Ішкі шаруашылықты ұйымдастыру

Кіріспе

1 Кәсіпорынның қызметін ұйымдастыру негіздері
1.1 Кәсіпорын қызметінің мақсаты, құрылымының түрлері
1.2 Кәсіпорында өндірісті ұйымдастыру
1.3 Өндірістің экономикалық тиімділігінің мәні және көрсеткіштері

2 «Ел.Нұр» ЖШС.нің ішкі шараушылығын ұйымдастыру және талдау
2.1 «Ел.Нұр» ЖШС.нің құрылымы және қызметіне сипаттама
2.2 «Ел.Нұр» ЖШС.нің өндірістік ресурстарының құрамын талдау
2.3 «Ел.Нұр» ЖШС.нің жалпы рентабельділігін талдау

3 Шаруашылық субъектілерде ішкі шаруашылықты ұйымдастыру мәселелері және оларды шешу жолдары
3.1 Корпорацияның қызмет ету мәселелері
3.2 Өндірістік құрылымды жетілдіру және өндіріс тиімділігін жоғарылату жолдары

Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
Қосымшалар
        
        МАЗМҰНЫ
Кіріспе
1 Кәсіпорынның қызметін ұйымдастыру негіздері
1.1 Кәсіпорын қызметінің мақсаты, ... ... ... ... ... Өндірістің экономикалық тиімділігінің мәні және көрсеткіштері
2 «Ел-Нұр» ЖШС-нің ішкі шараушылығын ұйымдастыру және талдау
2.1 «Ел-Нұр» ЖШС-нің ... және ... ... ... ... ... ресурстарының құрамын талдау
2.3 «Ел-Нұр» ЖШС-нің жалпы рентабельділігін талдау
3 Шаруашылық субъектілерде ішкі шаруашылықты ... ... ... шешу ... Корпорацияның қызмет ету мәселелері
3.2 Өндірістік құрылымды ... және ... ... ... ... ... ... | |
КІРІСПЕ
Кез келген кәсіпкердің қазіргі жағдайдағы маңызды қасиеті - жағдайдың
өзгерісіне икемділік таныту қабілеті. Ол үшін өзі ... ... ... ... ... ... табандылық, сәтсіздіктерге
дайын болу, оқып-үйрену қабілеті және қателіктерінен қорытынды шығара алу
секілді мінез-құлық ... ие ... ... ... ... болу ... ... дұрыс ұйымдастыра ... ... ... ... ал ... ... ... уақытында шикізат,
материалдар, жартылай өңделген өнімдер, көмекші өнімдерді ... ... ... және ... ... де ... ... орната
алуға тиісті.
Экономиканың барлық даму кезеңінде ... ... буын ... Дәл осы ... өнім ... ... ... тікелей байланысы қалыптасады. Дербес өнеркәсіптік кәсіпорын
деп өндірістік-техникалық тұтастығы, ұйымдық-әкімшілік және ... бар ... ... ... ... өз қызметін дербес
атқарады, шығарылатын өнімді, салық пен бюджетке төленетін ... ... ... кейін қалған таза пайданы (кірісті) өзі пайдаланады.
Қазіргі жағдайда республикада кәсіпкерлікті ... ... және өзге де ... ... ... сол ... әр ... кәсіпорындар құрылуда. Кәсіпорынның тиімді жұмысын қамтамасыз
ету ... ... ... ... ... ... ұйымдастырудың түрлерін білу қажет.
Кәсіпорындағы меншік нысанын таңдау да жауапты іс болып табылады және
кәсіпорында қызмет жасауға ... ... ... ... қоғамдық
тәртіпті де ескеру қажет. Келесі қадам - өндірістік базаны ... ... және ... ... ... ... мен құрал-
сайманды сатып алуға немесе жалға алуға тура келеді, сонымен қоса ... мен ... ... ... ... өнімдер сатып алу, жұмыс
күшін тартуы қажет. Сол себепте менің дипломдық жұмысымның тақырыбы әлі де
маңызды роль алады.
Сонымен ... ... ... ... ... ... ... ғылыми негіздену мақсаты қойылуда.
Жоғары бәсекелестік жағдайында бір саладағы кәсіпорындар мен ұйымдар
жеке корпорацияларға ... ... ... ... ... шығаратын кәсіпорындар мен ұйымдарды
біріктіріп, заңды ... ... ... ... Олар ... шоғырландыруға ықпал етеді, ғылыми-техникалық дамуды қамтамасыз
етеді және ... ... ... ... ... жоғарлауына әсерін тигізеді. Корпорациялар әсіресе
жаңа өнім шыратын салалардағы кәсіпорындардың дамуын жеделдетеді.
Менің дипломдық жұмысым «Ел-Нұры» ... ... ... ... Бұл ... ... ... ол
корпорацияның бөлек буыны ретінде қарастырылуы мүмкін. Осыған байланысты
дипломдық жұмыстың басты мақсаты – ... ішкі ... ... ... ... ... және өндірістік ... ... ... ұсыну.
1 КӘСІПОРЫННЫҢ ҚЫЗМЕТІН ҰЙЫМДАСТЫРУ НЕГІЗДЕРІ
1. Кәсіпорын қызметінің мақсаты, құрылымының түрлері
Кәсіпорын - экономиканың даму ... ... бір ... болып
табылады. Өйткені кәсіпорындарда қоғамға қажетті өнім шығарылады және
қызметкерлер мен жұмыс құралдарының ... ... ... ... ... ... ... ұйымдастыру -
әкімшілік және шаруашылық еркіндігі бар ... ... ... бір ... ... шығару үшін, не болмаса жұмыс атқару ... ... ... ... ... қоғамның қажеттілігін қанағаттандыру және
пайда табу мақсатында құрылады.
Өндірістік жүйе ... ... ішкі және ... ортасы болады.
Сыртқы ортаға - экономикалық саясат, құқықтық жағдай, экономикалық,
әлеуметтік, ... және ... ... ... Ішкі ... -
еңбек ресурстары, техника және технология, бәсекелестік, ... ... ... ... ... ... ... – бәсекелесуге
қабілетті өнім шығару арқылы неғұрлым көп пайда табу және ең аз ... көп ... табу ... ... ие және ... ... өнім шығару.
Өнеркәсіптік кәсіпорынның функциялары мыналар:
- өндірісте және жекелей тұтынылатын өнім шығару;
- ... ... ... және ... өнімді сатып болғаннан кейін қызметті жалғастыру;
- кәсіпорындардағы өндірісті материалдық-техникалық жабдықтау;
- ... ... ... ... және ... ... өндіріс көлемін жан-жақты дамытып, ұлғайту;
- кәсіпкерлік;
- салықтарды төлеу, мемлекеттік бюджеттің және басқа да қаржы ұйымдарының
міндетті және ... емес ... ... мемлекеттік заңдарды, нормативтер мен стандарттарды орындау.
Қазіргі заманғы өндірістің ... ... - ... ... ... ... жағдайында даму.
Нарықтық экономика жағдайында өнеркәсіптік мекемені ұйымдастырудың
негізгі үш бағыты бар. Олар:
- өндірісті ... ... ... ... ... ... жүйесін ғылыми ұйымдастыру.
Өндірісті ғылыми ұйымдастыру мақсаты (ӨҒҰ) -кәсіпорында ... ... ... Бұл дегеніміз - сенімді әрі тиімді
қызмет ететін ... ... мен ... ... ... жұмыскерлердің өзара қатынасын реттеу.
Еңбекті ғылыми ұйымдастыру (ЕҒҰ) ... - ... ... ... ... ... Оған жоғары өнімділікті, тиімді
алдыңғы қатарлы еңбек ету үшін жағдай туғызатын іс-шаралар ... ... ЕҒҰ ... ... ... ... қаржылық және экономикалық қорларымен шектеледі.
Басқаруды ғылыми ұйымдастыру (БҒҰ) - бұл кәсіпорынның ... ... ішкі ... ... ... ... техникалық,
экономикалық және қоғамдық құралдар жүйесі. Ол осы жүйелердің ең ... және ... ... қол ... өзара әрекеттесуіне жағдай туғызады. Кез келген кәсіпкерлік іс-
шаралар - бұл адамдар арасындағы ... ... ... ... Ол ... жете ... құрылса, шебер реттеліп ... ... ... шығындардың орнын таза пайдамен толтыруға деген
сенім солғұрлым арта түседі.
Кәсіпорындағы меншік нысанын таңдау - жауапты іс. Сол ... ... ... ... ғана шектелуге болмайды. Кәсіпорында қызмет жасауға
тиісті ... ... ... ... ... де ... қажет.
Келесі қадам - өндірістік базаны қалыптастыру. ... ... ... ... ... ... мен құрал-сайманды сатып алуға немесе
жалға алуға тура келеді, сонымен қоса ... ... мен ... ... көмекші өнімдер сатып алу, жұмыс күшін тартуы қажет. Осы
жерде кәсіпорын ... ... ... ... ... кәсіпорындармен қатынасқа түседі. Қызметкерлер
еңбек биржасында, хабарландыру арқылы және басқа да ... ... ... - ... табу. Кәсіпкердің өзінің және ... жеке ... істі ... және дамыту үшін, әдетте,
жеткіліксіз ... ... ... ... ... ... ... капиталы мен таза пайдасына қатысу құқығының бір ... ... жеке ... ... сондай-ақ коммерциялық банктен
несие алу арқылы толтыруға болады.
Барлық кәсіпорындар елдін заңнамасында көрсетілген белгілі ... ... ... ... ... ... немесе шаруашылық
саласына тәуелсіз қызмет ете алады. Көрсетілген нысандар кәсіпорын құруды,
қатысушылардың жауапкершілігі және ... ... есеп ... мен ... ... салық төлеуді, басқару органдарының құрылымы
мен қайта құру немесе ... ... ұйым ... ... ... негізгі мақсаты пайда табу
болып саналады, ал коммерциялық емес ұйымдар алдына мұндай мақсат ... ... ... ... ... ... Сот алдында жауап беретін және сотқа шағымдана ала-тын, өз ... ... емес және ... құқығын жүзеге асыра алатын, сол
мүліктерді өз қалауынша ... ... ... ... ... жүргізуге меншік құқығы бар ұйымдарды заңды ... ... ... ... ... ... кәсіпкерлік қызметті
жүргізуде, капиталды тарту және пайдалануды қамтитын әр түрлі нысандары мен
тәсілдері бар. ... ... ... ... қызметтің түрі,
меншік нысаны, сандық көрсеткіштер, маңызы және аумақтық орналасуы, ұйымдық-
құқықтық түрлері және басқа да нышандары бойынша ... ... ... кестеде келтірілген (кесте 1).
Кесте 1 - Кәсіпорыннын жіктемесі
|Жіктеу |Кәсіпорынның түрлері (олардың ... ... | ... түрі ... және ... ... тұтыну тауарларды өндіру |
| ... ... ... ... |
| ... ... |
| ... мақсатында пайлаланатын қызметтер |
| ... және ... ... жұмыстары |
| ... ... ... |
| ... ... |
| ... ... |
| ... және ... да ... ... ... ... ... ... |
| ... меншік ... |Ірі |
| ... |
| ... ... |Республикалық маңызы бар нысандар ... ... ... бар нысандар ... ... ... бар ... ... ... ... мен қоғамдар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... сәйкес коммерциялық
ұйымдар тек келесідей түрлері құрылуы мүмкін:
- шаруашылық ... ... ... ... ... мемлекеттік кәсіпорындар.
Коммерциялык емес ұйымдар заң актілерімен ... ... ... ... ... ... акционерлік
қоғамдардан, қоғамдық бірлестіктерден және тағы басқа ұйымдық нысандарынан
құрылуы мүмкін.
Шаруашылық серіктестіктер толық серіктестік, сенімгерлік серіктестік,
жауапкершілігі ... ... ... ... ... ... ... нысандары бойынша кұрылуы мүмкін.
Акционерлік қоғамнан ... ... ... акциялар шығаруға
құқығы жоқ.
Толық серіктестік - ... ... ... толық
серіктестіктің мүлкі жеткіліксіз болған жағдайда оның ... ... ... ... ... ортақ жауапкершілікте болады.
Азамат бір ғана толық серіктестіктің қатысушысы бола ... ... ең ... ... ... ... 25 айлық есептік
көрсеткіш (АЕК) мөлшерінде ... 2009 жылы ... ... ... 1273 ... ... бекітілген.
Сенімгерлік серіктестік - серіктестіктің міндеттемелері бойынша өзінің
бүкіл мүлкімен (толық серіктерімен) қосымша жауап беретін бір немесе ... көп ... ... жауапкершілігі толық серіктестіктің
(салымшылардың) мүлкіне ... ... ... ... ... немесе одан көп қатысушыларды енгізетін және серіктестіктің кәсіпкерлік
қызметті жүзеге асыруға қатыспайтын серіктестік. Сенімгерлік серіктестіктің
ең ... ... ... ... 50 АЕК ... ... шектеулі серіктестік (ЖШС) - бір немесе бірнеше адам
құрған, жарғылық қоры құрылтай ... ... ... ... серіктестік. Жауапкершілігі шектеулі серіктестікке қатысушылар
оның міндеттемелері бойынша жауап ... және ... ... ... ... ... ... құны шегінде тәуекел
етеді. Жауапкершілігі шектеулі серіктестіктің салымдарды толық ... оның ... ... ... ... ... ... құны шегінде ортақ жауапты болады. ЖШС-тің ең ... ... ... 100 АЕК ... белгіленген.
Қосымша жауапкершілігі бар серіктестік ... ... ... ... ... ... салымдарымен жауап
беретін, ал бұл ... ... ... ... ... тиесілі
мүлікпен оған өздері еселенген ... ... ... ... ... ... қоғам - жарғылық қоры акциялардың нақты құнына тең белгілі
бір санына бөлінген серіктестік. Акционерлік ... ... оның ... ... ... ... және ... акциялар шегінде коғамның қызметіне байланысты ... ... ... ... ... ... жарғылық капиталының ең төменгі
мөлшерi – 50 000 АЕК.
Өндірістік кооператив - азаматтардың бірлескен кәсіпкерлік қызмет үшін
мүшелік негізде, олардың өз ... ... және ... ... ... ... (үлестерін) біріктіруіне негізделген ерікті
бірлестік. Кооператив ... ... кем ... тиіс. Өндірістік
кооперативтің ... ... ... ... ... оның
мүшелерінің жарналарына бөлінеді. Жарна кооператив мүлкіндегі өндірістік
кооператив мүшесінің үлесі болып табылады.
Мемлекеттiк кәсiпорынның мүлкi ... және оны ... ... бойынша, соның iшiнде кәсiпорын қызметкерлерiнiң арасында бөлуге
болмайды. Мемлекеттiк кәсiпорындардың фирмалық атауында оның ... ... тиiс. ... ... кәсiпорынның жарғысы
оның құрылтай құжаты болып табылады.
Мемлекеттік кәсіпорындардың ... ... ... ... ... - өз мiндеттемелерi ... ... ... ... жауап бередi. Шаруашылық жүргiзу құқығына
негiзделген кәсiпорын мемлекеттiң мiндеттемелерi ... ... ... ... кәсiпорынар (оралымды басқару құқығына негiзделген) - жедел
басқару құқығымен мемлекет мүлкiне ие болған кәсiпорын. Қазыналық ... ... ... жергiлiктi атқарушы органның шешiмi бойынша құрылады.
1.2 Кәсіпорында өндірісті ұйымдастыру
Өндірісті ... түрі деп ... ... және ... ... ... ... түсіндіріледі. Өндірісті ұйымдастыру түріне ... ... ... ... ... өндіріс ауқымы, дайындау көлемі
мен қайталануына байланысты өндірілетін көп өнім атауларының күрделілігі
мен тұрақтылығы. Өндірістің үш ... ... ... ... ... ... (сериялы), жаппай.
Сурет 1 – Кәсіпорында өндірісті ұйымдастыру түрлері
Жеке-дара (жекеленген) өндіріс - өнім жекеленген немесе қайталанып
отыратын ... ... ... ... Бұл ауыр ... кеме жасауға, бірегей станоктар мен турбиналарды өндіруге тән.
Топтамалық өндіріс - бірыңғай өнімнің кең атауларын (номенклатурасын)
ұзақ уақыт бойы ... ... ... топтамамен дайындауды
білдіреді. Топтама (серия) деп өндірісте партиялап, бір мезгілде немесе бір
ізділіктімен үздіксіз жоспарлы мезгілде қайталанып ... ... ... ... ... түсіндіріледі. Топтамалық өндіріске ұшақ және
мотор құрастыру зауыттары мысал бола ... Бір ... ... ... байланысты топтамалық өндірісті ұсақ, орташа және ірі топтамалы деп
атайды.
Жаппай ... - ... өнім ... ... ... көп ... ... және салыстырмалы түрде ұзақ кезеңімен
сипатталады. ... ... ... ... ... ... ... машина жасау зауыттарын жатқызуға болады. Жаппай өндіріс -
кәсіпорындарында бір ... ... бір ... ... түрлерін
шоғырландыруға мүмкіндік беретін, өндіріс мамандануының жоғары ... ... бұл ... әр ... ... бір ... ... шығарылып отырады. Жаппай өндірістің басты шарты - бөлшектер,
тораптар мен агрегаттар ... ... ... ... ... ... жоғары деңгейінде болуы керек.
Өндірістің түрі кәсіпорын құрылымына, өндірісті тиімді ұйымдастыру
деңгейлері, шарттары мен талаптарына ... ... ... Мысалы, жеке-дара
өндірісте кәсіпорын құрылымында ұсталық және ... ... ... мен ... жабдықтандыруды даярлайтын дербес цехтары,
дайындаушы телімдері болмайды.
Топтамалы өндірісте, керісінше, кәсіпорын құрылымында әрқашан ... және ... ... ... ... технологиялық
жабдықтандыру, металл өңдеу цехтары; ... ... ... ... ... ... диспетчерлік қызмет және басқа да
бөлімшелер болады.
Жаппай өндірісте кең мөлшерде мамандандырылған негізгі және ... ... ... ... мен ... ... тән.
Бөлшектер, әдетте орталықтанған түрде дайындалатын ... ... ... ... және технологиялық жабдықтар өндірісі де
осы тәсілмен жүзеге ... ... ... ... бірлік болып табылатын
цехтар өз тұтынушыларына жеткізеді. Кәсіпорын ... бас ... ... бас ... бас ... бас ... бас
механиктің, сондай-ақ өнімді стандарттау және үлестіру бөлімдерінің дербес
қызметтері кіреді.
Әрбір ... ... ... ... және оның отбасы
мүшелерінің қажеттерін қанағаттандыруға арналған өндірістік ... ... ету ... мен телімдерінен, басқару, ұйымдастыру
органдарынан тұрады. Өндіріс ... ... ... ... қызмет көрсету ұйымдарының кешені, олардың ... ... ... және ... ауданы, жұмыскерлер саны және өндіріп
шығару қабілеті бойынша өзара қатынастары кәсіпорынның (бірлестіктің) ... ... ... ... - ... ... ... шаруашылықтар мен қызметтер (өндірістік үдеріске тікелей немесе
жанама түрде қатысатын), олардың арасындағы ... ... ... өндірістік құрылымын құрайды. Ол еңбек өнімділігінің деңгейін, өндіріс
шығындарын, берілген ... ... ... ... ... ... ... мен табиғи байлықтарды
пайдалану тиімділігін анықтайды.
Өндіріс бөлімшелеріне цехтар, ... мен ... ... оларда
негізгі өнім (кәсіпорын шығаратын), ... ... ... материалдар мен жартылай өңделген өнімдер, ... ... ... ... және жөндеуге қажетті көмекші ... ... ... ... ... әр ... ... Жұмыскерлерге қызмет көрсетуші бөлімшелеріне тұрғын
үй-коммуналдық бөлімдер, олардың қызметтері, фабрика-асхана, ... ... ... ... ... үйлері, профилакторий, медициналық
санитарлық бөлімшелер, еркін спорттық қоғамдар, техникалық оқыту ... ... ... ... ... мәдени деңгейін жоғарылатумен шұғылданатын оқу орындары
кіреді.
Кәсіпорын ішінде ... ... ... ... ... ... ... басқару құрылымды кәсіпорындарынан бөлек). Цех - жалпы
өндірістік үдерістің белгілі бір ... ... ... ... ... жеке ... ... толық құқылы бөлімше болып
табылады, олар өз қызметін шаруашылық есеп ... ... ... ... ... төрт топқа бөлінеді: негізгі, қосымша, көмекші,
қосалқы.
Негізгі цехта сатуға және өндіріс ... ... ... ... операциялары өтеді. Негізгі цехтар дайындаушы, өңдеуші және
құрастырушы ... ... ... ... ... ... кейде конструкцияларды дәнекерлеу цехтары жатады. Өңдеу
цехына - механикалық ... ағаш ... ... арқылы өңдеу,
гальваникалық, бояу және ... ... ... ... ... ... ... агрегаттық және соңғы жинау, бояу, қосалқы бөлшектер мен алмалы-
салмалы жабдықпен жабдықтау цехтары кіреді.
Көмекші цехтар негізгі цехтардың өнімін ... ... ... ... қызмет көрсетуге, жұмыс жасауға тікелей ықпал етеді, оларға
сайман жасайтын, стандартсыз жабдықтар, ... ... ... ... ... ... ... (нан қалдықтарынан кептірілген нан -
өндіру жөніндегі цехтар) негізгі цехтардың өндірістік ... ... ... ... Қосалқы цехтар негізгі материалдардан емес,
бірақ негізгі және ... ... ... ... өнім
өндіреді.
Барлық зауыттардың құрылымдарында қойма шаруашылығы, санитарлы-
техникалық құрылғылар мен қатынасу жүйелері ... ... газ және ... жылу беру, желдету, рельсті және рельссіз көлік ... ... бір ... иемденеді.
Бірлестіктің (кәсіпорынның) өндірістік құрылымында конструкторлық,
технологиялық бөлімшелер, ... ... мен ... ... ие. Онда ... технологиялық үдерістер құрастырылып,
зерттеу жұмыстары ... өнім ... ... ... ... талаптарына толығымен сәйкестендіреді,
зерттеу және тәжірибе-конструкторлық жұмыстар орындалады. Бұл бөлімшелерде
ғылымның өндіріспен бірігуі ... ... ... ... ... негізгі
және қосымша өндірістік телімдер (учаскілер) кіреді.
Негізгі өндіріс телімдері технологиялық немесе заттық (өнімдік) қағида
бойынша құрылады. Технологиялық мамандану ... сай ... ... бір ... ... ... ... Құйма
цехында, мысалы үшін, келесі бағыттар бойынша телімдер ұйымдастырылуы
мүмкін: орын даярлау, бұрандалар ... ... ... дайындау, дайын құйманы
өңдеу және т.б., ... ... - ... мен ... ... жасау, жоғары температурада өңдеу жүргізетін телімдер және
т.б., механикалық цехта - токарьлық, ... ... ... және ... да телімдер, құрастыру телімінде - өнімді бөлшектеп
және соңғы құрастыру, оның бөліктері мен тораптарын сынау, ... - ... бояу ... және т.б.
Заттық мамандану қағидасы бойынша ұйымдастырылған телімдерде жеке
операция түрлерін емес, тұтас технологиялык үдеріс жүреді, ... ... үшін ... ... өнім ... ... өндірістік құрылымның үш түрі белгілі:
- заттық,
- технологиялық,
- аралас (заттық-технологиялық).
Заттық құрылымда кәсіпорынның негізгі цехтары, ... ... ... бір ... бір ... (агрегатын, бөлшегін) немесе
белгілі бір топтағы бөлшектер дайындау нысанына сәйкес ... ... ... ірі сериялы және жаппай өндірісті механикалық құрастыру
және құрастырма цехтарында қолданылады.
Заттық құрылымның үлкен артықшылықтары бар. Ол ... ... ... түрлерін шектейді және жеңілдете түседі, бөлшектердің
қозғалу жолдарын азайтады, цехаралық және цех ... ... ... өндірістік цикл ұзақтығын қысқартады, жұмыс ... ... ... ... ... ... құрылымдары
жабдықтарды технологиялык үдерістің жүру ... ... ... ... ... ... мен жабдықтарды қолдануға
мүмкіндік береді. Осының барлығы, заттық кұрылым өнім шығару көлемін, еңбек
өнімділігін ... ... ... құнын төмендетуге септігін тигізеді.
Технологиялық құрылым айқын технологиялық даралануды анықтайды.
Өндірістік құрылымның бұл түрі ... ... ... ... ор-
наластыруда епті әдіс табуға мүмкіндік береді, өндірістің бір өнім түрінен
екінші ... ... ... жасайды.
Аралас (заттық-технологиялық) құрылым бір зауыттың ішінде заттық және
технологиялық қағидаға сай ... ... ... ... Өндірісті бұл түрде құрудың артықшылықтары - келесілер:
цехішілік тасымалдар көлемін ... өнім ... ... ... ... қысқарту, еңбек жағдайларын жақсарту, құрал-жабдықты пайдаланудың
неғұрлым жоғары деңгейі, еңбек өнімділігінің өсуі, өнімнің өзіндік құнының
төмендеуі.
Кәсіпорын өзінің ... ... ... үшін ... ... ресурстары немесе өндіріс факторлары болуы қажет. Экономикалық
ресурстар дегеніміз - тауарларды өндіру және ... ... ... ... ... ... және адамдардың өндіретін ресурстары.
Барлық ресурстарды әр түрлі көзқарастарға сәйкес топтастыруға болады:
1.Материалдық ресурстар - жер немесе шикізат материалдары және ... Адам ... - ... және ... ... жер ... ... табиғи ресурстар: егістік жерлер, орман, пайдалы ... ... су ... ... ... ... ... - тауар өндіру
және ... ... ... ... ... ... арналған барлық өндірістік өндіріс құралдары (ғимараттар,
құрылыс, жабдықтар және т.б.). ... ... және ... ... ... ... яғни ... жұмсау деп атайды.
«Еңбек» ұғымы тауар өндіруде және қызмет көрсетудегі барлық дене ... ... ... көрсетеді.
+
+
Сурет 2 - Кәсіпорынның экономикалық ресурстарының құрылымы
Барлық экономикалық ресурстар немесе ... ... ... ... ие: олар ... ... өлшеулі мөлшерде болады. Бұл қағида бойынша
қазіргі деңгейдегі экономикалық ... ... ... ... ... әлі де ... кем екендігін білдіреді, егістік жерлердің,
пайдалы қазба байлықтардың, өндіріс құралдарының, ... ... ... ... бір шегі ... ... сирек кездесетіні салдарынан
өндірістің өнімі де мардымсыз болып, осыдан қоғам ... мен ... ... ... ... ала алмайды.
Өндірістің бұл факторы жер, еңбек, капитал ресурстарын бір кәсіпорында
біріктіреді. Кез келген кәсіпорынның өндірістік-экономикалық ... ... ... және ... ... ... қалыптастырудан
басталады. Көрсетілген ресурстар оларды пайдалануда қалай ... ... ... қарай бір-бірімен айрықшаланады (Кесте 2).
Кесте 2 - Кәсіпорынның өндірістік ресурстары
|Материалдық-заттай нысаны ... ... ... күші ... капитал ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... аясындағы айналым капиталы|
|дар, т.б.) | ... өнім ... ... ... ... ... ... жағдайы (жер, |Негізгі капитал ... ... т.б.) | ... ... және ... ... болғандықтан олардың бағалары
да болады. Ресурстар нарқының ерекшеліктері - ең алдымен олардың ... ... ... ... де және ... ... да ... болып табылады. Қоғам өндіруде мүмкіндігі болмаған жағдайда,
тауарлар мен қызмет көрсету мөлшері тұтынушылардың сұранысын ... ... ... ресурстар нарығын шоғырландыру қажеттілігі туады.
Экономикалық ресурстардың бағасы әр түрлі ... ... ... пен
сұраныстың ықпалымен сәйкестендіріп үйлестіріледі. ... ... ... баға ... ... мен нақтылы бар мөлшерін,
ресурстарды иеленушілердің мүдделеріне сәйкес олардың ... ... ... Ал ... ... баға мен ұсыныс көлемінің арасындағы
қарама-қарсы байланысты көрсетеді: егер де баға ... онда ... аз ... ... немесе оларды арзандау басқалармен алмастырады.
Кесте 3 - Кәсіпорынның өндірістік ресурстары
|Материалдық-заттай ... ... ... | |
| ... ... жағдайда |
| ... | ... күші ... қоры ... ... |
|Еңбек құралы (машина, ... ... ... ... ... т.б.). ... ... |Айналмалы капитал |
|Еңбек заттары (шикізат, ... ... ... ... ... т.б.). ... ақша ... ... ... өнім ... ... ... |Ақша нышанындағы |
|қосалқы қорлары). ... ... ... ... ... ... ... | | ... ... ... | | ... т.б.). | | ... | | |
| | |
| ... капитал ... ... ... Ол ... ... ... ... туындысы (тәуелділігі) болып
табылады. Демек, ... ... ең ... ... ... болады.
2. Ресурстарға сұраныс еңбек өнімділігіне тәуелді: оның дамуы ... ... ... ... байланысты, яғни орнындағы
ресурстар мен қосымша ресурстар бағаларының ... ... ... ... ... егер де ... сұраныс
көбейсе, дайын ... ... ... ... ... ресурстардың бағасы төмендесе ... ... ... ... ... ... ... икемділігі мына төмендегі нысандарға
байланысты:
- дайын өнімге сұраныстың икемділігі: ол неғұрлым ... ... ... сұраныстың икемділігі де жоғары болады;
- ресурстардың ... ... ... икемділігі жоғары
болса, егер де баға ... ... ... ... ресурстармен
алмастыруға немесе артығырақ кәміл технологияны өндіріске енгізуге
мүмкіндігі ... ... ... ресурстардың үлесі: егер де ... ... ... ... ... ал ресурстарға баға өссе, онда бәрі оларға
деген сұраныстың ... әкеп ... ... ... ... ... неғұрлым жоғары болса, ... ... де ... ... ... ... олар ... ықпал жасауының
арқасында алмасып отырады. Сонымен ресурстар ұсынысы заң ... ... ... ... экономикалық тиімділігінің мәні және көрсеткіштері
Өндірістің жоғары тиімділігі жүйелі ... ... ... ... және шешуші алғы шарты болып ... ... ... ... арттырудың негізгі бағыттарын дұрыс
анықтау үшін тиімділіктің өлшемі мен көрсеткіштерін тұжырымдап алу ... ... ... ... ... тиімділік те кіреді
(қол еңбегі үлесінің төмендеуі, еңбек жағдайларын жақсарту және т.с.с).
Анықталған көлемі мен сапасы бар ... бір ... ... ... ... ... мерзімде шығару кез келген өнеркәсіп орнының іс-
әрекетінің мақсаты болып табылады. Бірақ өндіріс көлемдерін анықтағанда бұл
өнімнің ... ... мен жеке ... қажеттілігімен катар оның
тиімділік деңгейінің ... ... ... ... ету ... ... орны ... сапасын, ең алдымен, өндірілген өнімнің
экономикалық тиімділігін анықтау арқылы бағалаған дұрыс.
Өндіріс тиімділігі жалпы өндірістің және ... жеке ... ... ... ... ... ... болатын нарықтық
экономиканың басты санаттарының біріне жатады.
Өндіріс тиімділігін анықтау үшін оның ... яғни ... ... ... басты белгісін анықтаудан басталады. Өндірістің
экономикалық ... ... ... ... алдына қойылған даму
мақсаттарына сәйкес алынатын нәтижелерді барынша көбейту немесе жұмсалған
шығындарды мүмкіншілігіне қарай аз жұмсау ... ... ... ... өмір ... және ... өсуді қамтамасыз ету,
құрылымдықты қайта құру, әлеуметтік ... және ... ... болуы
мүмкін. Осы мақсаттардың алуан түрлілігіне қарамастан ең ... ... ... ұзақ ... даму ... ... ... мол көлемін табуға ұмтылу мақсаттары үстем болып табы-лады.
Осыдан өндіріс тиімділігінің негізгі сандық ... ... ... шаққандағы пайданың жылдық мөлшері болып табылады:
Е = П х 100 / К = (Б - ӨҚ) х 100 / ... Е - ... ... ... пайда мөлшері,%;
П - жылдық пайда, теңге;
К - пайда алуды қамтамасыз ... ... ... ... - өнім ... ... көлемі, теңге;
ӨҚ - бір жылда шығарылған өнімнің толық өзіндік құны, теңге.
Пайда ... ... ... ... мәндері капиталдың құрылымына,
бағалардың деңгейіне, сұраныс көлеміне және басқа да факторларға байланысты
өзгеріп отыруы ... ... ... ... ... жұмсалған
капиталға шаққандағы пайданың мөлшері кәсіпорынның дамуының әр ... ... үшін және ... жалғыз ғана нұсқаны таңдау үшін де
қолданылады. ... ... ... және нәтижелердің негізгі
сипаттамаларын көрсететін өндіріс тиімділігінің нақты ... ... ... ... ... ... шамасын
және оған қол жеткізуге кететін шығындарды анықтауға ... ... ... ... ... жүргізудің тиімділігінің қажетті деңгейін, сонымен қатар
еңбектік, материалдық ресурстар мен негізгі ... ... ... ... қорытынды бағасын беруге мүмкіндік беретін
өндірістің экономикалық тиімділігінің ... ... ... ... кол ... ... ... сонымен бірге өндіріс
нәтижелерінің өсу ... оған ... ... өсу ... ... ... есебінен нақты және өткен уақыттағы
еңбектің тұтас шығындарының жалпы үнемделуін, осындай үнемдеудің ... және ... ... анықтауға мүмкіндік беретін өндірістің
экономикалық тиімділігінің қорытынды көрсеткіштер тобын негіздеп алу ... ... ... ... ... мен ... тиімділік
туралы ең дұрыс түсінікті өнімнің белгілі ... ... ... еңбек
шығындары, яғни құн бере алады. Өндірістің ... ... ... әр ... ... көрсеткіштер қолданылады. Олардың жиынты-ғы ... ... ... ... ... ... Өндірістік үдеріске
қатысудың сипаты мен өтеу көздері бойынша барлық шығындар ағымдағы және ... ... ... шығындар өз қозғалысын әрбір өндірістік циклден бастап, сол
циклде аяқтайды, тұрақты түрде қайта жаңарып тұрады және ... ... ... құн). Олар ... ... ... ... жұмыскерлердің еңбекақысына, негізгі қорлардың амортизациясына
кеткен шығындарды қамтиды және тұтынылған ресурстар ... ... ... ... бір ... ... әрқашан
негізгі және айналмалы қорларды толықтыру үшін сатып алынатын және күрделі
салымдар түрінде алдын ала ... ... ... болады. Бір
мезгілді шығындар негізгі қорларды іске қосудан көп ... ... ... ... ... ... алынып тасталынады және осы уақыт
кезінде нақты нәтиже ... ... ... пайдаланылып жатқан еңбек
құралдары түріндегі негізгі өндірістік қорлар, кәсіпорын қоймаларындағы
өндірістік қорлар түріндегі айналмалы ... ... ... ... ... керек болатын материалдар жатады. Демек, өндіріс
тиімділігінің өсуіне ... ... ... ... ресурстарды)
үнемдеу есебінен басқа қызмет істеп жатқан капиталды және ... ... ... жаңа ... неғұрлым жақсы пайдалану
арқылы қол да ... ... ... ең көп пайда алу кәсіпорынның ұзақ мерзімді даму
болашағын қамтамасыз ... ... ... маңызды экономикалық
нәтижесі болып табылады. Пайда мен бір мезгілді шығындардың арақатынасы
өндірістің тиімділігін шын ... ... ... ... ... ... нарық заңдарына сәйкес ... ... ... ... деп қарастыруға болмайды. ... ... ... ... өсу ... ... ... Демек, еңбек
өнімділігінің деңгейі өндірістің экономикалық тиімділігінің өлшемі ... ... ... ... болған сайын өндіріс шығындары төмен, ал
еңбек шығындарының экономикалық тиімділігі ... ... ... - ... еңбек шығындарының көрсеткіші. ... өнім ... ... персоналдың бір жұмыскеріне
(бір жұмысшыға емес) бөлу арқылы анықталады. Экономикалық тиімділікті
күндік немесе ... ... ... ... ... ... өнімділігі арқылы
сипатгаған дұрыс, себебі еңбек уақытының пайдаланылуына ... ... ... ... бұл ... оны дәлірек анықтауға мүмкіндік туады.
Өнімді бағалаған кезде ... ... ... ... деңгейінің
қателіктерін болдырмау үшін өнімді ... ... ... ... ... ... ... салаларында еңбек өнімділігі тауарлық
өнімнің ... ... ... Қоғамдық еңбек өнімділігінің өсу
қарқындарын салыстыру кезінде көрсеткіштердің ... ... ету ... Бұл ... ... ... ... бағалар-мен
өлшеген дұрыс. Қоғамдық еңбек өнімділігінің деңгейі қоғамдық өндірістің
алдыңғы кезеңдерінде ... ... ... және ... ... ... еңбек құралдарында затқа айналған еңбектің экономикалық
тиімділігінің қорытынды өлшемі болып табылады.
Өнімнің еңбек сыйымдылығы - нақты ... ... ... ... ол материалдық өндіріс саласында ... ... ... ... ... ... қатынасы арқылы анықталады:
ЕС = Е / ... ЕС - ... ... ... - материалдық өндіріс саласында шығындалған еңбектің шамасы;
Q - өндірілген өнімнің жалпы көлемі (әдетте жалпы өнімнің).
Еңбектің аз шығынымен ... ... ... шығындарды тиімді деп санаған дұрыс. Ол тұтыну мен жинақтау
қорларының оңтайлы ... ... ... ... ... ... ресурстарға қатысты нәтиженің мүмкін болатын жоғары
өсімін алуда өзінің ... ... ... ... ... және ... ... қасиеті бар өнімді (бірін-бірі
алмастыратын өнімдер) шығаратын өндірістің бір ... ... әр ... ... ... ... ең ... нұсқасын таңдауға
байла-нысты болады. Сала ішінде үнемді нұсқаны таңдау және салалар арасында
қаржыларды тиімді бөлу өзара ... ... ... адамдардың өндірістік іс-әрекетінің нәтижелілігін
білдіреді және өнім бірлігіне шаққандағы нақты және затқа ... ... ... ... ... ... ... тек тұтынылған
ресурстардың (ағымдағы шығындардың) пайдаланылуын көрсетеді, ал өндіріс
тиімділігінің өсуі ағымдағы және бір ... ... ... ... ... ... Сонымен қатар бір мезгілді шығындар,
күрделі салымдар және ... ... ... ... өндіріс
үдерісінде алынатын пайда есебінен осы ... ... ... ... ... ... біркелкі экономикалық мағынасы
бар.
Еңбек сыйымдылығы, материал сыйымдылығы, капитал сыйымдылығы және қор
сыйымдылығы ... ... ... тиімділігінің маңызды
көрсеткіштері болып табылады.
Қоғамдық өнімнің ... ... ... материал, отын,
энергияның және басқа да еңбек құралдары шығындарының жалпы қоғамдық ... ... Сала ... ... ... ... материалдық шығындардың өндірілген өнімнің жалпы көлеміне
қатынасымен анықталады:
МС = М / ... МС - ... ... ... ... - өнім ... ... материалдық шығындардың жалпы ақшалай түріндегі
көлемі;
Q - ... ... ... ... өнімнің) жалпы көлемі.
Өнімнің капитал сыйымдылығы мен қор сыйымдылығының көрсеткіштері де
белгілі деңгейде ... ... ... ... ... капитал сыйымдылығы
көрсеткіші күрделі салымдар шамасының шығарылатын өнім ... ... ... С =K/ ... КС - ... ... ... - күрделі салымдардың жалпы көлемі;
∆Q - шығарылған өнім көлемінің өсімі.
Капитал сыйымдылығын күрделі салымдар шамасының ... ... ... ... ... да ... болады. Өнімнің корсыйымдылығы
халық шаруашылығының негізгі өндірістік қорларының орташа ... ... ... ... ... ретінде анықталады:
ҚС = НҚ / ... ҚС - ... қор ... - халық шаруашылығының негізгі өндірістік қорларының орташа құны;
∆Q - өндірілген өнімнің (эдетте жалпы өнімнің) жалпы көлемі.
Қор сыйымдылығын, ... ... ... ... ... ... ... бойынша да есептеуге болады. Халық шаруашылығында, оның
жеке салаларында, атап ... ... қор ... ... ... ... қор қайтарымының көрсеткішін кеңінен қолданады.
Қорқайтарымы өндірілген өнім ... ... ... қорлардың орташа
құнына қатынасы ретінде анықталады.
Өндіріс тиімділігін көрсеткіштердің бірқатар жүйесі ... ... және жеке ... мүмкін, мысалы құрал-жабдық жұмысының
ауысымдылығының, өндірістік алаңдарды пайдаланудың коэффициенттері, негізгі
құрал-жабдық ... ... және т.б. ... ... ... барлығы, олардың пайдалы болуына қарамастан, өндіріс
тиімділігін жан-жакты бағалауға, бұл мәселе ... әр ... ... ... ... ... нәтижесін анықтауға мүмкіндік бермейді.
Сонымен қатар, аталған көрсеткіштер өндірістің тек жеке жақтарын,
өндіріс ... мен ... ... ал өнім ... ... ... ... жиынтығы қатысады. Салыстырмалы
экономикалық ... ... ... ... ... ... ... өзіндік құны; еңбек өнімділігі; қосымша күрделі
салымдардың өтелу мерзімі ... ... ... ... ... пайдаланып жатқан өндірістік қуат бірлігіне,
табиғи немесе құндық көріністегі дайын өнім ... ... ... ... шамасын сипаттайды. Келтірілген меншікті күрделі салым
өндіріс түрлеріне оңтайлы болып табылатын күрделі ... ... ... өнім шығарудың жылдық көлемдеріне байланысты анықтайтын
нормативтерімен салыстырылады. Мұнда ең жаңа ... мен ... ... ең ... қатарлы әдістерін, өндірістік
нысандарды жобалау мен ... ... ... ... ... ескеріледі.
Қосымша күрделі салымдар салыстырылып жаткан нұсқалар бойынша күрделі
салымдардың айырымы ретінде анықталады.
Күрделі салымдар көлемін есептеу кезінде ... ... және ... құралдарының құны нысандарға сәйкес
келісім ... ... ... ... ... осы өнім ... кеткен шығындар өндірілетін
өнімнің, демек өндірістің тиімділігін сипаттайтын жеткілікті ... деп ... ... ... құн өз ... өнімді дайындау
үдерісінде жұмсалатын шығындардың барлығын (материалдарға, амортизацияға,
еңбекақыға кететін ... ... оны осы ... ... ... ... пайдалануға мүмкіндік береді. Сонымен бірге, ол
өнімнің ... ... ... ... жеке ... ... деңгейін көрсететін көрсеткіштерді де ескереді. Өзіндік құнға
байланысты пайданың көлемі белгілі болады, яғни ең ... оған ... де ... ... ... өнім ... деңгейін сипаттайтын көрсеткіш деп
санайтын болсақ, оның өсуі ... ... ... ... ... дәл ... құнды (және оның төмендеуін) өнеркәсіптік
өндіріс тиімділігінің ең толық көрсеткіші деп ... ... ... ... ... ... ... шығарылған өнімнің өзіндік құн көрсеткіші
салыстырмалы болуы маңызды. Салыстырмалылықты ... ету ... ... ... және ... да ... ... бірдей бағалар қолданылып, бірдей ... бар ... ... ... ... ... ... құнында
ескерілмеген басқа да шығындарын есептеу үшін бірыңғай ... ... ... құн көрсеткішіне бұл өндіріс түрі бойынша тікелей есеппен
саналған барлық жұмсалған шығындар енгізіледі.
Бірақ, ... құн ... ... ... құрылыс жағдайында)
немесе оның төмендеуі (жұмыс ... ... ... әдетте, бір
мезгілді (күрделі) шығындарды ескеру қажеттілігінен іс ... ... ... ... ... ... ... көрініс алады, бірақ ол көп
жағдайда кәсіпорында немесе ... ... құн ... ... ... өтеледі. Сонымен қатар халық шаруашылығына күрделі салымдар жасау
мүмкіншіліктері шектеулі болғандықтан, өндіріс тиімділігін ... ... ... шығындарын (өзіндік құнды) бір ... ... ... ... ... ол ... уақытқа дейін көбінесе бір
өлшемге ... ... ... іске асырылады.
Нұсқалардың салыстырмалы экономикалық тиімділігін анықтау барысында
аталған негізгі көрсеткіштермен қатар жобалық шешімдердің ... ... ... ... ... ... көрсеткіштер де қолданылады.
Мұндай көрсеткіштер ретінде өнім бірлігіне шаққандағы шикізат, материалдар,
отын, ... ... ... мөлшерлері, өнім сапасының жақсаруы,
өндіріс қуатының бір шаршы метрден алынған өнімі, құрылыс салу ... ... ... ... әрбір саласы және өндіріс түрі үшін оған тән болатын
табиғи көрсеткіштер таңдап алынуы ... ... ... ... ... ... мысалы көмір өнеркәсібі үшін, бір ... өнім ... ... ... ... ... табылады;
өндірістің отын сыйымдылығы мен энергия сыйымдылығы салалары үшін пайдалы
әрекеттің жылулық және ... ... ... ... ... меншікті шығындарының мәндері аса маңызды болып табылады;
қор сыйымдылығы саласы үшін - агрегаттардың ... ... ... ... сыйымдылығы саласы үшін - шикізат пен материалдардың
меншікті ... ... ... ... пен ... ... өндірістік циклдің ұзақтығы, өндірістік алаңдар мен
құрал-жабдықтарды үлестік пайдалану сияқты көрсеткіштер өндірістің ... үшін ... ... ... маңыздылығына қарамастан оларды
салыстырмалы нұсқалардың ... ... ... ... ... қарастырған дұрыс. Оларды талдаудың көмекші мағынасы бар, өйткені
олар негізгі ... ... атап ... өнімнің өзіндік
құны мен меншікті күрделі салымдардың дұрыстығын тексеру құралы ретінде
қызмет етеді.
Жеке жағдайларда ... ... ... ... ... және ... ... деңгейімен және ... ... ... ... ... ... бірі екіншісіне қарағанда ... ... ... дәл ... ол ... ... күрделі
салымдары аз, өзіндік құны неғұрлым төмен нұсқаларды табуға көмектеседі.
Осындай жағдайда осы ... ... ... ... Мұнда тек
жақсы нұсқаның ... ... ... ... ... және
шетелдік кәсіпорындарында қол жеткізген ең ... ... ... ... ... осы ... басқа нұсқада өзіндік күн неғұрлым төмен
болған сайын меншікті күрделі салымдарда ... ... ... ... ... берілген нұсқаға қажетті қосымша күрделі салымдарды
өнімнің өзіндік құнының ... болу ... жыл ... ... ... ... ... Осындай салыстырулар қосымша күрделі
салымдардың өтелу мерзімін (немесе тиімділік коэффициентін) анықтау арқылы
іске асырылады.
Қосымша күрделі салымдардың ... ... ... ... күрделі салымдар шамаларының айырмасы осы нұсқалар бойынша
шығаратын өнімдердің ... ... ... ... Бұл ... ... күрделі салымдардың өнімнің өзіндік
құнының төмендеуінен болған ... ... ... ... күрделі салымдардың тиімділік коэффициенті салыстырылатын
нұсқалар бойынша өнімнің ... құны ... ... ... ... ... айырмасына қатынасымен анықталады. Бұл көрсеткіш
күрделі ... ... ... алынатын өнімнің өзіндік құнының
төмендеуінен болатын үнемдеу түріндегі нәтижені сипаттайды.
Өтелу мерзімі ӨМ және ... ... Е ... ... ... = (К1 - К2) / /(ӨҚ2 - ... = ... К1 - К2)
(7)
мұнда: К1 және К2 - бірінші және ... ... ... күрделі салымдар,
теңге;
ӨҚ1 және ӨҚ2 - бірінші және ... ... ... ... жылдық
көлемінің өзіндік құны.
Өтелу мерзімінің көрсеткішін ... ... ... және ... ... ... жобаларының нұсқаларын, жаңа
техника енгізу дәрежесін, құрал-жабдықты жаңарту ... және ... ... ... ... шараларды іске асырудың барлық
жағдайларын салыстыру үшін өте маңызды болып табылады. ... ... ... ... ... ... өтелу мерзімінің
бекітілген нормативтік ӨМн көрсеткішімен (Е тиімділік ... ... ... ... бар ... (бірінші нұсқа) осы
күрделі ... ... ... ... ... ... ӨМ нормативті уақытынан ӨМңас-пайтын жағдайда ғана таңдап ... - К2) / /(ӨҚ2 - ... ... экономикалық тиімділігін ... ... ... нормативтік коэффициент 0,12-ден төмен болмайтындай
деңгейде бекітілген (өтелу мерзімі 8,3 жылдан жоғары болмауы ... ... ... ... үлгі ... ... ... 0,15-тен
төмен болмайтындай деңгейде бекітеді ... ... 6,7 ... ... ... бұл, сонымен қатар, американдық компаниялардың тәжірибесінде
дәлелденген). Тиімділіктін бекітілген ... ... ... ... ... және жобаланатын шараның
сипатына байланысты ғылыми-техникалык серпілістікті ынталандыруға негізделе
отырып ... ... ... экономикалық тиімділігін анықтаудың ... ... ... ... ретінде төмендегі формула
бойынша анықталатын бір өлшемге келтірілген шығындар көрсеткіші берілген:
ӨҚі + ЕнКі = ... К і- ... ... ... салымдар;
ӨҚ - сол нұсқа бойынша жылдық өнімнің өзіндік құны.
Келтірілген шығындар формуласын тиімділік коэффициентінің формуласынан
шығаруға болады. ... ... ... ... ... ... ... бірдей өлшемге келтірілген күрделі салымдар мен
ағымдағы шығындардың қосындысын білдіреді. Осылайша, Ен ... ... ... ... ... жылдық өлшемімен сәйкестендіріледі.
Таңдалған нұсқа бойынша жылдық экономикалық нәтиже ЭЖ ... ... ... ... = [(ӨҚ1 + ЕнК1) - (ӨҚ2 + ... ... К1 және К2 - нұсқалар бойынша меншікті ... ... ... және ӨҚ2 - ... ... өнімнің өзіндік құны, теңге;
В2 - таңдап алынған (екінші) ... ... ... ... көлемі,
табиғи бірліктер.
Келтірілген шығындар көрсеткішін бірнеше нұсқаларды (екіден асу керек)
салыстыру кезінде пайдаланған ыңғайлы. Шығындар ... ең ... ... ... ... ... көрсеткіш тек ең жақсы нұсқаны таңдау ... ... ... ... ... ... оны енгізуден алатын жылдық
экономикалық нәтижесін анықтау үшін де ... ... ... ІШКІ ... ЖӘНЕ ТАЛДАУ
2.1 «Ел-Нұр» ЖШС-нің құрылымы және қызметіне сипаттама
Қазіргі уақытта ЖШС «Ел – Нұр» - ірі ... келе ... ... ... ... 2003 жылы құрылған №2 Нан зауытының саласы ретінде
тамақ өнімдерінің комбинаты пайда болды. Өндіріс бірлігі ... АҚ ... ... ... ... ... ЖШС «Ел – Нұр» нан, торт, ... ... ... балмұздақ және қышқыл сүтті өнімдердің ірі
өндірісі. Ай сайын қала нарықтарына және кіші ... 200 ... ... өнім ... «Ел – Нұр» өндірістік цехі қазіргі ... сай ... ... ... және импорттық өнімдермен жабдықталған. Комбинат
құрылған күннен бастап өнімдердің жоғарғы ... ... ... ... ... «Ел – ... ... біздің өнімдердің тұтынушыларға жеткізілуі;
- толық комплекстік жағдаймен қамтамасыз етілуі;
- ассортименттің көбеюі;
- түсімнің ... ... ... ... ... ... ... жеке дара тапсырыстардың орындалуы;
- сату жүйесі жұмыстарының қадағалануы.
Кәсіпорын өндірістің шығындалуы және ... ... ... бұл ... ... бөлігін өзіне қарай тартылуы
жағдайларын қамтамасыз етеді.
Бүгінде ЖШС «Ел – Нұр» ... ... ... толық істеп
тұрған және Семей қаласы тұрғындарын жұмыспен қамтамасыз етіп отырған ірі
кәсіпорындардың бірі ... ... ... жаңа ... анықталуы үшін нарықтың
зерттелуі және фирманың жарнамалық ... ... ... ... ... ... маркетинг бөлімі жұмыс
істейтін комбинат жүйесі кәсіпорынның стратегиясы бар. Маркетинг қызметі
арқылы ЖШС «Ел – Нұр» ... ... ... ... өткізілуін
және нарықта тамақ өнімдерінің жабдықтаушылары өседі.
Сурет 2 -«Ел-Нұр» ЖШС-нің ұйымдастырушылық құрылымы
35 бірлік көлеміндегі ... ... ... арқылы Семейдегі нан,
тоқаш, макарон және кондитерлік өнімдерін сату ... ... ... өнімдерді өткізу 30 сату фирмалары және қалалық жеке
меншік ... ... іске ... Толықтай экономикалық құрылыстың және
жоғары тапсырыстар реформалары тұрғындардың ... ... ... ... ... тез ... ЖШС «Ел – Нұр» ... бюджет және бюджеттен тыс қордың сапалы салық төлеушісі
есебінде ... ЖШС «Ел – Нұр» ... ҚР ... ... сәйкес және
қоғамға қатысушылар құрылтайшыларының жалпы жиналысының ... «Ел – Нұр» ... ... ... ... төмендегі
міндеттерді атқарады:
- өз атынан мүліктік және ... ... емес ... ... және қабылдайды.
- сотта жауапкершілікті өз мойнына ... және ... өз ... жарғыны басшылыққа алады, Қазақстан Респупликасының
заңдарына бағынады және үкіметтің атқарушы органдарының ... ... «Ел – Нұр» ... аты жазылған дөңгелек мөрі бар өзінің
саудалық және заттық ... ... және т.б. ... ... ЖШС «Ел - Нұр» ... ... және ... өтейтін толық
шаруашылығы есебінде жұмыс істейтін, өзіндік ... ... ... ... ... - ... ... үшін жоғары
өндірістік және қаржылық ресурстарының нәтижесі бірінші орынды ... ... - Нұр» ... бойынша әртүрлі өнім түрлерін шығарады, соның ішінде
негізгі үнемі шығарылатыны – кондитерлік өнімдер.
Экономикалық ... ... ... ... негізгі
техникалық – экономикалық көрсеткіштеріне талдау жүргізбей ... ... ... ЖШС «Ел – Нұр» ...... ... ... әсер ететін себептер мен факторларды уақытында анықтау үшін мұндай
талдау жыл сайын жүргізіледі.
2007 жылы жоспар бойынша ... ... ... 39740 мың ... ал
дерек бойынша 38887 мың ... ... 2008 жылы 2007 ... тауарлы өнім көлемі өсті және дерек бойынша 40105 мың теңгені
құрады, 1218 мың теңге ... ... ... 3,1 % болды.
Тауарлы өнімнің 1 теңгеге шаққандағы шығыны келесідей есептеледі:
ТӨ = ӨҚ – ... ӨҚ – ... ... ... жылы 1) ... ... Ш = 31000 / 39740 = 78,0 тиын.
2) дерек бойынша: Ш = 31050 / 38887 = 79,85 ... жылы 1) ... ... Ш = 31100 / 39800 x 100 = 78,14 ... ... ... Ш = 31140 / 40105 x 100 = 77,06 ... ... 1 ... ... ... 2008 жылды 2007 жылмен
салыстырғанда мөлшері 2,79 тиын немесе 3,5 %-ке ... ... ... ... ... ... негізгі көрсеткіші пайда болып
табылады:
П = ӨК - ... ӨК - ... ... мың ... жылы 1) ... бойынша: П = 39850 - 31000 = 8850 мың теңге.
2) дерек бойынша: П = 39400 - 31050 = 8350 мың ... жылы 1) ... ... П = 40250 - 31100 = 9150 мың ... ... ... П = 40200 - 31140 = 9060 мың теңге.
2007 жылы ... ... ... 8850 мың ... құрады және 2008 жылы
мөлшері 710 мың теңге немесе 8,5 % - ке өсті, тауарлы өнім көлемінің ... өсуі 9060 мың ... ... - ... қызметінің қажетті емес көрсеткіші болып қор
қайтарымдылығы болып табылады.
Қор қайтарымдылығы = ТӨ / ... орта ... ... құны х ... бойынша талданған нақты көрсеткіш:
2007 жылы 1) жоспар бойынша: Ққ = 39740 / ... = 181,5 ... ... бойынша: Ққ = 38887 / 21940х100 = 177,2
тиын.
2008 жылы 1) жоспар бойынша: Ққ = 39800 / ... = 181,32 ... ... ... Ққ = 40105 / ... = 182,2
тиын.
Жоғары есепте көрініп тұрғандай, 2007 жылы Ққ – 177,2 ... ... ... өнім көлемінің өсу есебіне байланысты 2008 жылы 182,2 ... ... ... қор ... ... ... = ... орта жылдық өзіндік құны / ТӨ х ... жылы 1) ... ... Қс = 21900 / 39740 х 100 = 55,1 ... ... бойынша: Қс = 21940 / 38887 х 100 = 56,42 тиын.
2008 жылы 1) жоспар бойынша: Қс = 21950 / 39800 x 100 = 55,2 ... ... ... Қс = 22000 / 40105 x 100 =
54,86 тиын.
2008 жылы қор сыйымдылығының мөлшерінің 2007 ... ... ... ... ... өнім көлемінің төмендеуін көрсетеді және ЖШС «Ел –
Нұрдың» қызметінің жағымды жақтарын көрсетеді.
Материал қайтарымдылығы – комбинат жұмысының тиімділігінің ... ... ... ... = ТӨ / ... МШ – ... ... жылы 1) жоспар бойынша: Мқ = 39740 / 30000 х 100 = 1,32 ... ... ... Мқ = 38887 / 30200 х 100 = 1,28 теңге.
2008 жылы 1) ... ... Мқ = 39800 / 30900 x 100 = ... ... ... Мқ = 40105 / 31000 x 100 =
1,29 теңге.
Қарастырылған есеп ... ... ... 1,29 ... 0,01 теңге мөлшеріне немесе 0,78 % - ке ... ... ... ... ... ...... қайтарымдылығының айналым көрсеткіші
және келесі формуламен есептелінеді:
Мс = МШ / ... жылы 1) ... ... Мс = 30000 / 39740 = 75,49 ... дерек бойынша: Мс = 30200 / 38887 х 100= 77,66 ... жылы 1) ... ... Мс = 30900 / 39800 x 100 = 77,64 ... ... ... Мс = 31000 / 40105 = ... ... Мс 2008 жылы 0,37 тиын ... яғни 77,29
тиынға төмендеді, талдау кезеңінде тауарлы өнім көлемі өсті.
Қазіргі уақытта ұн өнімдерін ... ... ... және ... ... ... шетелдік швейцариялық құралдар әкелінді.
Комбинаттың Шығыс Қазақстанда ... ... бар, олар ... ... жабдықтайды. Сондықтан бүгінде кәсіпорынның дамуына әсерін
тигізу керек және де халықты жұмыспен қамтамасыз етіп, қосымша жаңа ... ... ... ... ... ... қабылдай алатын,
кәсіпорынның өндірістік қуаты жеткілікті болмайтын тауарлар мен қызмет
көрсетулерді орындайды.
Кәсіпорынның ... ... ... ... шарттары
кезінде өндірілетін тауардың максималды ... ... үшін ... өндірістік қуатымен, ал цехтар үшін алғы ... ... ... ... ... алғы тобының өндірістік қуаты
құрал- жабдық саны мен оның ... мен ... ... санына
байланысты.
ЖШС «Ел – Нұрды» басқарудың жоғарғы органы болып директорлар кеңесі
табылады. Кәсіпорынның қызметін бас директор ... оны ... ... ал ... атынан қызмет істеп, оның мүлкін басқаруға
жұмсалады, жұмысқа қабылдау, жұмыстан шығаруға ... Бас ... ... ... ... ал бас ... барлық цехтар
жұмысын басқарады.
Кадрлық саясатты жүргізу жоғарғы мамандырылған мамандарды
тартумен, ... ... ... ... бағытталған, ал таңдап
алу, оқыту, қолдану арқылы жүргізеді. ... ... оның ... ... арнайы жұмыс орындау арқылы жүзеге асырады.
ЖШС «Ел – Нұрда» қолданылатын өндірістік процесс өндіріс ... ... өнім ... өте көп, өнім көлемі орташа мөлшерде
және қайтарылулардың аз ... ... ... өндірістік процесс
әртүрлі әмбебап құрылғыларда орындалып, ... жеке ... ... ... ... 3 этаптан тұрады: дайындық, өндеу және аяқтау. Дайындық
кезеңі жуу, ... ... ... ... сияқты
операциялардан тұрады. Өнделген ... ... таза ... ... отын ... ... газ бен ... қолданылады.
Жетілген жабдықтардың қолданылуының арқасында атмосфераға ... ... «Ел – ... ... ... ... үшін 2967,84 мың ... негізгі өндірістік қорлар керек. ... ... ... ... ... 74,9% ... 4 - Құрал-жабдықтардың өндіргіштігі мен қуаты
|№ ... ... ... ... ... |
| | ... ... ... ... |
| | |(П) ... ... қор ... |
| | | |(ПР) ... | |
| | | | ... (Ф) | ... ... кг |2 |50 |3770 |377000 ... ... ... |2 |40 |3770 |301600 |
| |кг | | | | ... ... сіңіргіш,кг |2 |23,5 |3770 |177190 ... ... ... |2 |17,5 |3770 |131950 ... |Кептіргіш НЦ-12, |1 |15 |3770 |56550 |
| ... метр | | | | ... ... ... |1 |32 |3770 |120640 ... ... мөр, |8 |10 |3770 |301600 |
| ... | | | | ... ... және |4 |22,5 |3770 |339300 |
| ... муф ... | | | | |
| ... метр | | | | ... ... ... ... үшін ... тиімді жұмыс
уақыты қорын табу қажет:
Қт=Қном- ... Қт – ... ... ... ... ... ... номиналды уақыт қоры;
Кжөн.- жылына жабдықтың ... ... ... = ... 5% / ... өндіру үшін қажетті шикізаттар мен материалдар көлеиі 829,44 мың
теңге. Шикізатты жергілікті және шет ел былғары жүн комбинаттарынан ... ... тері ... ... орындарына алғандықтан
автотранспортпен жеткізеді.
ЖШС «Ел – Нұрдың» өнімді өткізу бөлімінде ... ... ... ... ... істейді: басты маркетолог, маркетологтар
және өнімді өткізу бойынша менеджерлер. Олар дайын өнімді өткізуге жауапты.
ЖШС «Ел – ... ... ... Астана, Өскемен, Қарағанды, Петропавл
қаласының фирмалық дүкендерінде орналасқан.
Біздің ... ... ... ... өнім ... шығып, сатып
алушыларға қолайлы болуы үшін, қала орталығындағы дүкендерге жіберіледі.
ЖШС «Ел – ... өнім ... ... ... ғылыми – зерттеу
жұмыстарын жүргізеді. Мысалы, олар сұраныс пен ұсынысқа зерттеу жүргізуді
реттейді. Әлеуметтік жағдайына және ... ... ... 100 ... ... 2007 жылы өнім өткізу мамандары ЖШС ... ... ... ... республикамызда бәсекелестер өте
көп. Мысалы, ЖШС «Восток», ЖШС «СЕМНАН», т.б.
«Ел-Нұр» ЖШС-гі стратегиялық ақпараттармен жұмыс жүргізеді. Сондықтан
фирма ... ... ... негізгі міндеттері:
- бәсекеге қабілетті жоғары сапалы өнім шығару;
- қазіргі заманғы технологияға сәйкес меншікті өндірісте жаңа өнім ... ... ... ... ... Қазақстанда өнімді өткізу
нарығын кеңейту,
- кәсіпорынның әлеуметтік ... ... жаңа ... орындарын құру.
Сонымен қатар 2007 жылы ... ... ... ... ... ... ... міндеттері болып табылатындар:
- оның сапасын жақсарту есебіне ... ... ... ... жаңа ... ... жүргізу, жаңа дизайн, жаңа
жүйелерді бөлу және өткізу, технологияны жақсарту;
- Қазақстан территориясында өнім ... ... ... ... өсу ... ... ету;
- өндірістегі жоғары пайда мен рентабельділік.
Осыдан маркетинг мақсаттары пайда ... ... ... жағдайды тұрақтандыру.
ә) Қазақстандық нарық үлесін басып лау және тұрақтандыру.
б) Қазақстан Республикасында және қалаларында жаңа ... ... Жаңа ... пайдалану мақсатында көрмелерге қатысу.
г) ЖШС «Ел – Нұрдың» өнімдерімен тұтынушыларды таныстыру ... ... ... жүргізу.
Комбинатының нарықтық негізгі мақсаты өзіндік нарық болып табылады,
яғни күнделікті өнімді ... ... ... ... ... ... табылады, яғни әртүрлі тұтынушылар.
Мұндай жағдайда фирма стратегиясын өткізу және маркетинг жоспары
комбинатқа жаңа ... ... ... және ... ... ... ... қамтамасыз етеді.
2.2 «Ел-Нұр» ЖШС-нің өндірістік ресурстарының құрамын талдау
«Ел-Нұр» ... ... ... соның ішінде негізгі
қорлардың, еңбек ресурстарын, ... ... ... ... ... жасаймыз. Өндіріс ... саны ... ... анықталады. Еңбекті төлеу жүйесі ... ... ... ... балдық жүйесіне көшу қарастырылған,
істелінген еңбектің саны мен сапасына байланысты.
Есептеулер нәтижесі орташа жалақының өсу ... ... ... ... алда ... ... ... еңбек өнімділігі 3,6 %- ға
жоғарылағанда, орташа жалақы 9,4% ға жоғарылаған. Демек, ... ... қоры ... ... ... өнімділігі мен жалақының арасалмағы әсерінен жалақы қорының
үнемділік (-Э) не ... (+Э) ... ... ... ... арту қарқыны еңбек өнімділігінің арту қарқынынан алда болуы
себепті, 4327 мың ... ... ... ... пайдаланылған.
Жалақы қорын пайдалану тиімділігіне баға беру үшін ... де ... ... ... 1 ... ... ... өнім көлемі;
- жалақының 1 теңгесіне келетін түсім;
- жалақының 1 теңгесіне жалпы табыс;
- ... 1 ... ... таза табыс;
- өнімнің 1 теңгесіне келетін жалақы, т.б.
2007 жылы ... саны 190 адам ... ... ... 4 ... ... 194 адам болды. Олардың 172-і жұмысшлар. 2008 жылы саны 8 ... ... 202 ... құрады, 175 адам жұмысшылар болды.
Еңбек өндірісі (2007-2008) бойынша талдау келесідей ... = ТӨ / ... ТӨ - ... өнім көлемі
Жс – жұмысшылар саны.
2007 жылы – 1) жоспар бойынша: ЕӨ = 39740 / 168 = 236,55 мың ... ... ... ЕӨ = 38887 / 172 = 226,08 ... жылы – 1) жоспар бойынша: ЕӨ = 39800 / 174 = 228,74 мың теңге.
2) дерек бойынша: ЕӨ = 40105 / 175 = 229,17 мың ... жылы ... ... ... – 10,46 мың ... ... 4,42 ... ал 2008 жылы мөлшері 0,43 мың теңге немесе 0,187 %-ке ... ... өнім ... ... 229,17 мың ... ... ... қорын пайдалану тиімділігінің нақты деңгейі ... ... ... ... ... ... нақты кезеңде
жалпы өнім құны, ... мен ... ... жыл ... ... төмен
болуына қарамастан, жалақы қоры жоғары. Соған ... ... 1 ... ... жалпы өнім 0,13 теңге немесе 94,8 %-ға, таза
табыс 0,03 ... ... 85,0 %-ға ... ... ... 5 ... ... пайдалану тиімділігінің көрсеткіштері
|Көрсеткіштер |Жыл |Жыл ... ... |
| ... |соңында |қатынасы, % |
|Жалпы өнім құны, мың тг |198135 |193190 |97,5 ... ... ... мың тг |180303 |181599 |100,7 ... ... мың тт |37541 |29613 |78,9 ... ... мың тг |16201 |14107 |87,1 ... ... мын тг |79254 |81612 |102,9 ... 1 ... ... тг:| | | |
|- ... өнім |2,50 |2,37 |94,8 ... |2,28 |2,23 |97,8 |
|- ... ... |0,47 |0,36 |76,6 |
|- таза ... |0,20 |0,17 |85,0 ... ... өнімдегі |40,0 |42,2 |105,5 ... % | | | ... ... ... ... ... ... арттырудың жолдарын
іздестіру қажет, оның негізгі бағыттары:
- ... ... ... ... ... үрдісін интенсивтендіру;
- шығарылатын өнім сапасын жақсарту,
- жұмыскерлерді еңбек нәтижесіне ынталандыру, т.б.
Өнеркәсіп кәсіпорындарында өндіріс ... ... ... бірі - ... өндірістік негізгі қорлармен қажетті көлемде
қамтамасыз етілуі және оларды неғұрлым тиімді пайдалану. Сол себепті ... ... ... шешілуі керек:
- кәсіпорынның негізгі құралдармен қамтамасыз етілуі мен оларды пайдалану
тиімділігін талдау;
- негізгі ... ... ... ... ... ... қорларды пайдалану деңгейінің өндіріс ... ... ... анықтау;
- негізгі қорларды ... ... ... резервтерін
анықтау.
Негізгі құралдарды пайдалануды талдау негізгі құралдардың құрамы мен
құрылымын талдаудан басталады (кесте 6).
Кесте 6 - ... ... ... мен құрылымы
|Негізгі құралдар |Құны, мың тг. ... ... +- ... | | | |
| | | | |
| |жыл |жыл |жыл |
| ... ... ... |
|Негізгі қорлардың жыл басындағы құны, |145610 |140550 |-5060 ... тг | | | ... ... ... ... мың тг |8340 |30800 |+22460 ... ... қорлар құны, мың тг |13400 |11120 |-2280 ... ... жыл ... ... |140550 |160230 |+19680 ... тг | | | ... тозу ... мың тг: | | | ... басы |56740 |68440 |+11700 ... соңы |68440 |77140 |+8700 ... қорлардың қалдық құны, мың тг: | | | |
|- жыл басы |88870 |72110 |-16760 ... соңы |72110 |83090 |+10980 ... ... % |5,9 |19,2 |+13,3 ... мерзімі, жыл |17,4 |4,6 |-12,8 ... ... % |9,2 |7,9 |-1,3 ... қарқыны, % |-3,5 |+14,0 |+17,5 ... ... %: | | | |
|- жыл басы |61,0 |51,3 |-9,7 |
|- жыл соңы |51,3 |51,9 |+0,6 ... коэффициенті, %: | | | |
|- жыл басы |39,0 |48,7 |+9,7 ... соңы |48,7 |48,1 |-0,6 ... ... ... негізгі құралдардың нақты құнының ... осы жылы ... ... егер ... қорлар осы қарқынмен
ауыстырылса, онда толықтай 4,6 жылда бір рет ... ... Жыл ... ... құны 14 %-ға ... ... бірге негізгі қорлар
құнының жартысына жуығы өнімнің өзіндік құнына ауысып ... ... ... ... деп ... болады.
Негізгі құралдарды пайдалану тиімділігі - кәсіпорын ... ... ... факторлардың бірі. Негізгі құралдарды
пайдалану тиімділігіне баға беру үшін ... ... ... Қор ... ... өнім ... / негізгі өндірістік қорлардың орташа
жылдық ... ... - ... өндірістік қорлардың 1 ... ... ... ... ... Қор ... (негізгі өндірістік қорлардың орташа жылдық қалдық құны
/ жалпы өнім көлемі) - 1 теңге өнім ... үшін неше ... ... ... ... қайтарымы (Н) мен қор сыйымдылығы (С) бір-біріне кері көрсеткіш
болғандықтан, олардың арасында келесідей ... бар: Н = 1/С ... С ... Қорлардың рентабелъділігі (таза табыс/негізгі өндірістік қорлардың
орташа жылдық қалдық құны) - негізгі құралдардың 1 ... неше ... ... ... қорлардың салыстырмалы үнемділігі не артықшылығы:
+-Эн.о.қ.= ... Ф1 ,Ф0- ... ... ... ... ... ... кезеңдегі орташа жылдық құны; Іж.ө. - жалпы өнім көлемінің индексі.
Кесте 8 - Негізгі қорларды пайдалану тиімділігінің көрсеткіштері
|Көрсеткіштер |Жыл |Жыл ... +- |
| ... ... | |
| | | |абс. |% ... өнім ... мың теңге |198135 |193190 |-4945 |-2,5 ... ... мың ... |37541 |29613 |-7928 |-21,1 ... ... ... |80490 |77600 |-2890 |-3,6 ... жылдық қалдық құны, мың| | | | ... | | | | ... ... тг |2,462 |2,489 |+0,027 |+1,1 ... ... тг |0,406 |0,402 |-0,004 |-1,0 ... ... % |46,64 |38,16 |-8,48 | ... ... ... 8-кестеде келтірілген.
Кесте мәліметтері бойынша қор қайтарымы өсіп отыр, ол ... ... ... артқанын сипаттайды. Сонымен бірге, қор қайтарымының
өсуі жалпы өнім көлемін арттырудың негізгі факторларының ... Оны ... ... өнім көлемін келесідей үлгімен бейнелеуге болады:
Q = ... Ф - ... ... ... орташа жылдық құны;
Н -қор қайтарымы.
8 кесте мәліметтері бойынша жалпы өнім құны 4945 мың теңгеге кеміп
отыр, оның ... ... ... құнының жоспарлы деңгейден 2890 мың теңгеге ... өнім құны 7114 ... ... Ф0) * Н0= ... = - 7114 мың теңге
б) Қор қайтарымының 0,027 теңгеге жоғарылауынан жалпы өнім құны 2169 ... ... (Н1 – Н0) * Ф1 = (2,4896- 2,4616)* 77600 = +2169 мың ... ... ... ... пайдалану тиімділігінің нақты
деңгейі жыл басындағы деңгейімен ... ... ... ... ... жалпы өнім құны, түсім мен табыс сомалары жыл ... ... ... ... жалақы қоры жоғары. Есепті кезеңде
негізгі қорлар тиімді пайдаланылды
2.3 «Ел-Нұр» ЖШС-нің жалпы рентабельділігін ... ... құны - өнім ... ... ... ... ... Оның деңгейінде шаруашылық кызметінің барлық
жақтары көрініс табады, барлық ... ... ... ... Оның ... ... ... қаржылық нәтижесі, ұдайы
өндіріс қарқыны мен ... ... ... ... ... құнын талдау шығындарды басқару жүйесінде үлкен мәнге
ие. Оның негізінде бұл ... ... ... оның ... әсерінің сипатына, өнімнің өзіндік құнының деңгейін ... баға ... ... ... ... талдаудың объектілері:
- өнім өндірісіне жұмсалған жалпы шығындар;
- жеке өнім түрлерінің өзіндік ... жеке ... ... ... 1 ... шығын.
Өнімнің өзіндік құнын талдау, әдетте, өндіріске жұмсалған жалпы
шығындарды шығын элементтері бойынша талдаудан ... ... ... 9 - ... ... ... ... құрамы мен құрылымы
|Шығын элементтері ... мың тг ... % |
| |жыл |жыл |+,- |
| ... ... | ... мәліметтер, мың тг | | ... ... ... ... (түсім)|148541 |186515 |+37974 |
|2.Жиынтық капиталдың орташа жылдық | | | ... |106812 |173362 |+66550 ... ... ... ... | | | ... |50411 |109518 |+59107 |
|- ... запастар |18612 |45645 |+27033 |
|- ... ... |24987 |55972 |+30985 |
|- ақша ... |6812 |7901 |+1089 ... ... рет | |
|- ... капитал |1.40 |1.07 |-0.33 |
|- ... ... |2.95 |1.70 |-1.25 |
|- ... ... |7.98 |4.09 |-3.89 |
|- ... ... |5.94 |3.33 |-2.61 |
|- ақша ... |21.81 |23.61 |+1.80 |
|1 ... ... күн | |
|- ... ... |257 |336 |+79 |
|- ... ... оның ішінде: |122 |212 |+90 ... ... |45 |88 |+43 ... ... |61 |109 |+48 ... ақша ... |16 |15 |-1 ... айналымдылығының негізгі көрсеткіштері 10 -кестеде
келтірілген. Кесте ... ... ... ... ... ... ... 0,33 ретке кеміген не 1 айналымның ... ... ... ... ... есепті жылы айналыс ... ... 90 ... ... оның ... нормативтен тыс
материалдық құндылықтардың болуы мен ... ... ... капиталының айналымдылығының жылдамдауы әсерінен ... не ... ... ... ... ... (+Э) ... есептеледі:
+- Э = Есепті жылғы түсім* (+-)айналым ұзақтығы / Кезең күндері
«Ел-Нұр» ... +-Э= ... * ... =+46629 мың ... ... ... 1 айналымының ұзақтығының 90 күнге баяулауынан
айналысқа қосымша 46629 мың теңге қаражат тартылған. Егер капитал 2008 ... ... ... 2007 ... 122 күнде 1 рет айналғанда, онда 186515 ... ... ... ету үшін 109518 мың ... емес, 62889 мың теңге
қаражат жеткілікті болушы еді (109518-46629).
Табыс сомасының өзгерісіне ... ... ... ... үлгіні қолдануға болады:
RОА=Т/А =Rайн.*Кайн.
Мұндағы: Т- таза табыс;
А- капиталдың орташа ... ... - ... капиталдың табыстылығы;
Кайн- капиталдың айналымдылығының коэффициенті;
Rайн.- айналыстың рентабельділігі.
Табыстың абсолютті сомасының өзгерісіне 3 фактордың ... ... ... ... ... =10506 мың ... 173362*1,38*0.071=16986 мың теңге
3. 173362*1,07*0,071=13170 мың теңге
4. 173362*1,07*0,113=21002 мың теңге
2008 жылы «Ел-Нұр» ... таза ... ... ... жылмен
салыстырғанда 10496 мың теңге өскен, оның ішінде активтер құнының 66550 мың
теңге өсуінен таза табыс ... 6480 мың ... ... (16986-10506);
капиталдың айналымдылығының 0,31 ретке не 75 күнге баяулауынан таза ... 3816 мың ... ... (13170-16986); айналыстың рентабельділігінің
4,2 проценттік пунктке өсуінен табыс сомасы 7832 мың теңге өскен ... 11- Таза ... ... өзгерісіне факторлардың әсерін есептеу
мәліметтер
|Көрсеткіштер ... ... ... (+.-) ... ... орташа жылдық құны, |106812 |173362 |+66550 |
|мың тг | | | ... ... ... |1,38 |1,07 |-0,31 ... | | | ... ... коэф. |0,071 |0,113 |+0,042 ... ... мың тг |10506 |21002 |+10496 ... ЖШС ... айналымдылығының баяулауынан 3816 мың теңге
табысты ... ... Сол ... ... ... ... ... келесідей бағыттар ұстану қажет:
- өндірісті ... ... ... ... ... тауарлы-материалдық қорлардың көлемін оңтайландыру;
- өнімді ... ... ... ... ... ... қарызда болу уақытын қысқартуға тырысу.
3 ШАРУАШЫЛЫҚ СУБЪЕКТІЛЕРДЕ ІШКІ ШАРУАШЫЛЫҚТЫ ... ... ... ШЕШУ ... ... ... ету ... Республикасы нарықтық қатынастарды қалыптастыру кезеңіне
көшті. Нарықтық экономика өзінің мәнісі бойынша еңбек өнімділгінің ... ... ... ... ... ... болып табылады.
Дегенмен, осындай жағдайда да өндіріс тиімділігін арттырудың ... оның ... әсер ... факторларын, тиімділікті анықтау
әдістерін айқындау маңызды ... ... ... ... ... ... ... әдістемелік негіздерін нақтылап алуды талап етеді. Жоспарлы
экономикадан нарықтық қатынастарға ауысу өндіріс тиімділігінің мәнінен ... ... жаңа ... ... ... ... алып келіп отыр. Қазіргі кезде кәсіпорындар, әсіресе
өнеркәсіптік, әр түрлі себептерге ... ... ... тұр. ... ... ... көрсетуге болады:
- инфляция мәселелері;
- ресурстардың болашақтағы бағаларының белгісіздігі;
- төлеу қабілеті бар сұраныс;
- ел ... ... ... ... ... ... инвестициялық саясатты қалыптастыру тәжірибесінің нашарлығы;
- инвестициялық бағдарламаларды құрастырудың әдістемелік мәселелерінің
жеткіліксіз зерттелмегендігі;
- қаржыландыру көздерін ... ... және ... ... кәсіпорынның ұзақ мерзімді болашаққа арналған, терең
ойластырылған және ... ... ... саясатын
қалыптастыру ерекше маңызға ие болып отыр. Кәсіпорынның ... ... ... ... уақытқа қарай құрылуы қажет. Айтылған кәсіпорын
бірінші кезекте белгілі мерзімнен кейін жеткізгісі ... даму ... оны ... ... ... ... деп түсіну қажет.
Экономикалык реформаны өткізу, ... ... ... ... ... ... ... ғылыми-техникалық күрделі салымдарды
іске асырудың нәтижесінде қамтамасыздандырылады.
Нұсқалардың жалпы және салыстырмалы экономикалық тиімділігін анықтауға
көмектесетін көрсеткіштер жоғары деңгейде ... ... ... ... ... ... яғни ... өнім түрінің өндірісіне кеткен
еңбек шығындарының барынша көп ... ... ... Осы ... ... ... да жеке түрде сәйкес келмейді.
Осылайша, өзіндік құн көрсеткішінде тек кәсіпорынның өнім ... ... ... ... ал ... ... ескерілмей қалады. Еңбек
өнімділігінің көрсеткішінде затқа айналған еңбек шығындары көрсетілмейді;
меншікті күрделі салымдар ... ... ... ... ... ... ... да экономикалық тиімділікті жетерліктей толық
сипаттай алмайды; ... ... тек ... ... ... ... оның ... жағдайларымен де анықталады, ал бұл ... ... ... ... әкелуі мүмкін.
Қор сыйымдылығы мен материал сыйымдылығының көрсеткіштері ресурстардың
белгілі түрінің пайдаланылуын ғана сипаттайды. ... ... ... ... ... әр түрлі нұсқаларының салыстырмалы
экономикалық тиімділігі, ... ... ... ... тиімділігі
көрсеткіштер (құндық және табиғи) жүйесінің көмегімен ... ... ... ... ... жоғалтуларды төмендету
мәселесін шешу ... ... ... ... бар ... ... ... алдын алу, мүмкін болатын зиянның тікелей ... ... ... ... ... ... ... бағдарламаны талдауда тәуекелді басқару бойынша мақсатты
шаралардың арнайы ... ... мен ... ... ... ... принциптері. Тәуекелді ... мен ... ... ... ... ... ... принциптерін нақтылауды талап етеді.
Менеджер тәуекелді басқару бойынша ... ... ... ... ... ... ... кәсіпорынның
стратегиясымен анықталады. Егер ... ... ... ... ... ... онда бағдарлама жасаушы жұмыс негізіне алатын
сәйкесінше принциптері қаржылық тұрақтылықты ... ... ... ... ... ұсынады. Мұндай нақты принцип мысалы ... ... ... ортаға шығаруға бағытталу ... ... ... ... ... ең ... - бұл кәсіпорынның қызмет етуі мен дамуының стратегиясы және
мақсаттарды таңдаудағы негізделген ... ... ... ... негізінде жаңа технологиямен жаңа өнім енгізу, ... ... ... ... оның ... ... және бәсекелестік ортаның жағдайын болжау
негізінде қызметтердің ... ... ... ... ... ... ... әрі ұтымды басқару жүйесі әлі де
болса ... ... ... отыр. Сонымен қатар нарық қатынастарына
бейімделген ... ... ... ... ... ... көптеген мақсаттарға қол жеткізіле ... ... ... ... сай, ... ... ... жоғарыбәсекелік потенциалды және ... ... ... ... ... ... ... енгізу қажет
болып табылады.
Қазіргі басқарудын, жүйелі қағидаларына мыналар жатқады:
- жүйенің өздігінен ұйымдастырылып және өзін-өзі ... ... ... және дамыту қарқыны;
- көлденең байланыстарды күшейту және тік құрылымдарды орталықсыздандыру;
- еңбек процесінің гуманизациясы;
- басқаруды тек ... ... ғана ... ... ... соңғы
нәтижеге де бағыттау;
- "басқарушылық" экономикасын кәсіпкерлікке ... үшін ... ... ... ... және ... ... кері байланыстың негізінде басқарудың
барлық элементтерінің жағдайына жүйелік бақылаудың ұйымдастырылуы;
- оң және ... әсер ... ... ... әсер ... ... бес ... - еңбек, құралы, еңбек заттары, капитал, ақпарат
және адамдарды біріктіру есебінен басқаруды тиімді ... ... ... ... тек ... жетудің құралы ретінде ... ... ... ... ... де ... керек.
Басқару жүйесі жүйелік және жағдайлық тәсілдердің келесі қағидаларында
құрылуы ... ... ... және ... ... кәсіпкерлік қызмет түрлерін еркін таңдау;
3) қоршаған орта мен нарық қажеттіліктеріне стратегиялық бағыт-бағдар
жасау;
4) ... ... ... байланысты басқарудың жүйесі ... ... ... ... ... мен инновациялық қайта қалыптастыруға байланысты басқару
құрылымының ... ... ... ... ... ... ... міндеттеріне сәйкес, экология мен ... ... ... ... ... ... нарықтық қатынастардың талаптарына сәйкес жүйенің ... ... мен ... ... ... ... ... маркетингтік, дивизионалдық, сызықтық, функционалдық және
басқа да түрлерін ұтымды үйлестіре отырып ... ... ... тиімді дамуы үшін тәуекелдерді басқарудың міндетті түрде
келесі ... ... ... ... қызметін сыртқы орта талаптарымен
сәйкестендіру, оның ішінде берілген ... үшін ... ... ... ... ... ... Тәуекелді басқару функцияларының
мәні пәндік сипатты ... ол ... ... ... сақтауға бағытталғандықтан, бұл функцияларды
орындау фирма бөлімшелерінің және тәуекелді ... ... ... ... ... ... ... жүйесін орнату үшін
біріншіден, мамандарды дайындау қажет, екіншіден, әрдайым біріккен
тренингтер ... ... ... ... шешу ... өндіріс процесіндегі барлың
сатыларды қамту қажет етеді. Қалдықсыз және ... аз ... ... ... ... ... айналғаны жөн, себебі
қалдықсыз технология үнемдеуді кепілді түрде жүзеге асыруға толық ... ... ... ... ... ... процесі ұдайы
өндірісті арттырады. Ол ... ... ... ... және ... ... өзгеріп қана қоймайды, сонымен бірге өзінің қорлану
қорында ресурстарды сақтау есебінен өндірістік қорланудың бөлігі үлкен ... ... ... ресурстарды сақтау қорланудың зандылықтарын
ұдайы өндірісті кеңейтуді ... ... ... қажет.
3.2 Өндірістік құрылымды жетілдіру және өндіріс тиімділігін жоғарылату
жолдары
Негізгі өндіріс ... ... әр ... ... ... кұрылымының өз ерекшеліктері болады. Тоқыма фабрикаларында, ... жеке ... ... бір ... ... мен ... ... технологиялық құрылым ... ... мата ... ... ... ... жіп иіру, тоқу,
өңдеу. Фабрикалар операцияның бір немесе екі кезеңнен тұратын қызметтеріне
маманданған.
Өндірістік құрылымға бірқатар факторлар әсер ... ... ... ... ... өнім түрлері, оның конструкторлық кабілеттері, пайдала-
нылатын материалдар, дайындамалар алу және өңдеу тәсілдері;
- ... ... және ... ... ... өнім сапасына қойылатын талаптар деңгейі;
- құрал-жабдықтар мен технологиялық ... ... ... ... ... ... ... немесе
автоматтық желілер;
- құрал-жабдықтарға және технологиялык жабдықтарға қызмет көрсету және
ағымдық ... ... және ... ... өнім ... өзгеріске ұшыраған жағдайда өндірістің шұғыл, әрі
көп шығынсыз жаңа өнім ... көшу ... ... ... ... және қосалқы цехтарда өндірістік үдерістің
сипаты.
Металлургия зауыттарында технологиялық ... ... ... ... құю, прокаттау цехтары құрылады. Металлургия комбинаттары құрамына
көбінесе агломерат фабрикасы мен кокс цехы ... ... ... ... ... ортақ нәрсе - қосымша
және қызмет көрсету цехтарын ұйымдастыру. Бас энергетик және бас механик
басқаратын ... ... және ... ... ... кез ... кәсіпорында болады. Машина жасау зауыты әрқашан құрал-сайман
цехымен қамтылған.
Кәсіпорынның өндірістік құрылымын ... және ... ... ... ... да, ... істеп тұрған кәсіпорынды қайта
жаңғырту кезінде де ... ... ... ... ... ... кәсіпорындар мен цехтарды ірілендіру;
- цехтар мен өндірістік кәсіпорындар құрудың неғұрлым озық ... ... ... ... ... ... және қызмет көрсетуші цехтар арасында ұтымды қатынасты
сақтау;
- кәсіпорынды жоспарлауда ұтымды, тұрақты жұмыс ... жеке ... ... ... ... ... өнеркәсіптік және ғылыми-өндірістік бірлестіктер құру;
- ... ... ... ... ... ... өндіріс бейінін өзгерту, яғни өнім ... ... ... ... ... өндірісті күрделендіруді дамыту;
- кең тарапты үйлестіру және ... ... ... және ... ... қол ... ... басқарудың цехсыз құрылымын кұру.
Кәсіпорындар мен ... ... кең ... ... ... ... ... үнемі жетілдіріп отыруға, өндіріс
тиімділігін арттыруға мүмкіндік береді.
Негізгі, қосымша және қызмет көрсетуші цехтар мен телімдер арасындағы
ұтымды ... ... ... ... ... саны, негізгі қорлар
құны және ... ... ... ... ... ... үлес
салмағын арттыруға бағытталуы тиіс.
Жоспарлауды ұтымды жүргізу кәсіпорынның бас жоспарын жетілдіруге себеп
болады. Құрылымдық жағынан ... ... ... жекелеген
кешендік буындар экономикасы ретінде құрылуы керек. Кәсіпорын (бірлестік)
құрамына енетін буындар пара-парлығы өзара негізгі өнімді ... ... ... мен ... ... ... ұтымды қатынаста
ұйымдастырылуымен сипатталады. Үйлестіруді дамыту шикізат пен материалдарды
пайдалануға еңбекақы мен затталған ... ... ... қаржылық
қорларды тиімдірек пайдалануға алып келеді.
Кәсіпорынды басқарудың ... ... оның ... бөлімшелерін
басқаруды жетілдіруге, ... ... және ... ... ... өндіріс шығындарын азайтуға әкеледі.
Дұрыс кұрылған, үнемі жетілдіріліп ... ... ... ... ... ... ... барлық цехтар мен
қызметтердің пара-парлығын белгілейді, ол, өз ... ... ... ... түсуіне оң әсер ... ... ... және ... ... өндірістік үдерістің
үздіксіздігіне, өнім дайындау және ... ... ... ... өнім сапасының жақсаруыа, аяқталмаған ... ... ... ... ... ... және ... кадрлар санының
қатынасына, еңбек, материалдық және қаржы ... ... ... алып ... ... ... ... өндірісінің ең тиімді түрлері -
әрекеттегі кәсіпорындарды ... ... ... және ... ... ... кеткен шығындар тиімділігін ... ... ... ... ... шартты түрде босатылуы мен материалдык
және отын-энергетикалық ресурстардың үнемделуі қолданылады. ... ... ... ... ... жаңа құрылысқа кеткен шығындар
тиімділігінің есептері әрекеттегі кәсіпорындардың ... ... мен ... ... тиімділігімен міндетті түрде салыстыру
арқылы жүргізіледі. Мұнда ... ... ... ... ... ... ... барлық көлемі ескеріледі. Сонымен
қатар әрекеттегі кәсіпорындардың техникалық ... ... мен ... салыстырғандағы уақыт шығындары ескеріледі. Еңбек жағдайларының
жақсаруы мен ... ... ... ... болдырмауын және т.б.
қарастыратын жаңа құрылыс немесе әрекеттегі кәсіпорындарды ... ... ... ... ... өндірістің тиімді мөлшерлестігін негіздеу үшін, ... ... ... әр түрлі салаларының арасында бөлу
үшін материалдык және құндық ... ... ... атап ... ... ... Қоғамдық өндірістің оңтайлық мөлшерлестігін,
өндірістің жеке салалары арасындағы ... ... ... ... өнім ... ең ... ең үнемді нұсқасын таңдауды, яғни
өнім жасаудың әр түрлі нұсқаларының экономикалық ... ... ... ... ... қоғамдық шығындардың үнемделуі байланысты болады.
Өнім өндірісінің ең жақсы нұсқасы берілген саладағықкаражаттар мен еңбектің
үнемделуін қамтамасыз ете ... ... ... бір ... ... ... салаларының дамуына жұмсауға мүмкіндік береді.
Әрбір саладағы өнім өндірісінің ең жақсы нұсқаларын ескеру ... жеке ... ... қаражаттарды бөлу өндірістің мүмкін
болатын мол көлеміне еңбектің ең ... ... ... ... ... ... алдыңғы қатарлы құрылымын қамтамасыз етуі
қажет.
Демек, бүкіл өндіріс көлемінде де, оның жеке ... да ... ... ... ... ... өнімнің осы немесе
басқа түрінің ең ... ... ... ... ... ... пен оның жеке ... табысты дамыту ... жеке ... ... ... арттыруға, өндірістің
техникалық жабдықталуы мен ... ... ... ... ... ... дұрыс және дәл
әдістерінің маңыздылығы зор.
Өндіріс тиімділігін арттырудың жолдары - бұл ... ... ... өсуі ... нақты шаралар кешені. ... ... ... ... ... еңбек сыйымдылығын төмендету және еңбек ... ... ... ... ... төмендету және табиғи ресурстарды
үнемді пайдалану;
- өнімнің кор сыйымдылығын төмендету және ... ... ... ... арттыру, жаңа техниканы, озат тәжірибені ... ... ... және ... ... жаңа шаруашылық тетікті енгізу
кәсіпорындар жұмысының негізгі ... әсер ... ... еңбек ұжымдарының іс-әрекетін жоспарлау, бағалау және ынта-
ландыру сияқты және оны ... ... ... да осындай
факторлардың есебінен алынған бүкіл нәтижені толық айқындау және ... ... ... бейімделуі қоғамдық өндірістің
экономикалық тиімділігін жоспарлауы, есептеуі, талдауы және ынталандырудың
теориялык және әдістемелік мэселелер кешенін ... ... және ... ... ... маңызды алғы шарты болып табылады.
Ұтымды өндірістік құрылымды құру келесі тәртіппен жүзеге асырылады:
- ... ... ... ... ... өнім ... ... ететін мөлшерде белгіленеді;
- әрбір цех және қойма үшін аудан ... ... ... ... жоспарында кеңістіктік бойынша орналасуы анықталады;
- кәсіпорын ішіндегі барлық ... ... ... ... ... тыс) ... өзара қатынасы жоспарланады;
- өндірістік үдеріс барысында ... ... ... ... ... ... белгіленеді.
ҚОРЫТЫНДЫ
Өндірісті ұйымдастыру түрі деп ... ... және ... ... ... ... ... Өндірісті ұйымдастыру түріне бірқатар
факторлар ықпал етеді: мамандану деңгейі, өндіріс ауқымы, ... ... ... ... өндірілетін көп өнім атауларының күрделілігі
мен тұрақтылығы.
Өндірістің үш негізгі түрін ажыратуға болады: жеке-дара (жекеленген),
топтамалы ... ... ... (жекеленген) өндіріс - өнім
жекеленген немесе қайталанып отыратын шағын ... ... ... ... - бірыңғай ... кең ... ұзақ ... бойы қайталанып отыратын жағдайда ... ... ... ... - ... өнім ... шектеулі
атауларын көп көлемде дайындаудың үздіксіздігі және салыстырмалы түрде ... ... ... кәсіпорынды басқару және қызметкерлерғе қызмет
көрсету ұйымдарының ... ... ... өзара байланыс шамасы және
орналасқан ауданы, ... саны және ... ... ... ... қатынастары кәсіпорынның (бірлестіктің) жалпы ... ... түрі ... ... ... ... ... шарттары мен талаптарына үлкен ықпал ... ... ... ... құрылымында әрқашан дерлік ұста және құйма
цехтары, стандартсыз жабдықтар, технологиялық жабдықтандыру, ... ... ... ... ... металтану зертханалары; орталықтан
жоспарлау, диспетчерлік қызмет және басқа да бөлімшелер болады.
Жаппай өндірісте кең ... ... ... және ... қызмет көрсетуші шаруашылықтар мен қызметтер болуы тән.
Бөлшектер, әдетте орталықтанған түрде ... ... ... ... ... ... ... және оның отбасы
мүшелерінің қажеттерін қанағаттандыруға арналған өндірістік ... ... ету ... мен ... ... ... ... Өндіріс бөлімшелері, кәсіпорынды ... ... ... ... ... ... олардың саны, өзара
байланыс шамасы және ... ... ... саны және өндіріп
шығару қабілеті бойынша өзара қатынастары кәсіпорынның (бірлестіктің) жалпы
құрылымын құрайды.
Қаржы менеджментінің мәні ... ... ... ... ... ең ... етіп тартуға, оларды неғұрлым ұтымды етіп жұмсауға,
қаржы рыногында бағалы қағаздарды сатып ... ... ... ... ... ... ... етіп қаржыны басқаруды
ұйымдастыру. Сөйтіп, қаржы менеджменті ... ... ... ... мен ... ретінде қаржының тиімді іс-әрекет
етуінің ... үшін оның ... ... ... ... субъектінің мүмкіндік жүйесі өзінің қызметін толық қажеттілікте
жүзеге асырады және мемлекеттің ... ... оның ... ... ... ... ... кез келген басқаруы квалификациялы болуы
керек және кәсіпорынның операциясы ерекшелікпен сәйкес ... ... ... жетілдірудің келесі жолдарын ұсынуға
болады: кәсіпорындар мен цехтарды ірілендіру, негізгі, қосымша және қызмет
көрсетуші цехтар арасында ... ... ... ... ... ... өнім ... сипатының өзгеруі, мамандану және бірлестіру, өндірісті
күрделендіруді дамыту, кең ... ... және ... ... конструкциялық және технологиялық біртектілігіне қол
жеткізу, ... ... ... ... кұру.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1. Қазақстан Республикасының 2007 жылғы 28 ақпандағы «Бухгалтерлiк
есеп пен қаржылық есептiлiк туралы» N 234 ... ... М.И., ... А.Д. ... ... ... – М.
Финансы и статистика, 2002. – 401 с.
3. ... К.Ш., ... Э.Т., ... Ж.Г. Кәсіпорынның
қаржылық жағдайын талдау/ Оқу құралы- ө Алматы: Экономика, 2001. –
330 б.
4. Жуйриков К.К., Раимов С.Р. ... ... ...... академия экономики и статистики, 2004. – 512 с.
5. Ковалев В.В.Финансы ... ... М.: ТК ... 2003. – ... ... Д.Я. ... экономикасы. Практикум – Алматы: Экономика,
2006. – 106 б.
7. Оразалин К.Ж. Кәсіпорын экономикасы / Оқу ... ... ... LEM», 2007. – 296 ... Радостовец В.К., Омаров А.Ш. Организация финансового учета –
Алматы: Экономика, 1997, 180 ... ... Б.А. ... ... - Алматы: Экономика, 2005. – 288
б.
10. Стоянова Е.С. Финансовый менеджмент. ... ... ... 1994 - ... ... Т. ... есеп және ... Алматы, 2001
12. Тасмағанбетов Т. А.Басқарушылық есеп, стратегиялық жоспарлау және
талдау, Алматы: «Дәуір», 2002. – 416 ... ... ... ... ... под ред. ... А. Нурсеит,
А.: «Экономика», 1996
14. Финансы предприятий. А.Д. Шеремет, Р.С. Сайфуллин, - М. : ... ... ... в ... ... /Под ред. Ковалевой - М.:
Финансы и статистика, 1995 - 160с.
16. Финансовый менеджмент: ... для ... / ... и ... ... "Перспектива", 1997. - 537с.
17. Финансы предприятий: ... ... /Под ред. ... - ... и биржи, ЮНИТИ, 1995 - 208с.
18. Шеремет А.Д., Сайфулин Р.С. Финансы предприятий. Учебное пособие,
1999
19. ... ... Р.С. ... ... анализа-М.: ИНФРА-
М, 1996
20. Бегалиев М. Маркетинговые цели предприятия// Финансы Казахстана. –
2005. - №1. – С.40-41
21. ... Б. ... ... ... и пути ... ... Казахстана. – 2004. - №4. - С.74-80
22. Джибаева З.Влияние себестоимости продукции на ... ... ... ... ... – 2005. - №1. - С. ... Как ... ... работников // Регион. – 2005. - №7. ... ... Б. ... ... управления себестоимостью // Аль
–Пари. – 2003. - №1. - С.57-59
ҚОСЫМША А
Сурет 1 -«Ел-Нұр» ЖШС-нің ... ... ... 1 - ... ... көрсеткіштері
|Көрсеткіштер |жыл |жыл ... |
| ... ... | |
| | | |абс. |% ... ... мың тг. ... ... ... ... кұны |106812 |173362 |+66550 |+62.3 ... Ұзақ мерзімді активтердің |56401 |63844 |+7443 |+13.2 ... ... кұны | | | | ... ... ... ... ... |109518 |+59107 |+117.2 |
|құны | | | | ... ... ... |106812 |173362 |+66550 |+62.3 ... ... ... |84612 |102322 |+17710 |+20.9 ... ... ... |22200 |71040 |+48840 |2,2 есе ... абсолютті көрсеткіштері, мың тг. ... Өнім ... ... ... |148541 |186515 |+37974 |+25.6 |
|табыс | | | | ... ... ... ... құны |102432 |107915 |+5483 |+5,3 ... ... ... |46109 |78600 |+32491 |+70.5 ... Кезең шығындары |24609 |37194 |+12585 |+51,1 ... ... ... ... |21500 |41406 |+19906 |+92.6 ... ... емес ... табыс |-6492 |-11403 |-4911 |+75.6 ... ... ... ... |15008 |30003 |+14995 |+99.9 ... дейінгі табыс | | | | ... Таза ... |10506 |21002 |+10496 |+99.9 ... ... ... ... % | |
|1. Өткізілген ... ... |45,0 |72,8 |+27,8 |- ... ... ... ... |16,9 |28,5 |+11,6 |- ... ... ... |31,0 |42,1 |+11,1 |- ... ... ... |9,8 |12,1 |+2,3 |- ... | | | | ... ... ... ... |20,8 |19,2 |-1,6 |- ... ... ... |9,8 |12,1 |+2,3 |- ... | | | | ... ... ... табыстылығы |12,4 |20,5 |+8,1 |- ... ... ... табыстылығы |47,3 |29,6 |-17,7 |- ... ... ... ... ... және шешу ... ... жолдары ... ... |- ... ... ... ... төмендеуі ... |
| |- ... ... |
| ... ... |
| |- ... ... құжаттау процесін |
| ... ... ... ... |Цехтарды ірілендіру жоғары өнімді |
|шығындар көлемін көбейтеді |техниканы ... ... |
| ... жетілдіріп отыруға, өндіріс |
| ... ... ... |
| ... ... ... ... ... түрлерін көбейту, өндірісті |
|ассортименті ... ... ... ... ... ... ... |
| ... және ... |
| ... қол жеткізу |
|Негізгі ... ... ... ... озат ... |
| ... ... ... қарулану |
| ... ... құру ... факторларының қосылуы
Жер
Еңбек
Капитал
Жер – бұл өндірісте пайдаланатын табиғи ресурстар
Еңбек – бұл адамның өндірістегі қабілеті мен дағдысы
Капитал – бұл ... ... ... бұл ... жер, ... ... ... бір кәсіпорында
біріктіреді
Жеке-дара
(жекеленген)
Жаппай
Топтамалы
(сериялы)
Ұзақ кезең бойы бірдей өнім түрінің шектеулі атау-ларын көп көлемде
дайындаудың үздіксіздігі
Ұзақ уақыт бойы
бірыңғай ... кең ... ... өнім ... ... ... шағын тапсырыстарымен айналысатын
өндіріс
Кадрлар басқармасы
БАС ДИРЕКТОР
Өндірісті ұйымдастыру
Қаржы басқармасы
Өндіріс
Өткізу мен ... ... ... ... ... ... ... №4
Цех №5
Бухгалтерия
Жабдықтау бөлімі
Күзет бөлімі
Электр цехі
Медициналық кабинет
Фирмалық дүкен
Жөндеу-механикалық цех
столовая
Кадрлар басқармасы
Қаржы басқармасы
КотельнАя
Өткізу мен ... ... ... бөлімі
Негізгі
Қосымша
Автокөлік паркі
Жабдықтау бөлімі
Зертхана
цех №3
Цех №1
Цех №2
Цех №4
Цех №5
Бухгалтерия
Медициналық кабинет
Күзет бөлімі
Фирмалық дүкендер
Электр цехі
Жөндеу-механикалық ... ...

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 64 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ішкішаруашылық жерге орналастырудың теориялық, жалпы әдістемелік негіздері31 бет
Бразилия Республикасының табиғи жағдайы мен ресурстары, халқы44 бет
Жайылымдардың ішкі шаруашылық жерге орналастырылуы13 бет
Зерттеу нәтижесіндегі меншікті капиталдың есебі мен аудитін тиімді жүргізу жолдары69 бет
Рынокқа өту жағдайларына экономиканы түрлендірудің тұжырымдық негіздері22 бет
Тауарлы материалдық қорлар24 бет
Қазақстан аймағының әлеуметтік - экономикалық мәселелері8 бет
Қазақстан Республикасының экономикалық жағдайы20 бет
Ішкі шаруашылық жерге орналастыру жұмыс жобасы41 бет
Аграрлық кәсіпкерлікті құқықтық реттеу52 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь