Қазақтың ұлттық тағамдары

. Ұннан жасалатын
Ересек ер кісі күніне 300.400 грамға жуық, ал ауыр дене жұмысын атқарған кезде 600.800 грамға дейін нан жейді. Нанда 40 пайыздан 50 пайызға дейін углевод, сондай.ақ белок пен аздаған май бар. Бұл . нан күніне 600.1000 килокалория энергияны қамтамасыз етеді деген сөз. Демек, адам тіршілік қызметіне қажетті бүкіл энергияның ¼ бөлігінен 1/3 бөлігіне дейінін наннан алады. Нанның әртүрлі сорттарында 5 пайыздан 8 пайызға дейін белок бар. Адам нанды көп жейтін болғандықтан, оның құрамындағы өсімдік белоктары адамның белок жөніндегі жалпы қажетінің кемінде 20.30 пайызын қамтамасыз етеді.

Нан . ас атасы. Ол бидай ұнынан жасалады. Нанды жерге тастамайды, үстінен аттамайды, үстіне ешбір затты қоймайды. Нанды бір қолмен үзіп жемейді. Қазақтар нанды қасиетті санайды. Мыжыма . ыстық нанды үзіп.үзіп сары маймен шарада араластырып жасайтын тағам. Ашығып келгенде тамақ піскенше мыжыма жеп алсаң, қарның тоқ.

Қиықша . қамырын жұқа илеп, жалпақтау әрі қиық.шалап кесіп алып, бауырсақ тәрізді майға пісіреді. Қиық.шамен шай ішсең дәмі қан.дай тәтті десеңші.

Шелпек . Айт күндерінде, аруақтарды еске алғанда, ас бергенде пісіріледі. Қамырды жұқалап әзірлеп, майға пісіреді. Шелпек жеті нан, тоғыз нан болады.

Таба нан . тапаға салып пісіріледі. Пісірер алдында қамыр бетіне бармақпен басып ойық жасайды. Қалыпқа салып пісірген наннан таба нан әлдеқайда дәмді де құнарлы.
        
        Оның құнарлығы өте жоғары
1. Ұннан жасалатын
Ересек ер кісі күніне 300-400 грамға жуық, ал ауыр дене жұмысын ... 600-800 ... ... нан ... ... 40 пайыздан 50 пайызға дейін
углевод, сондай-ақ белок пен аздаған май бар. Бұл – нан күніне 600-1000
килокалория энергияны қамтамасыз ... ... сөз. ... адам тіршілік
қызметіне қажетті бүкіл энергияның ¼ бөлігінен 1/3 бөлігіне дейінін наннан
алады. Нанның әртүрлі сорттарында 5 пайыздан 8 пайызға ... ... ... ... көп жейтін болғандықтан, оның құрамындағы өсімдік белоктары
адамның белок жөніндегі жалпы қажетінің кемінде 20-30 пайызын қамтамасыз
етеді.
Нан – ас атасы. Ол ... ... ... Нанды жерге тастамайды, үстінен
аттамайды, үстіне ешбір затты қоймайды. Нанды бір қолмен үзіп жемейді.
Қазақтар нанды қасиетті ... ...... ... үзіп-үзіп сары маймен
шарада араластырып жасайтын тағам. Ашығып келгенде тамақ піскенше мыжыма
жеп алсаң, қарның тоқ.
Қиықша – қамырын жұқа илеп, ... әрі ... ... ... ... майға пісіреді. Қиық-шамен шай ішсең дәмі қан-дай тәтті десеңші.
Шелпек – Айт күндерінде, аруақтарды еске ... ас ... ... ... ... ... ... Шелпек жеті нан, тоғыз нан болады.
Таба нан – тапаға салып ... ... ... ... ... бармақпен
басып ойық жасайды. Қалыпқа салып пісірген наннан таба нан әлдеқайда дәмді
де құнарлы.
Төп – тарының ... ... ... ... күріштен әзірленетін дәмді
тағам. Қазанға су құйылып, тұз салынып пісіріледі де үстіне шыжық, май
қосып әкелінеді.
Бөртпе – күріштен, піскен сөктен сүтке ... ... ... соң ортасына
май салып әкеледі.
Қазанжаппа - ұннан қа- мыр илеп, оны жұқалап, дөңгелек етіп жасайды ... ... ... ... соң үстіне не май, не қаймақ жағады.
Жарма – қуырылған бидайды, піскен сөкті диірменге өте ұнтақтамай тартып,
жарма жасап, ... ... ... ... былғап әзірлейді.
Күлше – қатты иленген қамырды домалақтап, сопақшалап қызуы мол қоламтаға
көміп, 15-20 минуттан соң ... ...... ... бидай ұнын себелеп қуырып, басқа ыдысқа салып
алып, ... мал ... ... ... ... су, сүт ... ұнды ... тұз салып, араластырады да дастарханға қояды.
Быламық – ұннан, тал-қаннан, бидай жармасынан жасалатын тағам. Ұнды,
жарманы қазанға аздап қуырып алып, қойдың ... іш ... ... су ... ... ... ... Көбінесе қарттарға, сәбиге
береді.
Нан салма – етке салатын 2-3 нан жайманы суға қайнатып пісіріп алады да
алдын-ала сары майға қуы-рылған ... ... ... ... – сүтке немесе сорпаға иленген нанды майлы сорпаға салып пісіреді.
«Сылқ етер» - ... ... ... Суға ... ... ... ... әкеледі. Бүркеме – жаңа піскен ақ ірімшікті қамырға орап, бетіне май
жағып, табаға салып, қоламтада пісіреді.
Ботқа – дәнді ... суға ... ... Олар: күріш, бидай, жүгері,
қарақұмық, лобия, тары, ноқат т.б. Бір ... ... дән ... ... ... ...... ұнын ашытып, әртүрлі үлгіде жасап
майға пісіреді. Қазақтың той, мереке дастарханында міндетті түрде бауырсақ
болуға тиісті. Ыстық бауырсаққа сары ма ... ... өте ... ... -
ұнға жұмыртқа, қант, май, сүт қосып, суға араластырып, ... ... ... ... әзір-лейді. Оны шаймен жейді. Қонаққа құймақ құйып
берсең, қатты риза ... ... Боза – ... ... ... жасайтын
сусын. Олар: жас боза, қорланған боза, уытсыз, жай ашытылған мақсым боза.
2. Сүттен жасалатын
Сүт – барлық жастағы адамдар үшін ... ... оңай ... өнім. 100
грамм сүтте 3 грамға жуық белок, 3,2 грамм эмуль-гацияланған оңай сіңетін
май, көптеген мөлшерде оңай ... ... мен ... ... ... мөлшерде А1, В2, Д дәрумендері (витаминдері) бар және де
жазғы уақытта сиыр сүтіндегі бұл ... ... ... көп ... грамм сүт организмге 60-қа жуық килокалория береді. Сүт белогы
негізінен, казеиннен (2,7 %), ... (0,4 %) және ... ... Сүт белогының 75-96 пайызы организмге сіңімді келеді.
Құрамындағы лактоза не сүт қанты тез ашиды. Бұл қасиетті сүт ... ... ... ... және ... ... ... түрінде кездеседі. Сондай-ақ, 60-тан астам фермент, әр түрлі гормон
(окситоцин, пролактин, фолликулин, ... ... т.б.), ... ... ... онсонин т,б,), газдар (СО2 , О2, Н2, NH3),
микроорганизмдер болады.
Сүтті пісіріп, бетіндегі қаймағын алып жеп, өзін ... ... ... әзірленеді. Сүтті тартып, шикі қаймақ алады. Ешкінің сүтін емге
ішеді. Қымыз – биенің сауылған сүті – саумалды ашытып, ... ... Өте ... адам ... ... ... сусын.
Шұбат – түйенің сүтінен ашытылып, тері, ағаш, қыш ыдыстарға ... ... ... күннен соң ішсе өте дәмді. Ол да өте шипалы. Қаймақ – сүттен
алынады. Оның түрлері: піскен ... шикі ... ... қаймақ, бал
қаймақ. Бұл жердегі бал қаймақ – бал қосып қоюлатылған ... – қой, сиыр ... ... ... ... іркіт жинап, қазанға
құйып қайнатып, суыған соң қап-шыққа салып суын сорғытады, сосын әртүрлі
үлгіде жасап кептіреді. Құртты жақсы көрмейтін қазақ жоқ. ...... ұн ... араластырып, басқа ыдыста қайнаған суға тұз, күріш салып, екі
сұйық- ты араластырып қайнатады, оған езілген ... ... ... ... ... ... үстіне сары май салып ішеді.
Ежігей – оны құрт тәрізді әзірлегенмен, ... ... ... ... өзі ... ... да, үлкен кісілер де өте жақсы көреді. Ірімшік –
сүтті ірітіп жасалатын дәмді тағам. Ол – дастарханның сәні. ... ... ... ... сүт ... ... ... мықты болады.
Жент – диірменге тар-тылған немесе келіге түйілген тарының сөгіне жылқының
майын ... сары ... ... ... бал, ... ірімшік қосып жасайды.
Сарысу – ірімшіктің сары суына қант қосып қайнатады. Оны ... деп те ... Өте ... ... – қой ... ... Қайнаған қой сүтін ірітіп, сарысуын жібермей
сүзіп алып, майға езіп дайындайды. Үлкен де, кіші де сүйсіне жейді.
Уыз – мал ... ... 2-3 күн ... ... ... ... ішекке салып
пісіреді. Уызды жеке кастрюлге құйып, қазанда қайнап ... ... ... та ... мұздатып алып дастарханға қояды. Қазақтар соғым етіне
қосып та қонағының алдына қояды.
Уызқағанақ – қойдың уыз сүтін бүйенге құйып, аузын буып, бақыраштағы ... ... Ол – ... ауылдың сүйікті асы. Қорықтық – жазда ыстық
тастың шұңқырына қойды сауып жасайды ... ... ... ... ... салып, оны пісіреді. Ол – далада қойшылар жасайтын ...... ... ... ... ... Дәмі тіл үйіреді. Айран – сиыр
сүтінен ашы- тып жасап, ішеді. Оны ... төрт ... ... ... Ұйытылған айран - әрі тамақ, әрі сусын. Адам денсаулығына өте
пайдалы.
Сүзбе – ... ... ... тұз салады. Жұмсақ құрт, ежігей сияқты
жеуге де болады Май – сүттен алынған қаймақты шайқап май алады, дәмі
татымды болуы үшін тұз ... ... ... ... ... май ... да ... Қазақтар майды қойдың тазартылып, кептірілген қар- нына
салып сақтаған. Қа-рында сақталған майдың дәмі өте айрықша. Торта – Сары
майды қайнатқанда ... ... қою ... Ол ... да ... – жаңа ... ... шағын ыдысқа салып, баяу қайнатады.
Дайын тағам – тіл үйірген балқаймақ. Оны жеген ... үй ... ... ырза ... ... – қой сүтінен дайындалады, дәрулік, емдік қасиеті бар.
Сүт көже – сүтке сөк немесе күріш ... ... ... ... көже ... су, ұн, тұз, сүт бар сусын. Жылдың төрт мезгілінде де жасап ішуге
болады. Әсіресе, күн ыстықта ... үйге ... ... ... ... ... басылып, рахаттанып қаласың. Сүмасүт – оны «сүттік» деп те
атайды. Сағыз орнына жүретін бірегей нәрлі тағам. ... ... – құрт ... ... шығатын дәмді қышқыл. Қыз-келіншектер
көбікті жалап, ащылауға құмар.
Көпіршік – сиыр сүтіне қымыз қосып ... ... ... – сүр ... сорпасына айран, қатық, қымыздың бірін қосып араластырып
жасайды, сусын ретінде ішеді.
Малта – езілген құрттың ... ... ... ...

Пән: Ет, сүт, шарап өнімдері
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 5 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Тамақтану гигиенасы. Тамақтану режимі. Қазақтың ұлттық тағамдарының маңызы мен ерекшеліктері22 бет
Тамақтану режимі, балалардың тамақтану рационын құру7 бет
Ұлттық сүт өнімдерін өндіру туралы13 бет
Тамақтану гигиенасы. балалардаың тамақтану рационын құру. қазақ халқының ұлттық тағамдары және пайдасы9 бет
Тамақтану гигиенасы. Балалардың тамақтану рационын құру. Қазақ халқының ұлттық тағамдары және пайдасы7 бет
Қазақ халқының ұлттық тағамдарының зерттелуі21 бет
Құрт - қазақтың ұлттық тағамы және оның жасалу жолдары15 бет
Этнопедагогика мен этнопсихологияның ортақтығы5 бет
"этнопедагогиканың зерттеу әдістері"5 бет
Дұрыс тамақтану жайлы мағлұмат5 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь