Жасанды жарықтандыру


Қазақстан Республикасының Білім және Ғылым министірлігі
Реферат
Тақырыбы: Жасанды жарық түрлері
Пәні: Еңбекті қорғау
Тексерген:
Орындаған:
Жоспар
Кіріспе . . . 3
1. Табиғи жарықтандыру . . . 4
2. Бірлестірілген жарықтандыру . . . 5
3. Жасанды жарықтандыру . . . 5
4. Өндірістік жарықтандыруды өлшеу және нормалау . . . 5
5. Өндірістік жарықтандыруға арналған шырағдандар . . . 8
6. Жарықты өлшейтін аспаптар . . . 13
7. Жасанды жарықты есептеу . . . 14
8. Апаттық жарық . . . 16
9. Эвакуациялық жарык . . . 16
10. Прожекторлық жарықталу . . . 16
Қорытынды . . . 18
Әдебиеттер тізімі . . . 19
Кіріспе
Жасанды жарық конструкциялық орындалуы бойынша екі түрде болуы мүмкін: жалпы және комбинирленген. Жалпы жарық жүйесін алаң бойымен бір типті жүмыстар орындалатын бөлмелерде қолданады, сондай-ақ әкімшілік, кеңселік және қойма бөлмелерінде қолданады. Тағы да екі түрі бар: жалпы бір келкі жарық (жарық жұмыр орындарының орналасуын есепке алмай алаң бойына бірқалыпты таралады) және жалпы локальды жарық (жұмыс орындарының орналасуын есепке ала отырып) .
Тікелей көзбен көру жұмыстарын (мысалыга, слесарлық, токарлық, бақылау) орындаган кезде жабдықтар терең, кенет көлеңке түсіретін немесе жұмыс беттері тігінен орналасқан жерлерде жалпы жарық пен бірге жергілікті жарықты қолданады. Жергілікті және жалпы жарықтардың жиынтығын комбинирленген жарық деп атайды.
Функционалды тағайындалуы бойынша жасанды жарықты жұмысшы, апаттық және арнайы болып бөлінеді, олар сақшы, кезекші, эвакуациялық, бактерицидты және т. б. болуы мүмкін.
Жумыс жарығы өндірістік процестің, адамдардың өтуі көлік
қозғалысының қалыпты орындалуын қамтамасыз ету үшін арналған және барлық өндірістік бөлмелер үшін міндетті болып келеді.
Жасанды жарықты қолданғанда жарықтану СНиП II-4-79 бойынша реттеледі.
Жасанды жарықтандыру табиғи жарық жетіспейтін немесе табиғи жарық жоқ кезде қолданылады. Бүкіл өндіріс біртекті шырақтармен жарықтандырылады және бірдей қуаттағы шамдармен жарақталады. орынды бір қалыпты жарықтандыруды, кенеттен өзгеріссіз және пульсациясыз, жарықтық қолайлы спектралды құрамы және жеткілікті жарықтығы қарастырылған. Функционалдық қызметіне қарай жасанды жарықтандыру жұмыстық кезекшілік және авариялық болып бөлінеді.
Жасанды жарықтандыру жарық беретін электірлік қондырғылардың екі түрі арқылы орындалады: қыздыру лампалары (ДРЛ, жоғары қысымдағы сынап лампалары, натрийлық, ксенондық, вакуумды, газтолтырылған, биспиралды) мен люминесцентті лампалар. Қыздыру лампаларына қарағанда артықшылығы анағұрлым көбірек люминесценттік лампаларды қолданады:
- жарықтың спектральды құрамы бойынша олар күндізгі табиғи жарыққа жақынырақ;
- анағүрлым жоғары пайдалы коэффициентке (ПК) ие, ол қыздыру лампаларының ПК-нен 1, 5 -2 есе жоғары және қызмет көрсету мерзімінің үзақтығы.
Жұмыс орнын жарықтандыру үшін пайдаланылатын электр лампасына қоса түрлі құрал-жабдықтар пайдаланылады. Олар жарық төбесінің бағытына қарай аз шығын жұмсалып алатын электр лампасына, сонымен қатар жұмысшылардың көздерін зақымдайтын жарықтан сақтау үшін, кейбір жағдайларда жарық көздерінің спектрлі құрамын өзгерту үшін пайдаланылады.
Табиғи жарықтандыру
Табиғи деп атайды жарықтандыру үй-жайлар жарық аспан (тікелей немесе көрсетілген), проникающим арқылы жарық сыртқы қоршайтын конструкцияларындағы ойықтар. Міндетті болып табылатын өндірістік үй-жайлардағы адамдар тұрақты (ерекшелік - үй-жайларға (белгіленген тәртіппен) үшін белгілі бір жұмыс түрлерінің және үй-жайлар орналастыруға рұқсат етілген жертөле және цокольдық қабаттарда, ғимараттардың және құрылыстардың көліктік туннелдер, электрощитовые, желдеткіш камералары, светокопировальные және фотомастерские, жолдар, өтпелер және т. б. ) . Интенсивтілігі табиғи жарық үй-жайларды байланысты, тәулік уақыты мен жыл, атмосфералық құбылыстардың бағдар ғимараттар - Ю, В - 3, биіктік, қашықтық және бояу көрші ғимараттар, көлемі мен нысаны терезелер, ішкі әрлеу (бояу) мен тереңдігін үй-жайларды және т. б.
Табиғи деп (тікелей немесе шағылысқан) сыртқы қоршайтын конструкцияларындағы жарық ойықтары арқылы енетін аспан түстес үй-жайларды жарықтандыруды атайды. Өндірістік үй-жайлар үшін тұрақты адамдармен (белгілі бір жұмыс түрлері мен үй-жайлары үшін арналған (белгіленген тәртіпте) үй-жайларды қосқанда, ғимараттар мен құрылыстардың - көліктік туннелдер, электр қорғағыш, желдеткіш камералары, жарықпен көшіргіш және фотомастерлік жолдар, өтпелер және т. б. жертөлелері және цокольдық қабаттарда рұқсат етілген орналастыру табылады, т. б. ) міндетті болып табылады. Үй-жайларды табиғи жарықтандырудың интенсивтілігі тәуліктік және жылдық уақытына, атмосфералық құбылыстарға, С- Ю, В - 3 бағдар ғимараттар, көрші ғимараттардың биіктігі, қашықтығы және бояуына, терезелердің көлемі мен нысанына, үй-жайларды ішкі әрлеу (бояу) мен тереңдігіне және т. б. байланысты.
Ең қолайлы жарықтандыруға ғимараттардың оңтүстік жарты қабатын бағдарлау кезінде, ғимараттар арасындағы қашықтықтар ғимараттың биіктігінен кем болмауы тиіс кезінде, ғимаратты ашық түсті тонмен бояу кезінде, терезенің жоғарғы жиегінен еденге дейін еселенген арақашықтықтан аспайтын бөлме тереңдігінен орнату кезінде қол жеткізіледі.
Жарық ойықтарының жеңіл металл жақтауларын орнату кезінде 5 - 10% табиғи жарық жоғалады; ағаш жақтауларында бұл шығындар 35 - 40 % - ға дейін өседі. Қарапайым терезе әйнегі 8 - 15 % күндізгі жарықты, оның ішінде биологиялық белсенді УК сәулелерін жұтады. Қысқы қос шынылау 25% - ға дейінгі жарықты жұтады. Терезе әйнектерінің ластануы 50% - ға дейін жарық сәулесінің шығындарын арттырады. Тюль шымылдықтар тағы 20-30 % -ға дейінгі жарықты жұтады. Қабырғалар мен төбелердің ақшыл бояуы үй-жайлардың жарықтандыруын күшейтеді, т. б. жарық, ашық түсті бетке беріліп, бірнеше рет шағылады. Табиғи жарықтың құрылымдық жүйесін: бүйір - жарық түсетін ойықтары қабырғада; орналасқан; жоғарғы жағы -төбедегі мөлдір жабындар және жарық шамдары; біріктірілген - бір мезгілде қабырғалар мен жабындардағы жарық ойықтар.
Бірлестірілген жарықтандыру
Бірлестірілген деп нормалар бойынша табиғи жарықтандыру жеткіліксіз болған жағдайда жасандымен толықтырылатын жарықтандыруды атайды. I-III разрядтардағы жұмыстарды орындау үшін, яғни дәлдігі ең жоғары, өте жоғары және жоғары болған кезде, негізінен бірлестірілген жарықтандыру жеткіліксіздігіне байланысты табиғи жарықтандыру қолданады.
Жасанды жарықтандыру
Жасанды жарықтандыру электрлік жарық көзін орындайды. Функционалдық түрлері жасанды жарық: жұмыстық ¾ барлық өндірістік процестер үшін міндетті; апаттық ¾ апат жағдайында жұмысшы жарықтандыру ажыратылған кезде жұмысты жалғастыру үшін. эвакуациялық ¾ апаттық жұмыс жарықтандыруының кезінде үй-жайлардан адамдарды эвакуациялауға арналған; жарықтандыру негізгі өту жолдарының және қосалқы шығу есіктері еденнен кемінде 0, 5 лк деңгейінде болуы тиіс, ашық аумақтарда кемінде 0, 2 лк; күзет ("қараңғы уақытта жарықтандыру") ¾ қорғалатын аумақтар шекарасын бойлай орындайды; белгі беру - қауіпті аймақтардың шекараларын тіркеу үшін, эвакуациялаудың қауіпсіз жолын көрсетеді.
Жасанды жарықтандырудың құрылымдық жүйелері: орналасқан жұмыс орнын есепке алмағанда жалпы жарық көздері біркелкі бөлінген; жалпы оқшауландырылған ¾ жарықты шамдарды жұмыс беттерге жақын орналастыру арқылы ұлғайту үшін; жергілікті ¾ үшін жұмыс орнын жарықтандыру (үстел үстіндегі шам) үшін; бір жергілікті жарықтандыру өндірістік ғимараттардың ішінде тыйым салынған, яғни көздің көруі нашарлайды, жарақат алу қауіптілігі құрылады; аралас - жалпы және жергілікті жарықтандыру (көру жұмыстарын орындау үшін міндетті түрде жоғары дәлдікті аралас жарықтандыру қажет) .
Өндірістік жарықтандыруды өлшеу және нормалау
Нормалау -қауіпсіз (ағза үшін) мәндер шектерін және қасиеттеріне әсер ететін факторларды белгілеу.
Табиғи және жасанды жарықтандыруды нормалау талаптарын ескере отырып, еңбек гигиенасы және қауіпсіздік техникасы, электр энергиясының және басқа да ресурстардың ең аз шығындары кезінде, сондай-ақ құрастыру және жарықтандыру қондырғыларын пайдалануда еңбек шығындарын орындайды.
Табиғи және жасанды жарықтандыруды бағалау және нормалауды көру жұмысының сипатын ескере отырып (ажырату объектісінің ең аз өлшемімен анықталады) жүргізеді.
Жарықтандыруды гигиеналық бағалау үшін негізгі абсолютті көрсеткіші - жарықтандыру Е, лк (және кейбір көмекші көрсеткіштері: жарықтық, берілген пульс беру коэффициенті) және салыстырмалы көрсеткіші -табиғи жарықтандыру коэффициент ТЖК, % қолданылады.
ТЖК үй-жайлардың берілген нүктесіне табиғи жарықтың қандай үлесі түсетінің көрсетеді. ТЖК шамасы жылдық, тәулік уақытына, ауа-райы шарттарына тәуелді емес, бірақ ол жарық ойықтарының мөлшерімен және орналасуымен, терезе әйнектерінің мөлдірлігімен(тазалығымен), үй-жайлардың қабырғаларының бояуымен және т. б. анықталады. Жот жарық ойықтарының, ұмыс бетіжарық ойықтарынан алыс орналасқан сайын, ТЖК-нің аз мәні орын алады. Нормаланған ТЖК шамасы көру жұмысының разрядымен: разряд жоғары болған сайын, соғұрлым жоғары ТЖК -нің талап етілетін мәнімен айқындалады.
Шағын үй-жайларды біржақты бүйірлік табиғи жарықтандыру кезінде үй-жайдың сипатты разрезінің тік жазықтықтың қиылысында орналасқан нүктесінде қабырғадан 1м қашықтықтағы шартты жұмыс бетінен және жарық ойықтарынан ең алыс орналасқан нүктелерде; екі жақты бүйірлік табиғи жарықтандыруда - үй-жайлардың ортаңғы нүктесінде ТЖК-нің ең төменгі мәні нормаланады.
Жұмыс беті -жарықтандыруды өлшейтін және нормалау жүргізетін беті.
Үй-жайларға тән разрез-үй-жайдың ортасындағы көлденең қима разрезі, жазықтық, оның жарық ойықтарының шынылау жазықтығына перпендикуляр (бүйірлік жарықтандыру кезінде) немесе бойлық остік аралық үй-жайлар. Үй-жайларға тән разрез жұмыс орындарының ең көп учаскелеріне түсуі тиіс, сондай-ақ жұмыс аймағының нүктелері жарық ойықтарынан неғұрлым алыстатылған.
Жоғарғы және құрамдас табиғи жарықтандыру кезінде ТЖК -нің орташа мәні үй-жайлардың сипатты разрезі мен шартты жұмыс бетінің (немесе еденнен) тік жазықтығының қиылысында орналасқан нүктелерінде нормаланады. Бірінші және соңғы нүктелері қабырғалар бетінен (аралық қабырғаларды) немесе колонналардың осьтерінен 1м қашықтықта қабылдайды.
I - III разрядтардағы көру жұмысымен өндірістік үй-жайларда бірлестірілген жарықтандыруды орындау қажет.
Әр түрлі аудандарда орналасқан ғимараттар үшін нормаланған ТЖК мәні мына формула бойынша анықталады:

мұнда N -табиғи жарықпен қамтамасыз етілу нөмірі;
e H - ТЖК мәні (әкімшілік аудан) ;
m N - жарықтық климаттың коэффициенті.
14. 3 формуласы бойынша алынған мәнді ондық үлеске дейін дөңгелектейміз.
Жарықтық климаттың сипаттамасында бір жыл ішінде күн сәулесінің арқасында үй-жайға жарық өткелдері арқылы жіберілетін жарық ағыны, сәулет-конструктивті шешімге және көлденең жақтаулар бойынша жарық өткелдерін бағдарлау ескеріледі.
Жарықтандыруды бақылау 23-05-95/1/ Құрылыс нормалары мен ережелерінің талаптарына сәйкес люксметрдің көмегімен орындайды.
Үй-жайларды табиғи жарықтандыруды бағалауды ТЖК (%) көрсеткіші бойынша жүргізеді; осы мақсатта үй-жай жиһаздардан және басқа да жарық экрандардан толық босатылады, терезелер (перде, және т. б. ) мұқият жуылады. Нормаланатын нүктелеріндегі жарықтандыруды (лк) люксметрмен анықтайды. ТЖК (%) 14. 2 формуласы бойынша есептеледі. ТЖК-нің алынған мәніy қалыптасқан мәндермен салыстырады.
Есте сақтау қажет: I - III разрядтардағы жұмыстарды орындау үшін міндетті түрде табиғи жарықтандырудың жеткіліксіздігіне байланысты бірлестірілген жарықтандыруды қолданады. Үй-жайларда және жұмыс беттерінде бірлестірілген жарықтандыруды бағалау ТЖК (%) көрсеткіші бойынша жүргізеді.
Фотоэлектрлік люксметр жарықтандыруды (лк) өлшеуге арналған. Аспаптың әрекетінің ұстанымы фотоэлектрлік әсер құбылысына негізделген. Тұйық тізбекте, фотоэлемент және өлшеуіштен тұратын селен фотоэлементін жарықтандыру кезінде (спектралдық сипаттамалары бойынша адамның көру сезімталдығына жақын) жарық ағынына пропорционалды берілетін ток туындайды. Аспап көлеңкейленген жарық сүзгісі бар, жарықтандыру өлшеу диапазонының 5-тен 5 лк-ке дейін және одан да көп ұлғаюымен жабдықталған.
14. 2. 1 - сурет - Люксметр
Люксметрдің қателігі шкаланың басында максималды шамаға ие, сондықтан жоғары дәлдікті өлшеу мперметр бағыттамаларының шағын ауытқулары кезінде төменгі өлшеу шегіне өту қажет.
Өндірістік жарықтандыруға арналған шырағдандар.
Шырағдандар -арматураға бекітілген жарық көздері, арматура - жарық ағымын дұрыс
![]()
анықтауға және көздің жарық көзінің шектен тыс жарықберуінен қорғауға арналған. Арматура жарық көзін механикалық зақымдалудан, сонымен қатар түтіннен, шаңнан, күйеден, ылғалдан қорғайды, мықтап бекітуді және қорек көзіне қосуды қамтамасыз етеді.
Жарықты таратуына қарай шырағдандарды тік, шашыраңқы және шағылысқан жарық шырағдандарына бөледі. Т і к ж а р ы қ ш ы р а ғ д а н д а р ы жарық ағымының 80%- нан астамын ішкі шағылыстырғыш эмальды немесе тегістелген беткейінің есебінен төменгі жартышарға бағыттайды. Ш а ш ы р а ң қ ы ж а р ы қ ш ы р а ғ д а н- д а р ы - жарық ағымын екі жартышарға да бөледі: оның бірі 40-60% жарық ағымы төмен, басқалары 60-80% жоғары шашырайды. Шағылысқан жарық шырағдандары, жарық ағымының 80% астамын жоғары төбеге бағыттайды, ал одан шағылысқан жарық төмен жұмыс аумағына түседі. Олардың гигиеналық артықшылығына (біркелкілігі, жарқылдың болмауы және т. б. ) қарамастан өндірістік жағдайларда олар сирек қолданылады, себебі олар үшін төбенің жоғары шағылысу кофефициенті және таза ауаны талап етеді, ол болса өндіріс жағдайында әрдайым мүмкін бола бермейді.
Көзді, шамның жарқырайтын беткейлерінің жарқылынан қорғау үшін,
шырағданның қорғаныс бұрышы қолданылады, ол - шамның бетінен
көлденең (жарқырайтын жіптің шеті) және арматураның шетінен өтетін
сызықпен түзілетін бұрыш. өндіріістік жарықтандыру үшін ең көп
қолданылатын шырағдандардың түрлері (22- суреттерде ) көрсетілген.Тік жарық шырағдандары («Терең сәулелендіргіш», қорғаныс бұрышы 30-35°) төбесі нашар шағылыстыратын, ауасы біршама лас, биік цехтарда (ұсталық, болат құю цехтары және т. б. ) қолданады, ал аласа цехтарда (металлды суық өңдеу цехтары) - «Әмбебап» тектес шырағдандар (қорғаныс бұрышы 15°) қолданылады. Шашыраңқы жарық шырағдандары төбесі мен қабырғалары ашық түсті, ауасы таза, биіктігі шектеулі цехтарда қолданады.
Люминисцентті шамдарға арналған шырағдандар негізінен, жарықты тік таратады. Тік жарқылдан қорғау шарасына қорғаныс бұрышы, экрандаушы (тосқауыл) торлар, мөлдір пластмассадан немесе әйнектен жасалған шашыратқыштар жатады. Тағайындалуына байланысты құрастырылымдық, орындалуына қарай шырағдандарды шаңнан, ылғалдан, химиялық агрессивті заттардан қорғау дәрежесі бойынша бөледі және тағайындалуына байланысты даттанбайтын материалдардан герметикалы етіп жасайды. Ашық, жабық, шаң өткізбейтін (шаңнан герметизацияланған), ылғалдан қорғалған (тоқ әкелуші сымдары ылғалға төзімді корпусқа, патронға арналған материалдармен оқшауланған), жарылыстан қорғалған (ұшқындардың түзілуін болдырмау шаралары қарастырылған) және химиялық белсенді орта үшін даттануға қарсы материалдар қолданылады. Жарықтандырғыш қондырғылардың тиімділігі
пайдалану барысында төмендеуі мүмкін, сондықтан да олардың жағдайына жүйелі түрде қадағалау жасап отыру қажет, арматурасын, шамдарын шаңнан, күйеден және әйнектелген беткейлерін уақтылы тазалап тұру керек, қондырғыны, қабырғаларды, төбені бояу керек.
![]()
22-сурет. Жарық орнатқыштар арматурасы. а-қызатын шамдарға;1-«Әмбе бап»; 2- түбін сәулелетіндер; б- люминесцентті шамдарға; 1-ОДО типті: 2-ВЛВ типті 3-РИЛ типті. в- жергілікті жарықтандыруға; 1-РБ типті; 2-КГ типті; 3-МЛ типті
Жұмыс бөлмесінің көлемі бойынша сәйкестендіріп, шырағдандарды орналастыру көмегімен жарықтандыру жүйесі құрылады. Ж а л п ы ж а р ы қ т а н д ы р у біркелкі немесе жергілікті болуы мүмкін. Шырағдандарды жалпы (тік бұрыш жасап немесе шахматты ретпен) рационалды (тиімді) жарықтандыру туғызу үшін, бөлменің ішінде бір
текті жұмыс орындалғанда, жұмыс орындарының тығыздығы жоғары болғанда (конвейерсіз жинау цехтары, ағаш өңдеу цехтары және т. б. ) орналастырады. Ж а л п ы ш о ғ ы р л а н д ы р ы л ы п ж а р ы қ т а н- д ы р у, бірқатар жұмыс орындарында берілген жазықтықта жарықтандыруды қамтамасыз ету үшін арналады, олардың әрқайсысының қасына қосымша шырағдан орнатылады (мысалы, қиғаш жарық), сонымен қатар цехтың әр жерлерінде сипаты бойынша әртүрлі жұмыстар орындалғанда немесе көлеңке түсіретін қондырғы орналасқанда қарастырылады. Жарықтандырудың жақсы жағдайларын жасау үшін шырағдандарды орналастыру кезінде, шырағдандар арасында белгііл бір қашықтықты және жұмыс беткейі мен төбесіне іліну биіктігін сақтау керек, әйтпесе төбеде жарықтық дақтар пайда болады, ол жарықтандырудың біркелкісіздігін тудырады. Үйлескен жарықтандыру кезінде, жергілікті жарықтандыру шырағдандары жоғары дәлділікті жұмыстарды орындаған кезде, жұмыс беткейінде керекті жарықтықты туғызуға, бақыланатын нысанға жарық ағамын белгілі немесе өзгертілген бағытта бағыттауға және т. с. жағдайларға арналады. Үйлесімді жарықтандыру жүйесіндегі жалпы жарықтандыру көмегімен қалыпты жарықтандырудың шамамен 10%-ы (табиғи жарықтандыру жоқ бөлмелерде 20% кем емес) және 90% шамасында - жергілікті жарықтандыру есебінен туғызылады. Жарық көзі газды разрядты шамдар болған кезде жалпы жарықтандыру 150 лк кем емес, қыздыру шамдарымен 50 лк, ал табиғи жарық қарастырылмаған бөлмелерде сәйкес 200 және 100 лк болуы керек.
Ж е р г і л і к т і ж а р ы қ т а н д ы р у, тек жұмыс орын беткейін жарықтандыру үшін арналады және де тұрақты бір орында және тасымалды болады, ол үшін жиі қыздыру шамдары қолданылады, себебі люминисцентті шамдар ретсіз қозғалыстық (стробоскопиялық) әсер туғызуы мүмкін. Шырағдандар шарнирлі тіреуіштерде (кронштейндер) орнатылады, ол жарық ағымының бағытын өзгертуге мүмкіндік береді. Жарқылдықтан қорғау үшін, қорғаныс бұрышы 3° кем болмауы тиіс немесе шағылыстырғышы болуы керек. Электрлік жарақат алу қаупін болдырмау үшін, қыздыру шамдары қолданылатын жергілікті жарықтандыру шырағдандарының қорек көзіне 36 В жоғары емес кернеулікті қолданады, ал люминисцентті шамдары үшін 220 В дейінгі кернеулікке рұқсат беріледі.
А п а т т ы қ ж а ғ д а й д а ж а р ы қ т а н д ы р у, өндірістік үй-жайларда (химиялық зауыттар, металлургиялық комбинаттар және т. с. с) және ашық аудандарда жұмыстық жарықтандырудың апаттық жағдайға байланысты өшіп қалуы (жалпы желінің) кезінде, жұмысты уақытша жалғастыру үшін қолданылады. Ол жалпы жарықтандыру жүйесінде қалыпты жарықтандырудың 5%-ын қамтамасыз етуі тиіс, бірақ ғимараттың ішінде 2 лк кем емес және кәсіпорынынң ашық алаңдарында 1 лк кем болмауы керек.
Апаттық жарықтандыру үшін, электр энергиясын автономды алатын қыздыру шамдары қолданылады. Шырағдандар үзіліссіз қосылып тұрады немесе жұмыстық жарықтандырудың апаттық өшіп қалуы кезінде автоматты түрде қосылады.
Адамдарды тысқа шығару үшін, негізгі өткел жолдар мен қауіпсіздігі үшін қосымша есіктер, еден деңгейінде 0, 5 лк және 0, 2 лк ашық аудандарда болуы керек.
Жарықты өлшейтін аспаптар
Жарықты өлшеу және бақылау үшін жұмыс істеу принципі фотоэлектрлік тиімділігіне негізделген Ю-116 и Ю-117 люксметрлер (27 сурет ) қолданады.
Оның жұмыс істеу принципі фотоэлектрлік әсер құбылысына негізделінген. Люксметр негізгі дербес бөлшектерден құралады. Олар: селендік фотоэлемент және гальванометр. Жарық ағыны фотоэлементке түскенде сымда электр қозғаушы күш пайда болады, оның шамасы жарық ағынының қуатына байланысты болады. Люксметр негізгі үш шектелген өлшемнен тұрады : ол 25, 100, 500 шунт пен бұрап қойылады. Жарықталуды өлшеген кезде фотоэлементті еденнен 1 метр биіктігінде көлбеу түрінде ұстап өлшем жасау керек. Оның көрсеткіші 10-нан төмен болса шунтты бұрап көтеру керек.
Сурет 27. Жарықты өлшейтін Ю-16 люксметр
1- фотоэлемент; 2 - фильтр; 3- гальванометр;
Магниттік өріс тұратын ток жүретін сымдардың қасына құрылғының орналаспауы керек.
Өлшеуді шунтты 500 люкске қойып бастау керек. Үлкен деңгейдегі жарықты өлшеу үшін фотоэлементке фильтр кигізіледі, ол екі күнгірт шыныдан істелінген. Фильтр өлшемді 100-есе кобейтеді.
Жасанды жарықты есептеу
Қажетті жарықты жуықтап есептеу. Жасанды жарықтандыру үшін электрлік қыздыру лампалары және жарықтық газоразрядтың көздері жасанды жарықтандыру жұмыс орындарының СНменЕ-4-79 талаптарына сай жарықтандырылуы қажет.
Жасанды жарықты жобалау кезінде үш есептің әдісін қолданады:
- Жарық ағынының әдісі; (көлбеу жұмыс бетіне)
- Нүктелі әдісі; (горизонтальді емес жұмыс бетіне)
- Меншікті қуатының әдісі. (шамаланған есеп үшін)
- Іс жүргізу
- Автоматтандыру, Техника
- Алғашқы әскери дайындық
- Астрономия
- Ауыл шаруашылығы
- Банк ісі
- Бизнесті бағалау
- Биология
- Бухгалтерлік іс
- Валеология
- Ветеринария
- География
- Геология, Геофизика, Геодезия
- Дін
- Ет, сүт, шарап өнімдері
- Жалпы тарих
- Жер кадастрі, Жылжымайтын мүлік
- Журналистика
- Информатика
- Кеден ісі
- Маркетинг
- Математика, Геометрия
- Медицина
- Мемлекеттік басқару
- Менеджмент
- Мұнай, Газ
- Мұрағат ісі
- Мәдениеттану
- ОБЖ (Основы безопасности жизнедеятельности)
- Педагогика
- Полиграфия
- Психология
- Салық
- Саясаттану
- Сақтандыру
- Сертификаттау, стандарттау
- Социология, Демография
- Спорт
- Статистика
- Тілтану, Филология
- Тарихи тұлғалар
- Тау-кен ісі
- Транспорт
- Туризм
- Физика
- Философия
- Халықаралық қатынастар
- Химия
- Экология, Қоршаған ортаны қорғау
- Экономика
- Экономикалық география
- Электротехника
- Қазақстан тарихы
- Қаржы
- Құрылыс
- Құқық, Криминалистика
- Әдебиет
- Өнер, музыка
- Өнеркәсіп, Өндіріс
Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор #1 болып табылады.

Ақпарат
Қосымша
Email: info@stud.kz