг қалыпты
дебиторлық қарызды емес, тек ... өтіп ... ... ғана бір ... төлеушіге төлем несиесі деп аталатынның баламасын ұсыну болып ... ... ... ... дер ... ... тұрғысынан алдын ала
күмәнді төлем талаптарын сатып ... ... ... оның ... дер ... төленбеуі тәуекелінен сақтандыру, ... ... ала ... ретінде несиелеу, сондай-ақ жеткізілген
тауарларға және жеткізушінің дебиторлық қарыздарына есеп ... ... ... ... және пайдаланбаған банктердің тәуекелдерін
недәуір арттырады, ... банк ... ... күрт ... ... өтіп кеткен жеткізушіге берілетін қарыз банкке берілетін
мерзімі өтіп кеткен қарызға айналады, ... ... ... оның ... ... тиімділігін төмендетеді.
Қазақстанда факторингті ұйымдастырудың өзіндік спецификалық сызбасы
бар. Ол 2-суретте көрсетілген.
өнімді ... ...... ... ... ... сызбасы.
Ескерту – Автор құрастырған
Әдетте, факторингтік ... үш ... ... ... ... - өз ... шот-фактураларды сатып алатын
мамандандырылған мекеме; клиент (тауарды жеткізуші, кредитор) – ... ... ... ... немесе тауарлық фирма; кәсіпорын
(қарыз алушы-фирма – тауарды сатып алушы).
Коммерциялық банктің факторинг бөлімі мен жеткізушінің ... ... ... ... ... ... Атап ... факторингтік келісім, өзінің дәстүрлі формасында, тек жеткізушіге
қызмет көрсетуді ғана қарастырады. Келісім ... ... ... ... экономикалық және қаржылық жағдайын, оның қызмет
саласын, ... ... ... ... ... мұқият
зерделейді. Сондай-ақ кәсіпорынның соңғы жылдардағы баланстары мен ... ... ... де ... Сатып алушылар кәсіпорынның
тұрақты немесе кездейсоқ сипатта ... ... ... ... да баса
көңіл бөледі. Мұндай талдау әдетте 1-2 аптаға созылады. Содан соң компания
өз келісімін береді немесе қызмет ... бас ... ... ... ... ... ... екінші деңгейлі көптеген банктерде осы операциялардың жоқтығы
байқалады. Нарықты экономикалы ... ... ... ... ... ... арнайы факторинг компаниялары айналысады.
Экономикасы дамыған елдерде ... ... ... өз ... ... ... ... Осылайша, факторинг компанияларын құру бүгінгі
жағдайда көкейтесті мәселе болып табылады. Бұл ... ... ... ... ... ... ... кәсіпорындардың ақша
талаптарын белгілі бір ... ... алу ... ... ету болып
табылады. Ал мақсаты – Қазақстан Республикасындағы факторингті жүзеге ... ... және ... ... Бұл факторинг
компаниясы дебиторлық қарыздарды сатып алумен қатар, төлемді кейінге
қалдырумен ... ... ... дебиторлық қарызды
басқаруды және ақпараттық-талдау қызметін көрсетуді жүзеге асырар еді.
Факторинг – ақша талабын беру есебінен ... ... ... ... қаржыландыру (аванстық төлем төлеу) ғана емес, бұл
жеткізушінің кәсіпорындарына олардың сатып алушылармен жұмысын ұйымдастыру
тұрғысында, ... ... ... несиелеуді бақылау тұрғысынан
көрсетілетін қызметтер кешені, қызметтер, бұл ... ... ... және ... ... бұл ... ақпараттық-
аналитикалық қолдау.
Факторинг – бұл ... ... ... ... мен дамытуға
бағытталған банк өнімдерінің бірі. Факторинг Қазақстанның банк қызметтері
рыногында алғашқы қадамдарын ... ... ... ... ... ... ... ынтымақтастықта жұмыс істеудің келешегі
айқын және оны әлемдік тәжірибе растайды.
Сонымен бірге Қазақстандағы факторингтің келешегін ... ... ... ... Бұған, бірінші кезекте, факторингтік жұмыстарды
табысты жүзеге асырып жатқан қазақстандық банктер қатарының өсуі дәлел бола
алады. ... ... ... ... ... ... барысында айырымдық ерекшеліктері ... ... және ... Банк » ... ... ... жж. ... қаржылық-экономикалық жұмысын тұрақты
жұмыс ретінде сипаттауға болады. Осы ... ... ... ... 1-
кестеде көрсетілген.
1-кесте – АльянсБанктің несие портфелінің салалық құрылымы (мың теңгемен)
|Сала ... ... ... ... ... операциялар елеусіз
ғана көлемді құрайды және ... ... ... ... осы ... ... жүргізу процедурасы қызықты.
АльянсБанктегі ... ... ... клиенттің айналым
капиталын несиелеумен үйлесетін бір түрі ретінде ұсынылған; оның құрамына
клиенттің дебиторлық қарызын инкассациялау, ... және ... ... ... ... ... кіреді.
2005 жылдың 13 қыркүйегінде «Альянс – Лизинг» АҚ International Factor
Group (IFG) құрамына енді. ... Factor Group – IFG ... ... ... ... ... және Импорттық факторингте
жұмыс істеуге мүмкіндік береді.
IFG мүшелері арасындағы ... ... ... ... ... тексеру жөніндегі операцияларды, несие лимиттерін
белгілеуді, жеткізілімдерді төлеу жағдайына мониторинг жүргізуді және т.б.
қоса алғанда, ... ... ... ... жүйесінің құралдары
арқылы жүзеге асырылады. Ақпаратты беру толығымен автоматтандырылған және
байланыстың ... ... ... жүзеге асырылады, бұл ... ... және ... ... ... ... ... істейтін жеткізуші мен сатып алушының уақытын үнемдейді.
АльянсБанктің несие портфелінің валюталық және уақыттық құрылымдары
негізінен теңгелік ... және ұзақ ... ... көрінеді.
Бұл 2-кестеде берілген.
2-кесте – 2008 жылғы ... ... ... ... ... құрылымдары (мың теңгемен)
|Несие |1 айға |1 айдан 3|3 айдан 1|1 жылдан 5|5 жылдан | ... ... ... ... ... ... ... |
| | ... ... ... | | ... |3081 145 |101 636 |13727 470|112 441 |238 948 |368 299 |
| | | | |367 |272 |890 ... |0 |0 |240 235 |22 421 816|15 368 550|38 030 ... |0 |0 |0 |18 135 |564 398 |582 533 ... |3 577 831|2 424 ... 489|438 226 |377 351 |853 675 |
| | | | |757 |741 |709 |
| ...... ... ... негізінде автор |
|құрастырған ... ... ... ... ... ... ... сапасы – бұл қазіргі жағдайларда екінші деңгейлі банктің несие
қабілеттілігінің және өтемділігінің маңызды ... ... ... ... АльянсБанктің үмітсіз несиелерінің үлес салмағы жыл өткен
сайын ... ... және 2008 ж. 11 665 423 ... ... бұл 3-кестеде
көрсетілген.
3-кесте – АльянсБанктің несие портфелінің сапасы (мың теңгемен)
| |2006 ж. |2007 ж. |2008 ж. ... типі | | | |
| ... |% ... |% ... |% ... ... |60 840 569 |33.03 |127 825 047 |20.2 |420 575 199 |49.3 ... ... 1 ... |29.73 |82 201 160 |13.0 |111 498 012 |13.1 ... | | | | | | ... күмәнді 2 |1706250 |0.93 |22 953 700 |3.6 |289 245 629 |33.9 ... | | | | | | ... ... 3 |2515107 |1.32 |4 680 815 |0.7 |1 021 141 |0.1 ... | | | | | | ... күмәнді 4 |846108 |0.51 |6 027 696 |1.0 |9 571 737 |1.1 ... | | | | | | ... ... 5 |1623964 |0.54 |11 961 676 |1.9 |9 238 680 |1.1 ... | | | | | | ... ... |2806433 |1.87 |8 141 666 |1.3 |11 665 423 |1.4 ... ... ... ... процедурасы Қазақстандық лизинг
ассоциациясының және Қазақстандық қаржыгерлер ассоциациясының, сондай-ақ
Халықаралық топтың ... Factor Group) ... ... табылатын
«Альянс Лизинг» АҚ жұмысының үлгісінде қарастырылады.
«Альянс Лизинг» АҚ-ның негізгі мақсаты – қазақстандық ... және ... ... ... ... ... жұмысы компанияға қолайлы экономикалық
тиімділікті қамтамасыз ете отырып, клиенттің ... ... ... ... ... – рыноктағы 37,4%-дық үлесімен саудалық қаржыландыру
саласында мойындалған көшбасшы болып отыр. ... ... ... ... 2008 жылдың соңында 3 345 млн АҚШ ... ... ... ... ... желілерімен жиынтықта БТӘ пайдасына 4 315 млн ... ... ... осы ... күннен-күнге күшейіп бара жатқан
бәсекелестік клиенттер үшін ... ... ... және ... өз өнім ... ... ... клиенттер
үшін де, ТМД ... ... үшін де ... ... ... ... саудалық қаржыландыру портфеліне
аккредитивтер, кепілдіктер, экспорттық-несие агенттіктерін қаржыландыру,
форфейтинг, алдын ала ... ала ... ... ... клубтық мәмілелер секілді өнімдер кіреді, мұнда ... 1 ... 12 ... ... ... және ... ТМД елдерінің ... ... ... отырып, БТӘ өз жұмысының стратегиялық ... ... ... ... жағдайын жасау арқылы шағын және орта
бизнестің дамуына ықпал етуді анықтады. Бұл ... ... ... БТӘ ... ... ... іске ... бірқатар салық жеңілдіктерін және қаржыландырудың минималды мерзімін
– 36 ай – көздейді. Қаржыландыру көзі ретінде ... ... ... ... несие желілері пайдаланылады. Сондай-ақ
банктің қарқынды дамуының арқасында көптеген бланктік несие желілерінің
мерзімі БТӘ ... 4-5 ... ... ұлғайды, бұл, сәйкесінше,
клиенттердің жобаларын банктің қаржыландыруының ұзағырақ мерзімге ... ... ... ... жыл ... ... ... байланысты
БТӘ-нің клиенттерінің көпшілігі өздерінің келісім-шарттарын ... ... ... ... Банк ... үшін бұл ... артықшылығы қаржыландырудың салыстырмалы түрде төмен бағасы ... ... ... банк ... басым бағыттарының бірі
болып табылады, және БТӘ осы ... ... ... сақтап
қалуды көздеуде, осы мақсатта өз клиенттерінің қажеттіліктерін толық және
үздік қанағаттандыру үшін жаңа өнімдер мен ... ... іс ... жұмыстарын жалғастыра береді. БТӘ-нің несие портфелінің сапасы 4-
кестеде көрсетілген.
4-кесте – ... ... ... ... |2008 ж. ... ... ... / жалпы несиелер |0,6% ... ... / ... ... |5,0% |
| ...... есептік мәліметтері негізінде автор құрастырған |
БТӘ-нің несиелік жұмысы клиенттерге берілетін қарыз көлемінің ... ... оның ... бөлігін ғана алады: 2008 жылы – 241,
яғни ... ғана ... Бұл ... ... – 2008 жылы ... ... ... қарыздары
мың теңгемен
|Клиенттерге берілетін қарыздарға мыналар | ... |2008 ж ... ... ... ... ... лизинг |5.399 ... |2.552 ... ... |310 ... |241 |
| ... ... құнсыздануына арналған минус – резерв ... |
| ... |
| ...... ... ... ... автор құрастырған |
2008 жылдың ... ... ... банк ... ... ... түріндегі қарыздар бойынша жылдық 11%-дан 18%-ға дейінгі ... және ... ... ... ... қарыздар бойынша -
жылдық 10-нан 16%-ға дейінгі аралықта.
«БТӘ Лизинг» АҚ-да ... ... ... ... ... ... бар. Банк ... жүргізуші объект-
сатушыдан өнімді (қызметтерді, жұмыстарды) ... ... ... ... алу ... ... алады және 2-3 күн ... ... ... ... ... ... ... жеткізілген өнім үшін
төлемнің сомасының 80%-ын аударады. Осы шоттар бойынша сатып ... ... ... банк ... ... ... шот ... 20%-ын пайыздар мен комиссиялық сыйақыларды шегеріп ... ... ... АҚ ... ... ұсынатын қызметтер тауарлық
несиені аванстаумен ғана шектелмейді. Айналым құралдарын қаржыландырудан
басқа, банк жеткізушінің ... ... ... ... ... ... ... келесідей жүзеге асырылады:
- өз жұмыстарын тауарлар мен қызметтерді төлемді 90 күнге ... ... ... сату саласында жүзеге асыратын коммерциялық ... жеке ... ... мерзімі белгілі және Клиент пен Қарызгер арасындағы келісімде қатаң
анықталған ақша талаптарын бергені үшін.
- ... ... ақша ... ... ... соң ... ... орындалғаннан кейін) кез келген уақытта, бірақ төлем
мерзімі аяқталғанға дейін бере алады.
- Тауарлар ... ... ... ... ... ... Қарызгерден ақшаны талап ету құқығын үшінші тұлғаға беруін шектеу
қарастырылмау керек.
- Тауарлар жеткізу (қызметтер көрсету, жұмыстар орындау) ... ... ... тек ... ... ғана ... керек.
Факторингтік операциялар төмендегі талаптарға жауап беретін Клиенттерге
ғана ұсынылады:
- 4-тен (төрттен) кем емес ... ... ... ... ... ... мерзімі 1 жылдан кем емес;
- Клиенттің Қарызгерлермен өзара қарым-қатынасы 6 айдан кем емес;
- Қарызгерлермен тауарлар ... ... ... ... орындау)
келісімі бойынша бұрын орындалған және төленген міндеттемелерінің болуы;
- ұнамды несие тарихы;
- қарыз алушының алдыңғы үш ай ... және ... ... ... ... ... күнге ағымдағы шотқа қосымшаға төленбеген
құжаттардың ұзақ ... (5 ... ... ... соның ішінде
бюджет және бюджеттен тыс қорлар алдында қарыздарының жоқтығы;
- факторинг бойынша және басқа қарыз түрлері бойынша, соның ... ... ... ... ... ... жүргізетін) ұйымдарда мерзімі
өтіп кеткен қарыздарының жоқтығы.
«Банк ЦентрКредит» АҚ-ның несие портфелінің құрылымы 2006-2008 жылдар
ішінде маңызды ... ... бұл ... ... ... және ... ... несиелер көлемінің артуына байланысты. Центр Кредит
Банкте 2006-2008 жж. ... ... ... ...... жж. ЦентрКредитБанктің экономика секторын
қаржыландыруы
мың теңгемен
| Сала |2006 ж. ... |2007 ж. ... %|2008 ж. ... % |
| | |% | | | | |
|1 |2 |3 |4 |5 |6 |7 ... |66 996 233 |15,6 |86 117 766 |13,0 |115 130 114 |17,4 ... ... |145 390 470|33,8 |278 503 818|42,2 |224 567 560 |33,9 ... ... | | | | | | ... |25 944 726 |6,0 |32 251 866 |4,9 |43 708 792 |6,6 ... | | | | | | ... |29 085 901 |6,8 |31 090 478 |4,7 |26 673 818 |4,0 ... | | | | | | ... |21 171 791 |4,9 |25 437 320 |3,9 |28 990 706 |4,4 ... |52 586 767 |12,2 |110 966 224|16,8 |98 724 467 |14,9 ... |15 218 173 |3,5 |9 057 085 |1,4 |14 790 351 |2,2 ... | | | | | ... | | | | | | ... | | | | | | ... | | | | | | ... |18 496 626 |4,3 |19 995 693 |3,0 |13 468 254 |2,0 ... | | | | | | ... |18 705 697 |4,3 |15 603 229 |2,4 |20 045 645 |3,0 ... | | | | | | ... ... 626 008 |0,4 |2 481 163 |0,4 |1 327 729 |0,2 ... және | | | | | | ... | | | | | | ... |5 316 588 |1,2 |7 395 571 |1,1 |6 624 945 |1,0 ... | | | | | | ... | | | | | ... | | | | | | ... |3 198 853 |0,7 |3 189 530 |0,5 |2 287 228 |0,3 ... |2 006 174 |0,5 |2 956 928 |0,4 |2 666 233 |0,4 ... | | | | | | ... | | | | | | ... |172 954 |0,0 |1 102 059 |0,2 |1 198 781 |0,2 ... |456 245 |0,1 |618 512 |0,1 |303 649 |0,0 ... секторы|17 715 520 |4,1 |22 724 253 |3,4 |50 242 991 |7,6 ... |6 553 818 |1,5 |10 272 447 |1,6 |11 763 061 |1,8 ... 642 544|100 |659 763 942|100 |662 514 324 |100 ... ... | | | | | | |
| ...... ... мәліметтері негізінде автор |
|құрастырған ... ... ... 2008 ... ... ... ... құрылымдары 7-кестеде көрсетілген.
7-кесте – 2008 жылғы ЦентрКредит Банктің несие портфелінің құрылымы
мың теңгемен
|Несие валюта ... ... жыл ... ... ... 2750382 мың теңгеге ұлғайып, 2009 жылдың
1 қаңтарында 662 514 324 мың ... ... ... ... ... ... ... және Банктің шағын және орта бизнесті
қаржыландыруды ... ... ... ... ... ... ипотекалық несиелендіру бағдарламаларының дамуына ... ... Банк ... ... 691 051 094 мың ... ... ... соның ішінде:
– Заңды тұлғаларға – 400 736 988 мың ... Жеке ... – 290 314 106 мың ... ... ... ... ... ұсыну бір
қарызгерге белгіленген ... ... ... ... ... ... негізде қаржыландыру.
Қазақстандық банктердегі факторингтік ... ... ... отырып, біз факторингтің төмендегі артықшылықтарын
айқындадық:
–   Тауарлық несие алу (төлемді кейінге ... егер оны ... ... құралдарының жеткіліксіздігіне немесе тәуекел деңгейінің
жоғарылығына байланысты ұсынбаған болса. Төлемді кейінге қалдыру бар ... – оның ... ... ... өзінің төлем қабілеттілігінің өз контрагенттерімен
есептесу кезінде ... ... ... баға ... ... алу.
–    Сатылатын тауарлардың (қызметтердің) ассортиментін кеңейту, бұл
жаңа клиенттердің пайда болуына, ... ... мен ... ... әкеледі.
Қазақстан Республикасының қаржы нарығын және қаржы ұйымдарын ... ... ... ... ... ... Банктің
несие портфелінің сапасы несие қабілеттіліктің негізгі көрсеткіші ретінде
үмітсіз несиелер көлемінің 15581600 теңгеге дейін ... ... ... ... ... сапасы бойынша барлық сандық
өзгерістер анықталып және 8-кестеде көрсетілген.
8-кесте – ЦентрКредитБанктің несие портфелінің сапасы
мың ... ... жыл |2007 жыл |2008 жыл |
| ... |% ... |% ... |% ... ... |68,6 |289 320 668 |43,8 |292 051 744 |44,1 ... ... |30,7 |364063362 |55,2 |354 880 980 |53,6 ... |93 072 622|2 |294 825 485 |44,7 |272 551 643 |41,1 |
|1 ... |1,6 | | | | ... |6 175 451 |1,4 |9 124 350 |1,4 |13 999 984 |2,1 |
|2 ... | | | | | ... |27 360 292|6,4 |48 721 783 |7,4 |28 040 365 |4,2 |
|3 ... | | | | | ... |2 877 685 |0,7 |6 385 653 |1,0 |14 257 595 |2,2 |
|4 ... | | | | | ... |2 731 642 |0,6 |5 006 091 |0,8 |26 031 393 |3,9 |
|5 ... | | | | | ... |3158682 |0,7 |6 379 912 |1.0 |15 581 600 |2,4 |
| ... ... |100,0 ... |100,0 |662 514 324 ...... ... ... негізінде автор |
|құрастырған ... және ... ... ... ... ... ... операциялардың факті мен орнын дәлелдейтін негізгі
белгілерді анықтап алған жөн.
Бірінші белгісі ... ... ... ... ... ... яғни коммерциялық несие бойынша қарызды басқару, бұған
жататындар: сауданы есепке алуды жүргізу, дебиторлық қарызды дер ... ... ...... ... ... яғни ... жоқтығы.
Үшінші белгіге келер болсақ, ол да факторингтік операциялардың несиелік
операциялармен ұқсастығын растайды. Бұл белгіге алдын ала ... ... ... ... жүргізу үдерісінде тәуекелдерді басқару ерекше
роль атқарады, олар әр алуан табиғатқа және ... ... ... әр ... ... мен ... көмегімен шешіледі.
Қаржылық тәуекелдерді шешу құралдары олардан аулақ болу, ұстау, беру,
дәрежесін ... ... ... ... ... болу ... ... бас тартуды білдіреді. Дегенмен инвестор ... ... болу ... ... бас ... білдіреді.Сонымен қатар
факторингтік және несиелік операцияларды салыстыруға да ... ... ... келтіріліп отыр.
9-кесте – Факторингтік және несиелік операцияларды салыстыру
|Несие ... ... ... ... ... ... ... клиенттің |
|қайтарады ... ... ... өтеледі. |
|Несие бекітілген мерзімге |Факторингтік қаржыландыру төлемді ... ... ... ... ... ... ... несиелік келісімде |Факторингтік қаржыландыру тауар жеткізілген ... күні ... ... ... ... ... ... |Факторингтік қаржыландыру үшін ешқандай да |
|беріледі ... ... ... ... ... ала ... |Факторингтік қаржыландырудың көлемі шектеусіз |
|сомаға беріледі ... ... ... ... өскен сайын шексіз|
| ... ... ... ... ала ... ... қаржыландыру дебитор жеткізілген |
|күні өтеледі ... ... күні ... ... алу үшін ... |Факторингтік қаржыландыру жөнелтпе құжат пен |
|құжаттарды рәсімдеу керек ... ... ... ... түрде |
... ... өтеу ... ... |Факторингтік қаржыландыру мерзімсіз жалғаса |
|кепіл бола алмайды ... ... ... бойынша |Факторингтік ... ... ... ... төлеу шығындары |толығымен өзіндік құнға жатқызылады  ... ... ... | ... ... + 3% | ... өзіндік құнға | ... | ... ... ... |Факторингтік қаржыландыру дебиторлық қарызды |
|аударудан ... банк ... ... ... ... ... ... |
|алушыға ешқандай да қызмет | ... | |
| ...... ... ... ұстау – тәуекелді инвесторға ... яғни ... ... ... ... ... ... сала
отырып, сол венчурлық капитал жоғалған жағдайда оны өз ... ... ... алдын ала біледі. Тәуекелді беру инвестордың қаржылық
тәуекелге ... ... ... мысалы, сақтандыру ... ... Бұл ... тәуекелді беру қаржылық тәуекелді
сақтандыру ... ... ... ... ... зиянның
ықтималдығы мен көлемін қысқартуды білдіреді.
Қаржылық тәуекелді ... ... ... ... кезінде инвестор
мынадай қағидаларды ұстануы керек:
1. Жеке капитал мүмкіндік беретіннен артық тәуекелге баруға болмайды.
2. Тәуекелдің салдарлары туралы ойлану ... ... үшін көп ... ... ... ... ... жүзеге асыруды инвестор ... ... ... ... ... осы тәуекел бойынша зиянның максималды ықтимал көлемін ... оны ... ... ... ... керек;
– оны барлық жеке қаржы ... ... бұл ... ... ... ... анықтау керек.
Капиталды салудан пайда болған зиянның көлемі осы капиталдың ... ... одан аз ... немесе одан көп болуы мүмкін. ... ... ... ... ... ... ... көлеміне
тең.
Қаржылық тәуекелдің дәрежесін ... үшін әр ... ... ... ... және ... туралы қосымша ақпараттар сатып алу;
– лимиттеу;
– сақтандыру (соның ішінде хеджирлеу) және басқа.
Диверсификация инвестицияланатын қаражатты өзара тікелей байланыссыз ... ... ... ... ... ... одан түсетін табыстың
ықтимал жоғалу тәуекелін төмендету ... ... ... қағидасының негізінде клиенттерге өз акцияларын сататын, ал
түскен қаражатты қор рыногында ... ... және ... ... ... бағалы қағаздарға салатын инвестициялық қорлардың қызметі жатыр.
Диверсификация капиталды әр ... ... ... ... ... тәуекелдің бір бөлігінен қорғанып қалуға мүмкіндік береді.
Демек, нақтырақ ... ... үшін 3000 ... ... ... ... ... алу қажет. Тіпті, егер болжам мүлде дәл болмай шықса да,
келешекте өткізуге ... ... ... қамтамасыз ететін өткізу рыногы
мен сұранысты зерделеуге сол қаражатты салған пайдалы.
Лимиттеу — бұл ... ... яғни ... сауданың, несиенің
және т.б. шекті сомасын белгілеу. Лимиттеу тәуекел ... ... ... болып табылады; банктер оны несие және т.б. бергенде
қолданады, шаруашылық жүргізуші ... - ... ... ... ... жол ... және ... және т.б. сату
кезінде, инвесторлар – капиталды салу сомасын анықтау кезінде және ... мәні ... ... саяды: инвестор тәуекелден қашу үшін
табысының бір бөлігінен бас тартуға даяр, яғни тәуекел дәрежесін ... ... үшін ақша ... ... Қаржылық тәуекелдерді сақтандыру
оның дәрежесін төмендетудің кеңінен таралған ... бірі ... ... ... ... ... сапасына, сондай-
ақ жалпы банк жүйесінің тұрақтылығы мен пайдалылығын қолдаумен байланысты
бизнес-үдерістердің оңтайландыруға баса көңіл бөлінуде. Әр ... ... ... кезінде тәуекелдерді бағалау мен оларды төмендетуге
байланысты мәселелердің маңызы жоғары болып ... Бұл ... ... ... ... ... ... болып
табылатындығына да байланысты, бұл Қазақстандағы несие ... ... жете ... да байланысты.
Несие ұйымында банктік тәуекелдерді талдауға, бақылауға және алдын
алуға жауап беретін ... ... ... құру банктер үшін
қалыпты жағдайға айналып келеді және ұйымды ... ... ... ... ... операциялар жүргізу кезіндегі секілді, факторингтік
операциялар жүргізу де тәуекелдермен ... Бұл ... банк ... үшін ... жаңа болып табылатындығына
байланысты, мамандардың сол операцияларды жүргізуге байланысты тәуекелдерді
бағалау ... ... мен ... ... ... ... Факторинг несиемен және ... ... ... өнімдермен
салыстырғанда тәуекелі недәуір жоғары банк ... деп ... ... ... ... ... ... Факторингтік
операциялардың спецификалық ерекшеліктерін талдай отырып, біз факторингтік
операциялар банк өнімдерінің басқа түрлеріне тән емес ... ... ... ... ... ... да ... банктік операциялар үшін ортақ) және ішкі
де (факторингтік қызметтер көрсетумен тікелей байланысты) болуы мүмкін.
Сыртқы тәуекелдерге ... ... ... ... ... Сыртқы тәуекелдер кез келген қызмет түріне тән, ал ... ... ... да бір ... ... ... нақты жағдайларға байланысты.
Мысалы, елдік тәуекел мәміленің бір немесе бірнеше қатысушысы бір ... ... ... ... экономикалық қызметке тән. Валюталық
тәуекел жеткізушілермен немесе ... ... есеп ... ... қолдағы міндеттемелер валютасынан өзге валютамен жүргізілгенде пайда
болады. Саяси тәуекелдер экспорттық шартты ... ... ... ... ... ... ... елінде саяси жағдайдың өзгеруіне
байланысты мүмкін еместігімен байланысты .
Фактор үшін ішкі тәуекелдердің негізгі көзі фактор одан ... ... өтеу ... ... ... ... ... табылады. Төлеуші төлем мерзімін өткізуі ... ... ... ... үшін ... ... ... немесе төлем
қабілеттілігінің жойылуы немесе банкроттыққа ... ... ... де ... ... ... ... фактор өтемділік
тәуекеліне ұшырайды, төлемнің дефолты жағдайында – ... ... ... ... қарағанда регрессті және регрессіз
факторинг бір-бірінен түбегейлі ерекшеленеді. ... ... ... ... жеткізуші пайдасына алдын ала төлемін кейінгі үшін ... ... оны енді ... талап етпейді. Осылайша, егер сатып алушы
дер кезінде ... ... ... ... ... ... Регрессті сызбаны пайдаланған жағдайда, дебитордан келісім-
шартта ... ... ақша ... ... белгілі бір
уақыттан кейін клиенттен ... ... ... ... ... факторинг
қысқа мерзімді қаржыландыруға келіп тіреледі, мұнда ақша талабы ... ... ... ... ... ... несиелік тәуекел сатушының мойнында қалады.
Несиелік ... ... ... оның ... ... ескеру керек. ... ... ... асыру барысында жеткізуші тұрақты түрде жеткізілімдер
жасап тұратын бірнеше ... ... ... ... ... ... Мұнда банк әдетте үштен кем емес тең дәрежелі ... ... ғана ... ... Факторингтік операцияларды жүргізу үшін
оңтайлырағы үш және одан да көп сатып алушыларды ... ... ... ... ... немесе факторинг ұйымы) несиелік тәуекелді жүктегісі
келмеген жағдайда, ол бұл тәуекелді жеткізілімдердің ... ... ... ... ... ... ... сақтандыру
компаниясына жүктей алады. Дегенмен, бұл жағдайда фактор ... ... ... ... ... ... ... бірі ретінде алаяқтық тәуекелін
атауға болады, мұнда клиенттің қаржылық жағдайын ұзақ және ... ... ... факторинг бойынша жалған жөнелтпе және ... ... ... ... ... ... тәуекелі сапасы өнім
жеткізу тәуекелімен және ... ... ... Фактордың
қаржыландыруға тек сатып алушы акцептеген ... ... ... ... ... ... бойынша қайтару
тәуекелі әрқашан да болады. Осылайша, фактор сатып алушының нақты ... ... ... ... ... ... ... қаржыландыруы мүмкін. Мұндай жағдайлардан сақтану үшін
жеткізу келісім-шарттарының ... ... ... алушылардың
жеткізушіге өнімді қайтаруы жөніндегі ... ... ... ... ... операциялардың мәнін түсінген және оларды жүзеге
асыру процесін шебер ұйымдастыра ... ... ... ... ... ... ... (несие және овердрафт секілді) ... ... ... ... ... ... дәрежесі төмен
қаржыландыруға айналады.
Факторингтік операцияларды жүзеге асыру барысында банктерде туындайтын
тәуекелдерді айқындай және талдау үшін ... ... ... ... ... ортақ немесе өзгеше белгілерін анықтау қажет.
Диссертациялық жұмыста ... ... ... ... айқын
ықтималдығына ие қаржылық тәуекелдер көбірек ... Ол ... ... ... және ... дәлдікпен есептеле алады.
Қаржылық тәуекелдерді басқаруда ықтимал нәтиженің тербелмелілігі
күтілетін мәннің ... ... ... ... ... Бұл ... ... екі бір-бірімен тығыз байланысты критерийді қолданады:
дисперсия және орташа квадраттық ауытқу. Дисперсия – ... ... ... квадратының орташа өлшемі
(1)
мұнда G2 – дисперсия;
X – бақыланатын әрбір жағдайдан күтілетін мән;
– орташа күтілімді мән;
n – ... ... саны ... ... ... ауытқу мына
формула бойынша анықталады:
(2)
мұнда G – орташа квадраттық ауытқу.
Жиіліктер тең болған жағдайда жеке жағдайды аламыз
(3)
(4)
Орташа квадраттық ауытқу ... шама ... ... және ... ... бірліктермен көрсетіледі. Дисперсия және орташа квадраттық
ауытқу абсолютті түрленудің өлшеуіші ... ... ... ... ... ... яғни ... ауытқудың орташа
арифметикалыққа қатынасын білдіреді және алынған мәндердің ауытқу дәрежесін
көрсетеді.
(5)
мұнда V– түрлену коэффициенті, %.
Түрлену коэффициенті — ... ... ... оның ... ... көрсеткіштің абсолютті мәні ықпал етпейді. Түрлену
коэффициентінің көмегімен тіпті әр алуан ... ... ... тербелмелілігін салыстыруға болады. Түрлену коэффициенті 0-ден
100%-ға дейін ... ... ... ... ... болса,
тербелмелілік те соншалықты күшті.
Экономикалық статистикада факторингтік операциялар жүргізу кезіндегі
қаржылық тәуекелдерді басқару ... ... ... әр ... мәндеріне төмендегі баға белгіленген:
10%-ға дейін — әлсіз тербелмелілік;
10%-нан-25%-ға дейін — қалыпты тербелмелілік;
25%-дан жоғары – жоғары тербелмелілік.
Теориялық және ... ... ... біз ... ... ... ... төмендегі перспективалық
бағыттарын ұсынып отырмыз:
– 2010-2011 жылдары факторингтік ... ... үшін ... ... ... ... кең масштабта қолдану, оның барлық ... ... және ... мен фактор-фирмалар тарапынан
клиентурамен аналитикалық жұмыстар жүргізуді сапалық ... ... ... іске ... халықаралық факторингпен қатар факторингтік қызмет көрсету (ең әуелі,
консалтинг) аясында ... ... ... ... ... ... отырып, ішкі факторингті де дамыту;
– күнделікті әрекетке банктердің факторингке мамандандырылған, өзін-өзі
қаржыландыру негізінде ... ... ... ... ... ... ... бөлімшелерін кеңінен енгізу;
– факторинг тәжірибесіне бизнесті программалық жарақтандыруды біртіндеп
енгізу, оны ... ... ... да өте ... ол, ... ... азайтып, жинақтарды өсіруге ықпал етеді;
– факторинг тәжірибесінің құқықтық негізін де, оны ... ... ... бәрін жоя отырып, үнемі жақсартып отыру
қажет;
– факторингтік операцияларды ... ... ... ... жүйесін пайдалану және несие тарихы бюроларының жұмыс ... ... ... ... ... Оның мәні
факторингтік операциялардың басқа дәстүрлі емес ... ... ... ... ... ... және халықаралық) құқықтық базасын одан әрі
жетілдіру, сондай-ақ факторингтік операциялар жүргізу ... ... ... ... ... ... ... сәйкес елдерге экспорттық факторинг
қызметін ... ... түсу үшін ... ... ... қол қою ... ... қаржы рыногында факторингті сақтандыру қажеттігі.
Қорытынды
Қазақстандық факторинг рыногының дамуы негізгі екі ... ...... ... ... ... және тәуекелдерді
басқарудың барынша қажеттілігімен, екіншіден, факторинг рыногында жаңа
қаржылық қызметтердің және ... мен жаңа ... ... ... ... ... ... ұлттық қаржы жүйелерінің
дүниежүзілік қаржы рыногына ... ... ... одан ... үшін ... ... ... бастапқы сатыда тұр.
Қазақстандық факторинг рыногының қалыптасуы мен ... ... ... ... ... тәжірибесін ескере отырып ... ... ... ... ... ... «Факторинг» және «факторингтік операциялар» ұғымдарының қолданыстағы
анықтамаларына теориялық шолу жасау ... ... ... ... ... берді: факторинг – бұл қаржыландыру мен
несиелеудің қазіргі жағдайдағы ... ... ... оның ... ... ... және т.б. ... төленбеген төлем-
талаптарын клиенттің банктің немесе факторинг компаниясының ... ... ... ... ... ... ... операциялардың
түрлерінің жеткілікті дәрежеде әр алуандығы байқалады. Оны таңдау отандық
қаржы рыногының ұлттық ... және ... ... ... ... ... барлығы факторингтік операциялардың түрлерін
халықаралық тәжірибені ескере отырып жүйелеуді және жіктеуді талап ... ... ... ... ... ... ... айқындалған экономикалық ерекшеліктері қазақстандық қаржы
рыногында арнайы факторинг компанияларын қалыптастыру мен дамыту қажеттігін
тағы да ... ЕО ... ... пен ... ... дамыту
тәжірибесі қазақстандық факторинг рыногы үшін де, әсіресе арнайы факторинг
компанияларын мемлекеттік ... және құру ... өте ... ... ... ... ... дамуын кешенді талдау оны
одан әрі табысты дамыту үшін ұсыныстар әзірлеуге ... ... ... ... ... және ... ... сыйымды критерийлерін әзірлеу қажет. Екіншіден,
факторингтің дамуымен байланысты ... ... ... ... шетелден үлкен көлемде қарыз алуды ... ... ... ... ... ... ... шектен тыс артықтығы
қарыз алу саясатын сыртқы рыноктан ішкі ... ... ... ... ... Факторингті енгізу жөніндегі маңызды кедергілерді жою ... ... ... ... ... ... әр
алуан нұсқаларын төлемдерді ұйымдастыру кезіндегі қаржы тәуекелдерін жоюды
және төмендетуді ... ... ... ... ... ... ... жинақтауларына қарай банктердің факторинг бөлімдері
немесе факторинг компаниялары өз клиенттеріне ... кең ... ... ... ... ... ... заңи кеңес беру, сақтандыру
қызметін, ақпараттық қамсыздандыру, транспортық және ... ... ... факторинг рыногын реттеуші қолданыстағы нормативтік-заң
актілері несиелік операциялар ... ... ... ... ... ... толық сипаттайды. Қайтарымсыздық
тәуекелі тексеру және ... ... ... зор ... ... ... ең әуелі, жобаның орындалу процесіне байланысты.
8. Факторингтің дүниежүзілік және отандық тәжірибесінде факторингтің
несиелік ... ... ... бар, ол ... ... ... ... береді: факторинг – бұл таза қаржылық
операция.
9. Факторингтік операциялар ... ... ... ... ... да ... ... бірқатар операцияларды жүзеге асыру
туралы ... ... ... ... таңдау) немесе операциялардың
бірқатар параметрлерін таңдаумен, мысалы, ... ... ... ... ... ... беретін құралдарды
қолданумен байланысты.
10. Факторингтік операциялар жүргізу кезінде тәуекелдерді басқару
үдерісін ... ... ... ... ... қалыптастыруға
арналған артықшылықтарды оңтайлы пайдалануына мүмкіндік береді.
Жалпы алғанда, қазақстандық ... ... ... ... ... қаржы рыноктарының осы сегментін дамытудың жеткілікті дәрежеде тиімді
стратегиясы негізінен қалыптасты деген қорытынды жасауға мүмкіндік береді.
ДИССЕРТАЦИЯ ТАҚЫРЫБЫ БОЙЫНША ЖАРИЯЛАНҒАН
еңбектер ... ... ... ... мен нәтижелері жинақтарда, ғылыми
еңбектерде және экономикалық арнайы басылымдарда жалпы ... 3,5 ... ... ... ... нарығында факторингтің кеңею мүмкіншіліктері
мен артықшылықтары // Халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференциясының
материалдары ... ... және ... беру ... жаңа үрдістер».
– Алматы, ХБУ, 2007.
2 Факторингтік операцияларды жүзеге асыру барысында ... // ... ... ... арналған
халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференциясының материалдары ... Орта Азия ... ... үдемелі модернизациялау: қазіргі
заман және болашағы», әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық ... ... ... ... ... в Казахстане // Қаржы-қаражат журналы. – ...... ... ... ... ... өзгешеліктері
// Банки Казахстана. – 2008. – № 4.
5 Мировой опыт развития факторинга // Материалы ... ... ... ... ... и ... ... в условиях глобализации». – Алматы, КазНПУ им. Абая, 2008.
6 Факторинг қаржы ағынын реттеу тәсілі ретінде // ... ... ... ... ... – 2008. – № 3 ... ... дағдарыс жағдайында факторингтік қызметтерді қолданудың
маңызы // ... ... ... ... білім модернизациясы ҚР экономикасының бәсекеге қабілеттілігінің
кепілі ретінде». – Алматы, Абай атындағы ҚазҰПУ, ... ... ... на ... ученной степени
кандидата экономических наук по специальности
08.00.10 ─ финансы, денежное ... и ... ... ... ... ... в Казахстане: теория и перспективы
развития
Целью диссертационного ... ... ... ... к ... и развитию казахстанского рынка
факторинговых операций и ... ... ... его ... ... ... и мирового опыта развития международного рынка
факторинга.
Объектом исследования ... ... ... ... ... ... ... организационно-экономические отношения,
складывающиеся в процессе формирования и развития рынка ... ... ... ... ... ... разработок теоретического характера по
определению и обоснованию понятия факторинга и факторинговых операций;
– разработать новую ... ... ... операций;
– раскрыть экономические особенности деятельности факторинговых
компаний в процессе ... ... ... провести поэтапный анализ формирования казахстанского ... и ... ... с ... ... ... и
тенденций их дальнейшего развития;
– обосновать ... ... ... ... ... ... разработать процедуру проведения факторинговых операций на
казахстанском финансовом ... и ... ... особенности
факторинга от кредитных операций;
– предложить приоритетные пути развития рынка факторинга Республики
Казахстан с ... ... ... ... ... ... новизна исследования состоит в следующем:
– предложены научные разработки ... ... ... понятия «факторинг» и «факторинговые операции»;
– разработана классификация видов факторинговых операций;
– представлена авторская ... на ... ... ... ... компаний в процессе регулирования
финансовых потоков;
– выявлены ... и ... ... ... ... факторинга и факторинговых операций;
– разработана и упорядочена процедура проведения факторинговых операций
на казахстанском рынке факторинга;
– определены ... ... ... при ... факторинговых
операций;
– разработаны основные направления формирования и ... ... ... защиту выносятся следующие основные положения:
– теоретические подходы к ... и ... ... и «факторинговые операции»;
– классификация видов факторинговых операций;
... ... к ... ... ... операций на казахстанского рынке факторинга;
– рекомендации по совершенствованию процесса ... ... ... ... операций на казахстанском рынке факторинга;
– приоритетные направления развития отечественного рынка факторинга.
Апробация ... ... ... ... ... докладывались и обсуждались на международных, республиканских
научных конференциях, ... в том ... на: ... ... ... ... ... UIB «Инновационные процессы
в экономике, бизнесе и образовании» Университета ... ... 2007); ... ... ... посвященной
к 10-летию Стратегии «Казахстан-2030» на тему: ... ... ... ... и ... ... ... и
перспективы» КазНУ им. Аль-Фараби ... 2007); ... ... конференции «Инновационное развитие и интеграция казахстанской
экономики в условиях глобализации» ... ... ... им. Абая (Алматы, 2008); Международной научно-практической
конференции ... ... ... как ... экономики Республики ... ... ... ... им. Абая ... 2009);
Публикация результатов исследования. По теме диссертации опубликовано
7 работ общим объемом 3,5 печатных листа.
Структура и ... ... ... ... из ... ... ... и списка использованной литературы.
SUMMARY
On the dissertation author's abstract on competition of a scientific degree
of a Candidate of Economic Sciences on a ... ─ Finance, monetary ... and ... K. ... market of ... ... in Kazakhstan: theory and development
prospects
The purpose of dissertational research is working out of ... to ... and ... of the ... market ... ... and working out of priority ... of ... taking into account ... and world ... ... of the international market of factoring.
Research Object is the market of ... ... in the ... Kazakhstan.
Subject of investigation are organizational and economic ... in the process of ... and ... of the market ... ... of ... ... to carry out the analysis of scientific elaborations of ... in order to define and to ... a concept of ... ... ... to develop new ... of kinds of ... operations;
– to open economic features of factoring companies activity in the
course of regulation of financial ... to carry out the ... analysis of ... of ... market of factoring and factoring operations with revealing of
the basic regularities and ... of their further ... to prove ... of ... of ... ... of ... market of factoring;
– to prove necessity of perfection of institutional structure of the
Kazakhstan market of ... to offer priority ways of ... of the market ... in
the Republics of Kazakhstan taking into account the Concept of ... ... market in the ... novelty of research consists in the ... ... elaborations of theoretical character are offered to
define a concept of «factoring» and «factoring operation»;
... of kinds of ... ... has been ... the author's position on economic features of modern ... activity in the course of regulation of financial streams is
presented;
– regularities and tendencies of ... of the modern ... of ... and ... ... are ... ... of factoring operations in the ... market ... is ... and ... principles of risks management are defined at carrying out of
factoring operations;
– the basic ... of ... and ... of the Kazakhstan
market of factoring are developed.
Following fundamentals are taken out to ... ... ... to a ... and ... ... and «factoring operations»;
– classification of kinds of factoring operations;
– systematized approach to working out of ... of carrying out ... ... on the market of ... in ... ... about process perfection of risks ... out ... ... in the ... market of factoring;
– priority directions of ... of the domestic market ... of ... ... of research were reported and ... at the international,
republican scientific conferences, seminars, including on: ... and ... ... devoted to the 15th ... of ... ... in economy, business and education» University of
International Business (Almaty, 2007); ... ... ... ... ... ... and ... of the
Kazakhstan economy in the ... of ... Kazakh ... ... name after Abay (Almaty, 2008); ... and ... ... devoted to the 10th ... ... ... on a theme: ... accelerated modernization
of economy of Kazakhstan and Central Asia: the present and ... ... after ... (Almaty, ... of research results. 7 works in total amount ... sheets are published on a dissertation theme.
Structure and dissertation volume. Work consists of introduction, 3
chapters, conclusion, the list of the used ... в ... ... ... 60х84 ... ... Бумага офсетная. Усл. печ. л. 1,5. Тираж 100 экз. Заказ №
0045
отпечатано
«PRINTMASTER»
г. Алматы, ул. Шевченко 65/20, (угол ул. ... (727) ... сот. ... ... ... белгісі бойынша
Факторингтік қызмет көрсету типі бойынша
Тәуекелдер бойынша
Келісім-шарттың мазмұны бойынша
Ұлттық (ішкі)
Халықаралық (сыртқы)
Ашық
Жабық
Регрессті ... ... ... сатып алу
Несие және төлем қабілеттікті талдау
төлеуші
Фактор фирма

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 23 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ақша айналымы21 бет
Ақша айналымы және ақша агрегаттарының динамикасы28 бет
Ақша айналымы және оның құрылымы28 бет
Ақша айналымы мен оның құрлымы9 бет
Ақша айналымы туралы түсінік11 бет
Ақша айналымын басқару13 бет
Ақша айналымын тұрақтандыру әдістері мен нышандары34 бет
Ақша айналымындағы ақшаның ролі және оларды шығару33 бет
Ақша айналымының құрылымы23 бет
Ақша жүйесі және ақша айналымы31 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь