Қазіргі қоғамдағы тәрбиенің мақсаты мен міндеттері

Жоспар

І Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3
ІІ Негізгі бөлім
2. Қазіргі қоғамдағы тәрбиенің мақсаты мен міндеттері. ... ... ... ... ... ... ... ... .5
2.1. Жеке тұлға мәдениетінің қалыптасуы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...7
2.2. Жеке тұлғаның тәрбиесі, қалыптасуы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 10
2.3. Тәрбиенің бала дамуындағы рөлі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..12
ІІІ Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..15
IV Пайдаланған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 16
        
        Жоспар
І
Кіріспе.....................................................................
...............................................3
ІІ Негізгі бөлім
2. Қазіргі қоғамдағы тәрбиенің мақсаты мен міндеттері.
……...........................5
2.1. Жеке ... ... ... Жеке ... ... 10
2.3. Тәрбиенің бала дамуындағы
рөлі..................................................................12
ІІІ Қорытынды
............................................................................
..........................15
IV Пайдаланған
әдебиеттер..................................................................
..............16
Кіріспе.
Педагогика бұл-адамзат ғылымының ең ежелгі және қоғам ... ... ... ... ... ... ... ұғымы ұрпақты
білімге дайындау немесе тәрбиелеу мен ... адам ... ... ... ... ... тән зерттейтін саласы және ғылыми ұғымдары бар.
Мысалы, ... ... ... ... "қозғалыс"; саяси
экономияда- "қоғамның өндіргіш күштері мен өндірістік ... ... - ... ... ... ... ұғымдардық бірі - тәрбие. Тәрбие дегеніміз - адамдарды
қоғамдық өмірге және өнімді еңбекке дайындау ... ... жаңа ... ... беру ... ... ... кең мағынада
әлеуметтік қоғамдағы құбылыс ретінде барлық тәрбие ... атап ... ... ... мекеме, оқу тәрбие орындары, еңбек ұжымы, ақпарат
құралдары, баспа орындарын ... ... ... бұл ... ... ... ... етеді. Кең мағынада деген ұғымда бүкіл сыртқы
әсерлердің, адамды қоршап тұрған, табиғи және ... ... ... ... ... адамды қалыптастыру.
"Тәрбие" ұғымы тар мағынада "Тәрбиеші тәрбиелейді", кең ... ... деп ... тәрбие жайлы ұғымды анықтауда зор мәні бар.
Тәрбие - тар мағынада жеке ... ... ... жеке ... белгілі
бір қасиетін қалыптастыруға, меселен, эстетикалық талғамын тәрбиелеуге
бағытталған жұмыс. Тәрбие жаңа ... ... ... ... ... алға қарай дамуын қамтамасыз ететін процесс. Тәрбие -педагогикалық
кең мағынада қоғамның арнайы бөлінген ... - ... ... ... ... ... үрдіс. Олар арнайы тәрбие
жұмысын ұйымдастырып, жеке адамның қалыптасуына ықпал жасайтын жиынтық
факторларды ... ... ... ... ... жайлы әр түрлі теориялар мен пікірлер айтылып келеді. ... ... ... ... ... деп ... де бар. Бұл
жағдайда бала ... ... ... қарастырылады. Ол педагогикалық
процестің субъектісі бола алмайды, яғни, өздігінен ... ... ... ... ... ... тәрбиеге бір жақты анықтама беру байқалады.
Жобаның мақсаты - тәрбиенің мақсаты мен міндеттерін, олардың түрлерін
оқырманның ... ... Жеке ... ... ... көңіл бөлу
маңыздылығын түсіндіру.
Тапсырма: Жеке тұлғаның ... ... және ... ... тәрбиенің адам өміріне әсерін зерттеу.
Зерттеу міндеттері:
Қазіргі кездегі тәрбиенің қоғамдағы үдерісін айқындау.
Педагогиканың ... ... ... ... ... және оның ... оқырманға түсіндіру.
Білім беру - табиғат пен қоғам жайында жинақталған білім жүйесін жеке
адамның меңгеруі және оны өмірде ... етіп ... ... ... ... педагогикаға тұңғыш енгізген И. Песталоцци. Білім беру - оқыту мен
тәрбие жұмысын ... және жеке ... ... ... ... - ... берудің негізгі жолы. ... екі ... бір ... Оқытушы оқушыларға білім берін, іскерлік, дағдыға үйретеді.
2. Оқушы таным міндеттерін жете түсініп, жаңа білімді, ... ... және ... өмірде колданады.
Ал адамның білім алуы тек оқыту процесінің нетижесі ... ... ... ... ... ... кино, радио, телехабар, т.б. ықпал
жасайды. Сонымен бірге адамның "жетілуі", "даму", "өзін-өзі ... да ... ... ... ... толықтырады. Жеке
адамның дамуы - бұл ішкі және сыртқы, басқарылатын, ... ... ... жеке ... ... жетілу процесі. Жеке адамның
дамуы мен жетілуінде мақсатты түрде ... ... және ... шешуіні
рөл атқарады.
Жеке адамның қалыптасуында өзін-өзі тәрбиелеудің маңызы зор. ... - ... ... ... ... бір мақсат көздеп өзінің бойына
қалыптастыратын қасиет, мінез-құлық дағдысына бағытталған жұмыс.
Негізгі педагогикалық, ұғымдар – ... ... ... ... ... ... ... Бұл ұғымдар жастарды өмірге, тәжірибеге
дайындаудың басты құралы.
ІІ Қазіргі ... ... ... мен ... - қоғамның негізгі қызметтерінің бірі, жеке адамды мақсатты,
жүйелі қалыптастыру процесі, аға ... ... ... ... олардың сана-сезімін, жағымды мінез-құлқын дамытушы. Ересек буын
қоғамдыдтарихи өмірде жинаңталған ... ... жас ... ... арқылы береді.
Тәрбие материалдық игіліктерді өндіруге қабілетті, іскер адамдарды
дайындауға бағытталуы қажет. ... ... күш - жеке ... Адам ... ... қатынастарға араласып, қоғамдағы қалыптасқан идеяны, ... ... ... ... ... ... өмір ... меңгереді. Педагогика баланы оқыту, тәрбиелеу тәжірибелерін
қорытып, тәрбие және даму үшін ... ... ... Қорыта
айтқанда, тәрбие - қоғамның тарихи ... ... ... ... ... процесінде бала өзінің дамуына қажетті
жағдайларды пайдалануға тиіс. Табиғи және әлеуметтік орта оның ... - ... ... және ... ... процесс"
- деп Коменский тәрбие мақсатын төмендегі-дей негізгі элементтерге бөлді:
•  адамға барлық заттарды білгізу - "ғылыми білім";
•  заттардың және өзінің ... ету - ... ... ... ... ету - ... тәрбие";
•  тән саулығы - "дене тәрбиесі".
И.Г. Песталоцци тәрбиенің мақсаты балаға бастауыш білім, еңбек, ақыл-
ой, дене тәрбиесін беріп, жан-жақты және ... ... ... ... А. Дистервег педагогикалық мәселелерді шешудегі сословиелік
және шовинистік саясатқа қарсы күресіп, "Мектептің міндеті - адамзатты және
өз халқын ... ... ... ... - ... ... тәрбиенің мақсаты қоғамға пайдалы, адамшылығы бар ... ... Ол ... ... ... еңбек тәрбиесімен тығыз
байланысты қарастырады. П.П.Блонский тәрбие ... ... ... ... ... ... меңгеруге көмектесу, жеке тұлғаның жалпы адамзаттық
идеалдарын қалыптастыру деген.
1941-1990 жылдардағы педагогикалық әдебиеттерде ... ... ... ... оқу және ... ... адамгершілік тәрбиесі,
дене және эстетикалық тәрбие салалары енгізілді.
А.С.Макаренко тәрбиенің мемлекеттік міндеті негізінде ... ... ... ... ... алуға болатындығын атап көрсетті. Ол
"Тәрбиенің негізгі мақсаты баланы жан-жақты дамыту" - ... ... ... оны ... ... ... қазақ тәлім-тәрбие тағылымына да қойылды. Ұлы ... ... ... ... ең ... ... ... тәрбие берілуі керек. Онсыз
берілген білім - адамзаттың қас ... Ол ... оның ... ... ... - деді. Ы.Алтынсарин "өмірдің негізгі мәні — еңбек, ол адамның
адамгершілік қасиетін мәртебелендіреді, ... шын ... тек ... ғана ... ... Мәнсіз еңбек, мағынасыз бейнетқорлық адамның
жігерін мұқалтады, өз еңбегінің қызығын, рақат-ләззатын көре білу ... ... ... - ... Абай Қүнанбаев талап, еңбек, терең ой,
қанағат, рақым сынды жеке тұлғалық жақсы сапаларды ... ... ... ... маңтаншақтың, еріншектік, бекер мал шашпақ сияқты
зиянды әдеттерді жоюға шақырады. М.Жұмабаев ... ... түзу ... ... дәл ... ... ... сұлу сөз, сиқырлы үн, әдемі ... ... жаны ... ... ... ... ... алып шын адам
болғандығы" - деп жазды. Мәтжан Мақсымұлы ... ... ... атты ... (1994) ... тағылымының негізгі бағыттарын
атап көрсетті. Олар: ар-ождан тазалығын сақтау; ақыл-ойлы, парасатты ... ... ... ... ... ... ... аңқып тұру; ерте тұрып, кеш жату; аз сөйлеп, көп ... ... ... ... жас ұрпаққа тәрбие беруден ... ... ... оны ... ... жоқ нерселерден  алулақ
болу; сегіз қырлы, бір сырлы болу; халқының рухына кір салмау; ел ... оның ... үлес ... ... ... жас ... ... негізгі мақсаты "жан-
жақты үйлесімді дамыған жеке тұлғаны қалыптастыру" - деп ... ... 1995 ... "Мектеп жасына дейінгі және мектеп
жасындағы балалардың тәрбие тұжырымдамасы" халықаралық адам құқығы туралы
нормаларға ... ... ... ... ... білім, тәрбие
берудің Негізгі мақсаты-Қазақстанның егемендігін қамтамасы ... ... ... ... ... онымен тең қарым-қатынас жасап,
Қазақстандық патриотизмді, саяси бостандықты қамтамасызыз ... ... ... ... ... қол ... жан-жақты дамыған
адамдарды тәрбиелеу. Тәрбиенің мақсатынан міндеттер туындайды. Дүниетаным ... ... ... ... Дүниетаным - адамның табиғат пен
әлеуметтік орта, қарым-қатынас, іс-әрекетінің бағыты ... ... ... ... ... дүниенің даму заңдылықтарын танып білу.
Ақыл-ой тәрбиесі - оқушылардың ойлау қабілетін, дүниеге ғылыми көзқарасын
қалыптастыру, ғылыми ... ... ... ... тәрбиесінің басты
міндеттері: оқушыларды табиғат және қоғам ... ... ... ойлау қабілеттерін жетілдіру арқылы (абстракттілі, ой
операциялары талдау, синтез, ... ... ... т.б.) ... іс-
әрекетін (іскерлік, дағды, бақылау, жазып алу, өзін-өзі бақылау, т.б.)
дамытып, ғылыми ... ... ... ... ... ... ... қалыптастыру; адамға сүйіспеншілік, құрмет, қайырымдылық
сезімін дамыту; ... өз ... ... ... ... ... өз Отанын сүюге, ұлттар достығын құрметтеуге тәрбиелеу;
Еңбек тәрбиесінің негізгі міндеттері:
а) оқушыларды іскерлікке, еңбек дағдысына үйрету;
ө) оқушыларды халық ... ... ... ... ... мамандық таңдауға тәрбиелеу;
б) озық еңбек дәстүріне тәрбиелеу.
Эстетикалық тәрбие міндеттері:
• бейнелеу өнері (кескіндеме, ... ... ... ... ... ... театр, кино) арқылы баланың сезімдері ... ... ... ... ... ... эстетикалық құралдарды пайдалануға дағдыландыру.
•  әсемдікке үлесін қосуға тәрбиелеу.
Дене тәрбиесі міндеттері: оқушылар ағзасын дамыту; жастарды еңбекке,
Отанды қорғауға даярлау, төзімділікке, ... ... ... 1. Жеке ... ... ... ... мәдениетінің қалыптасуы әсіресе интенсивті түрде болашақ
және жас ... ... ... ал ... ... жалпы егде жасқа дейін
созылады. Қоғам дамуы тұлғаның индивидуалды дамуына жол сілтейді, ал жалпы
әлеуметтенуге әр әлеуметтенуші өз ... ... ... ... ... ... ... казіргі қоғам дамуына тәуелді болып
табылады. Тұлғаның әлеуметтенуі индивидуалды дәрежеде ... ... 1 ... ... ... ... ... қалыптасады. Бірақ
олардың өзара әсерлесу мінездемесі жас, интеллектуалды дәреже, жыныс тағы
сол ... ... өз ... ... 2 ... орта да ... ... дамуына септігін тигізеді. 3 Тұлғалық жеке бас ... ... ... 4 ... ... әсер ететін аспект болып мәдениет
саналады. Негізгі әлеуметтену феноминдеріне мінез-құлық стереотиптерін
игеру, ... ... ... ... ... - ... бағыттарды т.с.с. игеру жатқызылады. Ал ... ... ... ... ... ... ... емес
ұйымдар, жоғарғы оқу орындары, еңбек ұжымдары т.с.с. есептелінеді. Тұлғаның
әлеуметтік - ... ... ... әсер ... ... таным, еңбек деп қарастырылатындықтан әлеуметтену тұлға дамуының
үрдісі ретіндегі үш ... ... ... ... ... ... ... ортамен әлеуметтік байланысын кеңейту болып табылады. А.
Н. Леонтьевтің пайымдауынша, адам әлеуметтенудің бүкіл ... ... ... ... ... үш ... маңызды үрдіс өтіледі.
Біріншіден. бұл әр ... ... ... және оның ... ... жүйесінде бағдар болады. Ол әр тұлға үшін маңызды ... ... ... ... ... ... бағдардың жемісі
ретінде іс-әрекетті тұлғалық таңдау деп атауға болады. Оның ... ... ... яғни - ... ... іс-әрекет төңірегінде
орталықтану және басқаларды оған бағынышты ету. Үшіншіден, іс-әрекетті
жүзеге асыру ... ... жаңа ... ... олардың мәнділігін
игереді. Осындай жаңартулардың кысқаша мәнін іс-әрекет жүйесіндегі ... ... оның ... ... ... ... үрдісі айқындалады. Осы мәселе тұрғысындағы зерттеулерде мақсатты
білім алу ... ... ... сауалдарды құрайды. Өкінішке орай, оның
әлеуметтік-психологиялық ... ... ... ... аз.
Әлеуметтену контектісінде қарастылатын екінші аумағы қарым-қатынас та ... ... ... ... ... ... ұлғайту
жағынап қарастырады.Қарым-қатынасты кеңейту ... ... ... ... ұлғайту деп түсіндіріледі, ал осы тереңдету ретінде
монологтық қарым-қатынастан ... ... ... яғни ... ... бағдарлана алуы, оны нақты қабылдай алу ... ... ... өмір сүру ... қарым-қатынас ету
ерекшелігі оның қоғамдағы статусын, жақындағылары арасындағы ... ... ... ... яғни ... сапа ... оның «Менінің» қалыптасуын бейнелейді. Өкінішке орай, осы
мәселе төңірегінде ... ... өте көп, ... ... ... ... ... қабылдайды. Тұлғаның әлеуметтік-
психологиялық кестесі ретінде «Мен - ... ... - ... ... ... ... тұрғы немесе
гуманистік психологияға, интеракционизмге, аз дәрежеде психоанализмге
сүйенеді. ... «Мен - ... ... өмір үрдісіндегі ... ... ... ... ... пайда болған.
Американ психологы У.Джемс «Психология принциптері» кітабында алғашқы болып
«Мен Концепциясы» идеясын ұсынып, оның дамуына үлес ... ... ... Мен» ... екі ... бар: ... объект және танымдық
субъективті бағалаушы сана. «Мен» объект ретінде 4 ... ... ... ... - ... ... - ... «Мен» - денелік «Мен» Жалпы
феноменологиялық тұрғы ... ... «Мен ... келесі
жағдайларға негізделеді. 1 Мінез-құлық индивидтің ... ... ... ол өз ... ... ... психологиялық шынайы
өмірі - бұл ... ... өмір ... оның ... ... қабылдауының нәтижесі. 2 Индивидтің орталық, интеграциялайтын
феноменалды жазықтығының ... - «Мен - ... оның ... ... ... ... 3 «Мен Концепциясы» бір мезгілде
қабылдау жемісі болып, және де, ... ... ... ... бар ұғымдар жиынтығы болып табылады. 4 «Мен - Концепциясы»
құрылуымен мінез - ... оған ... ... ... 5 «Мен ... ... және жағдайлық контекспен санасады, бұл оның
прогностикалық құндылығы ... ... 6 ... адамдардың оңды қатынасын
қажетсіну «Мен Концепциясының» құрылуымен параллельді жүреді. Өзіне деген
оңды көзқарасты қажетсіну басқа ... өзін оңды ... ... ... қалыптасады. 7 Нақты өтіп жатқан өмір тәжірибесі мен «Мен ... ... ... ... ... қорғаныс стратегиялары
қолданылады. 8 Адамның ... ... ... ... - өзіндік
актуализациялануға деген қажеттілік, ... «Мен - ... ... және ... «Мен - ... ары ... «Мен - Концепциясын» бейнелеу үшін концептаулды - терминологиялық
құрамын унификациялау ... ... және ... үшін сенімді
эмпирикалық референттерді іздеуге бағытталған, соның негізінде, ол ... ... ... деген бағдарлар құрылымы ретінде қарала бастаған.
Бағдарлар 3 категорияға топтастырылады: - ... ... ... дәл осы
мезетте өзін-өзі қабылдауы) - әлеуметтік ... ... ... ... ... жайлы) - идеалды «Мен» (индивидтің
болғысы келетін бейнесі». Шутц, Нюттен зерттеулерінде ... ... ... ... «Мен - ... «өткені» мен «болашақ»
бейнелерінің әсері зор екендігі ... ... ... ... ... ... көрсеткіші болып табылатын барлық
психотерапевтикалық ... ... ... «Мен үғымының»
уақытша ұғым идеялы, әсіресе олардың өзара сәйкес келмеушіліктеріне баса
назар ... «Мен - ... ... ... ... «Мен - ... ... бір дәрежеге дейін жеткен қайшылықтар ... ... ... ... ... ... ... тұлғалық ауытқушылықтары ретінде (К.Роджерс) немесе тұлғаның
өзіндік актуализациясының төменгі ... ... бір ... немесе нақты психикалық ауытқушылықтар, яғни ... ... ... ретінде (Т.Хиггинс) қарастырылады. Көптеген зерттеулерде
адекватты өзін-өзі бағалаудың тұлғаның өзін қоғам үшін құндылығын және оның
алдында өз міндеттерін ... ... ... ... ... ... мәнді орынға ие. Өзін-өзі бағалаудың құрылуын екі
факторға ... 1. ... ... - әлеуметтік орта, қоршаған аймақ, іс-
әрекеттегі сәттіліктср мен сәтсіздіктер; 2. Ішкі - ... ... ... ... Осы ішкі және сыртқы факторлардың адам дамуы
үшін қолайсыз қатынас негізінен адекватты емес өзін-өзі ... ... ... ... ... ... сәттілігін, қоғамдағы
орнын анықтауда өз септігін тигізді. «Мен» құрылымы өмір ... ... ... ... дамиды. Былайша айтқанда, бала
әлеуметтік сезімтал және оның когнитивті және перцивтивті ... ... ... «Мен - ... мазмұны» көп дәрежеде
әлеуметтену үрдісінің жемісі болып табылады.
2.2. Жеке тұлғаның тәрбиесі, қалыптасуы.
Жеке адамның бір-бірінен ажырағысыз және оған ... ... ... ... ... мен ... бір-бірімен байланысты.
Анықтауыш қасиеттер - жеке ... ... ... оның ... мақсаттары. Жеке адам болу үшін психикалық дамудық белгілі бір
дәрежесіне өтіп, басқа адамдарға қарағанда ерекшелігі бар екенін ... ... ... ... Өмір бойы даму мен ... нәтижесінде жеке
адамның орнығып, жетілуін қалыптасу деп атайды.
Жеке ... ... - ... ... өсуі мен ... стихиялы
әсерлерді, мақсатты, ұйымдасқан тәрбиені қамтитын ... ... ... ... ... ... ... жеткіншек
және жасөспірім шақта жедел жүреді, ересек шақта өзінің ... ... ... жеке ... ... деген ұғымды анықталық.
Даму ұғымына ағзаның өсуі мен пісіп жетілу процесін жатқызады. ... ... ... ... тығыз байланыста өтеді, оған ықпал
жасайды, бірақ адамның жеке адам ... ... ... бере ... ... дамуы - бұл оның рухани өсуінің, жетілуінің ... жеке ... ... ... ... ... ... іс-әрекетте, өзін қоршаған
құбылыстарға, адамдарға деген қарым-қатынасқа, танымдық ... ... ... процесі. Жеке адамның әсіресе ... ... ... ... ... ең алдымен тәрбиенің ықпалы арқылы
жүріп отырады. Бірақ ... ... ... мен сипаты көп жағдайда
тәрбиенің даму заңдылықтарын қаншалықты ескергеніне байланысты ... ... мен ... арасында екі жақты байланысы болады. Сондықтан
жеке ... даму ... ... ... жөн. Жеке тұлға мен
қоғамдық ортаның қарым-қатынасы философия, ... ... ... ... ... ... жүрген көкейкесті мәселелері. Бұл
жөнінде кейінгі ... ... ... философиялық, педагогикалық,
психологиялық, этикалық, ұлтаралық ... ... ... П.И.Подласыйдық, М.Ф.Хар-ламовтың "Педагогика" (М.1996-1997),
Б.С.Гершунскийдің "XXI ғасырда ... ... ... ... ... ... ... қалыптастырудық методологиясы,
практикасы" (АД995) секілді ондаған монографиялық еңбектері жарық көрді.
Адам баласы материалдық және рухани өмірдің ... ... ... ... өмір ... ... қоғамның, ұжымның, ұлттың, рудық мүшесі ... ... жеке ... ... тән ... ерік-жігер, мінез-
құлық ерекшелігімен көрінуге тырысады. Қоғам ... ... ... мінез-құлықтың, қасиеттің болуы мүмкін емес. Әр адам өзінше жеке
тұлға. Жеке тұлғаның ерекшелігі ... — оның ... тән ... ... ... ... ... тұлғаларға ортақ этикалың бірыңғай талаптардың болуына
қарамастан, қоршаған орта ... әр ... ... ... ... ... ... олардың өзі өсіріп-білген құбылысқа ... ... ... ... құбылыс. Мәселен, біреулер -
айналасындағы құбылысқа таңдана, тамашалай қараса, енді ... - ... ... ... сын пікірлер айтуы мүмкін. Адамдардық ... ... ... ... да әр түрлі. Ол әр адамның ... тән ... ... ... ерекшеліктеріне
байланысты. Жеке ... ... ... ... ... оның өмірге көзқарасы, белгілі құбылыстарға баға ... ... ... ... ... ... заңды құбылыс.
Өмірде бір анадан туған егіз балалардың түр жағынан бір-біріне ұқсас
болғанымен, ... ... ... ... ... ... болмайды. Сондықтан әр адамды өзінше ... жеке ... ... ... саналық, мінездемелік қасиеттерін анықтайтын оның ... ... Сана ... ... ... ақыл-ойы біркелкі
дамымайды. Адамдар бір-бірін бағалауда қателіктер жіберуі де мүмкін. ... ... жеке ... ... ... ... ... тұлғаға тән қасиеті - ... ес, ... ... ... ... ... бағалауға бейім тұруы. Сондықтан ... ... білу ... жеке ... ... ... ... тұлғаның еске сақтауы өзге адамдардық тәжірибесін жинақтауға да
негізделеді. Әрбір тұлға оларды оқып, көріп, оңығанын, естігенін, көргенін
өз ... ... ... ... алу ... да ... ... мінез-құлқын,
сана-сезімін байытады.
Адам өмірде өзі жіберген қателіктерден де, басқалардың қателіктерінен
де сабақ алады. Оны ... ... Мұны ... адамның өзін-
өзі тәрбиелеуі деп атайды. Басқалардың өнегелі іс-әрекетінен үйрену, ... ... ... ... өмір ... — жеке ... мақсатының орындалуы, ерік-жігерінің іске асуы,
өзі жөніндегі ойын, еркін іске асыруға дайындығы және оны іске ... ... ... ... - адамның өзіне тән қасиеттерін
іске асыруы. Адам ойына келген іс-әрекетті іске асыруда ... жол ... адам бір ... ... ... ... ақыл-парасат таразысына салып,
оны іске асыру жөн бе, басқалар оған қалай қарар екен? -деген ойға қалады.
Ерік-жігердің іске ... ақыл мен ... ... ... ... бір ... іске ... өте байыппен
қарап, осының нәтижесі қалай болар екен деп "мың ойланып, жүз толғанып"
іске ... ал ... ... ... ... ... іске ... опық жеп жатады. Осының бәрі адамның ерік-жігер ... ... ... ... - ... ... ішкі ... жинақталған көрінісі. Алайда, әр тұлғаның эмоциялық сезім ... ... ... жауыздықты көргенде айғайлап, бақырып, ішкі сезімінің сыртқа
шығуына еркіндік берсе, екінші біреу іштей булығып, көгеріп-сазарып, ... ... ... қалады. Бұл әр тұлғаның эмоциялық сезімі өзін-өзі ұстай
алу еркіне байланысты құбылыс. Адамның даму және ... ... ... ... әр ... ... мен теориялар орын алып келеді. Атақты грек
философтары Платон және Аристотель адамның дамуын, ... ... ... қуалаушылық табиғатынан деп дәлелдеді. Аристотель құл
болушылық немесе ... ... заңы ... қуалаушылық теориясын қолданушы және уағыздаушылардың бірі ... ... - XVIII ... ... ... ... ... дамуы жайлы диалектикаға қарсы философиялық ағым. Преформистер
ересек адамдардық ... ... мен ... ана ... ... болады, сондықтан жеке адамның дамуын алғашқы рет ұрықта ... ... ... ... мен сан ... ... деп ... дамуына әсер ететін факторлар және оның мәні. Даму - жеке адамды
жетілдірудің өте күрделі және ... ... ... ... ... ... ... мен түсініктер және өжет, жұмсақ немесе ... ... ... ... әуестік, белсенділік және батылдық
сияқты қасиеттері даму процесінде қалыптасады. Өйткені, оның өсіп ... ... ... мен орта әсер ... ... ... және ... тануы түрлі әлеуметтік жағдайларға байланысты. Сондықтан ... әр ... ... мен процестер пайда болады. Баланың дамуына
ықпал ететін факторларға тұқым ... ... ... ... т.б.
жатады.
Орта - адам дамуына табиғи және әлеуметтік орта ықпал жасайды.
Табиғи орта - бұл түрлі табиғат ... адам ... ... ... Жылы және суық ... ... ... тұрмысына әрекетіне
елеулі ықпал етеді. Климаты ыстық жерлерде егін шаруашылығымен ... ... ... ... бұғы ... айналысады. Табиғат
жағдайына байланысты олардың мінез-құлықтары да ерекшеліктер байқалады.
2.3. Тәрбиенің бала дамуындағы ролі.
Жас ... ... ... және еңбекке араласуға дайындау міндетін
іске асыруда, баланың жеке ... ... әсер ... ... әлеуметтік орта және тұқым қуалаушылық. перзент сүю - ата-ананың
бақыты, олардың қоғам алдындағы ... ... ... ... - ... ... эволюциялық жемісі. Адам табиғат-тан тыс өмір сүрмейді,
олай болса, оның ... ... орай ... ... ... Адам өзінің баға
жетпес ұрпағы үшін бар жағдайды жасайды.
Тәрбие ... ... жас ... ... отыру қажеттігін
педагогика ғылымы ерте ... ... еді. Ал ... ... ... тәрбие беру кезінде бала табиғатын, оның қабылдау,
ойлау ерекшеліктерін еске алып ... ... ... ... және ... ... ... мен жеткіншектердің
дамуындағы биологиялың фактордық рөлін айрықша көрсетеді. Педагогика ғылымы
жас ерекшеліктерін анықтауға ... ... ... ... үрдісі ретінде
қарастыра отырып, бұл қозғалыстан сан ... ... сапа ... ... болатынын алға тартады. Мәселеге бұлайша қарау балалардың
дене және психикалық ... ... ... ... ... ... ... мектеп жасындағы балалар мен жасөспірімдердің өсіп-
жетілуін мынадай кезеңдерге бөлу ... ... ... ... ... (7 ... 11 ... дейін);
2) негізгі мектеп шағындағы жеткіншектік кезең (12 жастан 15 жасқа дейін);
3) орта мектеп шағындағы жасөспірімдік кезең (15 жастан 18 ... ... ... ... ... жас ... ... жаңа туған
баладан бастап жасөспірімдік шаққа дейінгі өзгерістер кіреді. Олардың
сатылары:
1. Жаңа туған бала ... ... ... айға ... ... шақ ... ... бір жылға дейін);
3. Ерте сәбилік шақ (бір жастан үш жасқа дейін);
4. Мектепке дейінгі балалық шақ (төрт ... 7 ... ... ... ... жасы (7 ... 11,12 ... дейін);
6. Жеткіншек шақ (11, 12 жастан, 14, 15 жасқа дейін);
7. Жасөспірім шақ (14,5 жарым жастан, 17 жасқа дейін).
Тәрбие мен ... осы жас ... ... ... ... Өйткені,
адам жасының табиғи негізі - жас ... ... ... ... жас шағы ... дамудық ерекше сапалы кезеңі болып табылады
және бала дамуының осы кезеңдегі жеке басының өзіндік құрылымының ... ... ... ... ... ... ... орта мектеп оқушыларының жас ... ... те ... ... ... ... жан дүниесін түсіне білуі
шарт.
Мектепке дейінгі балалық шақта, жас баланың 4 пен 7 ... ... тән ... оның ... ... жатқан құбылыстарды жіті
аңғарып, көргені мен сезінгендерін ... ... ... ала ... ала бөтен ескерген жөн. Әрдайым қозғалыс үстінде жетіле дамыған
балалардың денесі мен салмағы да бір қалыпты мөлшерді сақтап өсіп ... ... ... ... ... ... қабілеттері ерекшелене
түседі. Санамақтарды әжептәуір игеріп, аз және көп сандарды, айдық, күн,
жыл ... ... ... ... ... Бұл ... ... әрбір
әрекеттері мазмұнға айналып, белгілі бір мақсаттарды ... ... Бұл ... ... ... ... ... бірігіп ойнағанды жақсы
көреді. Балабақшаларының өмірге қанат қақтырар жеткіншектері — 6 ... 7-ге ... ... ... әркімге де аян. Баланың мектепке 7 жасында
баруы - негізінен биологиялық және ... ... ... деп ... жөн. ... сау боп ... келген балалар, қашан да
алғыр да зерек үғымталдығышпен ... Олар ... тез ... ... да ... Жете ... құбылыстарын
өмір бойы ұмытпайтындықтары да белгілі. Төменгі сынып оқушысын ... ... ... ... ... ... психологиялық ерекшіліктері баланың
бұрынғы дамуында жинақталып, оны өз кезегімен дамудық келесі сатысына
көшуге ... ... ... мектеп мұғалімі сынып ... ... ... сол ерекшеліктерді мектепке дейінгі шағында
қалыптасқан ерекшеліктерден бөлек алып қарай алмайды.
Мектептегі оқыту оның ... ... ... сапалы өзгерістер
енгізеді. Алаңсыз балалық шақ аяқталып, баланың өмірінің іс-әрекеттің жаңа
түрі - оқу ... Оқу ... іс ... ... ол ... белгілі
бір жауапкершілікпен еңбек етуді талап етеді. ... бару ... және ... ... ... оған бірқатар жаңа міндеттер
жүктейді. Осының бәрі ... ... ... ... бұл  ... біртіндеп сезінеді. Төменгі сынып оқушылары біртіндеп оқу ісіне,
мектептің сан-салалы өміріне ... ... ... ... ... ... ... оқуға, жазуға  , санауға үйренеді. Оқытудық алғашқы
сатысында олардың өмірлік тәжірибелері молая түседі. ... оқу, ... ... ... ... жаңа ... мен нормаларын игеру
балалар арасында қарым-қатынастардың қалыптасуына жағдай ... ... ... ... ... екі ... саты ... Бірінші
сатыда ойлау әрекеті мектеп жасына дейінгі баланың ойлауын еске түсіреді.
Екінші ... ... ... мен жағдайларды сыртқы белгісі ... ... келе ... ... ... ... білуге әуесқой
болғандықтан, олардың табиғат ... ... ... ... ... ... ... баланың ақыл-ойын дамытады.
Сезімдік көңіл-күйінің көтеріңкілігі - ... ... бір ... ... ... ... ... қарым-қатынаста болғанды
жақсы көреді. Бұл жастағы балалардың негізгі іс-әрекеті - оқу. Бастауыш
сынып оқушылары ұзақ ... бір ... ... ... ... жазу
мен оқуды алмастырып, сергіту сәттерін өткізіп, сыныптың ауасын ... ... ... ... ... ... керек. Мұғалім оқыту
процесін жеке бөліктерге бөліп, оқушыларға жеңіл тапсырмалар беріп, оларды
бірте-бірте күрделендіріп ... ... ... ... ... ... ... Оқуға және қоғамдық жұмыстарға ... ... ... оның ... ... өздік жұмыстарды
орындату, іс-әрекетті түрлендіру, ойындарды ... ... ... ... ... ... ... екендігін түсіндіру арқылы,
мұғалім оқушының оқуға ... ... ... келе, тәрбиенің бала дамуындағы рөлі ... ... Жеке ... ... ... ... бірі - тәрбие. ... жеке және ... ... ... мен дәрежесіне лайық
іске асырылып, тәрбие адамдардық іс-әрекеттерін ұйымдастырады. Ол үшін
тәрбиеші ... ала ... ... ... бойынша тәрбие жұмысын мақсатқа
бағыттап ұйымдастырып, тәрбиенің құралдары мен ... және ... ... ... етіп ... Тәрбиенің рөлін педагогика
тарихында, аса артық бағалаушылар да болды. Бала өмірге келгенде, оның ... ақ, ... ... ... тәрбиеші өзіне керек адамды жасап алады
деп, тәрбиенің рөлін аса дәріптеп, ... ... мен ... ортаның
баланың қалыптасуындағы рөлін онша бағаламады. Революционер-демократ В. Г.
Белинский (1811-1848) баланың жаны таза ... ... ... да ... ... ... болу керек деді . Белинский тәрбиенің рөлін жоғары бағалап, адам
дамуындағы тұқым қуалаушылық пен ... ... де ... жөн ... т.б. көзқарастар бойынша тәрбие арқылы ... ... ... құтқаруға болады. Демек, олар тәрбие арқылы
адам баласының тұрмысын жақсартуға және санасын ... ... ... ойға ... ... халықтың тұрмысын жақсарту үшін материалистік педагогика
таптық қоғамды жойып, демократиялық қоғам құруды ұсынды.
Тәрбиеші ... ... ... түрлі іс-әрекеттерін тиімді етіп, оның жақсы
дамуына қажетті материалдарды іріктеп алады, айналадағы ... ... ... ... ... Тәрбие жұмыстарының сара жолдарын
табу нәтижесінде баланың ой-өрісі кеңейеді, эстетикалық сезімі мен талғамы
артып, ... ... ... ... мемлекет қолындағы ақпарат
құралдардық (баспа-сөз, радио, теледидар) көмегімен оқушыларға ... ... ... ... жүргізеді. Баланың жеке басының
дамуы мен қалыптасуына ... ... үш ... ... ... ... орасан күшті ықпал етіп, тұқым қуалаушылық пен ортаның ықпалына
белсенді әсер етіп, ... ... ... талаптарына сәйкес бағыттап,
белгілі бағытта баланың өмірі мен ... ... ... ... ... ... ... іріктейді, жеке бастың
дамуына теріс, зиянды әсер қалдыратын жағымсыз ... ... ... ... ... аға ұрпақтың жаңа ұрпаққа ... ... беру ... жаңа ұрпақты өмірге, еңбекке дайындау арқылы
қоғамның алға қарай дамуын ... ... ... Сонымен, тәрбие бала
дамуын бағыттайды, басқарады, сондықтан да ол — ... ... күш. ... ... күш ... оның ... ... қалыптасуына кері әсер етеді.
Адамгершілік тәрбиесінде баланың көнгіштігін, сенгіштігін, еліктеуге
бейімділігін пайдаланып, ... ... ... ... ... ... ... ізгі қатынасқа көшуі, баланың өзін тануына
көмектесуі адамгершілік сезімін тәрбиелейді. Ерекше көңіл аударатын ... ... ... көпшіл де кең пейілді болуы.
Бұл жастағы балалар үшін еңбектің ... мәні зор. ... ... ... ... ... ... Ұзақ уақыттың дене еңбегіне,
күш түсетін жұмыстарға әлі ... ... ... ... Еңбек іс-
әрекетімен жүйелі айналысу, оны бірте-бірте күрделендіру, ... ... ... ... ... ... ... сапаларын қалыптастыруға көмектеседі. Төменгі сыныпта өзіне-өзі
қызмет ... ... мен ... қалыптасады. Үлкендердің еңбегін
құрметтейді, адам өміріндегі еңбектің рөлін ... дене ... ... дүние туралы ұғымдар қоры, қажетті іс-әрекет икемділігі ... ең ... ... - ... ... ... әліппесін
үйретумен қоса, оның өмірдегі өз орынын табуына көмектесу. Жеке тұлғаны
қалыптастыруда ең ... - ... ... ... ... дене
тәрбиесін өзара байланыста кешенді жүргізу.
Жеткіншек балаларды дамыту және ... ... ... тез жүреді:
- қыздарда - 11-13 жас;
- ер балаларда - 13-15 жас.
Қанқа сүйегі мен бұлшық ... ... ... ... ... ... ... мінез-құлқының өзгеруіне әкеліп соғады, сондыктан
дене тәрбиесін дұрыс ұйымдастыру керек.
Пайдаланған ... ... ... 1998, ... Е.Сағындықұлы. Педагогика. - Алматы,1999.
3. С.Қалиев, Ш.Майғаранова, ... ... ... ... ... ... негіздері. - Алматы, 2001.
4. А.С.Макаренко. Тәрбие мақсаты. – М ... ... ... туралы лекциялары. - Алматы, 1968.
6. В.А. Сухомлинский. ... ... ... - ... ... Караковский В.А. О подростках. - М.: Педагогика, 1970.
8. Божович Е.И. Личность и ее ... в ... ... ... А.Г. ... и ... в ... формировании и
воспитании человека. Библиотека ... ... ... ... - М.: ... 1970. ... Р. ... Тәрбие теориясы. - Алматы, 1991.

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 14 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Педагогикадан мемлекеттік емтиханға дайындық40 бет
Құқық тәрбие25 бет
Тұлғаны зерттеудің мақсат-міндеттері және оның қоғамдық мәні18 бет
Азаматтық қоғам дамуының алғышарттары9 бет
Банктік қызмет аясындағы банктік құқықтық қатынастардың кейбр теориялық мәселелері7 бет
Банктегі қоғаммен байланыс бөлімі77 бет
Постиндустриялды қоғам концепциясы4 бет
Қоғам және жеке адамның қалыптасуындағы конфликтінің мәні7 бет
Қоғам және жеке тұлға14 бет
Қоғамдық тамақтану ісі36 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь