Ақша қаражаты, құнды қағаздар, ақшалы құжаттар мен қатаң түрдегі есеп беру бланкілерді түгендеу

Жоспар:

І. Кіріспе

ІІ. Негізгі бөлім
1. Ақша қаражатының жалпы сипаттамасы.Есеп айырысу нысандары.
1.1 Вексельдер арқылы есеп айырысу
1.2 Чектермен есеп айырысу
1.3 Төлем карточкаларымен есеп айрысу
1.4 Төлем талап . тапсырмалары арқылы есеп айырысу
1.5 Төлем тапсырмаларымен есеп айырысу

2. Кассадағы қолма.қол ақшаның есебі
2.1 Есеп айырысу шотындағы қолма.қол ақшаның есебі
2.2 Валюта шотындағы қолма.қол ақшаның есебі

3. Ақша қаржысы,құнды қағаздардың және қатаң есеп берудің бланкілерін түгендеу
3.1 Ақшалай қаражат қозғалысын іштей бақылау және ақшалай қаражаттарды түгендеу
3.2 Құнды қағаздар
3.3 Қатаң есеп беру бланкілерінің есебі.

ІІІ. Қорытын

Қосымшалар

Қолданылған әдебиеттер
Кіріспе

Нарықтық экономикада кәсіпорындар арасында еңбек құралдары мен заттарын сатып алу, өнімдерді, жұмыстар мен қызметкерді сату жөніндегі мәмілелер тұрақты түрде, жасалып отырады. Есептесу 2 нысанда жүргізіледі:
1. Банк жүйесі арқылы қолма қолсыз ақша аудару жолымен.
2. Қолма-қол ақшамен төлеу түрінде.
Ақшаларды сақтау және қолма-қол ақшасыз есеп айырысуды жүргізу үшін Қазақстан Республикасының банк мекемелері:
1) ҚР Әділет министрлігінде тіркеуден өткен заңды тұлғаларға есеп айырысу шоттарын;
2) шетелдік валютадағы қаражаттардың қолда бары мен
қозғалысын есепке алу үшін заңды тұлғаларға валюталық
шоттарды;
3) бюджеттік мекемелерге, олардың бюджеттен тыс қаражаттары бойынша, қоғамдық ұйымдарға, өндірістік, ком-
мерциялық қызметпен айналысатын жеке тұлғаларға ағымдық
шоттарды;
4) республикалық бюджетте түрған мекемелерге бюджеттік
шоттарды;
5) Ұлттық банк мекемелеріндегі екінші деңгейдегі банктерге
корреспонденттік шоттарды ашады.
Касса - есеп айырысу операцияларын банк арқылы өткізу мемлекеттік заңды тұлғалардың қаржы-шаруашылық қызметіне бақылау жасауына мүмкіндік береді. Банк субъектінің бюджетпен салықтар мен алымдар бойынша уақтылы есеп айырысуын, жеткізушілердің шоттарының уақтылы төленуін бақылап, әртүрлі мақсаттар үшін кәсіпорынға қарыз береді және олардың қайтарылуын қадағалайды. Банк арқылы қолма қолсыз ақша аудару жолымен төлем жасау есеп айырысудың негізгі нысаны болып табылады.
Ақша қаражаттарының бір бөлігі қызметкерлермен еңбекақы бойынша қолма-қол есеп айырысу үшін, қолма қол ақшаға құндылықтарды сатқаны үшін есеп беретін адамдар пайдаланады. Мұндай қаражаттар кассада сақталып, сол арқылы айналымға түседі. Есеп айырысу операцияларының тиімділігі көбіне ақша қаражаттарының бухгалтерлік есебінің жағдайына тәуелді.
Ақша қаражаттарының, есеп айырысулардың және несие операцияларының бухгалтерлік есебінің міндеттері:
1. Қолма қолсыз ақша аудару жолымен және қолма қол
ақшамен қажетті есеп айырысуларды уақтылы және дұрыс жүргізу.
2. Ақша қаражаттарының қолда бары мен қозғалысын
және есеп айырысу операцияларын есептік тіркелімдерде толықтай және жедел түрде көрсету,
3. Бөлінген лимиттерге, қорларға және сметаларға сәйкес ақша қаражаттарын мақсаты бойынша жұмсаудың қолданыстағы ережелерін сақтау.
4. Белгіленген мерзімдерге ақша қаражаттары мен есеп
айырысудың жағдайына түгендеуді ұйымдастыру және жүр-
гізу. Мерзімі кешігетін дебиторлық және кредиторлық берешектердің туындауын болдырмаудың мүмкіндіктерін іздестіру.
5. Кассадағы, есеп айырысу шотындағы және банктегі басқа шоттардағы ақшалардың бар-жоғы мен сақталуына бақылау жасау.
6. Есеп айырысу - төлем тәртібінің сақталуына, материалдық құндылықтар мен қызметтер үшін сомалардың уақтылы аударылуына, сондай-ақ несие тәртібінде алынған ақша қаражаттарының қайтарылуына бақылау жасау.
Уақытша бос ақшаларды сақтау және қолма қолсыз ақшамен есеп айырысуды жүргізу үшін шаруашылық субъектісі өзі таңдаған банкте
Қолданылған әдебиеттер:

1. ҚР Заңы "Бухгалтерлiк есеп пен қаржылық есептiлiк туралы" №234 (28.02.2007ж)
2. Қазақстан Республикасы Қаржы министрінің "Бухгалтерлік есеп тіркелімдерінің нысандарын бекіту туралы" 21.06.07 ж. № 215 бұйрығы
3. Қазақстан Республикасы Қаржы министрірінің "№ 1 ұлттық қаржылық есептілік стандартын бекіту туралы" 21.06.07 ж. № 218 бұйрығы
4. Қазақстан Республикасы Қаржы министрірінің "Бухгалтерлік есеп шоттарының үлгілік жоспарын бекіту туралы" 25.05.07 ж. № 185 бұйрығы
5. Қазақстан Республикасы Қаржы министрірінің "Бухгалтерлік есеп шоттарының үлгілік жоспарын бекіту туралы" 25.05.07 ж. № 185 бұйрығы
6. «Қаржылық есептің халықаралық стандарттарына сәйкес шоттар байланысының жиынтығы» / Абдина А.Р. / Астана 2007 / 4-10 беттер.
7. «Бухгалтер бюллетені» / 2005 жыл / №30 9-11 беттер.
8. «Бухгалтер бюллетені» / 2005 жыл / №15 5 бет.
9. «Бухгалтер бюллетені» / 2005жыл / №33 12-14 беттер.
10. «Бухгалтер бюллетені» / 2005 жыл / №32 11 бет.
11. «Бухгалтер бюллетені» / 2005;жыл / №35
12. «Әлем экономикасы» / Астана «Дәнекер» / 2бөлік / 2005 жыл / Сахариев С.С., Сахариева А.С.
13. «Банк ісі» / Хамитов Н.И. / Алматы 2006
14. «Кәсіпорындағы бухгалтерлік есеп» / Радостовец В.К, Т.Ғ.Ғабдули , В.В. Радостовец, О.И. Шмидт /Алматы 2002ж. / 204-245
15. «Бухгалтерлік есеп» / С.Б.Баймұханова / Алматы 2005ж. /81-93 беттер.
16. «Кәсіпкерлік қызметте бухгалтерлік есепті ұйымдастыру» / Мырзалиев Б.С., Әбдішүкіров Р.С. / Алматы 2006ж / 47-64 беттер.
17. «Бухгалтерлік іскерлік корреспонденциясы» / В.Л.Назарова /Алматы, 2002ж.
18. «Бухгалтерлік есеп» /В.Л. Назарова / Алматы 2005 / 213-216
19. «Банктегі бухгалтерлік есеп» / С.Т. Міржақыпова / Алматы 2004ж / 141-196 беттер.
20. «Шаруашылық жүргізуші субектілердегі бухгалтерлік есеп» / В.Л.Назарова / Алматы «Экономика» / 2002ж 35-49
21. «Бухгалтерлік есеп» Баймұханова С.Б., Балапанов 155-170б.
22. «Қаржылық есеп» / Қ.К. Кеулімжаев, З.Н. Әжібаева, Н.А.Құдайбергенов, А.Ә. Жантаева /Алматы 2001ж / 132-152 беттер.
23. «Соответствие бухгалтерских счетов системы КСБУ счетам системы МСФО» Ноябрь 04.2004ж. (Интернет)
        
        Ақша қаражаты, құнды қағаздар, ақшалы құжаттар мен қатаң түрдегі есеп ... ...  ... ... ... Ақша қаражатының жалпы сипаттамасы.Есеп айырысу нысандары.
1. Вексельдер арқылы есеп айырысу
2. Чектермен есеп айырысу
3. Төлем карточкаларымен есеп айрысу
4. ... ...... арқылы есеп айырысу
5. Төлем тапсырмаларымен есеп айырысу
2. Кассадағы қолма-қол ақшаның есебі
2.1 Есеп айырысу шотындағы қолма-қол ақшаның есебі
2.2 ... ... ... ... ... Ақша қаржысы,құнды қағаздардың және қатаң есеп берудің бланкілерін
түгендеу
3.1 ... ... ... ... бақылау және ақшалай
қаражаттарды түгендеу
3.2 Құнды қағаздар
3.3 Қатаң есеп беру бланкілерінің есебі.
ІІІ. ... ... ... кәсіпорындар арасында еңбек құралдары мен
заттарын сатып алу, өнімдерді, ... мен ... сату ... ... ... ... ... Есептесу 2 нысанда жүргізіледі:
1. Банк жүйесі арқылы қолма ... ақша ... ... ... ... ... ... сақтау және қолма-қол ақшасыз есеп айырысуды жүргізу
үшін Қазақстан Республикасының банк ... ҚР ... ... ... ... заңды тұлғаларға есеп
айырысу шоттарын;
2) шетелдік валютадағы қаражаттардың қолда бары ... ... алу үшін ... тұлғаларға валюталық
шоттарды;
3) бюджеттік мекемелерге, олардың ... тыс ... ... ... ... ком-
мерциялық қызметпен айналысатын жеке тұлғаларға ағымдық
шоттарды;
4) республикалық бюджетте түрған мекемелерге бюджеттік
шоттарды;
5) Ұлттық банк мекемелеріндегі екінші деңгейдегі банктерге
корреспонденттік шоттарды ашады.
Касса - есеп ... ... банк ... ... ... ... қаржы-шаруашылық қызметіне бақылау жасауына мүмкіндік ... ... ... ... мен ... ... уақтылы есеп
айырысуын, жеткізушілердің шоттарының уақтылы төленуін бақылап, әртүрлі
мақсаттар үшін ... ... ... және ... ... Банк арқылы қолма қолсыз ақша аудару жолымен төлем жасау ... ... ... ... ... ... бір бөлігі қызметкерлермен еңбекақы бойынша қолма-
қол есеп айырысу үшін, қолма қол ... ... ... үшін ... ... ... Мұндай қаражаттар кассада сақталып, сол арқылы
айналымға түседі. Есеп айырысу операцияларының тиімділігі ... ... ... ... ... ... ... есеп айырысулардың және несие ... ... ... Қолма қолсыз ақша аудару жолымен және қолма қол
ақшамен қажетті есеп айырысуларды уақтылы және дұрыс жүргізу.
2. Ақша қаражаттарының қолда бары мен ... есеп ... ... ... ... ... ... түрде көрсету,
3. Бөлінген лимиттерге, қорларға және сметаларға сәйкес ақша қаражаттарын
мақсаты ... ... ... ... сақтау.
4. Белгіленген мерзімдерге ақша қаражаттары мен есеп
айырысудың жағдайына түгендеуді ұйымдастыру және жүр-
гізу. Мерзімі кешігетін дебиторлық және кредиторлық ... ... ... ... ... есеп ... ... және банктегі басқа шоттардағы
ақшалардың бар-жоғы мен сақталуына бақылау жасау.
6. Есеп айырысу - ... ... ... ... құндылықтар мен
қызметтер үшін сомалардың уақтылы аударылуына, сондай-ақ несие тәртібінде
алынған ақша қаражаттарының қайтарылуына бақылау жасау.
Уақытша бос ақшаларды ... және ... ... ... есеп айырысуды
жүргізу үшін шаруашылық субъектісі өзі таңдаған банкте есеп айырысу шотын
ашады.
Есеп айырысу шоты мынадай құжаттардың ... ... шот ... арналған - өтініш;
2) қойылатын қол мен мөртанба белгісінің үлгісі бар карточка;
3) субъектінің салықтық есепке қойылу фактісін растайтын салық ... ... ... ... ... ... ... мен құрылтай шартының (егер құрылтайшылар саны 1-ден көп болса)
көшірмесі.
Есеп айырысу шотын ашқан ... ... оның иесі ... Ол өзіне берілген құқықтардың шегінде осы шоттағы қаражаттардың
барлығына иелік жасайды.
Ақшаларды қабылдауды , ... және ... банк ... ... ... ... ... кассадан есеп айырысу шотына енгізген кезде
қолма-қол ақша салымының мәлімдемесі рәсімделеді.
2. Әр түрлі ... үшін ... ... – чек ... ... ... есеп ... төлем тапсырмасы жазылады.
4. Субъект босатылған өнімдердің, орындалған ... мен ... ... ... ... ... тиіс болғанда – ... ... ... ... ... ... алқаның (комиссияның) бұйрығы, сот
органдарының атқарушы қағаздары есеп айырысу шотынан ... ... ... ... болып табылады.
1. Ақша қаражаттарының жалпы сипаттамасы.
Есеп айырысу нысандары.
Барлық шаруашылық жүргізіші субъектілер өз ақша ... ... ... шоттарында сақтап және міндеттемелері бойынша
төлемдерін, әдетте, осы мекемелер арқылы ақшасыз нысанда, ал ... ... ... ... банкісінің нормативтік құжаттарымен
белгіленген шегінде нақты ақшамен есептесуді жүзеге ... Егер де ... ... ... ... 4000 айлық есептік көрсеткіштен (АЕК)
асып ... онда олар тек ... ... айырысуларды жүзеге асырады. Бүл
келтірілген мәлемет заңды тұлғалардың арасындағы әрбір мәміле ... ... ... ... пайдаланады. Егер де контракт сомасы
көрсетілген лимиттен асатын болса, онда ... ... ... ... ... олар ... ... да , әрбір төлемнің сомасы 4000 АЕК-
тен ... ... ... ... үшін және заңды тұлғалар арасында ... үшін ... ... банк ... банк ... Банк ... банк мен клиентер арасындағы келісім-шарттың
қатынастарын көрсететің әдіс. Банк шоттары теңгемен де, шетелдік ... ... және ол ... жинақтық және корреспондентік болып
бөлінеді.
Корресмпонденттік шоттар – банк шоттары ... мен ... ... ... ... ... ... айырысу) және жинақ шоттары – бұл да ... ... олар жеке және ... ... оқшаланған бөлемшелері үшін де
ашылады.
Шетелдіқ валютадағы қаражаттардың қолда бары мен ... үшін ... ... ... ... айырысу) шоттар ашылуы мүмкін.
Ол сыртықы экономикалық қызметін жүзеге ... және ... ... ... үшін ... ... чек (аванс) кітапшаларын
субъектілер ақша ... ... ... үшін және ... ... үшін ашады.
Субъект шоттарындағы қаражат лардындағы қаражат олардың иелерінің
әмірі бойынша есептен шығарылады. Субъектінің ... және ... ... ... басқа жағдайларда ғана жол берілуі мүмкін.
Субъектілердің шоттарынан төлем жасау, егер заңдарда ... ... ... ... ... жүзеге асады.
Қазакстан Республикасының аймағында ақшаны төлеу мен аударуды
жүзеге асыруда ... ... ... ақшаны аударуды; төлем
тапсырманы ұсынады; чектерді ... ... ... ... ... беруді; төлем карточкасын пайдалануды; тікелей
дебеттік банкі шоттарына аударуды; тапсырма-төлемдерін ұсынуды; инкассалық
жарлығын ... ... заң ... белгіленген басқа да
әдістерін пайдаланады.
Ақшасыз есеп айырысудың негізгі нысандары: төлем тапсырма; ... ... ... ... мен ... қызметінің органдарың
инкассалық жарлықтары болып табылады.
Төлеуші мен алушылар өзара есеп айырысу нысандарын келісім – шарт
негізінде ... ... ... ... ... талаптары мен
міндеттемелерді зачетка да жатқыза алады.
1. Вексельдер арқылы есеп айырысу.
Вексель – біржақты сөзсіз ... ақша ... ... ... ... ... ... бұл қатаң белгіленген жазбаша
үлгіде көрсетілген ақшалай борышты міндеттеме.
Вексель - өзінің ... ... ... ... бойынша онда аталған
ақшалай соманы ... ... ... ... береді. Вексель бойынша оны
берген немесе ... ... ... (акцепттеген) тұлға төлеуге борышты.
Вексельді жазып беруші кәсіпорын (тұлға) борышкер болып саналады. Сатылған
тауарлардың төлем ақысы ... ... ... ... ... ... беруші) болып саналады.
Вексель қаражаттары бойынша есептесудің есебі. ... ... ... - бұл ... ... вексель ұстаушыға (вексель
иесіне) белгілі бір соманы мерзігілі жеткен бойда ... ... ... ... бағалы қағаз.
Вексель - бұл вексель айналымы жолымен берілетін коммерциялық несиенің
түрі (вексельдің бір иегерден басқасына берілуін ақша алмастырады).
Вексель ... ... ... ... тиісті, тек соңда ғана ол
өзінің заңды күшіне енеді. Дұрыс жазылған ... ... ... ... сотқа шағымдануға және борышкердің мүлкі есебінен онда көрсетілген
соманы мәжбүрлі түрде ... ... ... ... ... ... бағалы қағаз болғанымен, ол ақшаны толық қайтарып алуға ... ... ... ... ... банкроттық жағдайына түсіп
және оның мүлкі барлық вексельдер бойынша төлемдер үшін ... ... жай және ... ... ... ... (соло-вексель) - талап етуі бойынша немесе белгіленген
мерзімде келешекте вексельде көрсетілген ақша ... ... ... ... ... ... талқылауға жатпайтын міндеттемесінен
тұрады. Жай вексель кредитордың (вексель ұстаушының) пайдасына борышкерге
(вексель берушіге) ... ... ... ... жазып
береді және оған қол қояды. Екі ... ... ... ... және вексель
ұстаушы. Вексельде берілген орны мен күні, міндеттеменің жалпы сомасы
немесе % ... ... ... бөлек түрде төлемнің мерзімі ... ... ... екі ... ... қолдары көрсетіледі
Аударма вексель (тратта) – вексель берушінің ... ... ... ... вексель ұстаушыға (реминтентке) немесе оның
бұйрығы бойынша келешекте ... бір ... не ... ... ... ... ... туралы басқаша ешбір шарт койылмайтындығы
туралы міндеттемесі. Аударма вексель өз табиғаты бойынша ... ... ... ... ... ... ... соманы төлеу туралы борышкерге ... ... ... ... ... белгіленгеи мерзімде
ұсынушыға немесе ... ... ... төлеу жөнінде кредитордың
(трассанттың) борышкерге (трассатқа) ... ... ... ... (трассәнт) табыстау қолының (индосаменттің) көмегімен
акцепттеуге тиіс. Аударма вексельдер мен коммерциялық ... ... бар. ... траттаны несиенің мерзімі біткенше ұстап ... соң ... ... ... етуі ... Бірақ ол вексельді банкіге
белгілі мөлшерде кемітумен сатып, оны кепілдіке қойып банкіден ... ... оны ... қағаздар нарығында сатып, дереу ... ... ... ... уақытта жеткізушілер мен алушылардың арасында есептесу
түрлерін таңдауда ... ... ... өнім жіберу,
жұмыстар орындау және қызметтер атқаруы мүмкін.
Мұндай жағдайда алушылар мен ... ... тек ... ... ... ... оған қоса ... ... үшін өсім – ... ... үшін ... ... ... мәмілелерді жасау үшін вексельді пайдалану өте қолайлы.
Вексель бірнеше рет пайдаланылуы мүмкін, сөйтіп әмбебап ... есеп ... ... ... ... ... ... банктегі ... ... ... ... ... вексель ұстаушы индосаменттің
көмегімен вексельді ... ... ... ... ... ... ... пайдасына берілетін есептік процентті (дисконтты) шегеріп тастап,
вексель сомасын алады. Бухгалтерлік есепте вексель ... ... ... ... ... ... көрсетіледі. Ал вексельдің өзі баланстан ... - ... есеп беру ... ... ... мүмкін. Алынған
(жөнелтілген) өнімдер, жұмыстар мен вексельге алынған қызметтер үшін сатып
алушылармөн және ... ... есеп ... ... 1210 ... ... ... жүргізіледі.
1. Жөнелтілген өнімнің, орындалған жұмыс пен қызметтің ... Д-т 7010 К-т 1320, 8010, 8030 - 10.0 ... ... ... мен ... ҚҚС-сыз келісім
құнына Д-т 1210 К-т 6 010 - 125 ... ҚҚС ... Д-т 1210 К-т 3130 - ... ... ... пен қызмет үшін вексель алынды (6 әйға) Д-т 1210 К-т
1250
5. ... ... % ... Мыналарды ескеру қажет:
ә) инфляция проценті (3%) = 18%
б) банктік процент жылдық 32% -16% ... 34 ... 000* 34% = 51 ... 2170 К-т ... Вексель бойынша төлем мерзімі ... ... ... Д-т 1050,1040,1010 К-т 1210 - 150 000
7. ... ... ... ... ... ... досконттау (есепке алу).
Вексель үшін қарыз алынды Д-т 1040, 1050 К-т 3010 - 130 ... ... ... %) Д-т 7320 К-т 7310 - 20 ... ... ... ... басталған бойда банк авизосы (хабар-ламасы)
негізінде вексельді қайтармағанда Д-т 3010 К-т 1210 - 150 000
Бексель бойынша процент ... Д-т 1050, 1010 ,1040 К- т 2170 – 51 ... ... ... ... онда ... ... қарызды қай-тару
қажет Д-т 3010 К-т 1040/1010, 1050 – 150 000, ал ... ... қою ... Д-т 1210 ... ... вексельдер) К-т
1210/1 (мерзімді вексельдер)
Банк дисконтының сомасына Д-т 3010 К-т 1040 - 20 000
Вексель берушінің есебінде ... ... ... ... ... және ... кредиторлармен есеп айырысу
жөніндегі берешек 3310/1-шотта (берілген вексельдер субшоты) көрсетіледі.
Алынған өнімнің, жұмыс пен қызметтің келісім құнына, ... Д-т ... 1217, 1330, 2930 К-т 4110/1 - 125 ... ... Д-т 1420 К-т 4110/1 - 25 ... ... процент Д-т 7310 К-т 4160 - 51 000
Вексель бойынша төлем мерзімі басталғанда:
а) ... ... Д-т 4110/1 К-т 1040, 1050, 1010 - 150 ... процент сомасына Д-т 4160 К-т 1050, 1040, 1010 - 51 000
Алынған және берілген вексельдердің ... ... ... ... вексельдер және төлем мерзімі әлі басталмаған вексельдер туралы
деректерді ... ... ... ... ... және банктегі арнайы шоттардағы қаражаттардың
есебі.
Кәсіпорындар қолма қол ақша ... есеп ... ... ... ... ... ... үшін банктердің, халықтық банктің немесе
пошта бөлімшесінің ... ... ... операция жасайды. Ақша
қаражатын табыстау мен оларды есеп айырысу шотына есептеу уақыты ... ... ... ... ... соңында мынадай жағдай кездесуі
мүмкін: ақша ... ... ... ... ... банктің немесе банк
мекемесінің кассаларына еткізу жолымен аударылған, алайда ай соңына дейін
олар есеп ... ... ... ... сомалар жолдағы ақша
аударымдары деп аталады және олар ... ақша ... ... : құжат мәтініне (текстіне) енгізілген, құжат қай ... онда сол ... ... деп ... атауды, белгілі бір ақша
сомасын төлеуге еш нәрсемен ... ... ... тиіс тұлғаның
(төлеушінің) татуы – тек аударма вексельде, ... ... ... сол ... ... ... ... күн мен орнын
көрсетеді және онда вексельді берген тұлғаның қолы ... ... ... ... ... сақталмаса, тек
төмендегі белгіленген жағдайларды қоспағанда, ... күші ... ... ... ... ... талап етуі бойынша төленетін
вексель ретінде қарастырылады.
Ерекше нұскауы болмаған кезде төлем жасаушының тұратын орны ... ... ... орны ... ... ... атымен қатар белгіленген орында қол қойылған болып ... ... ... ... ... ... ақы төлеуге жататын
вексель ретінде берілуі мүмкін. Аударма вексель үшінші ... ... ... ... жасаушының тұратын жерінде немесе қандай да бір орында төленуі
мүмкін.
Вексельде пайыздық мөлшерлеме (проценттік ставкасы) ... ... ... ... ... шартқа қол қойыдмаған (жазылмаған) деп
саналады. Пайыздың есептелген күні көрсетілмесе, аударма вексель ... ... ... ... ... ... бұйрығы көрсетілмей берілсе де, ол
өзінің индоссаменті арқылы берілуі мүмкін.
Егер вексель беруші аударма ... ... ... ... ... ... сөз жазылса және ол құжат нысанын сақтаса, онда ол қарапайым
цессиямен берілуі мүмкін. Индоссамент вексель ... ... ... ... міндетті басқа кез келген адамның пайдасына вексельді
акцептегеніне, не акцептемегеніне қарамастан ... ... ... ... Бұл ... өз ... вексельді табыстай алуына
болады.
Индоссамент қарапайым, алдын ала ешбір келісім - шарт қойылмаған ... Оның ... ... бірі ... болса, онда оған қол
қойылмаған, яғни жазылмаған болып есептелінеді.
Индоссамент ұсынушы ... күші бар ... ... ... ... вексельде немесе оған қосылған параққа қол қойылуы
тиіс. Индоссамент аударма вексельде қаралған барлық құқықтарды иелік ... ... ... болса, онда вексель ұстаушы бланкті өз атына
немесе басқа бір ... ... ... ... ... ... ... жасамай- ақ вексельді үшінші адамға бере алады.
Егер басқаша кері шарт болмаса, ... ... пен ... ... ... индоссаментке тыйым сала алады; бұл жағдайда ... ... ... ... ... де, ол ... алдында
жауап бермейді.
Қолында аударма векселі бар ... ... ... ... жасау арқылы негізделсе де, ... ... ... ... ... ... ұстауышы тұлға ретінде қарастырылады.
Бұл ретте сызылып ... ... ... ... ... ... ... басталғанға дейін вексель ұстауышы
немесе қолында ... ... ... ... да төлем жасаушыға акцептеу
үшін тұрған жерінде ұсына алады.
Егер төлем жасаушы өзінің ... ... ... ұстаушыға немесе
қол қойған адамдардың біріне хабарласа, онда ол олардың ... ... ... ... өз ... ... болып саналады.
Аударма вексель бойынша төлем толықтай немесе вексель сомасың бір ... ... ... ... ... ... ... етуді үшінші адам
немесе типті вексельге қол қойған адамдардың бірі бере ... ... ... ... ... ... беріледі. Аваль
берілген орын көрсетілсе, онда ол жеке актімен де берілуі мүмкін. Ол «аваль
деп есептелсін» ... ... ... ... ... бар ... ... білдірсе, онда оған аваль берген адам қол қояды.
Аваль үшін төлем жасаушы ... ... ... ... ... ... вексельдің бет жағына авальшының қойған қолы жеткілікті. Авальда ол
кімнің есебінен берілгені көрсетіледі. Ол ... ... ... ... үшін ... деп есептелінеді.
Авальшы ол үшін аваль берген адаммен бірдей ... ... ... ақы ... отырып, авальшы кепілдік берген адамға қарсы және
аударма вексельге байланысты осы ... ... ... ... адамдарға
қарсы вексельден туындайтын құқықтарды иеленеді.
Аударма вексель ақы ... үшін ... ... кейін бір
уақытта; вексель жасалғаннан кейін белгіленген бір ... ... ... өзге ... ... төлемнің бір ізде мерзімдерін қамтитын
аударма вексельдер жарамсыз болып табылады. ... ... ... ... ... Ол ... күннен бастап бір жылдың ішінде төлем
жасауға ұсынылуы мұмкін, ... ... ... бұрын төленуін талап
етуге болмайды. Мұндай жағдайда ұсыну мерзімі осы мерзімнен бастап ... ... ... бір ... ... ... вексель бойынша төлем
мерзімі не акцептелген күнімен , не қарсылық ... ... ... білдіру болмаған жағдайда күні койылмаған акцеп ... ... ... үшін ... мерзімнің соңғы кұнінде жасалған
болып есептелінеді.
Мерзімі белгілі бір күнге немесе жасалғаннан кейін ұсынғаннан кейін
белгілі бір ... ... ... вексельді ұстауышы вексельді төлеу
кұнінде, не келесі екі ... ... ... ұсынуға тиіс. Аударма
вексельді есеп айырысу палатасында ұсыну төлемге ... ... ... ... ... бөліп төлеуден бас тарта ... ... ... ... ... өз тәуекелділігіне алады.
Вексель ұстауышылар индоссанттарға қарсы ... ... ... төлем мерзімі жеткен кезде де және одан бұрын да сата ... ... ... ... ... бас тартқан орын алса;
2) егер де төлем жасаушы вексельді акцептегені немесе акцептемегеніне
қарамастан банкрот деп танылған ... онда ... ... ... оның ... сот аныктамасы да немесе оның мүлкінен өтем алу
нәтижесіз болмаған ... ... ... ... ... ... бойынша банкрот деп
танылған жағдайда.
Вексель бойынша жасалатын төлем мен ... үшін ... ... ... ... вексель бойынша төлем мерзімінен кешіктірілмей
ұсынылуы мүмкін.
Акцепт немесе төлемнен бас тарту ( акцептемеуге ... ... ... ... ) ... ... ... расталанады.
Вексель беруші аударма вексельнінің мәтінінде көрсеткен ресми
қарсылық білдіруден басқа қарсылық білдірген кезде ... қолы ... ... мүмкін.
Акцептеуге қарсылық акцептке ұсыну үшін белгіленген мерзімдерде
жасалуы керек. Акцепттеуге қарсылық білдіру ... ... және ... тағы да ... қарсылық білдірен босатады. Бірақ бұл қарсылық
алдын ала тіркеуден өту керек, ... оның күші ... ... ... ... ... ісі ... еместігі
байкалса, тіпті оның үшінші адам арқылы өтеулуі бола тұрса да; ... бір ... ... соң, яғни ... кезде төленуге жататың вексель
болса да, оның акцептелуіне тыйым салынады.
Төлем жасаушы оның вексельді акцептегеніне немесе ... ... деп ... , ... ... ... ... вексель бойынша банкрот деп таңыған жағдайда, вексель ... ... ... асыруы үшін оның банкрот деп танылғаны туралы сот
шешімен ұсынуы керек.
Вексель ... ... ... және ... ... ... ... жасамайтыны туралы қарсылық білдірген күннен
кейінгі төрт ... ... ... ... ... деп хабарланған
жағдайда , онда оның қабыл алынуы мүмкін. Әрбір индоссант хабарлама ... ... екі ... ... ... , өз индоссантына, одан әрі вексель
берушіге дейін хабарлауға ... ... ... мерзімдер алдынғы
хабарлама алынған сәттен бастап жүре бастайды.
Акцептемеу немесе төлем жасамау ... ... ... ... бұл ... ... бойынша міндетті барлық адамдарға
вексельдегі не қарсылық білдіруді талап ... ... ... ... ... ... хабарлама жібере отырып, оларға ескерту жасайды.
Мұндай хабарлама жөніндегі шығыстар қарсылық жөніндегі шығындарға қосылады.
Вексель беруші индоссант немесе ... ... ... және
қол қойылған «шығынсыз айналым», «қарсылықсыз» деген немесе ... ... ... ... ... оның ... ... төлем жасамауға қарсылық білдіру құқығын жүзеге асырудан босатады.
Бірақ вексель беруші енгізген сөзден (ескертуге) қарамастан,вексель ... ... онда ... ... ... шығындар оның өзіне
жатқызылады.Егер ескертпе индоссант немесе ... ... ... ... ... ... өз ... қойған барлық
адамдардан талап етіледі. ... ... ... акцептеуші,
индоссанттаушылардың барлығы немесе онда ... ... ... ... ... ... ... болып табылады.Вексель ұстаушы осы
адамдардың әрқайсысына жеке-жеке және барлығына бірдей талап қоюға ... ... өзі ... (иск) ... ... ... аударма
вексельдің акцептелмеген немесе төленбеген сомасы, процентімен қоса, егер
олар белгіленген ... ... ... ... Республикасының Ұлттық
Банкі белгілеген қайта қаржыландыру мөлшерлемесі бойынша өсім сомасын ала
алады; қарсылық ... ... ... ... ... кезінен
бастап талап ете алады.
Бұған қоса талап қойған вексель ... ... қою ... ... 0,01 ... ... комиссиондық шығындарын да енгізе алады.
Егер талап төлем мерзімі ... ... ... онда ... сомасынан
есептік пайызы бойынша ұсталады. Бұл есептік пайызы вексель ұстаушы тұратын
жердегі талап қойылған ... ... ... ... бойынша (банкі
бағасы бойынша) есептеледі.
Аударма вексельге ақы төлеген тұлға оның алдында жауап ... ... өзі ... ... сомасын;
- аталған сомаға Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі белгілеген қайта
қаржыландыру мөлшерлемесін;проценттерді;
- өзі ... ... ... ете ... ... ақы ... тұлға талап ететін сомаға қоса 0,05 пайызда
үстеме (комиссиондық) төлем ... ... ете ... де ... ... ... ... онда вексель ұстаушы оған өз
есебінен бірнеше дна беруді талап ете алады. Бұл үшін ол ... ... және сол ... ... ... ... ... жавсай
алады.Индоссантар жаңа даналарын индоссаменттерге қайта шығарып беруге
міндетті.
Қазақстан Республикасының аумағындағы ... және жеке ... жай ... ... ... есеп айырысуда пайдалану ға ... ... ... ... ... және ... ... вексель айналымы
туралы» Заңға қайшы келмесе болғаны.
Сатушы сатып алуға ұсынатын төлемнің мерзімін ... ... ... ... айналымы туралы» заңында белгіленген
талаптарға ... ... ... Чектермен есеп айырысу.
Есеп айырысу чегі - чек берушінң шотынан ... ... ... ... банкіге жазбаша түрде тапсырма. Біз ... ... ... ... одан ақша алу процесі тездетіледі.
Чектер лимиттік және лимитсіз кітапшалардың чектері болып бөлінеді.
Лимиттік кітапшалардың ... ... мен ... және ... үшін есеп ... ... ... лимиттің сомасы мен
оған белгіленген мерзімі көрсетіледі.
Лимитсіз кітапшалардың чектерін ... ... ... ... несиені қолданатын кәсіпорындар ... Олар ... ... Олар ... ... ... стансасына дейін жүктеррді
тасымалдау үшін темір жол тарифінің сомасына сәйкес темір жолдың ... ... ... ... ... есеп айырысу. Есеп айырысудың бұл нысаны бойынша шоттың
иесі (чек беруші) ... ... ... ... (чек ... ... ... бір сомасын аудару жөнінде өзіне қызмет ... чек ... ... ... ... ... өнімдер, кәрсетілген қызметтер үшін есеп
айырысқанда және ... ... ... есеп ... ... басқа жағдайларда қолданылады. Чек ... ... ... ... ... Лимиттелген чек кіталшасы ... ... ... депоненттеуге арналған, субъектінің шоты ... ... ... ... қол ... ... бар адамдардың
қолы қойылған төлем тапсырмасы мөртаңбасы қойылып, оған қоса беріледі. Чек
кітапшасының ... чек ... ... алатын және банк төлеуге тиіс шекті
соманы ... Ол банк ... ... кем ... ... ... бірақ
тауарлар мен қызметтерді төлеуге арналған қаражаттардың ... ... көп ... да мүмкін.
Чектермен есеп айырысу есебі активтік 1070 -"Чек кітапшаларындағы ақша
қаражаттары" шотында жүргізіледі.
1. Лимиттелген чек ... онда ... ... ... ... Д-т 1070 К-т 1040, 1050, 3010
2. Банктен алынған чек кітапшалары бойынша сомалар
субъект берген чектердің төленуіне қарай ... ... яғни ... өзге де ... ... ... өтеу сомасы Д-т 3310, 3440 К-т 1070
3. Пошта-телеграф шығындары чекпөн төлеиді Д-т 7440 К-т
1070
4. ... ... ... үшін жол жүру билеттері
сатып алынады Д-т 1250 К-т 1070
5. Чек ... ... ... ... ... ... есептелді Д-т 1040, 1050, 3010
К-т 1070
1070-шоттың кредиті бойынша және ... ... ... ... банк ... ... № 3 ... (кредитінде)
көрсетіледі.
Есеп айырысу чектер кітапшасын алу үшін дағдылы чек кітапшасын ... ... ... ... ... Одан ... есеп ... чектер
бойынша шығыс ету үшін арнайы шотқа есеп айырысу шотынан белгіленген сомасы
аудару нұскауымен банкіге төлем ... ... ... құндылықтарды сатып алу тапсырылған ... есеп ... ... кітапшасы мен оны пайдалану үшін типтік
үлгідегі сенім хат беріледі.
Қазіргі уақытта ... ... ... көбеіп кетуіне байланысты
елімізде чектердің жүруі уақытша тоқтатылып тұр.
Чек беру төлемді жүзеге асырудың бір тәсілі ... ... онда ... ... аттас төлем құжатын ұстауға беру жолмен жасайды. Чек беру ... ... ... ... ақшалаай міндеттемесін ... ... ... ол соны ... болса да. Аталған міндеттемені орындау тек
чек бойынша ... ... ... ғана болады. Чектер жабылатын және
жабылмайтын болып бөлінеді. Біріншісі- депозиттермен ... ал ... ... ... Бұл кезде чектердің төленетіндігі жөнінде
банктердің кепілдік беруі мүмкін, оның ішінде ... ... ... ... ... ... банк пен чек ... міндеті мен құқығы,
чекті қолдану туралы жасалған келісім- ... ... ... яғни ... ... банк өз клиенттеріне чек берушіге чегін төлеуді, яғни ... ... ... ... ал ... өз ... ... ережелерін сақтауға міндетті. Чек ұстаушылардың құқығы чек
берушіден ... ... ... бастап пайда болады.Чектерге, есеп айырысу
шотының төлем құжаттарына кітапша иесінің мөрінің ... ... ... ... ... ... ... жазылғандарды түзету және өшіруге
болмайдщы. Егер чекті толтыру кезінде қателіктер жіберілсе, онда чекті және
чектің түбіртегінде ... ... деп жазу ... ... ... ... қолы қойылады.
Чекті чек ұстаушыға төлеуге чек жазылған күні қабылдайды және төлеуге
қабылданған күннің ертеңіне чек ұстаушы ... ... ... ... тиіс. Чек кітапшпсынан алынған чектің күшінде боуы ... ... ... ... 10 ... аспайды.
Банк чек берушіден қабылдамауына болады, егер де мынадай жағдайлары
анықталса:
- егер же жазумен жазылған ... ... ... ... ... ... өтіп кетсе;
- төлем құжаттарында жасанды жазулардың белгілері бар болса;
- чектің қорғалу денгейі оның талабына сай келмесе ... ... кем ... ... ... көрсетілген реквизиттер қате болса;
- чектегі қойылған қолда үлгі ... ... ... ... келмесе;
- чектің жабу сомалары жеткілікті болмаса;
- чектің басқа да дефектілері бар болса.
Дефектісі бар ... чек ... ... ... қайтарылады.
Чектердің дефектілері табылса, банктің бас бухгалтері ол ... ... ... ал олар ... ... өнделуін тез арада тоқтатады.
Бұндай дефектісі бар чектерге акт ... ол акт төрт ... ... - банкте қалса;
Екіншісі - көшірмесімен бірге ішкі істер орғандарына беріледі;
Үшіншісі – ... ... ...... ... ... ... өтіп кеткен чек кітапшалары пайдаланбауына байланысты чекті
беруші банкке қайтарылады.
1.3 Төлем карточкарының есебі
Инкссациялау шығындарын ... ... ... ... ... кез ... нүктесінен тез автоматталған ақша аударымын
жасау мақсатында төлем карточкаларын пайдаланады.
Төлем қарточкалары- ақша қаражатына электрондық ... ... ... ... арқылы қол жеткізу, ондағы ақпараттар валютаны айырбастауға,
қолма-қол ақшаны жасауға мүмкіндік береді.
Төлем карточкалары: дебеттік, ... және ... ... ... қаржы-шотындағы ақша сомасың шегінде оның
ұстаушысына ( иесіне) төлем ... ... ... және оны ... ... банк ... қаржы қөлемінде төлей алады.
Кредиттік карточкалар бойынша банк берген қарыз сомасының шегінде
оның ұстаушылары төлем ... ... ... ... іс-сапарының шығыстарын төлеуге, офистік,
үстеме шығыстары үшін корпоративтік төлем карточкаларын ашуына ... ... ... да ... ... ол ... банк пен ... тұлғалардың арасында жасалған ... ... ... ... көптеген елдерінде ол қазіргі шақтың қаржылық
тегігі (инструменті)ретінде 2 млн. ... ... жүр. 30 ... ... ... Viza және Master Card халықаралық карточка ... ... ... ... оны 14 млн. ... ... карточкалары
ретінде өздерінің күнделікті оміріне пайдаланады. ... ... ... ... ... клубтар, аяқ киім
сататын дүкендер т.б. жатады.
Қазақстан Республикасының аймағында Ұлттық банкінің лицензиялауымен
шығарылған төлем карточкалары ... ... ... көрсеткіштерден тұрады:
- төлем карточкаларын берудің жағдайы;
- төлем карточкаларымен жасалатын төлем ... және оның ... ... карточкаларын алған тұлғалардың тізімі;
- төлем карточкаларын қайтарып алудың және тоқтатудың (блокирования)
жағдайы;
- төлем карточкаларының әрекет ету ... ... ... мен міндеттері;
- тараптардың жауапкершілігі.
Қазақстан Республикасының аймағында төлем карточкалары теқ
теңгемен төленеді.
Төлем карточкаларымен ... ... ... ... ... ... ... керек. Авторизация процесі автоматталған тәртіпте немесе
телефон байланыстары арқылы жүреді.
Төлем құжаттары эквайерге көрсетілген қызметке немесе сатып ... ақша ... ... ... Қолма-қол ақша алған кезде төлем
құжаттары карточка ұстаушыларға төлемдердің ... ... банк ... ... ... толтыру туралы нұскау береді.
Төлем карточкаларымен операцияларды жүзеге асыру кезінде міндетті түрде
не қағаз, не электрондық нысанда ... онда ол: ... ... ... ... ... Республикасында тауар мен қызметін төлеу үшін төлем
карточкасының пайдаланғаны ... ... ... ... ... екі ... сауда чегімен расталуы ... Слип үш ... ... ... ... ... ... карточка иесіне беріледі.
Слип нысаны мынадай болады:
| ... HOTEL |
| ... ... |
| ... ... STR 34 |
| |MOSKOW |
| ... BO 940 |
| ... R007726 ... үйде ... үшін ... |**** VIZA**** ... ... төлем құжаты |4273 6200 8915 9591 |
| |05|02 (D) |
| |SALE OFFLINE |
| |AMOUNT: RUR 16788.15 |
| ... |
| |HKTFSE DEBIT MY ACCOUNT |
| ... ... |
| |AUTH CODE : (5) 030641 |
| ... 01:39** ... ... келесі реквизиттерден (көрсеткіштерден) тұрады:
- төлем құжатының нөмірі және жазылған күні, айы, жылы;
- операцияны ... ... ... ... ... және ... карточка төлемінің реквизиті;
- төлем сомасы;
- төлем валютасы.
Төлем құжаттары (слип) төлем карточкаларын ұстаушылардың ... ... ол ... олар ... ... ... ... құжаттарын жөндеуге, өшіруге рұқсат етілмейді.
Сауда чегі – төлем карточкасын жүзеге асыру кезінде жасалады, яғни
төлем ... ... соң ... ... ... ... да) және ... міндетті реквизиттерден тұрады:
- құжат нөмірі және оның ... ... айы және ... ... ... ... ұйымның атауы (коды, идентификаторы);
- төлем сомасы;
- төлем карточкаларының реквизиттері.
Төлем карточкадан қолма-қол ақшаны алған ... есеп ... ... ... берген сияқты рәсімделеді,операциялар одан әрі ... ... ... ... ... табады.
Мысал. Қолма-қол ақшаны және оны ... ... ... ... да шығындарын қысқарту мақсатында ... ... ... ... ... ... ... пластикалық карточканың,яғни төлем карточкаларының бірқатар
артықшылықтары бар: ... ... ... үшін ... ынғайлы; сауда
ұйымының тауар айналымын ... банк ... ақша ... ... ... ... осы артықшылықтардың бәрі бухгалтерді
қуантып отырған жоқ, ... жаңа ... ... бұл түрі – ... ... ... ақшасыз есеп айырысу есем
екенін , демек кассир – операционист кітабында ... ... сома ... ме ... оның ... ... кәсіпорын кассасына
өткізілген сомаға сәйкес келмеуіне бола ма? ... ... ... ... де ... ... ... карточкалары пайдаланылатын қолма-қол ақшасыз есеп
айырысулар банкпен, есеп ... ... ... ... шартқа
сәйкес ережелер бойынша жүзеге асырылады. Кәсіпорын банкпен шарт жасасқан
кезде тауардың өткізілуін немесе ... ... ... ... ... ... беретін бірқатар пункттерге назар аудару
қажет:
1) жүзеге асырылған транзакцияларға қалайша есеп ... ... ... ... ... қаншама уақыт ішінде тапсыруы
қажет;
3) сатып алушы тауарды транзакция жүргізілгеннен кейін ... ... ... ... мен банк арасында есеп ... ... ... есеп ... ... ... үшін терминал мен импрентер қалайша
орнатылады және бағдарламамен қалайша жүктемеленеді;
5) РОS – терминалдарға тараптардың қайсысы техникалық күтім ... ... ... кім ақы ... ... материалдарына не жатады және сол материалдарды кім сатып алады
немесе кім ақы төлейді;
7) Шартта өзара есеп ... ... ... көрсетілген бе және
олар қандай құжаттармен жүзеге ... Банк ... үшін ... ... ... және ... ... (сауда жасаушы кәсіпорыннан ба немесе сатып алушыдан ... ... ... үшін сомалар банктің есеп айырысу шотына түспеген
жағдайда не істеу керек.
Әдетте, жабдықты сатып алу мен ... және ... ... , ... –ақ оның ... ... ... алады және шартқа сәйкес
сауда жасайтын немесе қызмет көрсететін ұйымның ... ... ... ... ... ... ... ережелеріне үйрету мен
дауысты және электронды автоландыру кезінде транзакцияны ... ... ... қызмет көрсету тәртібі;
- кәсіпорын қызметкерлеріне жабдық орнатылатын жерлерде ... ... ... де ... алады.
Қолда бар қаражат қозғалысын есепке қоюдағы проблемалар ... ... ... ... аппаратқа жалғастырылған және
тауарды сканирлеу және транзакция жүргізу кезінде сатып алу сомасы слипте
де, кассалық аппаратта да ... ... осы ... ... ... аяқ кезінде операторлар тәуліктік есепті ... да ... да ... ... де есеп ... Салық кодексінің 546-бабының 1-тармағына
сәйкес Қазақстан Республикасының аумағында сауда операцияларын жүзеге асыру
кезінде немесе қолма-қол ақша, банктік ... ... ... ... ... ... есеп ... міндетті түрде фискальдық жады бар
бақылау-касса машиналарын (бұдан әрі - БКМ) ... және ... ... ... ... ұйымдар өз қызметкерлеріне еңбекақы төлеуді жалақы
жобасы бойынша жүргізеді. Бул ретте ... ... үшін ... ... ... ... қажеті болмайды, өйткені банк
мекемелерінің жұмыс режимі біздің көптеген ... ... ... ... ... ... банктері пластикалық карточка үстаушыларды
жалақы жобасының шеңберінде кредиттеуді жүргізе бастады. Қарыз айлық жалақы
со-масының 70-80% шегінде беріледі.
Сөйтіп, біз пластикалық ... ... ... ... ... ... ... басшылығына риза екеніне көз жеткіздік,
бірақ ол үйым бухгалтериясы үшін ... ... бар ... ... және бұл барлық қызметкерлер карточкалық
жүйе бойынша есеп айырысуға көшірілген кезде бірден байқалады: инкассация
шығындары мен ... ... ... беру ... өзі ... ... беру уақыты қысқарады және сонымен бірге кассада қолма-қол ақшаның
үлкен сомасын үстамау мүмкіндігі туындайды. Бір ... ... ... болса, олардың орналасқан жерлеріне ... ... ... беріледі, депоненттеу қажеттілігі жойылады және бұл
орайда төлемдер бойынша толық ... ... ... ... - ... арқылы есеп айырысу.
Төлем талап-тапсырмаларымен есеп айырысу. Мүндай нысан ... ... ... ... ... ... - тапсырмасын ресімдейді де, оны
төлеушіге ... Ол ... ... кейін төлем жайында шешім
қабылдайды. Төлеуге шешім қабылдағаннан кейін төлеуші оған қол ... ... және оны ... ... ... ... банкі ақшаны оның есеп
айырысу шотынан есептен шығарады және оны жеткізушінің шотына есептеу үшін
соның ... ... ... шығарылған және есептелген сомалардың
бухгалтерлік жазбалары есеп айрысу шотынан банк ... ... ... ... ... ... жұмысты орындағанда, қызметі
көрсеткенде бенефициарлардың ақшаны төлеушіге жіберген талабы болып
табылады.
Бенефициар төлем ... ... ... және ... талап
тапсырмалар белгіленген бланктердің нысанында ... ... ... реестрмен бірге бенефициар - банкісіне
ұсыныады, ал ... ... ... ... ... талап-тапсырманы ақша жіберуші банкке бағыттайды.
Егер де бенефициарға қызмет көрсететін де, ақшаны жіберуші де бір банк
болса, онда ... ... ... ... ... ... ... жіберушінің банкісіне ұсынылады.
Егер де төлем талап-тапсырманы орындау үшін қажетті ақша ... онда ... ... ... ... және ... мерзімі
бөлініп төленуі мүмкін. Сондықтан алушы – банк тек акциптелген немесе
акцептті қажет ... ... ғана ... ... туралы төлем талап-тапсырманың бет жағына белгі соғады.
Төлем ... ... ... ... ақы ... бас ... ол ... оған қызмет көрсететін банкке үш күннің ішінде хабарлайды.
Талап-тапсырма ... қоса оған ... тиеу ... ... ... ... ... бірге тіклей жабдықтаушыға (өнім
берушіге) қайтарылады.
1.5.Төлем тапсырмаларымен есеп ... ... – ол ... ... ... жеткізушілер, салық
органдары және басқа ұйымдарға аудару туралы тапсырма. Бухгалтер ... пен ... ... ... дана бойынша басады.
Онда төлеуші мен оның банкісінің, ... мен оның ... ... мен тағайындалуы көрсетіледі. Банктің қызметкері төлем
тапсырмасын орындауға қабылдап алып, оның ... ... ... ... ... ол ... есепте бейнелеу үшін бухгалтерге қайтып береді. Басылған,
бірақ, банкіге өткізілмеген төлем тапсырмасы он күн ... ... ... тапсырмасымен есеп айырысу тауар-көліктік немесе тауардың
босатылуын немесе қызметтің көрсетілуін растайтын өзге ... ... ... ... ... ... алынған тауарлар мен қабылданған қызметтер
үшін, сондай-ақ тауарлық емес операциялар бойынша жүргізіледі.
Төлем тапсырмалары:
1. Мерзімді (төлем өнімді ... ... ... ... ... ... Мерзімнен бұрын (алдын ала төлем).
3. Кейінгі қалдырылған болуы мүмкін.
Төлеуші болып кәсіпорынның есеп айырысу шоты ашылған банк ... сол ... ... ... мен оның есеп айырысу шотының нөмері
көрсетіледі.
Төменде біз ҚР – ы ... ... ... банкіге берілген кодын, ал
«дебет» бағанасында - ҚР ҰБ - дегі есеп айырысу шотының шифрін ... ... ... ... ҚР ... банкінің коды (МФО «межфилиальные
обороты - филиалдар арасындағы айналымдар»), ал ... ...... ... ... корреспонденциялық шоты көрсетіледі.
Аударылатын қаржы көлемі бас әріппен сөз түрінде басылады. Оның
сандық ... ... оң ... ... ... ... тағайындауы көрсетіледі, басшы мен бас
бухгалтердің қол таңбаларымен қоса ... мөрі ... ... онда ... ... ... пайдасына
ақшаны жіберушіге қызмет көрсетенін банк алушының ақшаны аударғаны туралы
тапсырмасы болып табылады. Қызмет пен ... және ... өтеу ушін есеп ... ... сондай ақ қызмет пен тауарға
алдын-ала ... ... ... аванстық төлемдер жасаға кезде төлем
тапсырмаларын пайдаланады.
Төлем жасаушы банкке белгіленген ... ... ... ... ... қоса ... ... банктің талап етуі
бойынша салынатың салықтың шот-фактуралары және ... ... ... да ... ... ... Төлем тапсырмалары жазылып
берілген күннен бастап 10 күн бойы күшінде болады (жазылған күні ... ... ... төлем жасаушының шотында қаражат болғанда
ғана орындауға қолданылады.Төлем құжаттарын электронды түрінде де, қағаз
ретінде де ... ... Бұл ... данасын әрбір банк өздері дербес
анықтайды. Негізінен алғанда, олар екі данада толтырылады, біріншісі банкте
қалдырылады да, оның ... ... ... ... ... ... яғни ақшаны жіберушіге қол қойылып, штамп ... ... ... кезінде келесі реквизиттері
(көрсеткіштері) көрсетіледі:
- төлем тапсырманың нөмірі;
- төлем тапсырманың жазылған күні;
- жеке ... ... ... коды (ЖТК немесе ИИК)
- жіберуші мен бенефициардың банкі шотындағы нөмірі;
- бенефициардың коды (БК немесе КБе) және жіберушілердің коды (ЖК немесе
КОд) – бұл ... екі ... ...... ал ... – экономиканың секторын көрсетеді;
- бенефициар – аудару жасалған ақша кезде қаражатын алушы;
- ... – банк ... ... ... оның ... ... ... – бенефициардың пайдасыа келіп түскен ақша
қаражатын қабылдайтын банк жіберушімен ... ... ... жіберушілердің теңестірілген немесе теңдестірілген (иденфикациялан-
ған) банктік коды (ЖТБК немесе ИИК) – филиаларалық айналымдар-дың ... ... ... ... ... коды – ҚР ҰБ нормативтік – құқықтық актісімен
белгіленген және соңын негізінде төлемдерді ... ... ... ал ол үшін ... ... ... бюджеттік классификңациясының (жіктемесінің) коды – салықтарды кері
қайтаруда қойылатын код;
- валюттілген күні – ақша ... ... ... ... ақша ... ... күні ... жасаушының ынтасымен
анықталады.
Төлем құжатына кез келген жөндеудің түрін жасауға рұқсат етілмейді.
Шаруашылық жүргізуші субъектілердің арасындағы жасалған ... ... ... ... мерзімді, мерзімінен бұрын және мерзімі кейінге
қалдырылған болып бөлінуі мүмкін деп айта кеттік.
Жедел ... ... ... ... ... жүзеге асырылады:
аванстық төлем, яғни тауар ... ... ... кейін,яғни
тауарлар үшін шоттарды тікелей акцептеу жолымен; ірі мәмілелер кезіндегі
ішінара төлемдері.
Субъектілер: жеке ... ... ақша ... (зейнетақы,
алимент, жалақы, іс – сапар шығындары,авторлық ... ... ... ... төлеуге арналған, банк мекемелерінде ... ... онда ол ... банктің сондай-ақ егер қаражат шотқа
аударылуға тиіс ... онда ол ... ... аты мен нөмірін
көрсетеді. Тапсырмаға қаражат алушылардың тізбесі қоса беріледі, онда кім,
қандай ... ақша ... ... Байланыс қәсіпорындары
кәсіпорындарға жолданған әрбір ... ... ... ... ... сомасына төрт дана етіп жазылатын төлем құжаттары ... ... ... ... ... ақшаның есебі
Қолма-қол ақшаларды қабылдау, сақтау және жұмсау үшін ... ... ... ... - бұл ... қол ақшалар мен өзге
құндылықтарды қабылдауға, беруге және уақытша сақтауға ... ... ... ... ... операцияларының есебі ҚР Ұлттық
банкі Басқармасыиың 1993 ... 23 ... № 24 ... ... х/ш ... операцияларын жургізудің уақытша тәртібіие" сәйкес жузеге
әсырылады.
Касса операцияларын орындау кассирге жүктеледі. Ол ... ... ... да ... толық материалдық жауапкершілік шарты
жасалады), ережелерді мүлтіксіз орындауға ... ... Ол ... ... ... ... ... тиіс. Осыдан кейін ғана оның
материалдық толық жеке дара жауапкершілігі ... шарт ... ... ақы мен ... жа ... беру үшін ... ... жазбаша
бұйрығы бойынша басқа адамдар тартылатын болса, онда бұлардың материалдық
толық жеке дара жауапкершілігі туралы олармен де ... ... ақша ... банк ... ақша ... бойынша алады.
Кассалық ордерлер кассадағы ақшалай операциялар бойынша негізгі ... ... ... ... қол ... ... ... бас
бухгалтер немесе ол өкілеттік берген түлға қол қойған КО № 1 ... ... ... ... ... ... қол ... кассадан беру
КО № 2 нысаныидағы шығыс касса ордері бойынша ... ... ... ... ... қойылып, тиісті түрде ресімделген құжаттар (төлем
ведомосі, қолма қол ... ... ... ... ... ... ШКО-
не бас бухгалтер мен басшының қолы қойылған болу керек, Егер ШКО ... ... ... ету ... ... колы болса, онда оның ШКО-де
оның қойған қолының ... ... ... ... ... (ККО) мен оның ... ШКО мен оны алмастыратын
құжаттар сиямен немесе қаламсаптың сиясымен айқын және тусінікті жазылуға
немесе машинкалармен басылуға ... Бұл ... ... ... ... ... ... жасауға болмайды. Кассалық ордерлер бойынша
ақшаларды қабылдау және беру тек олар жасалған куні жүргізілуі мүмкін.
ККО мен ШКО кассаға берілгенге ... ... ... және ... ... тіркеу журналында (КО № 3 ... ... ... кейін ордерлерге кассир қол қояды, ол оған қоса
берілген құжаттар ... ... ... куні ... ... ... қаражаттарының келіп тусуі мен ... ... ... кассир КО №4 нысанындағы касса кітабына жазады. Ол тесіліп
байланған, нөмірленген және мөрленген болуға тиіс. Ондагы парақтардың саны
басшы мен бас ... ... ... болу ... Жумыс
күнінің соңында кассир күн бойындағы операциялардың ... ... ... да, кассада келесі күнге қалатын ақша қалдығын шығарады. Касса
кітабындағы жазулар кешіру қағазы арқылы 2 ... ... ... ... ... және ... есеп ... қызмет
етеді. Егер кәсіпорында аздаған касса операциялары ... ... есеп беру ... ... бір рет ... ... ... есептеме деректерін бухгалтерия қызметкерлері тексереді.
Кассада алушының ШКО қолхатымен немесе ... ... ... ... ... бул сома ... болып саналып, кассирден
өндіріліп алынады. Егер қолма қол ... ... ... ... ... кассаның артық ақшалары болып саналады және субъектінің ... ... ақша ... ... бары мен қозғалысын
есепке алу ушін активтік 1010, ... ... Бұл ... ... ... ... түсуі, кредиті бойынша - ... ... ... есеп ... кассадағы есебіне үқсас
жүргізіледі, бірақ ККО-де, ... және ... ... ... ... және ... баламасындағы сомасы көрсетіледі.
Валюталық касса үшін жеке кассалық кітап ашылады. Шетелдік ... қол акша ... ... ... ... ... ... номиналы бойынша жинақтауға "Кәсіп-орынның валюталық ... есеп ... ... ... Ол ... ... талдамалы есеп пен теңгедегі жинақтамалы есептің арасындағы
аралық буын ... ... ... ... жағдайда көлік пен байланыстың
объектілері 1010-шотта мынадай ... аша ... 1010/1 - ... 1010/2 ... ... атап ... ... операциялар есебі 1010 « Кассадағы
қолма-қол ақша» бөлімшесінің активті жинақтаушы ... « ... ... ... ... ... ... және 1020 -
« Касссадағы шетелдік валюта түріндегі ... ... ... ... ... және ... ... өзен өткелдерінің кассасындағы билет және багаж ... мен ... ... ... ... ақша
қаражаттарының қолда бары мен қозғалысы 1010/2-шотта ескеріледі.
1010-1020-шоттар бойынша шаруашылық операциялары
1. Кассаға сатып ... мен ... ... ақша ... ... 1010,1020 К-т 1220
2. Вексель бойынша түсті Д-т 1010, 1020 К-т ... ... ... ... келтірілген залал үшін жұмсалмаған ... ... ... Д-т 1010, 1020 К-т ... ... кәсіпорындардан және езге серіктестіктерден берешектің түсуі Д-т
1010, 1020 К-т 2120 -2140
5. Банк ... ... қол ... ... (чек ... ... ... К-т 1050,1040
Қолма-қол ақшалардың құрылтайшылардан тусуі Д-т 1010, 1020 К-т ... ... қол ... алынды Д-т 1010, 1020 К-т 4020,4030
Жалдық ақы, байланыс қызметі түсімдері және осы кезеңде басқа да
төленгендер Д-т 1010, 1020 К-т ... ... ... ... ... қол- ақшаға сату Д-т
1010, 1020 К-т 6010
6. НҚ, МЕА, БҚ ... қол ... сату Д-т 1010, 1020 К-т ... Акциялар бойынша дивидендтер келіп тусті Д-т 1010, 1020 К-т 6110
8. Оң бағамдық айырма Д-т 1020 К-т 6250
9. ... ... ... ... айыптары Д-т 1010, 1020 К-
т 6130
10. Есеп беретін сомалар кассадан берілді Д-т 1251 К-т 1010, ... ... ... ... ... Д-т 1620 К-т ... Болашақ кезеңдер ушін төленген жалдық төлемдер Д-т 1620 К-т 1010,1020
13. Аванстар берілді Д-т 1610, К-Т 1010, ... ... ақша ... ... өткізілді (қолма-қол салуды мәлімдеу
бойынша) Д-т 1050, 1040 К-Т 1010, 1020
19. ... ... Д-т 4020 К-т 1010, ... ... ... Д-т 3520, К-т 1010,1020
21. Жөткізушілердің, мердігерлердің шоттары қолма қол
ақшамен ... Д-т 3310 К-т ... ... ... Д-Т 3350, К-Т ... ... бағамдық айырма Д-т 1620 К-т 1020
24. Кассаға тугендеу ... ... ... ақша ... ... Д-т 1260 К-т 1010, ... ... адам анықталмаса немесе сот оны өтеп беруден бас тартса Д-
т 7210 (7410) К-т 1260
б) егер кінәлі адам ... Д-т 1250 К-т ... ... ... ... қолма-қол ақша» есебі Қазақстан
Республикасының Ұлттық банкісі бекіткен ... ... ... ... ... (24 БЕС).
Кассаға ақша қабылдау кассаның кірісі ордерлері бойынша ... оған бас ... мен ... қол ... ... ақша ... жеке
немесе заңды тұлғаларға бас бухгалтер мен кассир қол ... ... ... ... ... ... ... қабылдаған кезде
кассир « Төлем таңбаларын анықтау ... ... ... ... ... теңге сомасы жазумен жазылып, тиын сандармен жазылады.
Кассадан ақша беру ... ... ... ... басшы мен бас
бухгалтер қол ... ... ... ... ... ... жазылған өтінішпен, шоттармен және басқа да құжаттармен рәсімделеді.
Егер касса шығыс ордерлерін қоса ... ... ... ... ... қолы ... ордерге оның қолы қоюы ... ... ... ... ... ... ... ақша берген кезде кассир
алушының төлқұжатын немесе жеке басының куәлігін ... ... ... ... мен нөмерін, оны кімнің және қашан бергенін ордерде көрсетеді.
Алушы касса ордеріне қол қояды және ... ... ... - ... - сандармен көрсетеді. Толтырылған кассалық шығыс ордері жоғарыда
келтірітеді.
Сенімхат бойынша берілген ақша жағдайында касса шығыс ... ... ... ... ... ... аты мен ... аты көрсетіледі.
Егер ақша төлем мізімдемесі бойынша жүргізілетін болса, ол тізімдемеге: ... ... ... жазу жазылады. Бұл жазуды касса шығыс ордеріне
немесе ведомостқа қоса тіркейді.
Кіріс және шығыс касса ордерлері мен оның ... ... ... дәл әрі ... етіп ... ... түтікшк қаламмен жазып береді.
Жалақы, уақытша еңбекке қабілетсіздігі жөніндегі жәрдемақылар ... ... ... бойынша тартылады, оның қас бетінде ақша
беретін мерзімі мен оның ... ... ... және оған ... мен ... қол ... ақша алғаннан кейін үш төрт күн өткенннен соң, ... ... ... ... ... ... ... алмаған адамдардың аты-
тегінің тұчына төртабан соғады немесе « ... ... деп ... ... соғады, берілмеген сома төленбеген жалақы тізіиіне ... ... ... сома мен ... ... ... сома ... төлемді кассир емес, уәкілдік адам жасайтын болса, төлем
тізімдемесінде: « Тізімдеме бойынша ақша ... ... жазу ... ордерлерінде өшіріп жазуға, бүлдіруге және түзетуге жол берілмейді.
Жазылған касса ордерлері немесе олардың орнына жүретін құжаттар кіріс
және шығыс касса құжаттарын ... ... ... ... кіріс
және шығыс касса құжаттарына жеке-жеке ашылады. Онда ... ... және ... ... ... күні мен ... ... түскен және
жұмсалған ақшалардың (жалақы, сыйлықтар, стипендиялар, іссапарға төленген
жіне де шығыстар)нысыналы мақсаты ... ақша ... ... ... ... машинограмма түрінде алатын болса, кіріс
және шығыс касса құжаттарын тіркеу журналында тек құжаттың толтырыған күні,
нөмері мен сомасы ... ... ... ... ... мен беру тек ... ... ғана жүргізіледі. Ордерді алған кассир басшы мен бас бухгалтердің
қолдарын; олардың дұрныс ... ... ... ... тексеруге міндетті. Операциялар жүргізіліп болғаннан кейін ордерлер
кассир қол ... оған ... ... құжаттарға штамп басылады немесе
жазуымен: күнін,айы мен жылын көрсете отырып «Алынды» немесе «Төленді» ... ... ... есебін кассир Касса ... ... ... ... және оған ... ... ... ондағы парақтар санын
басшы мен бас бухгалтер қол қойып куәландырады.
Касса кітабының әрбір ... тең екі ... ... ... ... сызықты) кассир бірінші дана ретінде толтырады және ол ... ... ... ... ... ... арқылы бергі және сыртқы
бетін толтырады. Ол кассирдің есебі ретінде парақтың жыртпалы бөлігі болып
табылады. Касса ... ... ... жыртпалы емес бөлігінің
бет жағынан басталады. Алдын ала парақтың ... ... ... ... сай ... етіп ... қиылатын сызық бойымен қойғаннан кейін
жазу үшін жыртылатын парақтың бөлігін жыртылмайтын бөлігінің бет жағына
салып, ... ... ... ... жағынан көлбеу сызығы бойымен
жазуды одан әрі жалғастырады.
Есеп бланкісі операциялар аяқтанғанға дейін бір күн бой жыртылмайды.
« Соның ішінде жалақыға» деген ... ... ксса ... шығысқа есептен
шығарылмаған жалақыға арналған төлем ... ... ... операциялары шағын болса, онда касса есебі 3-5 күнде бір рет
жасалуы ... ... ... ақшаның кімнен алынғаны және кімге
берілгені жөніндегі құжаттың нөмері, ... ... ... ... көрсетіледі. Күн сайын жұмыс күннің аяғында кассир берілген
ақшаның жиынтығын шығарады және күн ... ... ... түзетулер енгізілуге кітапта жол берілмейді.Түзіетілулерге
кассир мен бас бухгалтердің қолы қойылуы ... ... ... ... ... ... соң оның деректері 1010 - «Кассадағы ұлттық валюта түріндегі қолма-
қол ақша» штының дебеті мен ... ... ... немесе есеп
регистрлеріне көшіріледі.
Касса бойынша операциялардың, яғни 1010 шоттың кредиты мен ... ... ... ... ... ... ... қарай жүргізіледі. Біріңғай корреспондецияланған шоттардың сомалары
біріктіріледі. Айдың аяғында есептің айдан ... ... ... ... ... ол кассирдің есебіне және Бас кітаптағы
1010 шоттың қалдығына сәйкес келуі тиіс.
Кассаға ақша кірістелігін ... 1010- « ... ... ... ... ақша» шоты ... мына ... ... « Есеп айрысу шотындағы қолма-қол ақша» шоты- кассаға есеп ... ... ... « ... және ... да адамдардың қарыздары» қызметкерлердің
есебіндегі сомалар, жалақы, жетпейтін сомалар, талан-таражға түскен сомалар
және т.б. бойынша кассаға өткізілген қарыздар;
6010- « ... ... ( ... ... түскен табыс»
6020- «Сатып алынған тауарларды сатудан түскен табыс», 6030 - « ... ... ... ... мен ... үшін қолма-қол ақша
мен есеп айырысқан кезінде.
Кассадан ақшар ... ... ... ... және ... ... дебеттеледі:
4230- « Персоналдармен еңбек ақысы бойынша есеп айырысу» шоты – кәсіп орын
қызметкерлеріне берілген еңбек ... ... - « ... мен ... ... ... шоты- кәсіаорын
қызметкерлерінің есебіне берілген сомаға;
1040- « Есеп айырысу ... ... ... ... кәсіпорнының есеп айырысу
шотына өткізілген, депозтке салынғн жалақы және басқа да ... ... ... ... ... ... ... Шетел
валютасымен есеп айырысуды жүргізген кезде субъектілер 1020- « Кассадағы
шетелдік валюта түріндегі қолма-қол ақша» ... ... ... ... ... ... ұқсас жүргізіледі, тек оның
айырмашылығы мұндай:
Кіріс және шығыс касса ордерлерінде, касса ... ... ... ... және ... ... түрінде көрсетіледі. Валюта
кассасы үшін жеке касса ... ... ... ... ... көлемде
жүргізіген кезінде жеке машиногромалардың және басқа да есеп регитрлерінің
жүргізілуі мүмкін.
Валюта түскен кезде 1020- шоты ... де және мына ... ... - « Ел ішіндегі валюталық шоттағы қорлма-қол ақша» шоты –валюта
шотынан валюта ... ... « ... тиісті қарыздар» шоты- кассаға алынған валюта түімнің
сомасына;
6250- « Бағам ... ... ... ... ... шетел
валюталарына қатысты теңге бағымынының құлдырайы жағадйындағы бағам
айырмашылықтарының сомасына;
1250- « ... мен ... да ... ... шоты-есеп бертін
адамдардың кассаға өткізілген валюта түріндегі сомаларына.
Валюта кассасынан валюта берген кезде- 1020- шот крелиттеледі ... ... ... дебеттеледі:
1250- « Қызметкерлер мен басқа да адамдардың ... ... ... ... ... ... « Ел ішіндегі валюталық шоттағы қолма-қол ақша» шоты- ... ... ... ... - « ... ... ... шығыстар» шоты- тиісті валюталарға
қатысты теңге бағымының көтерілуі нәтижесінде болған бағам айырмашылықтары
сомасына.
Ақша операциялық ... ... ... 1010- « ... ... ... ... шоты дебеттеледі және мына шоттар кредиттеледі;
6010- «Дайын өнімдер ( жұмыстарджы, қызметтерді ) сатудан түскен ... ... ... жүктер мен жолаушылар тасымалы жөніндегі
қызметтернінен түскен табыс» шоттары жіне басқа да ... ... ... ... ... ... ... шоты- сатып алушылар мен тапсырыс
берушілердің кассаға ... ... ... ... ... ... – 1010 шоты ... ал 1010 шотының « Операциялық кассадағы қолма-қол ақша» ... ... ... ... ақша ... ... фис-кальды жады бар
бақылау - касса машинасын (бұдан
әрі - БКМ)қолдану ... ... ... ... БКМ ... ... ... арқылы тауар немесе қызмет құнының
төлену фактісін растау қажеттілігі
туралы баршаға белгілі.Бұл ретте қолма-
қол ... ... ... ... ... тұтынушы қандай да бір
қызметті төлеген кезде дұкөнде жүр-
гізілсе, аталған түсімдерді БКМ арқылы
өткізу қажеттілігі туралы мәселе
туындамайды. Сұрақтар стандарттан тыс
жағдайларда ... ... ... ... ... төленөді немесе кас-
саға жарғылық капиталға салым ретін-де
қолма-қол ақша сомасы енгізілді
делік. Басқа да жағдайлар туындайды.
2.1 Есеп айырысу ... ... ... ... ... ... де, ... валютасымен де ашылуы да мүмкін.
Банк келісім бойынша ағымдағы немесе корреспонденттік шоттарын ашқан ... ... ... ... ... ... ... оның өзіне немесе
үшінші иесінің пайдасына келіп түсетін ақшаны қабылдауды, оның өзіне ... ... ( ... тиесілі ақша сомаларын аудару (беру)
жөніндегі ... ... және ... да ... түрлерін қөрсетуге өз
міндетіне алады. Банк ... ... ... келісім-шарты келесі
мәлеметтерден тұрады: (жақтардың) реквизиттері; келісім мәні немесе келісім-
шарттың жасалған нәрсесі; салық қызметі органдары берген ... ... ... ... банктің көрсететін қызметінің шарты және олардың
төлеу тәртібі. Келісімде жақтар тарапынан келісілген ... да ... ... пен ... Республикасының резиденті – заңды тұлға мен оның
жекелеген ... ... ... мен ... арасында келісім жасау
үшін: қойылған қол үлгілері және мөр ... ... бар ... ... ... келтіріліп); клиенттің салық есебіне қойылғанын растайтын,
салық қызметі органдары берген, белгіленген үлгідегі құжаты (жеке ... де ... ... ... ... және халықты әлеуметтік
қолдау бөлімі берген шаруашылық жүргізуші ... ... ... ... ... ... ретінде тіркелгендігі
жөніндегі фактісін растайтын белгіленген үлгідегі құжаты; мемлекеттік
тіркеуден (қайта ... ... ... ... ... ... үлгідегі құжаттың көшірмесі немесе оған теңестірілген құжаттың
көшірмесі; Қазақстан Республикасы заң тәртібімен бекітіліп, куәландырылған
құрылтайшылық құжаттың ... ... ... ... жинақ шоттарын ашқан кезде, банктер салымдарды ... ... ... ... ... марапаттау төлеуге
және әрекет етіп тұрған заң актілері мен ... ... және ... ... ... ... өз міндетіне
алады.
Егер де банкте шот иесінің пайдасына жаңылыс ... ... ... ... анықталса, онда ол сол ... шот ... ... ... құқылы. Бірақ бұл жағдай келісім шартта
қарастырылғаны жөн.
Банктегі шоттардың ... беру ... ... ... жүзеге асырылады. Банк шот иесіне олардың есеп ... беру ... ... ... ... егер ... ... болса, арнайы адам жумсау арқылы атқаруға ... ... ... операцияларды тоқтату (кірістерден басқа)
Қазақстан ... ... ... , шот ... ақша ... ... қою) ... алуға тыйым салу құқығы бар өкілетті
органдардың тиісті ... ... ... ... ... ... операциялардың жағ\ңартылуы осы шешімдерді ... ... ... ... жазбаша хабарландыруының немесе
қаулыларының негізінде жүзеге асырылады.
Жаңалавн ашылатын заңды тұлғалар Қазақстан республикасының ... ... ... төлегенін қуаттайтын құжаттарды ұсынуы ... ... банк ... ... оларға уақытша жинақ шоттарын ашады. Ал
мемлекеттік тіркеуден өткен соң заңды тұлғаға ағымдағы шоттар ашады.
Есеп айырысу және басқа да ... ... үшін ... құжаттар
пайдаланады.
Қолма-қол ақша жарнасына берілетін хабарлама. Шот ... ... ... ... үшін ... ... және ... ақшамен
салынатын басқа да сомалар банккке қабылдау жөніндегі бұйрығы. Хабарлама
сиямен бір дана етіп ... ... ... банк ... ... ... шығыс ордеріне қоса тіркеледі.
Есеп айырысу шоты бойынша операциялардың есебі 1040 «Есеп айырысу
шотындағы ... ... ... ... ... шоттары бойынша
банк екі дана етіп бет есебін ашады. Бірінші дана бет ... ... ... және ол бастапқы құжаттармен бірге шаруашылық жүргізуші
субъектіге беріледі, ... бет ... ... ... ... ... – нарықтық қатынастардың нығаюына, жиынтық
қоғамдық өнімнің қозғалысқа түсуіне ... ету, ... мен ... есеп ... қатынастарын өзара ынталандыруға жағдай жасау
болып табылады. ... ... ... есеп айырысудың
мынадай негізгі ... ... ... ... чектер,
аккредитивтер, төлем және талап тапсырмалары, ... есеп ... ... ... ... мен қаражатты алушының арасындағы есеп
айырысу нысаны шартпен, келісіммен немесе ... ... ... қойған қолымен және банктің «көшірме үшін» мөрінің
таңбасымен расталынады.
Көшірмедегі әрбір түзету атқарушы мен бас ... ... ... ... ... ... және банк мөрінің
таңбасымен ... ... ... қоса ... құжаттарда
көшірмеге қол қой,ан операцияны жүргізуші қызметкердің қолымен бірге штамп
және осы ... бет ... ... ... ... күні
көрсетілген календарлық штемпілі қойылуы тиіс. Көшірмелер ... ... ... қол қою ... бар ... ... ... бойынша
бекітілген мерзімде ... ... ... ... ... банк ... үшін ... жерде орналастырылған
абоненттік жәшік арқылы жіберілуі мүмкін.
Клиент өкілінің көшірмені алғаны жөнінде бет ... ... ... ... қолы болуы керек. Банк көшірмесі төменде келітіріліп
отыр.
Банк көшірмелері оған қоса тіркелген құжаттармен тексеріледі. ... ... ... ... ... ... 1040- "Есеп айырысу
шотындағы қолма-қол ақша" шоты кредитінен 1260 ... да ... ... дебетіне есептен шығарылады, ал есепке алынған сомалар
1040-шоттың дебеті және 4170- ... да ... ... ... бойынша көрініс табады.
Банкі шоттары оның иесінің өтініші бойынша жабылады.
Занды тұлға — шот иесін тарату немесе қайта ... ... ... ... ... бір ... ... ал жеке тұлғалардың шотына үш жылдан
астам кезенде ақша келіп түспеуіне байланысты банкі шоттары жабылады, ал
басқа ... оны ... ... ... ... ... кейін субъектосы жөніңде он күндік мерзім
ішінде шот иесінің банкідегі есепшоты жабылғандығы туралы хабарлама жасауы
тиіс.
Есепшоты жабылған кезде сондай-ақ иесінің аты ... ... ... — шот иесі ... ... ... ... қайтаруы
керек.
Есеп айырысу шоты бойынша ... ... ... ... ... айырысу шотындағы қолма-қол ақша" — шоты дебеттеліп, ... ... ... - ... ... валюта түріндегі қолма-қол ... шоты ... ... ... ... және ... ... ақы сомасы;
2110- "Алынуға тиісті қарыздар" шоты — сатылған өнім, жұмыс пен қызмет
төлемақысына;
3510- "Тауарлы-материалдық босалқылармен ... үшін ... 3510 - ... жұмыстар және көрсетілетін қызметтер үшін
алынған аванстар" шоттары — сатып алушылар мен ... ... ... "Есеп айырысу шотындағы қолма-қол ақша" шоты кредиттеледі де,
мына ... ... - ... және ... есеп ... шоты ... ... қорлар, орындалған жұмыстар, көрсетілген қызметтер үшін
жабдықтаушылар мен мердігерлердің акцептелген шоттарының төлемақысына;
1010 - ... ... ... ... қолма-қол ақша" шоты - еңбек
ақыға, іс-сапарларға және басқа да шығыстарға жұмсауға арналған ... ... ... серіктестіктерге салынған инвестициялар",2210 - "Тәуелді
серіктестіктерге салынған инвестициялар", 2210 -"Бірлесіп бақыланатын занды
тұлғаларға салынған инвестициялар" — шоттары ... ... ... ... ... ... 1130 - ... 1050- "Басқа да қаржылық
инвестициялар" ...... ... ... (қайта сату үшін),
облигациялар, банктердегі ... ... ... ... - ... ... мен ... үшін берілген
аванстар", 1610 - "Орындалатын жұмыстар мен ... ... ... ... ... — жабдықтаушылар мен мердігерлерге төленген
аванс сомаларына;
3010 - "Банктер несиелері", 3020 - "Банктен тыс ... ... ... — есеп ... ... ... банк несиелері мен заем
қаражаттарының сомасына;
4120 - ... ... ... 4140 - ... ... 4130- ... бақыланатын заңды тұлғалрға
қарыздар" шоттары — ... және ... ... есеп ... ... ... - ... құн салығы", 3140- "Бюджетпен басқа да есеп айырысулар"
шоттары — салықтар бойынша бюджетке төлемдер төленгенде;
4210 - "Жеке және ... ... ... ... - жеке ... ... бойынша қарыз сомасын телегенде;
3110 - "Төленетін ағымдағы табыс салық" - бюджетке корпоративтік табыс
салығын төлегенде.
2..2 Валюта шотындағы қолма-қол ... ... ... ақша ... пайдаланады және әртүрлі
мынадай валюталарда:
а) ұлттық;
б) ... ... ... ... ... еркін және ек-
теусіз айырбасталатын);
в) тұйық (айырбасталмайтын) ... ... ... мен ... ел-дердің
ұлттық валюталары);
г) клиринг валютасында (қарсылама талаптар мен міндеттемелерді өза-ра
есепке алу ... ... есеп ... ... ... ... ... арасындағы жасалатын төлем операцияларының барлығы,
нормативтік актілерде қарастырылғаннан басқасы, тек ... ... ... ... ... ... және ... арасындағы валюталық операциялар Ұлттық ... ... ... салықпен кеден зандарында, қарастырылғаннан басқа
жағдайларда, ... ... және ... емес ... мекемелер арқылы
жүргізіледі.
Валюталық операцияларды жүргізу үшін 24 желтоқсан 1996 жылғы №54-
1 "Валюталық ретту туралы" Қазақстан Республикасының Заңы және 20 ... ... № 115 ... ... ... бекітілген "Қазақстан
Республикасында валюталық операцияны ... ... ... ... Ұлттық банкі Басқармасының 1997 жылгы 2 ...... ... ... Республикасында валюталық операцияларды
жүргізудің ережесіне" сәйкес валюталық операцияларды жасау үшін заңды және
жеке тұлғалар өкілетті банктердің бірінде валюталық шот ... ашу үшін ... ... ... Валюталық шотты ашу туралы етініш;
2) Құрылтай құжаттарының нотариалды ... ... ... ... ... ... мен мөртабан белгісінің
үлгілері;
4) Мемлекеттік тіркеу ... ... ... ... ... ... туралы салық органының
анықтамасы.
Қазақстан Республикасында валютаны реттеудің ... ... ... ... ... Кез келген валюталық операцияны өкілеттілігі бар
банксыз жасауға ... ... ... операцияларды жасау үшін
өкілетті банктер занды тұлғалар үшін валюталық шоттар ашады.
Заңды тұлғалар — ... ... ... шетелдік валютада
және оларды жабуы 2 маусым 2000 ... №266 ... ... ... банктік шоттарын ашу, жүргізу және жабу тәртіптері
туралы" Нұсқауда қарастырылған болатын.
Занды тұлғалардың ... ... есеп ... ... ... ... ... шетелдік валюта шектеусіз түрде есепке алынады.
Занды тұлға-резиденттердің экспортталған тауары (қызметі, жұмысы) үшін
телем ... ... ... 120 күннен аспайтын мерзімді, міндетті түрде
банк шоттарына кірістелуі керек.
Заңды түлғалар-резиденттер, резидент ... ... ... ... ... ... ... тәртіп бойынша әзірленген
құжаттарды (келісімдер, контрактілер, инвеойстар, коносаменттер, т.б.)
тапсыруы тиіс. Лицензия ... бұл ... ... ... ... ... куәлік талап етілетін операциялар жүргізілген жағдайда занды тұлға-
резиденттері өкілетті банкке тиісті құжаттарын ... ... ... ... ... ... ... қосымша
ақпараттар мен құжаттарды талап етуге құқылы.
Резиденттер мен резидент еместер арасыңдағы операциялар бойынша төлемдер
екі ... кез ... ... ... ... бойынша жүзеге
асырылады. Резиденттер мен резидент еместердің ... ... ... ... ... операциялары шектеусіз жүргізіледі.
24 желтоқсан 1996 жылғы "Валютаны реттеу туралы" Зандарына және 31 наурыз
2001 ... №88 ҚР ҰБ ... ... бекітілген "Капитал
қозғалысымен байланысты ... ... ... ... қаражаттардың резидент еместерден резиденттердің пайдасына ... ... ... ... ... ... ... жүргізу және ұйымдастырудың тәртібі сол аталған
қаулымен белгіленген.
Капитал қозғалысымен ... ... ... ... ... мың АҚШ долларынан астам немесе соған сәйкес басқа ... ... ... ... міндетті түрде тіркеуге
жатады:
* резидент еместерден 120 күннен ... ... ... ... де қоса ... ... еместердің экспорттык-импорттық мәмілелеріне сәйкес алған
несиелері;
* резидент еместердің төлем ... ... ... ... әрі айрықша құқын берген жағдайда;
-резидент еместердің төлем ретіңде қозғалмайтын мүлікке қатысты мүліктік
құқын берген жағдайда.
Бұл операцияларды тіркеу дегеніміз, ... ... ... және ... етіп тұрған заңмен белгіленгендей, келісім-шарттардың
тіркелген ... ... ... ... ... ... ... сайын
мәлімет беріп отыру болып табылады. Занды тұлға-резидент өзінің келісім-
шартын тіркеген орны ... ... ... ... ету ... барлық өзгерістері мең қосымшадары туралы хабарлап отыруға міндетті.
Капитал ... ... ... ... еместерден
резиденттердің пайдасына кәшуін (орын алмастыруын) қарастыратын ... ... ... ... ... ... ... (кредиттер) алу; 120 күннен астам мерзімге
жасалынған экспорттық-импорттықмәмілелерге байланысты есеп ... ... ... мүліктік және қозғалмайтын мүліктерге қатысты
басқа да құқықтарға төленетін аударымдар болған жағдайда ... ... ... — резидент еместермен шетел валютасында есеп айырысулар
олардың есеп шоттарындағы қолындд бар ... ... ... тәртіппен жүзеге асырылады. Валюталық қаражаттардың шығу тегі
жариялы болуы және келесі көздерден заңды түрде ... ... ... ... ... ... ... жарналар; резидент еместерге
қаржылықжәрдем (грант) беру; өкілетті банктерден, шетелдікбанктерден,
қаржылық мекемелерден және ... ... ... ... ... жеке ... еместер берген қарыздар;
өкілетті банктер және айырбас пунктері ... ішкі ... ... сатып алынған валюта.
Занды тұлға резиденттерінің банк шоттарында шетелдік валютасында қолма-
қол ақшасынан резиденттік емес ... ... ... үшін және ... ... ... ... іс-сапарларға шығуына байланысты
кеткен шығыстарын жабуға алынуы мүмкін. Осы қаражатты алу үшін ... ... ... ... ... ... құжатты ұсынады
(іс-сапар туралы бұйрық, іс-сапарының шығыстарына жасалған сметасы, жалақы
төлеу ... ... ... ... - ... үшінші жақтар үшін контракт бойынша ақы
төлеу валюталық операцияларына, сондай-ақ қолма қол ақша ... ... ... ... ... ... ... деңгейін Ұлттық банкінің
бағамдық негізінде анықталған деңгейінде ... және ол ... ... мен ... ... ... шетел валюталарын алып-сату
арқылы екі жақты мәмілелер кезінде сатып ... мен ... ... ... ... ... алуға құқылы.
Резидент — занды тұлғалар ішкі валюталық нарығында шетелдік валютаны
және тек резидент еместермен есеп айырысу үшін ... ... ... ... және ... ... банкіден алған несие бойынша
міндеттемелерін орындайды. Шетел валютасында ... ... қол ... ... ... (штампымен) және кассирдің, орындаушы мен бақылаушының
қойған қолдарымен ... ... ... ... ... ... ... ордерін толтыру үшін негіз болып табылады.
Қолма-қол валютаны беру ... ... ... ... оның ... ... төменде келтіріліп отыр. Банк
куәландырған тапсырманың (валюталық шығыс ордерінің) ... ... ... ... жазу үшін ... болып табылады.
Шетелдердегі бенефициарға (алушыға) валюта қаражаттарын аудару " Аударуға
берілетін ... жазу ... ... ол төменде келтіріліп отьф.
Валюта шоттары бойынша операциялардың есебі 1050 -"Ел ішіндегі валюталық
шоттардағы қолма-қол ақша" және 1050- "Шет ... ... ... ... — шоттарында жүргізіледі.
Аталған және басқа да құжаттардың негізіңде банк валюталық шотының бет
есебіне тиісті ... ... ал оның ... ... ... шот оның ... өтініші бойынша жабылады, содан соң осы
өтінішін өзіне қызмет көрсететін банк ... ... Шот ... ... ... ... ... немесе шоттың нөмірі өзгерген
жағдайда шот иесі валюталық шоттағы қаржының қалдығын ... ... қоса ... ... бақылау. Барлық резидент еместердің валюталық операцияларды
жүзеге асырған кезде валюта ... ... ... етуі ... ... ... ... бақылаудың негізгі бағыты операциялардың қолданылып жүрген
заңға сай келуін, шетел ... ... ... ... ... ... ... резидент еместердің Қазақстан
Республикасының валютамен операциялары бойынша есепке алу мен есеп берудің
толықтығы мен нақтылығын тексеру ... ... ... ... ... ... ... органдары
және агенттері арқылы жүзеге асырылады.
Қазақстан Республикасының заңына сай ... ... ... ... ... ... бар Мемлекеттік органдар, Қазақстан Республикасындағы
валюталық бақылау органдары болып табылады.
Алған лицензияларына сәйкес ... ... ... ... заңның
сақталуын бақылау міндеті жүктелген өкілеттіктеріне берілген банкіден тыс
қаржы мекемелері мен өкілеттігі ... ... ... ... ... табылады.
Валюталық бақылау органдары өз міндеттерін жүзеге асыру үшін валюталық
бақылау ... ... ... және ... ... ... үшін ... құқықтарды береді.
Валютамен операциялар жөнінде.гі бухгалтерлік ... ... ... ... ... жасалған күнгі Ұлттық банктің
бағамына қайта есептелген ҚР-ның валютасында көрсетілуге тиіс. Бұған қоса,
валюталық шоттардағы ақша ... ... ... және ... ... ... ... талдамалы шоттағы жазулар сонымен
бірге есеп ... ... ... ... жургізілуге тиісті.
Қазақстан Республикасында валюталық операцияларды жүзеге асырып жатқан
резидент те, резидент емес те республиканың заңымен белгіленген тәртіппен
осы ... ... ... мен тиым ... ... ... агенті мен органдарына беруге міндетті: өзінің үй-жайына,
құжаттарға және автоматталған ... ... ... қамтамасыз етуді;
тексеру барысында да, сондай-ақ олардың нәтижесі бойынша да түсінік беруге;
валюталық бақылау органдарының талаптарын орындауы тиіс.
Шетел валютасын сатып алу. ... ... ... ... ішкі
саудада тек резидент еместермен есеп айырысуды ... ... үшін ... ... ... сондай-ақ заң актілерінде қарастырылған басқа
да жағдайларда ғана сатып ала ... ... ... ... ... ... ... әзірлеу
кезінде сатып алу мақсатын көрсетуді, сондай-ақ ... ... ... ... ... ... растайтын құжаттарды қоса тапсыруы
немесе өкілетті ... ... ... ... ... және осы валютаны, егер ол өз мақсаты бойынша пайдаланылмайтын
болса, онда оны сатып алынған күннен ... ... отыз ... ішінде
ағымдағы нарықтық бағамы бойынша ішкі валюталық саудада сатуға тек банкке
ғана өкілеттік берілген.
Заңды ... ішкі ... ... ... ... ... резидент емеске немесе валютаның заңды тұлғаның есепшотына
қосылған күннен бастап, отыз ... ... ... ... ... ... ... - резидент толықтай немесе ... ... ... шетел
валютасын отыз күннің мерзімі өткенше пайдаланбаса, онда ол ішкі валюталық
саудада міндетті түрде сатылады.
Занды ... ... ... бойынша көрсетілген
банктік қызмет түрлеріне өкілетті банктер арқылы тараптардың келісімі
бойынша ұлттық немесе ... ... ... төлемақы алады.
Теңгемен алынған несиелерді ... ... олар ... ... мен басқа да төлемдердің шетел валютасымен орнын
жабуға тыйым салынады.
Тауарлар ... ... ... ... ... ... ... занды тұлғалар-резиденттер арқылы ... ... онда ол ... 24 ... 1997 жылғы №130 шетел валютасын ... ... ... ... ... ... сәйкес өкілетті
банкілер арқылы төлем жасалынады.
Занды тұлға – резиденттер пайдасына тарту, қайырымдылық-жәрдем ... ... және ... ... ... түскен шетел валютасы
олардың өкілетті банкілері арқылы төленеді,
Өкілетті банкілерден шетел валютасың сатып ... ... ... ... ... ... ... |Сомасы, |Шоттардың |
|к | |мың ... ... | | | |
| | | ... ... |
|1 |2 |3 |3 |4 ... ... ... ... валюта |7936500 |2810 |1040 |
| ... алу үшін ... (АҚШ | | | |
| ... ... 1 ... үшін | | | |
| ... ... 153,2 теңге. | | | |
| ... сома 51804,83 ... | | | ... ... банк ... биржасына |3968,28 |7210 ... |
| |0,05% ... ... | ... | |
| ... есептен шығарды (7936500| ... | |
| |х ... | ... | ... |Валюталық шотына конвертгелетін ... |2180 |
| ... ... ... | | | |
| ... ... 1 ... үшін | | | |
| ... бағам 153; теңге құраған. | | | ... ... ... ... |5500 |2180 |6130 ... шоты ... ... есеп айырысу шотындағы жазбаларға ... ... ... келесі шоттардың ... ... ... шетелдік валюта түріндегі қолма-қол ақша» - ... ... ... ... валютаның сомасына;
1210 «Алынуға тиісті борыштар» - тиелген өнім ... ақша ... ... шотқа өткізілген валютаның сомасы;
6250 «Бағам айырмашылығынан түскен табыс» - шетелдік валютаның ұлттық
валютаға қатысты ... ... ... пайда болған оң ... ... 1050 ... ... келесідей шоттардың дебетімен
корреспондецияланады:
1020 «Кассадағы шетелдік валюта түріндегі нақты ... - ... ... ... ... ... ... барабар;
4110 «Жабдықтаушылармен және мердәгерлермен есеп айырысу» - жеткізілген
материалдық қорлар, атқарылған ... және ... ... ... ... (шот ... инвойсы төленеді;
7410 «Бағам айырмашылығы бойынша шыққан шығыс» - ... ... ... ... бағамның төмендеуінің нәтижесінде пайда болған
теріс бағам айырмашылығының сомасына.
1. Ақша қаржысы, құнды қағаздарын және ... есеп ... ... ... ... қассада тұрған ақша белгілері мен ... ... ... бар ... ... Қатаң есептегі бланкілер де
тексеруден өткізіледі. Кассадағы ақша ... мен ... да ... бар ... есептеу кезінде қолма қол ақшалар, құнды ... ... ... ... ... және ... құнды
Түгелдеу актісінде ақша қаржысының бар болуы түгелдеу күні жасалған
есепке ... ... ... және ... ... ... ... артық шығу табылған жағдайда актіде оның пайда болу ... ... ... ... сақталатын құнды қағаздар мен ақша құжаттарыіі
түгелдеу ... ... ... ... ... ... Тексеріс
құжаттардың жекелеген түрлері бойынша актіде атауы, нөмірі, сериясы ... ... ... ... ... ақша қаража.тарын түгелдеу осы шотта тұрған сомаларды:
банк ... ... ... ... ... ... түсімді өткізу кезінде, банк инкоссарторларынатүсімді ... ... ... ... ... ... және т.с.с; бас
кәсіпорынға аударылған сомалар ... ... ... одан ... ... ... ... тапсырманың нөмірі, сомасы және аударымды
қабылдаған банк мекемесінің немесе ... ... ... ... ... (авизо) деректерімен бірге салыстырып тексеру арқылы
жүзеге асырылады.
Банктерде есеп айырысу (ағымдағы), ... ... ... ... ... тізімге алу, кәсіпорын бухгалтериясының деректері бойынша
берілген деректермен салыстырып, тексеру арқылы жүзеге асырылады.
Ақша қаражаттарын, құнды қағаздарды және қатаң есеп беру ... ... ... ... ... жасалады.
Ақша қаражаттарының және құнды қағаздардың артық шыққан сомалары кіріске
алынуға тиісті: ол ... ... 1010, 1020 ... дебеттеліп, 6130
шоты кредиттеледі.
Кем шыққан ақша қаражаттары мен құнды қағаздар өтеуі үшін ... ... ... ... шоты дебеттеліп, 1030,1070,1010,1020 шоттары кредиттеледі.
Егер де кінәлі тұлғалар табылса, онда 1260 шоты кредиттеліп,1251 ... яғни 2940 шоты ... де ... ... табылмаса, онда кем шыққан сомасы 2940
кредитінен 7440 шоттың ... ... ... ... ... ... ішкі ... қаражатты түгендеу.
Ақшалай қаражат козғалысын ішкі ... ...... ... ... ... ... қамтамасыз ету; бухгпалтерлік
шоттарда көрсетілген мәлеметтердің шүбасыз сенімділігін қамтамасыз ету үшін
жасалған саясат пен амалдар.
Ақшалай ... онай ... ... ... ... ... жоқ және олар ... Ұрлық тәуекелі кейбір адамдардың
есеп жүйесіне қолы жетіп, ақшалай ... ... ... ... ... ... ... қаражаттың қозғалысын ішкі бақылау
мынандай функцияларды орындау тиіс:
• ақшалай қаражатты жеке ... мен жеке ... ... есеп айырысу жасалған операциялардың барлығың есептеу;
• касса тек қажетті қалдықты сақтау;
• кассадағы қалдықты мезгіл-мезгіл тексеріп есептеу;
... ... ... ... ... ... ... шығындардарды бақылау.
• кассалық қалдықты салыстыру.
• есеп шоттардығы ... ... ... ... қалдықты салыстыру.
• есептіқ (валюталық) шоттарды салыстыру.
Кассадағы ақшалай ... ... деп, ... ... бар жоғын айқындау және қатаң есептегі банктерді парақтау шығу
жолымен түгендейді. Түгендеу қорытындыларын ... ... ... актісімен» жеке ресімдейді.
Кассаны түгендеу кассалық операцияларды жүргізудің шаруашылық
жүргізуші субъектінің басшысы бекіткен және жете ... ... ... Қатаң есептегі құжаттар мен бланкілер ( авиа және темір
жол ... ... ... және басқалары) кассаларын түгендеу, әдетте
кенеттен, кассир мен бас бухгалтердің қатысуымен, кассада сақталатың басқа
құндылықтарды ... және ... ... ... парақтап санау арқылы
жүргізіледі. Түгендеу басталғанға ... ( ... ... ... ... ... ... Кассир түгендеу сәтінде кассалық есеп ... ... ... ... кітап бойынша шығарады. Кассирден
барлық кірістік және кассада кіріске ... және ... ... ... деген қолхат алынады. Ақша саналғаннан соң кассадағы ақшалай қаражатты
түгендеу ... ... ... ... ... ... ... кассалық кітап бойынша салыстырылады. Актіде ... ... ... ... мен ... қорытыңдысы бойынша
бұдан былайғы шешімі туралы субъект басшысының қарары ... ... ұйым ... ... ... ... ақшаның бар-жоғын
түгендеу нәтижелерін көрсету үшін колданылады. Комиссия ұйым кассасындағы
тұрған ақшалай ... ... ... түгел қайтадан есептеу жолымен
ақшаның бар болуын тексереді. Акт екі дана ... ... және ... мен ... ... адам қол ... Бір данасы ұйым
бухгалтериясына беріледі, екіншісі материалдық ... ... ... ... дейін ақша, ақшалай қаражаттарының сақталуы
үшін жауап беретін материалдарға ... ... ... ... ... ... кірген. Материалдарға жауапкер адам құжаттарды
тапсыған материалдарға жауапты ( қолма-қол ақшаны, ақшалай ... ... ... адамға және бухгалтерияға).
Түгендеуді өткізгенде мыналарды тексеру қажет: кассирмен толық
материалдық ... ... шарт ... ма ... « ... алынды ма, кассаның жарақтаңдырылуы сейф кілтінің көшірмелері
сақталатын ... сай ... ... ... 150 теңге мөлшерінде артық шығу
табылды, бұл ... ... ... ордер жазылады және олар мынандай
жазбалармен рәсімделеді.
1020 «Кассадағы ұлттық валютағы қолма-қол ақша» шот дебеті
6280«Негізгі емес қызметтен ... ... да ... 150 ... кассаны түгендеу кезінде 5000 теңге кем шығу ... ... кем шығу ... ... ... ордер жазылады
1430 «Кем шығу, құндылықты бүлдіру» шот дебеті
1020 «Кассадағы ұлттық ... ... ... шот ... ... - кем шығу кассир есебіне қойылды
1251 «Материалдық зиянның орнын толтыру бойынша есеп айырысулар» ... «Кем ... ... ... шығындары» шот кредиті 5000 теңге
- кассирдің кем шығуды өтеуі (кірістіқ кассалық ордер жазылады)
1020 «Кассадағы ұлттық қолма-қол ақша» шот ... ... ... ... ... ... есеп ... шот
кредиті.
2. Құнды қағаздар
Құнды қағаздарға жататындар: компаниялардың акциялары және адамдардың
облигациялары, мемлекеттік ... ... ... вексельдер. Құнды қағаздар ортақ қазанға ақша төленген соң,
пайдаға ортақтасуға және ... ... ... ... ... Олар әуелде ақша қорын жасау мақсатымен мемлекеттік және ... ... ... Сондай-ақ құнды қағаздарды шығарушылардың да,
инвесторлардың да (пайда табу үшін құнды ... ақша ... жеке ... ... Оның ... ... анықтайтын соны шығарған кәсіпорындар
мен инвесторлар, ал ол қағаздың болашақ өтілуіне байланысты. Құнды қағаздың
бағасының қымбаттауы ... ... ... тәуелді,
мәселен, зауыт пайданы неғүрлым көп түсірсе, ... ... ... де ... Егер эмитент (құнды қағаз шығарушылар) шығарған отырып қалса, оның
акциясының құны да ... ... ... ... жұрттың да пайдадан құр
алақан қалуы мүмкін. Соңдықтан ... ... ... ... ... ... ... хабардар болып отыру
акционерлердің қалт жібермейтін тірлігінің бір саласы.
Түптеп келгенде, құнды қағаз саудасынан ... де, ... ... да ... ... көп. ... ... бұл экономиканы
көтерудің бір жолы, өйткені, құнды қағаздан түскен қаржыны көзін ... ... ... ... бүкіл Қазақстан ұтады, жұмыссыздық саны
азайып, халықтың тұрмыс жағдайы да жақсара түспек.
Құнды ... ... ... қоры арқылы жүргізіледі жоне оның құнды қағаз
жөніндегі Ұлттық комиссия бекіткен өз ... бар. Ол ... ... қатынастың сенімділігіне, қаржы мәселесіне тіреледі. Биржа арқылы
құнды ... ... ... ... көпшілік хабардар болып отыруы үшін,
өзінің қаржы жағдайын экономикалық ахуалы, ... ... ... ... ... ... ... міндетті. Бұл ақпар кейде инвесторға
түсетін 3 айлық немесе жылдық есептің негізінде тумақ.
Құнды қағаз ... ... ... ... ... ... да, оған түскен пайдадан жалақы төлеп тұрады. Сол сияқты бұл ... ... ... Бұлардың екеуі де делдалдан айырмасы дилер жалақы
алмайды, түскен пайдаға белгілі мөлшерде еншілер.
Үкімет облигацияларын ... ... ... болмаса ресми
мекемелердің бірі, ал корпорацияның облигациялары инвесторлары ... ... ... ... арқылы тартылады.
Қазіргі кезде Қазақстанның көптеген кәсіпорындары ... ... ... ... ... ... жекешелендіру қорына өткізу
арқылы азаматтар олардың акцияларын ... ... ... қоры — ... ... мен ... ... дәнекер
десек те, ... ... ... ... ... ақшасын
кәсіпорыңдарынатікелей өздері салуына да ... ... ... қоры (ИЖҚ) одан гөрі ... оның ... ... ... біледі, оның үстіне олар облигацияны
анағүрлым арзанға сатып алуы мүмкін.
Бүгінде Қазақстан үкіметі көптеген кәсіпорындарын ... ... ... ... несие берумен ұстап отыр. Ертең олар жекеменшікке
ауысқанда соларға ... ... ... ... ... ... елдің экономикасьш көтеруде құнды қағаздың маңызы зор.
Қазақстан Республикасы Азаматтық кодексі бойынша құнды қағаздар деп
мүліктік құқықты ... ... және ... ... ... ... ... қағаздар рыногін жасақтау республикамыздың қаржы ... ... ... тікелей байланысты. 1996 жылдың май
айында 1996-1998 жылдар ... ... ... рыногын дамыту
бағдарламасы бекітілді. Бағдарламаның осы кезеңдегі негізгі бағыты рыноктың
тиімді қызмет етуі үшін ... ... ... ... бұл ... ... енгізеді. Өйткені құнды
қағаздарды шығару орналастыру мен айналымға түсіру күрделі ... ... ... ... факторларға қатысты. Сол фактордың бірі
- жекешелендірудің қолданылып жүрген ... мен ... ... ... ... рыногындағы негізгі қаржылық құрал -акциялар мен
мемлекеттік құнды қағаздар.
Құнды қағаздардың ... ... ... ... ... ... ие ... үшін қосымша сапаларын анықтау қажет.
Біріншіден, құнды қағаздар өз кезегінде меншік титулы ... ... ... ... ... ... және ... құжат иесі мен оны шығарушы тұлға арасындағы қарыздық ... ақша ... ... ... ... ... туралы куәландыратын
кұжат ретінде қызмет етеді. Бұл әсіресе ... ... рөлі ... мәнін түсіну үшін өте маңызды. Бұл жерде олар инвестицияның
жоғары нысаны ретінде басты рөльде ойнайды.
Үшіншіден, ... ... - бұл ... ... ... ... ... үй сертификаттарына және т.б.) ... ... ... құнды қағаздардың экономикалық мәнін түсіну үшін ... - ... ... әкелуі болып табылады. Алайда, мұндай капиталдың нақты
капиталдан ... бар: ол ... ... ... ... ... ... құнды қағаздардың өтімділік, айналымдылық, нарықтық
сипат, стандарттылық, сериялық ... ... ... азаматтық
айналымда қатысуын атамай өтуге болмайды.
Бағалы қағаздардың айналымға түсу ... мен ... ... ... ... және ... ... бөлінеді. Алғашқы нарықта жаңадан
шығарылған бағалы қағаздарды олардың алғашқы иемденушілеріне сатады; екінші
нарықта бағалы қағаздардың айналысы, яғни ... ... ... кағаздардың атаулы (атаулы құн - оларды шығару кезінде анықталатын
бағалы ... ... ... ... ... және ... бағасы
болады.
Атаулы баға дивиденттерді, пайыздарды есептеу базасы ретінде нақты
есептік мәні бар және одан ... есеп ... ... баға - бағалы қағаздарды алғашқы орналастыру ... ... Ол ... және ... ... ... ... Нарықтық
баға - бағалы қағаздардың екінші нарықта айналу ... Оның ... пен ... ... әсер етеді.
Сонымен, бағалы қағаздар шаруашылық қызметте қолданатын әр түрлі
құжаттардың жиыны. Сонымен бірге олар ... ... ... бір ... ... ... құқты өткізу үшін ұсыну қажеттілігімен
біріктіріледі. Бағалы ... ... ... ... ... ... ... қажеттіліктерді қанағаттандыру болып табылады.
Бағалы қағаздардың түрі түсінігінде бағалы қағаздарға тиісті жалпы ... ... ... ... ... ... және ... қағаздар
түрлерінің жіктелуін айыра білу керек.
Бағалы қағаздардың жіктелуі мен бағалы қағаздар түрлерінің ... ... ... ... жіктелуі - бұл бағалы қағаздардың өздеріне тиісті
белгілері бойынша ... ... ... ... - бұл бір ... бағалы қағаздарды
топтастыру; бағалы қағаздарды басқа да түрлерге бөлу. Өз кезегінде ... әрі ... ... ... ... ... жоғары тұрған жіктеудің құрамына
кіреді. Мысалы. акция - бағалы ... бір ... ... акция бір
дауысты немесе көп дауысты, номиналмен немесе номиналсыз болуы мүмкін.
Бағалы қағаздар жоғарыда ... ... бір ... ... ... ... ету мерзімі: айналысқа қай ... ... қай ... ... мерзімсіз;
• пайда болуы: басы өзінің бірінші негізінен келе ме ... ... ... ... қызмет ету нысаны: қағазды немесе заңды түрде айтқанда құжатты нысан
немесе қағазсыз, құжатсыз нысан;
• ұлттық белгісі: отандық немесе ... ... яғни ... ... ... ... қай аумағында шығарылған.
Нарықтық сипаттамасы:
• бағалы қағаздар негізіңде жатқан актив түрі немесе оның шығу негізі
(тауар, ... ... ... ... және ... ... тәртібі: ұсынушыға, атаулы, ордерлі. Атаулы бағалы қағаздар -
онда көрсетілген тұлғаның құқығын куәландыратынын көрсетеді. ... ...... оны ... ... ... ... бағалы
қағаздар - құқық онда аталған адамға тиесілі.
• шығару ... ... яғни ... ... ... ... өздерінің
сипаттары бойынша бірдей болып келетін ... ... ... немесе эмиссиялық емес;
• меншік нысаны және бағалы қағаздарды нарыққа шығарушы эмитент түрі:
мемлекет, корпорациялар, жеке тұлғалар;
• айналыс ... ... ... ... ... ... бағалы қағаздар ұсынатын құқық түрі негізінде экономикалық мәні;
• тәуекел деңгейі: жоғары, төмен және тағы ... ... ... ... ... бойынша табыстың қандай да болса бөлігін
төлей ме, жоқ әлде төлемей ме;
• қаражат салымның нысаны: ақша ... ... ... құқығын иемденуге
қаржылана ма.
Бағалы қағаздар сонымен қатар мерзімді және мерзімсіз болып бөлінеді.
Мерзімді - оларды шығару ... ... ... ... ... ... бағалы қағаздар үш түрге бөлінеді:
• қысқа мерзімді, айналымда бір ... ... ... ұзақ мерзімді, айналымда бір ... ... ... жүреді.
Мерзімсіз - айналым мерзімі шектелмеген бағалы қағаздар, яғни олар
шексіз қызмет ... және ... ... ... ... өтеу ... ... пайда болуының классикалық нысаны қағаз, яғни бағалы
қағаз құжат түрінде қолданылады. Бағалы қағаздар нарығының дамуы бағалы
қағаздардың көп ... ең ... ... нысанын құжатсыз нысанға
ауысуын талап етеді.
Инвестициялық ... - ... ... үшін ... ... ... ... (акциялар, облигациялар, фьючерлік келісімдер
және т.б).
Инвестициялык емес - ... ... ... нарықта ақшалай есеп айырысуға
қызмет көрсететін бағалы қағаздар (вексельдер, чектер, коносаменттер).
Эмитенттің құқықтық ... ... және ... ... ... ... мен ... факторларды ескергенде
қордың бағалы қағазы үш топқа бөлінеді:
• мемлекеттік;
• муниципалдық;
• мемлекеттік емес.
Мемлекеттік бағалы ... - ... ішкі ... ... ... ... ... қарыздық бағалы қағаздар. Мемлекеттік
бағалы қағаздар ... ... ... мен ... және ... ... ... кең тараған.
Муниципалдық бағалы қағаздарға жергілікті өкімет органдарының ... ... емес ... ... корпорациялық және жеке қаржы
институттарымен ұсынылады. Корпорацияға ... ... ... ... мен акциялары жатады. Жеке бағалы
қағаздарға жеке тұлғалар шығаратын ... ... ... ... айналым ерекшелігіне байланысты бағалы қағаздарды нарықтық
(айналымды) және ... емес ... деп ... ... ... екінші нарықта биржалық және биржадан тыс
айналыс шегінде еркін сатып алынуы және ... ... Ол ... ... ... тыс ... емес бағалы қағаздар бір қолдан екінші қолға еркін ... ... ... ... болмайды. Бұл мынадай бағалы қағаздарға жатады,
мысалы, эмитент ... ... ... ... тек эмитенттен басқа
адамға сатылмауы тиіс деген шарт қояды.
Сонымен қатар, айналысы шектелген бағалы қағаздар туралы айтып ... ... алу - сату ... ... ... ... ... акцияларына жатады.
Бағалы қағаздардың борышқорлық және иемденуші үлесіне болінуі өз
кезегінде ақша қаражаттарын ... екі ... ... ... әр түрлі активті меншікке алуға;
• уақытша пайдалануға.
Егер бағалы қағаздар салынған ақша сомасын қайтарып беру ... ... ... онда олар борышқорлық болып табылады. Бұл
облигациялар, банктік сертификаттар, ... және т.б. ... ... ... ... меншік құқығын береді. Бұл акциялар, варанттар,
коносаменттер және т.б.
Қазіргі ... ... ... ... қағаздар екі үлкен
сыныпқа бөлінеді.
1-сынып - негізгі;
2-сынып - туынды.
Негізгі бағалы кағаздар - ... да ... бір ... ... ... ... әр ... ресурстар және т.б.) негізіне мүлік құқығы жататын
бағалы қағаздар. Негізгі бағалы қағаздарға акциялар мен ... ... ... ... ... туралы» Заңында
туынды бағалы қағаздар - басқа бағалы қағаздар арқылы өзінің ... ... ... ... ... ... - бұл әр түрлі базистік активтермен
бейнеленген, мүліктік жағдайға негізделген ... ... ... ... қағаздарға фьючерстер, опциондар, форварттар, варанттар, своптар,
споттар, депозитарийлік куәліктер және тағы басқалар жатады. Туынды ... ... ... ... бір ... тіркелетін меншік құқын
тұрақтандыруға қарағанда, туынды бағалы қағаздарды пайдалана ... ... ... ... табысты алуға құқықты тіркейді.
Олардан пайданы ... ... ... әр ... нарықта бір
активті бір уақытта сатып алу-сатудан алады.
«Қазақстан Республикасындағы акционерлік қоғам туралы» Заң ... ... ... ... ... ... қоғамның
директорлар кеңесінің шешімімен туынды бағалы қағаздарды, соның ішінде
бағалы қағаздар нарығы туралы ... ... ... да ... бар. ... ... Республикасыныц сыртында да туынды бағалы
қағаздарды ... ... ... ... емес ұйым болып
табылатын қоғам туынды бағалы ... ... ... жоқ.
Қазақстан Республикасында алғаш рет депозитарийлік қолхат 1996 жылдың
басында ресейлік «Альфа-банк» филиалымен ... 1997 жылы ... ... ... 1998 жылы ... ... ... Бұл компаниялардың ADR котировкасы барлық ірі қор ... ... ... ... ... асыру үдерісінде айналымға бағалы
қағаздардың келесі түрлерін шығарады:
• акциялар;
• депозиттік сертификаттар;
• облигациялар;
• бағалы ... ... ... - бұл акция иемденушісінің акционерлік ... ... ... ... және оның ... осы ... ... бір бөлігін дивидент түрінде алуға құқық беретін ақционерлік қоғам
шығаратын бағалы қағаз.
Акциямен келесідей құқықтар байланысты:
– белгілі жағдайда пайдаға қатысу ... ... ... ... ... ... акционердің жалпы жиналысында дауыс беру құкығы;
– капиталдың ... ... жаңа ... ... ... ұсынатын құқық көлеміне қарай жай және артықшылығы бар болып
бөлінеді. Жай акциялар акционерлерге жоғарыда ... ... ... мен ... сәйкес ұсынады. Артықшылығы бар акцияны ұстаушылардың
жай акцияны ұстаушыға ... ... ... бар.
Акцияның түрін ажыратудың тағы бір критерийі ... ... ... Ұсынушы және атаулы акциялары бөліп қарастырылды. Ұсынушы
акциялары екі жақтың келісімі бойынша және ... беру ... ... ... ... екі ... ... бойынша және индоссаланған
кұжаттар арқылы ... ... ... ... ... ... ... есебі» тарауында қарастырылған.
Банктік сертификаттар - ақша қаражаттарын салу туралы ... ... ... ... ... кейін, олар бойынша пайыз алу
құқығын куәландыратын банктің жазбаша куәлігі. Сертификаттардың екі ... ... және ... ... ... занды тұлғаларға,
ал жинақтық жеке тұлғаларға беріледі. Депозиттік сертификаттар, депозиттік
сертификатты ұсыну бойынша белгілі бір ... ... ... ... ... дейінгі және салымды тарту мерзімі және тиесілі пайыз көлемі
белгіленген ... ... ... ... ... ... мәні нарықтық кұрал және несие ресурстарының мультипликаторы
ретінде қатысуында.
Депозиттік ... ... ... ... ... табыстар
белгіленген тәртіпте осы табыс көзіне салық салынады. Банктердің ҚР Ұлттық
банк лицензиясы негізінде ... ... ... бар.
Сертификаттар сатылған тауарлар немесе көрсетілген қызмет үшін есеп айырысу
немесе төлем құралы бола алмайды. Ол кепіл ... ... ... объектісі
бола алады. Сертификаттарды сатып алу-сату бойынша есеп айырысуларды қолма-
қол және ... ... ... және жеке тұлғалар жүзеге асырады.
Депозитті талап ету мерзімі келгенде банк ... ... ... ... ... ұсыну кезіндегі төлемді жүргізеді. Өтеу үш әдіс
бойынша жүзеге асырылады:
• жаңа шығарылған сертификаттарды иемдену жолы;
• салымның басқа түрлеріне қолма-қолсыз ... ... ... ... ... ... жағдайларын қарастыра алады:
• сертификатты өтеу мерзімі аяқталғанга дейін жиі;
• сертификатты өтеу күнінде.
Банктік сертификаттық ... ... ... ... ... сертификат» атауы;
• депозитті енгізу күні;
• сертификатты өтеу күні;
• депозит сомасы;
• эмитент-банктің ... ... және ол ... ... ... ... ... депозит бойынша жылдық пайыздық мөлшерлеме;
• тиесілі пайыз сомасы, ... ... ... ... ... ... ... жері;
• эмитент-банктің сертификаты ... өтеу ... ... ... ... өтеу ... банк ... бекітілген, эмитент-банктің екі уәкілетті тұлғаларының
қолдары.
Сертификат бланкісінің мәтінінде ... да ... ... ... ... сол ... жарамсыз деп танытады.
Сертификаттар бланкісі қатаң есептілік бланкі болып ... және ... ... ... ... ... ... тыс шотта
есептеледі. Депозиттік сертификаттар бланкісі ақша қоймаларында ... ... ... ... ... ... тиімді
орналастыруды қамтамасыз ету үшін, сертификаттардың айналымы мен ... ... ... ... ... ... ... мөлшерлеме деңгейі;
– шығарудың стандартты шарттары (эмиссия және өтеу ... ... ... ... және ... ... кепілі.
Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексіне сәйкес облигация
– бұл облигацияның немесе басқа да ... ... ... ... ... оны ... ... оны ұстаушының иемденуге
құқын растайтын бағалы қағаз. ... оны ... ... ... ... ... немесе басқа мүліктік құқықты алуға
құқық береді. Облигация келесі іргелі қасиеттерге иемденеді:
– бұл ... ... ... ... ... бұл ... ... акцияға қарағанда облигацияда ақырғы төлеу мерзімі болады (өтелетін
бағалы қағаз);
– пайыздарды төлеу кезінде ... ... ... ... ... да ... ... (қоғамды жою кезінде)
алдында жоғары;
– эмитентті басқаруға құқық бермейді.
Облигацияларды шығару ... ... ... қорларды тарту үшін жарғылық капитал көлемінен
аспайтын облигация ... ... бар. ... ... ... төленіп, осы уақыт аралығында жылдық баланста үш жылдан кем
емес ... ... ... ғана ... асады;
– Құқықты бекіту әдісі бойынша облигациялар атаулы болу керек;
– Эмитенттің активі облигацияны шығаруды қамтамасыз ететін құрал болып
табылады, яғни оларға ... ... ... ... ... ақша қаражаттары, басқа да қозғалмайтын мүліктер жатады
(материалдық емес активтер камтамасыз ету қызметін ... ... ... шарты эмитенттің өзінің акцияларын айырбастау
жолымен ... ... ... ... ... ... ... Облигациялар бойынша пайыздар ... ... ... ... ... ... ... негізгі бөліктен басқа пайызды төлеуге ... ... ... - бұл онда купондық мөлшерлеменің цифрлары ... ... ... ... және ... құны ... ... құны облигация бетінде белгіленіп және қарызға беріліп, облигациялық
қарыз мезгілі аяқталған бойдан ... тиіс сома ... ... қарағанда төмен бағамен сатылатын облигациялар дисконтпен сатылған
деп аталады. Егер оны жоғары бағамен сататын болса, ... ... ... және отеуге дейінгі аралықта облигациялар нарықта белгіленген
баға ... ... жэне ... ... Оның ... байланысты пайыз
көрсетілген нарықтық бағасы облигацияның курсы деп ... ... ... ... ... ... ... арқылы табылады:
Номиналды пайыз
Табыс = х ... ... ... ... ... ұтыс ... ... толеу жолымен
беріледі.
Облигацияны айналысқа шығару багалы қағаздар нарығы ... ... ... ... мемлекетгік тіркеуден етуі тиіс. Облигацияны
мемлекет, акционерлік қоғамдар және жеке компаниялар бір ... кем ... ... ... ... кезең аралық облигацияпың атаулы құнынан пайыз
түрінде төленетін табыс ретінде купонды облигациялар және сатып алу ... ... ... ... өтеуден түскен табыс төленетін дисконтгы
облигация шығарады. ... ... ... ... ... ... ... бір мүлік кепілімен қамтылган;
– үшінші жақтың сөз беруімен қамтылган;
– заңды ... ... ... ... байланысты мынадай түрлері бар:
– мемлекеттік;
– муниципалды;
– корпорациялық;
– шетел.
Номиналды өтеу әдісі бойынша:
– бір ... ... ... ... ... жалпы облигация көлемінің тіркелген үлесін біртіндеп өтеу.
Төлеу түріне байланысты:
– тек ... ... ... ... ... ... тіркелген табыс және атаулы құн;
– атаулы құн және жиынтық табыс.
Купонды төлеу әдісі бойынша:
– тұрақты ... ... ... ... ... біркелкі өсетін купондық мөлшерлеме (индекстелетін);
– ең төмен немесе нөлдік купон;
– таңдап төлеу;
– аралас түрде.
Бағалы қағаздарды айналысқа шығару ... банк ... ... құнына
тең келмейтін баға бойынша сатуы мүмкін. Бұл ең алдымен бағалы қағаздар
бойынша сыйақы ... ... ала ... ... ал ... ... мөлшерлемесі, сәйкесінше табыстылық та өзгеріске ұшырап
отырады.
Шығарылған бағалы қағаздар бағасы мен оның ... құны ... әр ... себептердің нәтижесі болып табылады, соның ішінде ... ... ... мөлшерлемесі мен сыйақының ... ... ... ... Бұл ... банк ... - шығарылған бағалы қағаздар бойыиша ... ... - ... ... қағаздар бойынша сыйақы ретінде.
Бағалы қағаздарды өтеу олардың ... кұны ... ... ... ... сыйақы сомасы төленеді.
Бағалы қағаздарды айналысқа жеңілдік ретінде шығару:
• сатылу ... 1001 ... ... ақша»
Кт 2301 «Айналысқа шығарылған облигациялар»
2303 «Айналысқа шығарылған басқа да бағалы қағаздар»;
• жеңілдік ... 1803 ... құны мен ... алу ... ... ... ... шығарылған облигациялардың болашақ кезеңдердегі шығыстары»
Кт 2301 «Айналысқа шығарылған облигациялар»
2303 «Айналысқа шығарылған басқа да бағалы қағаздар»;
• Бағалы ... ... ... ... ... ... 1001 «Кассадағы қолма-қол ақша»
Кт 2301 «Айналысқа шығарылған облигация»
2303 «Айналысқа шығарылған ... да ... ... сыйақы сомасына:
Дт 1001 «Кассадағы қолма-қол ақша»
Кт 2803 «Айналысқа шығарылған ... ... ... құны ... сату бағасы арасындағы айырма».
Одан әрі айналысқа шығарылған бағалы қағаздар бойынша сыйақы және
жеңілдіктер сомасы ... ... ... ... ... ... ... Сыйақыны есептеу оны ай сайын банк шығындарына жатқызу
арқылы жүзеге асырылады. ... ... ... ... ... ... Шығындар сомасына:
Дт 5301 «Айналысқа шығарылған облигациялар бойынша сыйақы төлеуге
байланысты шығыстар»
5303 ... ... ... да бағалы қағаздар
бойынша сыйақы төлеуге байланысты шығыстар» Кт 2730 ... өзге ... ... бойынша есептелген шығыстар»;
сыйақы амортизация сомасына:
Дт 2803 «Айналысқа шығарылған ... ... ... кұны
мен олардың сату бағасы арасындағы айырма»
Кт 2730 «Айналысқа шығарылған өзге ... ... ... ... бағалы қағаздың номиналы валютада болса, онда сыйақы валютада
есептеледі:
шығындар сомасына:
Дт 1858 «Банктің шетел ... ... ... ... позициясы»
2858 «Банктің шетел валютасы бойынша ... ... 2730 ... ... өзге ... қағаздар бойынша еептелген
шығыстар»;
• сыйақы бойынша амортизация сомасына:
Дт 2803 «Айналысқа шығарылған бағалы қағаздардың ... құны ... сату ... ... ... 2730 ... ... езге бағалы қағаздар
бойынша есептелген шығыстар» және бір ... ... ... ... ... ... жасалынады:
Дт 5301 «Айналысқа шығарылған ... ... ... ... шығыстар»
Кт 1859 «Шетел валютасының ... ... ... ... ұзақ ... ... валютасының теңгемен көрсетілген ... ... ... ... ... ... бағалы қағаздарда көрсетілген мерзімде жүзеге
асырылады. Көп жағдайларда әрбір жарты жыл сайын жүргізіледі:
Дт 2730 «Айналысқа шығарылған өзге бағалы қағаздар ... ... 1001 ... қолма-қол ақша».
Егер келісімшартқа сәйкес сыйақыны төлеу ай сайын жүргізілсе, онда:
• алғашқы сыйлықақыдан сату ... ... ... ... 5301 «Айналысқа шығарылған ... ... ... ... ... ... шығарылған бағалы қағаздардың атаулы құны мен
олардың сату ... ... ... ... ... 1001 ... қолма-қол ақша»;
• немесе жеңілдікпен алғашқы сату кезінде:
Дт 5301 «Айналысқа шығарылған ... ... ... ... ... ... құны мен ... алу бағасы арасындағы айырма түріндегі
айналысқа шығарылған облигациялардың болашақ кезеңдердегі шығыстары»
(сыйлықақының амор-тизация сомасына)
Кт 1001 ... ... ... ... ... ... да болса:
• сыйақыдан алғашқы сату:
Дт 1858 «Банктің шетел валютасы ... ... ... ... ... ... валютасы бойынша валюталық ұзақ
позициясы»
2803 «Айналысқа ... ... ... атаулы
құны мен олардың сату ... ... ... амортизация сомасына)
Кт 1001 «Кассадағы қолма-қол ақша»;
• немесе жеңілдікпен алғашқы сату кезінде:
Дт 1858 «Банктің шетел ... ... ... ... ... ... ... бойынша валюталық ұзақ позициясы»
1803 «Атаулы құны мен сатып алу ... ... ... ... ... облигациялардың болашақ кезеңдердегі
шығыстары» (сыйлықақының амортизация ... 1001 ... ... ... жөне бір ... теңге бойынша:
Дт 5301 «Айналысқа шығарылған облигациялар бойынша сыйақы төлеуге
байланысты шығыстар»
Кт 1859 ... ... ... ... қарсы кұны
(валюталық ұзақ позиция)»
2859 «Шетел ... ... ... ... ... ... ... қағаздарды өтеу олардың атаулы құны бойынша жасалады, сонымен
қатар ... ... ... ... ... ... ... өтеу, оларды банктің сатып алуымен жасалады:
Дт 2301 «Айналысқа шығарылған облигациялар»
Кт 1001 «Кассадағы қолма-қол ақша»
2303 «Айналысқа ... ... да ... ... және ... ... ... келісімі бойынша бағалы қағаздар
мерзімінен ерте ... ... ... ... құн мен сатып алу бағасы
арасындағы айырма банк табысына жатқызылады.
«Қаржы ... тану және ... ... ... Ұлттық банк бағалы
қағаздарды есептеу бойынша ұсыныстар жасаған. ... ... ... ... ... болып табылады және үш санатқа бөлінеді:
1) сатуға арналған бағалы қағаздар - бұл делдалдың маржасы немесе ... баға ... ... ... алу ... алынған бағалы
қағаздар;
2) өтеуге дейін ұсталатын бағалы қағаздар - ... ... ... ... ... ... және өтеу ... тұрақты болып
табылатын бағалы қағаздар;
3) сатуға жарамды ... ... - бұл ... арналған бағалы
қағаздар, өтеуге дейін ұсталатын бағалы қағаздар болып табылмайтын бағалы
қағаздар.
Сатуга арналған бағалы ... және ... ... ұсталатын бағалы
қағаздарды ең алғаш тану кезінде нақты шығындар ... ... ... ... шығындар осы бағалы қағаздарды алғашқы тану кезіндегі құнға
жатқызылады.
Бағалы қағаздардың әділ құны бір немесе бірнеше жалпы жұрт ... ... ... мүмкін. Бағалау әдісі негізінде әділ құнын есептеу
кезінде нарық қатысушылары пайдаланатын бастапқы деректер ... ... әділ ... ... ... ... мен бастапқы деректерді ... ... ... әділ құны ... құнына немесе басқа нарық бағасына
байланысты. Егер нарықтық бағаны сенімділіктің жеткілікті ... ... ... онда ... құны ... болашақ төлемдер немесе
ақша түсімдері сомасы ретінде есептеледі. Сондай-ақ ... ... ... ... басқа да әдістері қолданылуы мүмкін, оның ішінде ағымдағы
әділ құнын анықтаудың негізі оны жүргізу уақытынан бастап есептілік ... ... ... шартта өзгерістер болмаған кездегі ең соңғы
мәміле бағасы болады.
Өтеуге ... ... ... ... ең алғаш тану кезінде оларды
алуға жұмсалатын ... ... ... ... ... ... жұмсалған шығындар оларды алғаш тану кезіндегі бағалы қағаздар
құнына енгізіледі. Өтеуге дейін ... ... ... ... пайыздың тиімді мөлшерлемесі әдісін қолданумен амортизациялық
шығын жүзеге асырылады, ... бұл ... ... әділ құн бойынша
бағалау ... ... ... және ... ... қағаздарды
кейінгі бағалау әділ құн бойынша жүзеге асады. Осы бағалы қағаздардың әділ
құнын қайта бағалау нәтижесі келесілерден байқалады:
1) саудаға ... ... ... ... - ... мен шығыстар
шотында;
2) сатуға жарамды бағалы қағаздар бойынша - табыстар мен шығыстар
шотында немесе осы ... ... сату ... ... мен ... ... бағалау нәтижелерін ауыстырумен байланысты капитал шотында.
Сонымен қатар бұл ... есеп ... ... ... ... алу ... бағалы қағаздарды сатып алу кезінде
келесі бухгалтерлік жазба жасалады:
1) саудаға арналған бағалы қағаздар бойынша:
Дт 1201 ... ... ... ... 1 ... 1050 «Банктердің корреспонденттік есепшоттары» 1 ... ... ... ... ... бойынша:
Дт 1452 «Сатуға жарамды бағалы кағаздар» 1 025 ... 1050 ... ... есепшоттары» 1 025 100,00
3. Банктің есеп саясатына сәйкес ай ... ... ... ... ... бойынша сыйақыны есептеу жүргізіледі.
Сонымен қатар келесі бухгалтерлік өткізбе жасалады:
1) саудаға арналған бағалы қағаздар ... 1201 ... ... ... ... 5 ... 4201 ... ... ... ... ... алуға байланысты кірістер» 5 ... ... ... бағалы қағаздар бойынша:
Дт 1452 «Сатуға жарамды бағалы қағаздар» 5 ... 4452 ... ... қолда бар бағалы қағаздар бойынша сыйақы алуға
байланысты кірістер» 5 ... ... есеп ... сәйкес ай сайын/күн саййын бағалы
қағаздардың құны нарықта (баға) белгілеуге немесе әділ құнын
есептеуге сәйкес қайта ... ... ... асып түсу сомасына келесі
бухгалтерлік өткізбе жасалады:
1) бағалы ... әділ ... ... ... ... асып ... ... қағаздардың нарықтық құны 2002 жылдың қаңтар айының соңында
1 032,00 ... ... ... ... ... бағалы қағаздардың
баланстық құны 1 030,10 теңгені құрайды (1 025,10 + 5,000));
а) саудаға арналған бағалы қағаздар бойынша:
Дт 1201 ... ... ... ... 1 ... 4709 ... арналған және сатуға жарамды бағалы қағаздардың құнын
өзгертуден кіріс» 1 ... ... ... ... қағаздар бойынша: егер есеп ... ... ... нөтижесі табыстар мен шығыстар шотына жатса:
Дт 1452 «Сатуға жарамды бағалы қағаздар» 1 ... 4709 ... ... және сатуға жарамды бағалы қағаздардың құнын
өзгертуден кіріс» 1 ... есеп ... ... ... бағалау нәтижесі осы бағалы қағаздарды
сату кезіндегі табыстар мен ... ... ... бағалау нәтижесінен кейін
ауыстырумен байланысты капитал шотына жатқызылса:
Дт 1452 «Сатуға жарамды бағалы ... 1 ... 3561 ... арналған жарамды бағалы қағаздардың құнын қайта бағалау
резервтері» 1 ... ... ... ... құны ... әділ ... түсу ... (бағалы қағаздың нарықтық құны 2002 жылдың қантар
айының ... 1 029,00 ... ... ... сыйақы
есебімен бағалы қағаздар балаистық құны 1 030,10 ... ... ... ... ... ... қағаздар бойынша:
Дт 5709 «Саудаға арналған және сатуға жарамды бағалы қағаздар құнының
өзгерісін қайта бағалау шығысы» 1 ... 1201 ... ... ... қағаздар» 1 ... ... ... ... қағаздар бойынша:
егер есеп саясатына сәйкес қайта бағалау нөтижесі ... ... ... ... 5709 ... ... және сатуға жарамды бағалы қағаздар құнының
өзгерісін қайта ... ... ... 1452 «Сатуға жарамды бағалы қағаздар» 1 ... есеп ... ... ... ... нәтижесі осы бағалы қағаздарды
сату кезіндегі ... мен ... ... қайта бағалау
нәтижесінен кейін ... ... ... ... 3561 «Сатуға жарамды бағалы қағаздардың құнын қайта ... 1 ... 1452 ... ... бағалы қағаздар» 1 100,00
Сонымен ... ... ... ... үшін ... ... қаражат
болмаған жағдайда ... сома ... ... жатқызылады:
Дт 5921 «Банктік кызметтен өзге шығыстар» ... 1452 ... ... ... ... ХХХХ
5. Бағалы қағаздар бойынша сыйақыны төлеу ... ... ... ... ... сыйақы көлемі қаңтар айына 5 000,00 теңгені
құрайды):
1) саудаға арналған бағалы қағаздар бойынша:
Дт 1050 «Банктердің корреспонденттік есепшоттары» 5 ... 1201 ... ... ... қағаздар» 5 ... ... ... ... қағаздар бойынша:
Дт 1050 «Банктердің корреспонденттік есепшоттары» 5 ... 1452 ... ... ... ... 5 ... Банк ... ... осы ... ... ... шешім қабылдады
делік.
Сонымен қатар келесі бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
1) ... ... тең ... ... бір ... ... 1
028,00 теңгені құрайды, ... ... ... құны ... 000,00 ... құрайды.
Атаулы қүн мен сатып алу бағасы арасындағы айырма сомасын:
Дт 1803 ... құны мен ... алу ... ... ... ... ... кезеңдердегі шығыстары» 67 ... 2301 ... ... ... 67 ... ... ... жасаған кезде бағалы қағаздардың
атаулы құны мен ... ... алу ... ... ... сомасын көрсетпейді, яғни
1804 және 2802 баланстық шотында есептелетін ... ... ... ... бір ... ... ... байланысты операция
есебі
Бағалы қағаздарды бір санаттан басқаға ауыстыру кезінде олар ауысатын
бағалы қағаздар санатының есебіне сәйкес ... ... есеп ... қағидалары да өзгереді.
«Сатуға жарамды бағалы қағаздар» және «өтеуге дейін ұсталатын бағалы
қағаздар» санатына сауда үшін арналған ... ... ... кезінде
келесі бухгалтерлік жазба жасалады:
1) сатуға жарамды бағалы қағаздар ... ... ... 1452 ... ... ... ... 1201 «Саудаға арналған бағалы қағаздар»;
ә) оң қайта ... ... 4709 ... ... және ... ... бағалы қағаздардың құнын
өзгертуден кіріс»
Кт 3561 «Сатуға ... ... ... ... қайта бағалау
резервтері»;
б) теріс қайта бағалау сомасына
Дт 3561 «Сатуга ... ... ... ... ... ... 5709 «Саудаға арналған және сатуға жарамды бағалы қағаздар кұнының
өзгерісін қайта бағалау шығысы»;
в) сыйақы ... ... ... табыс сомасына
Дт 4201«Саудаға арналған бағалы қағаздар бойынша сыйақы ... ... 4452 ... ... бағалы қағаздар бойынша сыйақы алуға байланысты
кірістер;
2) «өтеуге дейін ... ... ... ... қайта бағалаудың күшін жоятын сомасына:
Дт 4709 «Саудаға арналған және сатуға жарамды ... ... ... ... 1201 ... арналған бағалы қағаздар»
Кт 5709 «Саудаға арналған және сатуға жарамды бағалы ... ... ... ... ... ... сыйақы сомасына:
Дт 1745 «Басқа да бағалы қағаздар бойынша есептелген кірістер»
Кт 1201 «Саудаға арналған бағалы қағаздар»;
және бір ... 4201 ... ... ... ... ... ... бағалау
резервтері»
Кт 4451 «Өтелгенге дейінгі ұсталатын бағалы қағаздар бойынша сыйақы
алуға байланысты кірістер»;
б) ... ... және ... ... ... бағалы
қағаздардың баланстық құны:
Дт 1451 «Өтеуге дейін ұсталатын бағалы қағаздар»
Кт 1201 «Саудаға арналған бағалы қағаздар»;
в) атаулы құн мен сатып алу ... ... ... ... алынған бағалы қағаздар бойынша:
Дт 1802 «Бағалы қағаздардың атаулы құны мен сатып алу бағасы ... ... ... ... ... амортизациясының сомасы»
Кт 2804 «Өтелгенге дейін ұсталатын бағалы қағаздардың атау-лы құны мен
олардың сатып алу ... ... ... ... ... қағаздар» және «өтеуге дейін ұсталатын бағалы
кағаздар» санатына сатуға арналған бағалы қағаздарды аудару кезінде
келесі бухгалтерлік ... ... ... ... ... ... ... баланстық құнына:
Дт 1201 «Саудаға арналған бағалы қағаздар»
Кт 1452 «Сатуға жарамды бағалы қағаздар»;
ә) жинақталган қайта бағалау сомасына
Дт 3561 ... ... ... ... ... ... ... 4709 «Саудаға арналған және сатуға жарамды бағалы ... ... ... сыйақы алумен байланысты табыс сомасына
Дт 4452 «Сатуға жарамды бағалы қағаздар бойынша сыйақы алуға байланысты
кірістер»
Кт 4201 ... ... ... қағаздар бойынша сыйақы алуға
байланысты кірістер»;
2) «өтеуге дейін ұсталатын бағалы қағаздар» санатына:
а) қайта бағалаудың күшін жоятын ... 3561 ... ... ... ... ... ... резервтері»
Кт 1452 «Сатуға жарамды бағалы қағаздар»;
немесе
Дт 1452 «Сатуға жарамды бағалы қағаздар»
Кт 5709 «Саудаға арналған және сатуға ... ... ... ... ... ... ... есептелген сыйақы сомасына:
Дт 1745 «Басқа да бағалы қағаздар бойынша есептелген кірістер»
Кт 1452 «Сатуға жарамды бағалы қағаздар»;
және бір уақытта
Дт 4452 ... ... ... ... ... сыйақы алуға байланысты
кірістер»
Кт 4451 «Өтелгенге дейінгі ұсталатын бағалы қағаздар бойынша сыйақы
алуға байланысты кірістер»;
б) ... ... және ... ... азайтылған бағалы қағаздардың
баланстық құны:
Дт 1451 «Өтеуге дейін ұсталатын бағалы қағаздар»
Кт 1452 ... ... ... ... ... ... құн мен ... алу бағасы арасындағы айырма сомасына:
Дт 1804 «Банктің атаулы құны мен сатып алу бағасы арасындағы айырма
түріндегі ... ... ... ... ... ... 2802 ... құны мен сатып алу бағасы арасындағы айырма түріндегі
өтелгенге дейін ұсталатын бағалы қағаздар бойынша болашақ ... ... ... ... бойынша:
Дт 1802 «Бағалы қағаздардың атаулы құны мен сатып алу ... ... ... ... дейін ұсталатын амортизациясының сомасы»
Кт 2804 «Өтелгенге дейін ұсталатын бағалы қағаздардың ... құны ... ... алу ... ... ... ... арналған бағалы қағаздар» және «сатуға жарамды бағалы
қағаздар ... ... ... ... ... қағаздарды аудару
кезінде келесі бухгалтерлік жазба жүргізіледі:
1) «Саудаға арналған бағалы қағаздар» ... ... ... ... ... ... ... қағаздар» санатына аудару кезінде
атаулы құн мен сатып алу бағасы арасындағы қалдыққа:
Дт 2802 ... құны мен ... алу ... ... айырма түріндегі
өтелгенге дейін ұсталатын багалы қағаздар бойынша болашақ кезендердің
шығыстары»
Кт 1804 ... ... құны мен ... алу ... арасындағы айырма
түріндегі өтелгенге дейін ұсталатын ... ... ... ... 2804 ... ... ұсталатын бағалы қағаздардың атаулы құны ... ... алу ... арасындағы айырма»
Кт 1802 «Бағалы қағаздардың атаулы кұны мен сатып алу бағасы арасындағы
айырма түріндегі өтелгенге дейін ... ... ... әділ ... ... арналған бағалы қағаздар» санатына аудару кезінде:
Дт 1201 «Саудаға арналған бағалы қағаздар» - әділ кұны сомасына
Кт 1451 ... ... ... ... ... - баланстық құн
сомасына
Кт 4709 «Саудаға арналған және сатуға жарамды ... ... ... ... 1201 «Саудаға арналған бағалы қағаздар» - әділ құн сомасына
Дт 5709 «Саудаға арналған және сатуға жарамды бағалы ... ... ... бағалау шығысы»
Кт 1451 «Өтеуге дейін ұсталатын бағалы қағаздар» - ... ... ... жарамды бағалы қағаздар» санатына аудару кезінде:
Дт 1452 «Сатуға жарамды багалы қағаздар» - әділ құны ... 1451 ... ... ... ... ... - баланстық кұн
сомасына
Кт 4709 «Саудаға арналган және сатуға жарамды бағалы кағаздардың құнын
өзгертуден кіріс»;
немесе
Дт 1452 ... ... ... ... - әділ құны сомасына
Дт 5709 «Саудаға арналған сатуға жарамды ... ... ... ... бағалау шығысы»
Кт 1451 «Өтеуге дейін ұсталатын бағалы қағаздар» - баланстық құн
сомасына.
3. Қатаң есеп беру ... ... есеп беру ... ... баланстан тыс 1070 – «Қатаң есеп
беру бланкілері» шотында ... ол ... есеп ... ... ... тұрғындардың қозғалысы мен бары туралы ақпараттарды шолу үшін
арналған (акциздік ... ... ... ... әртүрлі
абонементтер, тамақтануға берілетін талондар,билеттер,тауарлы-трансторттық
ілеспе құжаттары т.б.). Бұл аталған ... ... ... ... есеп беру ... ... ... – «Қатаң есеп беру бланкілері» бойынша жасалатын шарушылық
операцияларын қарастырамыз.
|Қатар |Шаруашылық операциялардың|Сомасы,теңге | ... ... ... | ... |
| | | | ... | |
| | | | ... |
| 1 | | 3 | | |
| |2 | |4 |5 |
| | | 5800000 | 1070 | |
|1 ... есеп беру | | |- |
| ... кәсіпорын | | | |
| ... ... соң оны | | | |
| ... ... қойма | | | |
| ... ... | | | |
| ... жол ... | | | |
| ... өз ... ... | | |
| ... | | | |
| | | 5800000 | | 1070 |
|2 ... ... | |- | |
| ... ... ... | | |
| ... құны мен саны | | | |
| ... ... | | | ... ... ... пайдаланбаған, бұзылған қатаң есеп беру
бланкісі баланстан тыс шоттан ... ... Кем ... ... ... ... ... жауапты тұлғалардан өз құны бойынша талап ... есеп беру ... ... ... ... ... ... келтірілілген.
Банктегі арнайы шоттардағы ақша қаражатын есепке алу
Кәсіпорындар банкілердің арнаулы шоттарында жасалатын операцияларының
есебі 1070 «Банктегі ... ... ақша ... деген
бөлімшесінің шоттарында жүреді. Олардың қатарында келесі шоттар кіреді:
1070 «Аккредитив ақша қаражаттары» шоты. Бұл шотта акредитивтегі ақша
қаржыларының ... ... ... ... клиенттің тапсыруға өзі
келісімге отырған контрагенттің пайдасына ... ... ... тиісті міндеттемесі. Ол бойынша акредитив ашқан банк ... ... ... ... ... немесе осындай төлемдерді олар
акредитивте көзделген құжаттардың ... ... ... ... ... ... бере алады.
Аккркдитивтермен есеп айрысу. Есеп айырысудың мұндай нысанында төлеуші
аккредитив ресімдейді. Мұндағы мәлемедеме өз ... ... ... ТМҚ шоты үшін ... ... ... аккредитив қоюды тапсырады.
Белгілі бір жеткізушілерге:
1. Жабық (депонеттелген) немесе жабылмаған ... ... ... және ... ... ... ... алу үшін төлеуші өзінің банкіне шарттары көрсетілген өтініш
береді. Оны орындаған кезде жөнелтілген ... ... ... үшін ... ... құжаттары төленуі мүмкін.Аккредитив
мерзімін сатып алушы 25 күн ... ... ... болған кейбір
жағдайларджа жеткізудің шарты бойынша жеткішушінің банкідегі аккредитивтің
әрекет мерзімі ... ... ... 45 ... ... ... ... әдетте жеткізуші мен төлеуші белгідеіді. Шоттар
бойынша төлем тауар үшін шоттар тізілім ... ... ... ... Аккредитив мерзімі аякталалғаннан кейін төлем жсауға
рұксат етілмейді. Жеткізушінің банкідігі ... жабу ... ... ... ... ... аккредитивті одан әрі пайдаланудан бас тартқан кезде,
3.Алушының өз ... ... ... ... ... есеп ... есебі активтік 1070-«Аккредитивдгі ақша»
шотында жұргізіледі.
1. Аккредитивке қаражат есептеу:
А) меншікті қаражаттар ... Д-т 1050 К-т ... банк ... ... Д-т 1070 К-т 3010
2. Өнімдер мен қызметтер үшін жеткізушілердің, ... ... ... Д-т 4110 К-т ... ... жал бойынша берешекті аккредитивпен жабу Д-т 3397 К-т 1070
4. Пайдаланылмаған аккредитив қаражаттары сол үшін ... ... ... ... Д-т 1050, 1040, 3010 К-т ... ... түрлері ашылады:
Жабылатын (депонеттелген); қайтарып алынатын немесе ... және ... ... болып бөлінеді.
Жабылатын (депонентелген аккредиттивтелген) аккредитивті ашқан кезде
банк эмитент орындаушы баннке акредитивтің ... тең ақша ... оның ... ... ал ... міндеттеесінің әрекет ету
мерзімінде осы ақшаны мүмкіндігінше аккредитив бойынша төлем жасау үшін
пайдаланатын жағдаймен ... ... ... банк – ... бенефициармен алдын – ала
келіспей-ақ (мысалға, келісім шартта ... ... ... ... ... өзгертуі мүмкін. Қайтарып алынатын аккредитив жағдайында барлық
билікті өзгерту туралы жағдайды төлеуші тек банк – ... бере ... ... ... ... ... орындаушы банк,
аккредитив жағдайына сәйкес, бенефициар қойған және ... ... ... ... ... ... қайтарып алынбайтын) аккредитивте банк-эмтитентін
барлық жағдайын орындаған кезде аккредитив бойынша төлем жасауды қатаң.
түрде өз ... ... ... ... ... ... ... жоюға жатпайды.
Бенефициар аккредитивтің пайдалануын өз мерзімінен бұрын тоқтата алады,
егер де бұндай жағдай шартта қаралса.
Дәлелденген аккредитив — бұл ... ... ... басқа
орындаушы банктердің қосымша кеплідігі бар болса ғана жүзеге ... ... ... — бұл бенефициардың өзінен басқа
(екінші бенефициар болып саналатын) бірнеше тұлғаның немесе ... ... ... ... ... қарастыратын аккредитив.
Аккредитив тек бір ғана бенефициармен есеп айырысуға арналуы мүмкін.
Аккредитив бойынша есеп айырысу төртібі және оның ... ... ... ... ... ... Сондай-ақ келісімнің
ішінде: банк-эмитенттің атауы, аккредитивтің түрі және оны ... ... ... ... ... хабардар ету тәсілі,
аккредитив бойынша қаржы алу үшін бенефициар ұсынған құжаттардың толық
тізімі және ... ... ... ... ... ... ұсыну
мерзімі, оларды рәсімдеуге қойылатын талаптар, басқа қажетгі құжаттар мен
шарттары болуы кажет.
Аккредитивтің қандай түрге жататындығы анықболуы керек, яғни ... ба, жоқ әлде ... ... ба? Егер де бұндай белгілері анық
болмаса, онда ондай аккредитивтер қайтарып алынбайтын болып ... ... ... ... де ... жөн: ... "өленетін немесе бөліп-бөліптөлеуге ... және ... ... ... ... үшін ... ... бөлінеді.
Аккредитив бойынша қаржы алу үшін бенефициар ... ... ... ... ... және ... да аккредитивтің шарттарында
көзделген құжаттарды ... ... банк ... ұсынады. Аккредитив
бойынша төлемді растайтын құжаттар жабдықтаушы арқылы банкке ... ... ... ұсынылуы жөне аккредитивтің барлық шарттарының
орыңдалғанын айғақтауы керек. Осы ... ... ... ... бойынща төлеу жүзеге асырылмайды.
Бенефициар банкісі аккредитив бойынша каржының дұрыс пайдаланылуын
бақылайды, сол үшін ... ... оған ... ... ... ... ақша ... Аккредитив ұсынылған тапсырыста делдалдык
ақшаның сомасы жеке көрсетіледі.
Бенефициар банкісі (атқарушы ... ... ... ... ... ... барлық шаттарын сақтағанын тексереді,
сондай-ақ шоттар ... ... ... ... ... мен ... ... сай болуын тексеруге міндетті.
Егер аккредитивтің шарттарында уәкілтетті сатып алушының келісімі
көзделген болса, онда ... ... бар ... және ... қолының
ұсынылған үлгіге сәйкестігі тексеріледі.
Сатып алушының уәкілі жабдықтаушыдан тауарды қабылдап алар ... ... ... ... ... ... көлік құжаттарының нөмірі тауарды
байланыс мекемелері арқылы жөнелткен жағдайда почта квитанциясының ... ... - ... құжаттарының нөмірі немесе толтырылған күні
және тауар жөнелтілген көліктің түрі ... шот – ... ... ... ... банкіге реестрдің (шот тізбесінің) үш данасы
ұсынылады, ... ... бір ... мемориалды ордер ретінде
пайдаланылады, ... ... шот – ... ... ... қол
хат ретінде жабдықтаушыға беріледі де, ал ... ... ... ... және ... ... ... тапсыру
үшін банк эмитентке жіберіледі.
Аккредитивті қолма-қол ақша түрінде төлеуге рұқсат етілмейді.
Егер ... ... ... ... алушының акцепті
көзделген болса, онда аталған тұлғарлар атқарушы банкіге келесі ... ... оны ... құжат; банкіде жоқ болған жағдайда өз
қолының үлгісін (қолдың үлгілері ... ... ... ... ... ... ... ұйым берген сенімхатын ұсынуға
міндетті.
Аккредитив есебінен ... ... ... шоттар тізбесінде
(реестрінде) немесе тауар-көлік құжаттарынада (накладнойында) өкілеттік
берілген тұлға акцепт ... ... ... ... ... байланысты жабдықтаушыға қызмет
көрсететін банктегі аккредитив жабылады. Аккредитивтің жабылғаны жөніндегі
атқарушы банк банк ... ... ... Жабдықтаушыға қызмет
көрсететін банктепайдалнылмаған сомалар оның ... ... ... ... ... ... ... өзімен тұтастай немесе бөлшектеп
кері қайтарылған аккредитивтің сомаларына банк – эмитенттен мәлімдеме келіп
түскен күні ... ... ... ... ... ... ... жіберілген кемшіліктерден басқа барлық бенефициарға
түскен шағым банктің ... ... өз ... ... ... мерзімге берілген немесе ұзақ ... ... ... ... ... 3010 ... несиелері» шотында, ал егер
аккредитив есеп айырысу ... ... ... 1070 ... ... ... ақша» шотында аккредитивтің ашылуы мүмкін, ол ... ... (1040, 4030) ... де, 1070 ... қаражаттары» шоты дебеттеледі
Жабдықтаушылар шотын төлеу 1070 ... ... ... және ... және ... ... ... дебеті бойынша
көрсетіледі; пайдаланылмаған аккредитивті тұтастай немесе бөлшектей кері
қайтару 1040, 1050, 3010 ... ... және 1070 ... ... ... ... ... кезде 7440 шоты дебеттеледі
де, 1040 шоты кредитттеледі.
1070 "Чек ... ақша ... шоты ... есеп ... ... ... ... есепке алынады. Чек - бұл өзінің ... ... ... (чек ... шотына белгілі бір соманы аудару
жөніндегі арнаулы қағазға (бланкке) толтырған клиенттің (чек берушінің)
өзіне ... ... ... ... ... ... кітапшасы бойынша депоненттел ген сомасы беріл ген кезде 1070
дебеттеліп; 1030, 1040,3010 ... ... ... ... жасалуы үшін чектер чек ұстаушылар арқылы
банкке чек реестрімен ұсынылады. Чек ... есеп ... ... және ... ... беру ... 1260
"Басқа да дебиторлық қарыздар" шотының, "Өздеріне берілген чек кітапшалары
бойынша есеп ... ... деп ... ... шоты ... ... ... қарыздар" шотының "Чек кітапшалары бойынша ... ... есеп ... деп ... ... шоты
кредиттеледі. Төленген чектердің сомасына 4160 шоты дебеттеліп, 1070 ... ... ... шоттардағы қолма-қол қаражат" шотында айрықша
сақтауды талап ететін ... ... ... ... ... жәрдемі
ретінде алынған қаражат, жергілікті бюджеттен мақсатты қаржыландыру,
мектепке дейінгі балалар мекемелерін қаржыландыратын ... және ... ... қаражаты, мәдени-ағарту мекемелерінің, демалыс лагерьлері,
ата-аналардың балаларын балалар мекемесінде ... ... ... ... ... жеке ... ... қаржыны қаржыландыруға
шоғырландыратын және жұмсалатын қаражаттар.
1/1060 "Басқа да банк шоттыңдағы ақша қаражаттары" шотында субъектінің
құрамына кіретін ... ... ... ақша қаражаттары
көрініс табады, онда ағымдағы шығыстарын (еңбек ақы, кейбір ... іс ... ... т.б.) ... асыру үшін жергілікті ... ... ... ... Ақша ... ... заңды және жеке тұлғалар арасында
есеп айырысу үшін Қазақстан Республикасының банк ... ... ... ... есеп ... шоттарын ағымдық және
корреспонденциялық шоттарын ашатынын білдік.Ал, корреспонденциялық шоттар –
банктің және банктік емес қаржылық ... ... ... ... мен ... ұлттық банктің ... ... есеп ... ...... ... банктік
шоттары.
Ақша қаражатын есепке алу міндеттері ақша қаражаттарының сақталуын
және олардың мақсатына сай ... ... ... пайдаланылуын
бақылауды қамтамассыз ету, ақша қаражаттарының қозғалысы жөніндегі ... ... және ... құжаттау, есеп айырысу және қаржы
тәртібін сақтау, ... ... ... ... және ... ... ... және нақты түгендеу шараларын жүргізу, төлем оперрацияларын
банк арқылы ақша ... ... ... ... ... және қолданылып жүрген заңдарда көзделген
басқа жағдайларда ғана жол берілуі ... ... ... ... егер заңдарда өзгеше
көзделмесе, субъектінің басшысы белгіленген кезектілікпен жүзеге асады.
Қазакстан Республикасының аймағында ақшаны (төлеу мен ... ... ... ... ... ... ... төлем
тапсырманы ұсынады; чектерді беруді; ... ... ... ... ... ... карточкасын пайдалануды; тікелей
дебеттік банкі ... ... ... ... ... ... республиканың заң актілерімен белгіленген басқа да
әдістерән пайдаланады.
Ақшасыз есеп ... ... ... ... ... ... төлем-тапсырма төлемдері; кеден мен салық қызметінің органдарың
инкассалық жарлықтары болып табылады.Сонымен бірге, ... есеп ... ... және ... ... ... ... жүргізілуі
мүмкін. Егер есеп айырысу нысандарына ... ... ... ... ... – біржақты сөзсіз орындалатын ақша міндеттемесін
камтитын қатан нысанда белгіленген төлем ... бұл ... ... ... ... ... борышты міндеттеме.
2. Есеп айырысу чегі - чек берушінң шотынан чекте ... ... ... ... ... ... ... Біз сатып алушының
банкісімен ісіміз болғандықтан, одан ақша алу ... ... ... ... ақша ... ... терминал немесе
басқа да қондырғылар арқылы қол жеткізу, ... ... ... ... ... ... ... береді.
4. Төлем талап-тапсырмаларымен есеп айырысу. ... ... ... ... жөнелтілген өнімге төлем талап- тапсырмасын ресімдейді ... ... ... Ол ... ... ... ... жайында шешім
қабылдайды. Төлеуге шешім қабылдағаннан кейін төлеуші оған қол ... ... және оны ... ... өткізеді. Төлеушінің банкі ақшаны оның есеп
айырысу шотынан есептен шығарады және оны жеткізушінің шотына ... ... ... ... ... ... және есептелген сомалардың
бухгалтерлік жазбалары есеп айрысу шотынан банк ... ... ... ... тапсырмалар – ол банкіге тиісті қаржыларды жеткізушілер,
салық органдары және басқа ұ»ымдарға аудару тұралы тапсырма. Бухгалтер ... пен ... ... ... дана ... басады.
Ақша қаражаттарымен есеп айырысу нысандары төлеуші мен алушының
арасындағы ... ... ... да бір ... кететін ақша қаражатының есепбі ... ... ... және жұмсау үшін шаруашылық субъектісінде касса
болады. Касса - бұл қолма қол ... мен өзге ... ... және ... ... ... арнайы жабдықталған, оқшауланған үй-
жай. Касса операцияларын орын-дау кассирге жүктеледі. Ол материалды-жауапты
адам ... ... да ... ... ... жауапкершілік шарты
жасалады), ережелерді мүлтіксіз орындауға міндетті болады.
Кассалық ордерлер кассадағы ақшалай операциялар бойынша ... ... ... ... ... қол ... ... қабылдау бас
бухгалтер немесе ол өкілеттік берген түлға қол қойған КО № 1 ... ... ... ... ... Қолма қол ақшаларды кассадан ... № 2 ... ... ... ... бойынша немесе шығыс касса ордерінің
(ШКО) ... ... ... ... ... ... ... қолма қол ақшаны беруге өтініш, шоттар) бойынша жургізіледі. ШКО-
не бас бухгалтер мен басшының қолы ... болу ... Егер ШКО ... ... ... ету туралы басшының колы болса, онда оның ШКО-де
оның қойған қолының болуы міндетті емес.
Есеп айырысу шоты ... ... ... 1040 ... ... қолма-қол ақша» шотында жұрғізіледі. Субъектілер шоттары бойынша
банк екі дана етіп бет ... ... ... дана бет ... ... табылады және ол бастапқы құжаттармен бірге шаруашылық жүргізуші
субъектіге беріледі, екіншісі бет есебі болып ... ... ...... ... ... ... өнімнің қозғалысқа түсуіне ықпал ету, кірістер мен ... есеп ... ... өзара ынталандыруға жағдай жасау
болып табылады.
Кассадағы ақшалай ... ... деп, ... ... ... ... айқындау және қатаң есептегі банктерді парақтау шығу ... ... ... «Ақшалай қаражаттың бар-жоғын түгендеу
актісімен» жеке ... ... ... операцияларды жүргізудің шаруашылық
жүргізуші субъектінің басшысы бекіткен және жете ... ... ... ... ... ... мен бланкілер ( авиа және темір
жол билеттері, бензинге ... және ... ... ... ... ... мен бас бухгалтердің қатысуымен, кассада сақталатың басқа
құндылықтарды тексеріп және қолма-қол ақшаны түгел парақтап санау ... ... ... ... ... компаниялардың
акциялары және адамдардың облигациялары, мемлекеттік облигациялар,
банктердің сертификаттары, ... ... ... ... ... ақша ... соң, пайдаға ортақтасуға және корпорация капиталын
бөлісуге құқық беретін куәлік жатады.
Қазақстан Республикасы Азаматтық кодексі ... ... ... ... ... бекітілген нысанда және міндетті деректемелерді сақтай
отырып куәландыратын құжат.
Құнды қағаздар рыногін жасақтау ... ... ... ... ... тікелей байланысты. 1996 жылдың май
айында 1996-1998 жылдар аралығындағы кұнды қағаздар ... ... ... ... осы ... негізгі бағыты рыноктың
тиімді қызмет етуі үшін инфраструктура жасау болып табылады.
Болашақта бұл ... ... ... ... ... ... орналастыру мен айналымға түсіру күрделі экономикалық
және құқықтық қатынастарға, сыртқы ... ... Сол ... ... жекешелендірудің қолданылып жүрген схемасы мен ... ... ... ... ... министрінің
2004ж.19 наурыздағы № 128 бұйрығымен бекітілген
«ААА» ЖШС
Ұйым
№Инв-9 типтік форма
|Кодтар |
| |
| ... ... ... ... нөмірі |Жасалған уақыты |
|8 ... ... ... ... ... ақша кірісі мен шығысына, ақшалай құжаттарға қатысты
барлық құжаттар, ... ... ... ... ақшалай құжаттар
кіріске алынды, ал істен шыққандары шығыс деп есептен шығарылды.
Материалды-жауапты адам ... ... ... ... ... ... ... ... « 15 » 07 20 06 ... ... мыналар анықталады:
|Рет| ... ... бары ... ... ... | ... | ... | ... | ... ... | | | ... | | | ... | | | ... | | | | |
| | | | | |
| | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | ... ... ... |
| | | | | |н | | |
|1 ... ... |36006 ... |36006 | | | |
| ... | ... | | | | |
|2 | |
| ... |
| ... |
| ... |
| | ... ... мен ... ... ... ... тізімдемесі
Қаржы инвестициялары мен қатаң есептілік бланкілерінің кірісі мен шығысына
жататын барлық құжаттар түгендеу жүргізу алдында бухгалтерияға тапсырылды
және менің жауапкершілігіме ... ... ... мен ... есептілік бланкілері кіріске алынды, ал
істен шығарылғандары шығысқа жатқызылды.
Материалдық-жауапты тұлға ______________________________
__________________ ... қолы ... ... ... ... ... жай-күй бойынша «____» _________________
20____ж. №_____ бұйрық (өкім) негізінде қаржы инвестициялары мен қатаң
есептілік ... ... ... ... 20____ж.
Түгендеу кезінде мыналар белгіленді:
|Ре|Қаржы |Іс ... ... ... ... ... ... ... ... ... | ... мен | ... | ... | | | ... | | | ... | | |
| |нің ... | | | |
| | | | ... ... |
| | ... ... | |і | | | |
| | ... | | |
| | ... | | | |
| | ... | | |
| | |п | | | |
| | ... | | |
| | |ді | | | |
| | ... | | | |
| | ... | | |
| | |да) | | | ... Түг-8 ... кері ... ... жиыны: а)
____________________________________________________________________________
____ реттік нөмірлерінің
жазумен
б) ________________________________________________________________________
жалпы саны, іс жүзінде
жазумен
в)
_________________________________________________________________________
сомасында, теңге, іс жүзінде
жазумен
____________________________________________________________________________
________________________________________
Комиссия төрағасы ... ... қолы ... ... жазу
Комиссия мүшелері _______________________________ ... қолы ... ... ... ... қолы қолды таратып жазу
№ ______ бастап № ______ қоса алғанда осы ... ... ... ... инвестициялары мен қатаң есептілік ... ... ... ... жүргізді және тізімдемеге енгізілді,
осыған байланысты түгендеу ... ... жоқ. ... қаржы инвестициялары мен қатаң есептілік бланкілері менің
жауапкершілігімде.
Материалдық-жауапты тұлға
«____» _________________ 20____ж.
Осы тізімдемеде көрсетілген деректерді ... ... қолы ... ... жазу
Артықшылық немесе жетіспеушілік себептерін түсіндіру
____________________________________________________________________________
_________________________________________________
____________________________________________________________________________
____________________________________________________________________________
____________________________________________________________________________
____________________________________________________________________________
____________________________________________________________________________
____________________________________________________________________________
____________________________________________________________________________
____________________________________________________________________________
____________________________________________________________________________
____________________________________________________________________________
____________________________________________________________________________
____________________________________________________________________________
____________
Материалдық-жауапты тұлға
Ұйым басшысының шешімі
____________________________________________________________________________
____________________________________________________________________________
_
____________________________________________________________________________
____________________________________________________________________________
____________________________________________________________________________
____________________________________________________________________________
____________________________________________________________________________
____________________________________________________________________________
____________________________________________________________________________
____________________________________________________________________________
____________________________________________________________________________
____________________________________________________________________________
____________________________________________________________________________
____________________________________________________________________________
____________________________________________________________________________
____________________________________________________________________________
______________________________________________
___________________
қолы
«____» _________________ ... ... мен ... ... ... іс ... ... нәтижелерін көрсету және олардың есеп ... ... табу үшін ... ... бір ... ... және оған
комиссияның жауапты тұлғалары және ... ... қол ... ... ... ... ... бухгалтерияға
тапсырылады. Қаржы инвестициялары мен қатаң есептілік ... ... ... ... ... топ ... түгендеу жүргізер
алдында қолхат алынады. Қолхат нысанның тақырыптық бөлігіне енгізілген.
«Цемент» ... ... ... есеп беру ... ... ... ... 2007ж.
Қатаң есеп беру бланкісінің атауы
Жол билеті Өлшем бірлігі кітапша (100 парақ)
|Қатар|Көрсеткіші | ... ... | ... ... | ... |Алғаны |
|№ | | ... | | ... |
| | | | | | ... |
| | | | | | ... |
| | | | | | ... |
| | | ... ... | ... ... бойынша бөлінген саны
|Құжат (күні, нөмері) |Жауапты тұлғалары бойынша бөлінген саны |Кімге
босатылды | | | | | | | ... ... ... аты-жөні |
|Материалда жауапты тұлғалардың аты-жөні | | | | | | | | |Петров И.П. |Ан
П.Г. | Пак Д.К. | ... И.П. |Ан П.Г. |Пак Д.К. | | | |1 |2 |3 |4 |5 ... |8 |9 |10 |11 |12 |13 |14 | |  ... ... | х |х |х |250 ... |х |х |х |х |х |х | |1 ... |"Кварта"ААҚ |071370-071469 |№1 актісі
10.01.07ж. |100 |  |  |  |  |  |  |  |  | |2 ... |  |  |  |  |  ... ... |120 |100 |110 ... ... ... 2.01.07ж. | |3
|Шығыс |  |  |  |  |  |  |№1,2,3 ... |  |  |30 ... ... ... | |  ... |  |  |  |100 |  |  |  |120 |100 |104 |  |  ... ... 01.02.07ж. |х |х |х |230 |242 |153 |х |х |х |х |х |х | ... ... ҚР Заңы ... есеп пен ... есептiлiк туралы" №234
(28.02.2007ж)
2. Қазақстан Республикасы ... ... ... ... ... бекіту туралы" 21.06.07 ж. № 215 бұйрығы
3. Қазақстан Республикасы Қаржы министрірінің "№ 1 ... ... ... бекіту туралы" 21.06.07 ж. № 218 бұйрығы
4. Қазақстан ... ... ... ... ... ... жоспарын бекіту туралы" 25.05.07 ж. № 185 бұйрығы
5. Қазақстан Республикасы Қаржы министрірінің ... ... ... ... бекіту туралы" 25.05.07 ж. № 185 бұйрығы
6. «Қаржылық есептің ... ... ... шоттар
байланысының жиынтығы» / Абдина А.Р. / ... 2007 / 4-10 ... ... ... / 2005 жыл / №30 9-11 беттер.
8. «Бухгалтер бюллетені» / 2005 жыл / №15 5 ... ... ... / ... / №33 12-14 ... ... бюллетені» / 2005 жыл / №32 11 бет.
11. «Бухгалтер бюллетені» / ... / ... ... экономикасы» / Астана «Дәнекер» / ... / 2005 жыл ... С.С., ... ... ... ісі» / Хамитов Н.И. / Алматы 2006
14. «Кәсіпорындағы бухгалтерлік ... / ... В.К, ... ... Радостовец, О.И. Шмидт /Алматы 2002ж. / 204-245
15. «Бухгалтерлік есеп» / ... / ... 2005ж. /81-93 ... ... ... ... есепті ұйымдастыру» / Мырзалиев
Б.С., Әбдішүкіров Р.С. / Алматы 2006ж / 47-64 ... ... ... ... / В.Л.Назарова /Алматы,
2002ж.
18. «Бухгалтерлік есеп» /В.Л. Назарова / ... 2005 / ... ... ... ... / С.Т. Міржақыпова / Алматы 2004ж / ... ... ... ... ... ... есеп» /
В.Л.Назарова / Алматы «Экономика» / 2002ж ... ... ... ... С.Б., Балапанов 155-170б.
22. «Қаржылық есеп» / Қ.К. Кеулімжаев, З.Н. Әжібаева, Н.А.Құдайбергенов,
А.Ә. Жантаева /Алматы 2001ж / 132-152 ... ... ... ... ... КСБУ ... системы МСФО»
Ноябрь 04.2004ж. (Интернет)

Пән: Банк ісі
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 118 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ақша қаражаттары және есеп айырысу есебі35 бет
Педагогикалық зерттеулер әдістемесі» электронды оқулығын жетілдіру92 бет
Натуралды және тауарлы өндірісті айырбас пен тұтынушылық құндарын салыстыру4 бет
Неоклассикалық сандық ақша теориясы3 бет
ҚР ұлттық банкі – мемлекеттің ақша-несиелік саясатының атқарушысы және тексерушісі89 бет
Құн және капитал теориялары7 бет
Әскери коммунизм12 бет
Өндіріс шығындарының мәселесіне кіріспе, шығындардың түрлері, К. Маркс бойынша шығындар құрылымы. қазіргі таңдағы экономикалық теориялар25 бет
"Патенттік құжаттар"3 бет
Lamiaceae тұқымдасының құнды дәрілік түрі25 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь