Қысқа мерзімді несиелеуді ұйымдастыру

Кіріспе

1 Несиелендірудің экономикалық мәні мен мазмұны
1.1 Несиенің экономикалық мазмұны: ұғымы, функциялары
1.2 Несиенің жіктелуі
1.3 Қысқа мерзімді несиелендіруді ұйымдастырудағы шетел тәжірибесі

2 ҚР банк секторының экономиканы қысқа мерзімді несиелендіруін талдау
2.1 «АТФ Банк» АҚ Семей қаласының филиалының техникалық.экономикалық сипаттамасы
2.2. Несие қайтарымдылығын бағалау тәртібі
2.3 ҚР коммерциялық банктердің 2005.2007 жж. қысқа мерзімдегі несие саясатын талдау

3 Қазақстан Республикасында қысқа мерзімді несиелендірудің мәселелері мен даму песрпективалары
3.1 Несиелендіру процесін ұйымдастыру және дамыту мәселелері
3.2 ҚР. нда қысқа мерзімді несиелендіру процесін дамыту бағыттары

Қорытынды
Қолданылған әдебиеттер тізімі
Қосымшалар
        
        МАЗМҰНЫ
|Кіріспе |6 |
| | |
|1 ... ... мәні мен ... |8 ... ... экономикалық мазмұны: ұғымы, функциялары |8 ... ... ... |15 ... ... ... ... ... ... | ... |23 |
| | |
|2 ҚР банк ... ... ... ... несиелендіруін | ... |28 ... «АТФ ... АҚ Семей қаласының филиалының | ... ... |28 ... ... ... бағалау тәртібі |38 ... ҚР ... ... ... жж. ... мерзімдегі | ... ... ... |51 |
| | |
|3 ... ... қысқа мерзімді несиелендірудің | ... мен даму ... |58 ... ... ... ... және дамыту мәселелері |58 ... ҚР- нда ... ... несиелендіру процесін дамыту бағыттары| |
| |63 |
| | ... |68 ... ... ... |70 ... А, Ә, Б |73 ... ... ... ... ... ... дамудың басты
бір тұтқасы ретінде танылып отыр. Адамзаттық өз өрісінде несие ақшадан ... ... ... асқан тамаша жаңалығы ретінде бағаланады. ... - ... ... ... жедел жоюға, сұранысты ойдағыдай
канағаттандыруда ерекше маңызы бар.
Несие жүйесінің қызметінен ... ... ... ... мазмұнын несие мекемелерінде әр түрлі субъектілердің уақытша
бос ақша капиталдарын шоғырландырып және ... ... бір ... және ... бір төлем ақымен қайтару үшін бөліп беру анықтайды.
Сонымен бірге несилік жүйе мемлекеттің ақша ... ... ... ... бір ... екінші саласына аусуын қамтамасыз
ету арқылы өндірістің тиімділігін арттыруға ықпал етеді.
Несиелік жүйе арқылы кәсіпорындардың, ұйымдардың және халықтың ақшалай
есеп ... мен ... ... ... әр ... ... делдалдық, инвестициялық, сенімділік, кеңес беру және ... ... ... ... ... ... мен ел экономикасындағы рөлі ... атап ... ақша ... ... мен ... ... және айналмалы капиталын
қалыптастырудағы банктік қарыздың үлесімен, жиынтық төлем айналымымен ... ... ... ... өз ... ... барысында несиелік қатынастар
туындайды. Уақытша бос акшалай қаражаттарды жинақтап, оны қайтару және ақы
төлеу шартында ... ... ... несиелік мекемелермен әр түрлі
субъектілер арасындағы ... ... ... қатынастардың
мазмүнын анықтайды.
Бірақ несиелік қатынастар мазмұны тек қана ақшалай капиталды жинақтап,
оны заңды және жеке тұлғаларға уақытша пайдалануға берумен, ғана ... ... ... ... ... ... үшін төлем
құралдарының қосымша массасы құралады. Төлем айналымынын аса ауқымды ... ... мен ... және соңғылары мен алушылар ... ... ... ... ... ... ... отырып, несие жүйесі аркылы өтеді.
Банктің ең көп тараған активті операциялары болып келесілер табылады:
- ссудалық;
- инвестициялық;
- ... және ... ... ... ... ... көп мөлшерімен қамтамасыз
етеді. Макроэкономикалық масштабта олар ... ... іс ... ... ... мен ... процессінін қарым-қатынасын және
тұтынуын қамтамасыз етеді.
Ссудалардың пайда болуы жеке займшылар тұтынушылықты қанағаттандырады
(өндірістік және ... ... ... ... заңды және жеке
тұлғалар бола алады, яғни олар ссуданы ұзақ мөлшерде қолдануымен және ... ... ... ... ... ... ... ерекшелігі банк
өтімділігіне әсер етпеуі қажет, яғни берілген ссудалар өз ... ... ... бір ... ... несилендіру процессін ұйымдастыруда ссуда
түрлерін көрсетіп, объектіні ... ... ... және ... төлеуді қайтарылу формаларына бақылауды жүргізеді.
Ссудалық операциялар сферасының банктерге таралуы, яғни бір банктің
қарыз алушысы болып басқа банк ... ... Бұл ... ... ... ... ... табылады.
Осыған байланысты бұл дипломдық жұмыста Қазақстан ... ... оның ... ... ... ... бағалау
тәртібі қарастырылды және екінші деңгейдегі ... ... ... ... ... ... НЕСИЕЛЕНДІРУДІҢ ЭКОНОМИКАЛЫҚ МӘНІ МЕН МАЗМҰНЫ
1.1 Несиенің экономикалық мазмұны: ұғымы, функциялары
Нарықтық экономикада несие-банк ... ... роль ... ... ... ... халықтың ақшалай есеп айырысулар ... ... ол ... бос ... ... ... мен ... жұмылдырады және белсенді түрде ... ... ... ... ... түрлі несиелік, сақтандыру,
делдалдық, инвестициялық, сенім, кеңес беру және басқа да ... ... ... екінші кезекте несие жүйесі оған тұрақты
және елеулі ықпал етеді. Ол ... ... ... ... ... өндіріс тиімділігінің өсуін колдай отырып ... ... ... екіншісіне қайта құйылуын камтамасыз етеді.
Несие жүйесінің ролі мен ... ... ... ... ... ... жалпы көлемі, кәсіпорындар мен
ұйымдардың негізгі және айналым ... ... ... үлесі, жалпы төлем айналымы және т.б.
Несие жүйесінің өз қызметтерін орындауы барысында несиелік қатынастар
туындайды. Уақытша бос ақшалай қаражаттарды жинақтап, оны ... және ... ... ... ... ... ... мекемелермен әр түрлі
субъектілер ... ... ... ... ... ... ... несиелік қатынастар мазмұны тек қана ақшалай
капиталды жинақтап, оны заңды және жеке ... ... ... ғана тұрмайды. Несиелеу процесінде ұлғаймалы ұдайы өндірістік
айналымы үшін ... ... ... ... құралады. Төлем
айналымынын аса ауқымды ағыны төлем төлеушілер мен мекемелер және соңғылары
мен алушылар арасында ... ... ... ... ... ... ... отырып, несие жүйесі арқылы өтеді.
Несие жүйесінің елдегі ақша ... ... ... және ... әр ... ... ... барысындағы қалыптасатын экономикалық
қатынастарды да несиелік қатынастар мазмұнына жатқызуға болады.
Несиелік қатынастар екі жақты сипатқа ие және ... ... де, ... ... ... ... үшін де бірдей қажет. Ақшаны
несиелік мекемелерде сақтау - ... ... ... ... ал
оларды экономика және халық қажеті үшін ... - ... ... ... ... ... ұйымдары мен несие жүйесі, несие жүйесі
мен халық, мемлекет пен несие жүйесі, несиелік мекемелер, әр түрлі елдердін
несиелік ... ... ... ... ... негізінен ақшалай формада несие экономикалық
категориясының қызмет етуі ... ... ... ... ... ... несие формасын сипаттайды. ... ... мәні және ... ... ... ... мен мазмұны диалектикалық бірлікте болады. Несиелік
қатынастар формасы олардың ... ... ... және оның дамуын
ынталандыруы тиіс. Өндірістік қатынастардың өзгерісі несиелік қатынастар
мазмұны мен ... ... ... ... екі ... ... ... және ақшалай. Тауар несиесі
коммерциялық несиенің бірінші негізін білдіреді. Шаруашылық ... ... ... ... ... ... ... формасында
ақшалай формада қайтарылады. Өйткені, алушы субъект несие беруші тауар
несиесін ... ... ... ... ... ... туралы
парақты немесе басқадай құжаттарды береді. Бұл тұста несиелік қатынастар
субъектілеріне - ... ... ... және банк ... Несиелік
қатынастардың мазмұнындағы өзгерістер нәтижесінде тауар формасындағы несие
ақшалай ... ... ... Сөйтіп, тауар формасы ... ... ең ... ... ... пайда болып дамиды.
Кез келген заңды тұлға, егер де оның банктік ресми мәртебесі болмаса
«банк» деп ... тиіс ... Банк ... ... ... өнім ... онын ... материалдық өндірісте өңдірілетін өнімнен мүлде өзгеше.
Ол тек тауар ғана өндірмейді, яғни тауардың ерекше ақша ... ... ... ... ... мен ... істеу негізінде белгілі бір
принциптер жатыр. Экономиканың жаңа ... оның ... ... ... ... былайша тұжырымдауға болады: елдегі банк ... ... ... ... ... емес институттармен
үйлестіре отыра екі деңгейлі банк жүйесін құру, ... ... ... ... мекемелер торабын барынша дамыту, оларды
қызмет ... ... ... ... ... монополия,
Орталык банктің автономиясы.
Банк ісіне мемлекеттік монополия ұғымы мемлекеттің банктердін құрылуы
мен ... ... ... ... ... тәртібі мен
ережелерін заң жүзінде бекітуге ерекше құқығы ретінде түсіндіріледі. Ұлттық
банк Қазақстан Республикасы аумағында банктерді ... ... ... ... мен ... ... ... кітабын жүргізіп отырады. ... ... ... банк ... ... ... шеңберін
белгілейді.
Нарықтык экономика ерекшеліктері банктік емес мекемелермен ... көп ... банк ... ... ақша ... және ... формалары мен түрлері бойынша көп түрлілігінің, Орталық (бірінші
деңгей) және ... ... ... ... арасьшдағы функцияларды заң
жүзінде бөлудің қажеттілігін тудырады.
Қазақстан Республикасының Ұлттык ... ... ... банкі болып табылады және Қазақстан Республикасы банк ... ... ... ... ... ... ... отырғандай, барлық елдердегі
несиелік институттардың ішінен елдің ... ... ... ... ... атқаратын орталық банктер бөлініп шығатын болады. Ал олардың басшылық
рөлі мемлекет берген кең ауқымды өкілеттіліктерге байланысты. ... ... ... эмиссиясын жүзеге асыруыда ... ... ... ... яғни екінші деңгейлі банктердің
қызметіне әкімшілік бақылау мен нақты ... ... ету ... мекемелер міндетті түрде қолдануы тиіс норма шығару ... ... ... ... ... ... және өз ... дербес әр түрлі қызметтер көрсетуде.
Нарықтық экономикада арнайы банктік емес ... ... кез ... ... ... ... ... қалады. Халық салымдарын
толығымен тарту мүддесі мен өзгеріп отырған нарыктық ... ... ... бұл ... ... талап етеді, ал олар несие
жүйесін толықтырып, байытады, экономикадағы өзгерістерді ... ... ете ... ... ... ... ... Ұлттық банк арқылы
бірегей ақша-несие саясатын ... Бұл ... ... ... көлемін реттеу жолымен ұлттық ... ішкі және ... ... ету ... ... саясатын жалпы экономикалық
саясатты жүзеге асыру және оны ... ... ... ... ... ... үшін ... жүйесін құрудың маңызды принципі - несиелік мекемелер торабының
барынша дамуы мен оларда барлық ақша ... ... ... ... бос ақша ... ... сақталуы, есеп
айырысудың қолма-қолсыз жолмен жүргізілуі деп түсінуге болады.
2008 жылдың 1 қңтарына Қазақстан аумағында шамамен 34 банк ... ақша ... ... жүйесінде жинақталуы несиелік ресурстарды
шоғырландыруға және оларды елдің халық ... ... ... ... ... ... принципіне ерекше маңыз береді.
Қазакстан Республикасының «Валюталық ... ... ... ... ... Республикасының Президенті мен Министрлер кабинеті өз құзіреті
шегінде валюталық ... ... осы заң ... ... ... актілерді қабылдайды.
Қазакстан Республикасының Ұлттық банкі - ... ... ... ... ... болын табылады». «Валюталық реттеу»
түсінігіне нормативті актілерді жұмсап ... ... ... ... ... бақылау және оны бұзған тұлғаларға ... ... ... банк ... реттеу функцияларын жүзеге асырады.
Бұл принцип - ел тәуелсіздігін сақтау шарттарының бірі, ... ... ... және ақша ... ... ... валюталарының
ықпалынан сенімді қорғау жолы. Орталық банктің автономиясы егемен ... ... ... ... ... ... ... қабылдау кезінде үкімет пен атқарушы ... ... ... ... буыны халық шаруашылығына тікелей ... және ... ... кең ... ... ... ... банктік мекемелер торабынан тұрады. Бұлар ... және жеке ... ... ... ... ... жалпы атпен біріктіріледі.
«Коммерциялық банк» термині банк ісінің ертеректегі даму кезеңінде,
банктердің сауда, тауар ... ... мен ... ... ... пайда болды. Негізгі клиенттері саудагерлер болған (міне
осынді ... ... ... ... ие ... ... өнеркәсіптің және
басқа салалардың дамуымен банктер экономиканың өзге де сфераларына қызмет
көрсете бастағандықтан да ... ... ... ... ... біртіндеп жоғалтты. Ол банктің «іскер» деген сипатын білдіреді,
оның шаруашылык агенттердің барлык жұмыс түрлеріне қызмет ... ... ... байланыссыз болады. Коммерциялық банктер - ... ... ... мен ... ... ... тобын білдіреді.
Бүгінгі коммерциялық банктер өз клиенттеріне 200-ге жуық әр ... мен ... ... әзір. Мұндай кең көлемді операциялар
коммерциялық банктерге өз ... ... ... ... ... ... жұмыс жасауға септігін тигізеді.
Бір операциялардан болған зиян, екінші бір операциялардан түсетін
пайда есебінен жабылады. ... ... ... ... елдердің
коммерциялық банктері несие жүйесінің негізгі операциялық буыны болып ... ... Олар ... ақша-несие нарығының жағдайына көндіретін
қабілетінің барлығын көрсете алады. ... ... ... ... ... ... ... делдалы ролін ... бұл ... екі ... да пайда әкеледі.
Салымшылар үшін өздерінің депозиттері ... ... ... ... ... қызметін атқара отырып, кей ... оның ... ... ... алушылар кейде көптеген ұсақ қарызды пайдаланады. Бұл ... ұсақ ... ... ... аз ғана соманы қысқа мерзімге
салғанның өзінде де ... ... ... ... ... банктер
ретінде іскерлік операциялар жүргізіп, уақытша бос акша ... ... ... да, ... ... ... ... көреді. Олар
салымдарға төлейтіндеріне қарағанда, қарыз алушыларға біршама жоғары ... ... ... ... ... ... олар банктен алған карыздары есбінен өздерінің
өнімдерін өндіріп, алға ... ... ... ғана ... ... ... ... нормасын 4-тен 5%-ға ұлғайтқанда). Болашақ карыз
алушыларды дұрыс таңдай ... ... ... ... ... бойынша
жоғары пайызды төлеуге кімнің ... ... ... ... ... бере ... уақытқа дейін Қазақстанда несиелер ... ... ... ... ... кейіннен олар банктерге және ... ... ... түгіл, уақытында кайтарылмай қалды. Ондай
қарыздардың ешкімге де пайдасы болған жоқ.
Коммерциялык банктер өз клиенттерінің ... ... ... ... ... ... бұл бір жағынан ақшаның ... ... ... ... өтімділікке деген ... ... ... клиенттер үшін облигацияға немесе ... ... ... ... ... ... тиімді болып табылады.
Банктік несие - ең қолайлы және көптеген жағдайді орны ... ... ... ... ол нақты қарыз алушының қажеттілігін
ескереді және ... ... алу ... ... ... береді.
Қазіргі коммерциялық банктер туралы сөз қозғағанда несиелік жүйенің
басқа да буындары сияқты олардың ... ... ... айта кету ... операциялар формасы, бәсеке әдістері, бақылау және басқару жүйелср
өзгеруде.
Коммерциялық банктердің мынадай бастапқы ... бар: ... ... төлемдерді және есеп айырысуларды жүзеге асыру, несие
беру.
Коммерциялық банктердің басқа қаржы институттарынан айырмашылығы ... бір ... ол ... жасуы мен жоюында болып табылады. Бұл ... деп, ... ... ғана ... ... ... етуге деінгі
салымдар түсіндіріледі. Банктердің ақша жасау мүмкіндігі ... үшін ... Ол ... ... ... асыра отырып, экономиканың өсуіне қажетті
жағдай туғызады. Банк несиелерінің жетіспеушілігі және өте ... ... ... ... ... ... емес. Халық шаруашылығындағы
осы сияқты іс-тәжірибелер тиімсіз, себебі бір ... ... ірі ... ... ... ... ... болса, екінші жағынан, мұндай
ақшалар қажетті емес.
Коммерциялық банктер ... ... ... ... роль ... депозиттік және несиелік операцияларының көмегімен олар уақытша
бос акша қаражаттарын жинақтайды және несие түрінде ... бере ... ... кажеттілігін қанағаттандырады, яғни жаңа төлем
құралдарын жасайды.
Банктер өз ... ... бір ... ... да рас. Бұл
біріншіден, клиенттің банктегі шоттан нақты ақша алған уақытында ... ... ... ... ... ... ... барысында мүмкін
болады.
1.2 Несиенің жіктелуі
Кез келген ... ... ... ... яғни ... элементінің ... ... ... ... мен ... ... ететін элементтер жиынтығынан
тұрады.
Несиелік механизмнің басқа экономикалық ... ... ... элементтері болады: несиенің түрлері, ... ... ... несиелеу әдістері, несиелеу процессі (несиелеу
механизмі), несиелеу принциптері, ... ... ... түрі - бұл ... ... ... ... негізгі
қызметтерінің, яғни әр алуан сыртқы және ішкі өзгерістер барысында толық
сақталатын көрінісі. ... ... мен ... ... ... қалай өзгергенімен де, несиенің түрі сол күйінде сақталады.
Коммерциялық банктер өздерінің клиенттеріне әр түрлі несиелер береді.
Оларды мынадай белгілеріне байланысты жіктеледі:
а) ... ... ... ... қаржылық институттарға берілетін несиелер (мақсатты корларға, банктерге,
қаржы-несиелік мекемелеріне);
- ... емес ... ... ... ... ... ... саудаға, дайындау ұйымдарына, жабдықтау-сату ұйымдарына,
кооперативтерге, жеке кәсіпкерлерге).
б) Тұтыну мақсатына берілетін несиелер.
б) ... ... ... ... (1 ... ... орта мерзімді (1 жылдан 3 —5 жылға дсйін);
- ұзақ мерзімді (5 жылдан ... ... және ... ... ... негізгі қорларға жұмсалатын;
- айналым қаражатына жұмсалатын.
г) Қамтамасыз ету дәрежесіне қарай:
- қамтамасыз етілген (кепіл-хатпен, кепілдемемен; кепілдікпен)
- ... ... ... ... ... бланктікнесиесі)
ғ)Қайтарыму дәрежесіне қарай:
- стандартты несие - ... ... ... ... ... ... жоқ несиелср;
- күмәнді несиелер - қайтарылу уақыты кешіктірілген, мерзімі ұзартылған
және банк үшін ... ... ... ... қабылданған
активтердің жіктеу ережесіне сәйкес, күмәнді ... ... ... күмәнді, 2-санатты ... ... ... ... ... ... үмітсіз несиелер - ... ... ... мерзімі өткен
ссудалар шотына жазылған несиелер.
д) Валютамен берілуіне қарай (ұлттық валютамен, шетел валютасында)
е) Берілу шартына қарай:
- тұтыну ... - бұл жеке ... ... ... ... алу ... ... қызметтерді өтеуге берілетін несие.
- ипотекалық несие - бұл ... ... ... ... ... ... және ... кепілге ала отырып, ұзақ мерзімге
берілетін несиені ... ... ... - ... ... ... шегеру, дебеттік
қалды бойынша берілетін қысқа мерзімді несиенің ... ... ... - ... қолдау мақсатында бір түнге берілетін
банкаралық несиенің түрі.
- онкольдық ... - ... ... талабы бойынша өтелетін
қысқа мерзімді несие.
- банкаралық несие - банктердің ... ... ... ломбардтық несиесі - тез іске ... ... ... ... ... ... ... берілетін несие;
- лизингтік несие - құрал-жабдықтарды ... ... ... ... ... ... - ... ішке алып кіру және жартылай ... ... ... ... шыгару тәжірибесінде пайдаланылатын несие.
- сенім несиесі - банктің ... ... ... ... ... ... ... маусымдық несие - ... ... ... ... алу ... арасындағы уақыт бойынша алшақтықты жабуға араналған
несие.
- консорциалдық несие - ірі жобаларды ... ... ... ... беретін несиелері.
Несие құрылымы несие беруші мен қарыз алушыдан, сондай-ақ қарыз
капиталынан тұрады. Мұндағы ... ... мен ... ... несиелік
мәмілеге қатысушы тараптар немесе оларды несиелік ... ... ... ... Осы ... біреуі болмаса несиелік мәміле жасалмайды.
Несие берушілерге мемлекет, ... ... және ... ... ... мен ... ... сондай-ақ халықаралық қаржы ұйымдары
да жатады. Кейбір ... ... ... ... ... ... ... өнім өндіруші кәсіпкерлер де ... Ал, ... ... ... ... ... қажеттілігі
бар кез келген заңды және жеке тұлғалар жатады.
Несиелеу объектісі - бұл несиенің пайдалану заты, яғни ... ... аясы деп ... ... ... ... құндылықтар, өндіріс және айналыс
шығындары түріңде, сол ... егер ... ... ... ... ... банк алдындағы шаруашылық ұйымның міндеттемесі ... ... ... ... ... ... ... өндірістік
шикізат қорларын, негізгі жене көмекші матариалдарды, жанар-май, ыдыстар,
сатып ... ... ... ... және басқа да ... ... ... және ... ... ... ... ұйымдарындағы тауарлардың маусымды қорлары жатады. Мұндай қорларды
жасау, ең ... ... және ... сату ... ... ... ... және импортты тауарлар ... ... ... ... байланысты шығындар,
кәсіпкерлік қызметпен айналысатын заңды және жеке ... ... ... материалдары, құралдары және басқа да мүліктері,
ломбардтық ... ... ... ... мен ... алшақтық жатады.
Ұзақ мерзімді несиелеу объектілеріне жататындар мынадай түрлерге
бөлінеді:
- өндіріс объектілерінің қүрылысы;
- ... ... ... ... ... ... қайта қаруландыру,
кеңейту;
- техникалар, құрал-жабдықтар және ... ... ... ... жаңа өнім ... ... ... емес маңызы бар объектілерді салу.
Несиелеу принциптері несиенің мәнін және қызметтерің, сондай-ақ
несиелік ... ... ... ... ... ... бейнелейді.
Несиелеу принциптері негізінде несиелік процесс, яғни ... ... ... және қайтарылуы жүзеге асырылады.
Несиелеу принциптеріне ... ... ... ... ... несиенің мақсаты және мерзімі, олардың қаражаттар ... ... ... және т.б. ... ... ... ұйымдастыру принциптері екі топқа
бөлінеді:
а) топқа - ... ... ... принциптер:
- несиенің мақсаттылығы;
- несиенің дифференциялдығы.
ә)топқа - несиенің мәнін бейнелейтін принциптер:
- несиенің мерзімділігі;
- несиенің қайтарымдылығы;
- несиенің төлемділігі;
- несиенің қамтамасыз ... ... ... принципінің мазмұны өзгерген десе
болады. Біріншіден, ол мерзімділік принципімен ... яғни ... ... ... ... органдарына беріледі. Сондықтан да
несиелеудің дифференциациялануы тек ... ... ... негізінде ғана жүзеге асырылады. ... бұл ... ... ... ... және банктер несиелік ресурстарға деген
сұранысын оқып-үйрену ... ... ... ... ... және ... ... ссуданың қамтамасыз етілу сипатын және
олардын, банк үшін пайдалылығын, сондай-ақ қаражаттардың ... ... ала ... ... ... орналастырғанға дейін іске
қосылады. Үшіншіден, несиелік қабілеттілігіне ... ... оның ... жүйедегі вариантымен салыстырғанда қаталдау
болып табылады.
Мерзімділік - белгілі ... ... ... ... несиенің ерекше бір белгісі. Ол, яғни несие ... ... ... ... ... бір ... ... келісілген тәртіпке сай
қайтарылуға тиістілігімен қорытындыланады. Осыдан ... ... ... ... ... оның ... ... ретінде басқа да
тауарлы-ақшалай қатынастардын, экономикалық категорияларынан ажыратылатып
срекшелігі мен ... ... ... ... да, ... - ... ажырамас бөлігі болып
табылады.
Шаруашылықтың нарықтық қатынастарға өтуіне ... ... ... ерекше мән берілген. Біріншідсн, оның сақталуына байланысты
ұдайы өндірістс ақшалай ... ... ... ... ... бұл принципті сақтау коммерциялық банктердің ... ету үшін ... ... ... ұйымдастыру принциптері
тартылатын несиелік ресурстардың қайтарымсыз жұмсалымдарға салынуьіна жол
бермейді. Үшіншіден, ар ... ... ... үшін бұл ... ... жаңа несие алуга мүмкіңдік береді.
Несиенің төлемділігі - бұл ... ... ... алушыға берілетін
қаражатты қайтару барысында бастапқы сомадан өсіп ... Іс ... ... ... пайдаланғаны үшін төленетін сыйақы
(пайыз) ... ... ... ... мөлшерлемесін несиенің бағасы деп те атайды.
Еркін ... ... ... тұсында несие үшін сыйақы ... ... ... пен ... ... ... банктердің несие үшін ... ... ... ... ... ... ... орталық банктің коммерциялық ... ... ... ... белгіленетін сыйақысының базалық мөлшерлемесі;
- банкаралық несие ... ... ... ... өз ... ... шоттар бойынша төлейтін орташа сыйақы мөлшері;
- банктің несиелік ресурстарының құрылымы тартылған ... ... ... ... ... ... согұрлым қымбат болуға тиіс);
- несиеге деген сұраныс (сұраныс аз ... ... ... ... ... ... ... мерзімі мен ... ... ... үшін оның ... ... ... ... дәрежесі;
- еліміздегі ақша айналысының тұрақтылығы (инфляция қарқыны қаншалықты
жоғары болса, ... ... ... үшін төленетін сыйақыда жоғары болуға
тиіс, себебі, инфляция жағдайындағы ақшаның құнсыздануынан ... ... ... ... дамуындағы ерекше оқиғалардың бірі ретінде Алматы қаласында шағын
және орта ... ... ... ... ... ... орталығының
ашылуын атап өтуге болады.
Филиалдық желілерде шағын және орта бизнес субъектілерін ... ... мен ... ... сату ... ... ұйытқы
болады. Себебі, бұл орталықтар маркетингі бір бағытта болады, несие алуға
өтінішті ... ... ... осыған қатысты барлық қызметтердің
жергілікті жерге жұмылуының арқасында клиенттерге қызмет көрсетудің ... ... ... ... дайындау және шыңдаудың ... ... ... да ... корпоративтік қаржыландыру саласындағы 2006 жылғы негізгі
міндеттерінің бірі - ... ... ... ... ... ... мен ... қызметкерлердің қажырлы еңбегінің арқасында
заем алушылардың мерзімі өтіп кеткен қарыздарының ... ... да, ... ... да ... ... 3-ші және одан ... категориялы күмәнді деп танылған активтердің үлесі анағұрлым азайды,
бұл тиісінше провизияның көлемін азайтуға да жағдай жасады.
Корпоративтік бизнестің ... ... алып ... ссудалық
портфелінің құрылымы Банктің 2006 жылдағы стратегиясына сәйкес келеді.
Портфельді диверсификациялау көрсеткіштерінің бірі ... ... ... өзге ... ... 3 ... 13 пайызға
дейін артуын атап өтуге болады.
Корпоративтік қаржыландырудың ерекшелігі - клиенттердің ... мен ... ... отырып кәсіби мамандар лайықтап,
топтап әзірлейтін несиелік өнімдерді ұсыну. ... ... дәл ... эксклюзивтілік заем алушылар үшін ... ... ете ... 2006 жылы ... қаржыландырудың
көлемі біраз өсіп, корпоративтік қаржыландырудың ссудалық портфеліндегі
жалпы ... ... ... ... Оның ... бұл ... ... сыртқы экономикалық әрекетін дамытуға бағытталды.
Жобалық қаржыландыру аясында 2006 жылы Банк клиенттердің заемға ... ... ... ... ... ... ... көрді. Ішіндегі ең
болашағы зор ... ... ... ... ... ... жүзеге асырылды. Корпоративтік қаржыландыру аясында Банк 2006 жылы
клиенттердің қаржыландырудың валютасына, ... ... заем ... ... ... ... ... ескере отырып олардың барлық
талаптарына жауап беретін жаңа өнімдер жасап шығарды.
Банктің ... ... ... ... ретінде
Қазақстандағы банк секторының жалпы дамуы жағдайында «АТФ Банк» АҚ-ның банк
қызметіндегі үлесі бұрын жеткен жетістіктерін ... қана ... ... жая ... ... ... ... қаржыландыру саласындағы қызмет көрсету сапасы
күмән тудырмайды. Клиенттердің әрқайсысына жеке жағдай жасау, ... пен қол ... ... ... ... ... шапшаңдық - осының бәрі Банктің корпоративтік ... ... ... ... ... жалпы табыстарының ішінде
осындай клиенттерді қаржыландырудан түсетін табыстың қомақты ... ... ... ... және бізді таңдауға ықтиятты ... ... әрі де ... корпоративтік, шағын және орта бизнес мекемелерін
несиелеудегі басты міндеттері ... ... қала ... ... және ... емес ... ... алып қарағанда
операциялардың жалпы орташа табыстылығын арттыру;
- өнімдерді жетілдіру және олардың ... ... ... ... ... ... көрсетуді жеделдету жолымен сату көлемін арттыру;
- портфельдің сапасын осы қалыпта қалдырып, нарықтағы үлесті арттыру;
- корпоративтік, шағын және орта ... ... ... жауапты
қызметкерлердің кәсіби деңгейін арттыруға көп күш салу жоспарланған.
Сыртқы экономикалық сауда операциялары Қазақстан экономикасының бір
бөлшегі болып табылады. Осы күні «АТФ ... АҚ ... ... халықаралық кепілдіктерді пайдалана отырып операциялар ... ... ... ... ... Банк ... ... Азия және
ТМД елдерінің көптеген банктерімен ... ... ... олардың
сенімі кірді. Соның арқасында, АТФ Банк ... ... ... және ... ... ... қаржыландыруда
әріптестік орнатуды ұсынады. Сауданы қаржыландыру құралдарын қолдана
отырып, Банк ... ... ... ... және қаржылық тәуекелді азайтуға мүмкіндік береді.
1.3 Қысқа мерзімді несиелендіруді ұйымдастырудағы шетел тәжірибесі
Көптеген елдердегі банктік ... ... ... ... ... банктік операцияларды әлемдік клиентура мен орындауда.
Коммерциялық банктермен жүзеге асырылатын активтік операциялардың Америка
Құрама Штаттарында және ... ... ... ... ... ... Құрама Штатында 15000 коммерциялық банкі
қызмет жасауда. Бұл коммерциялық банктердің ерекшілігі – ... ... ... ... ... да ... Құрама Штатында ең
көп коммерциялық банктер ... ... ... екі он ... ... көлемі тез қарқында дамуда.
Америка Құрама Штатының несиелік ... екі ... ... жүйе федералды резервтік жүйесі, елдің орталық ... ... ... ... ... банктерінің, жинақтаушы
банктерінің қызметтерін орындаушы, және банктік емес несиелік институттар.
Америка Құрама Штатының орталық банкінің қызметі Федералды ... ... ... ... ... ...... Құрама
Штатының кредиттік жүйесінің 70 пайыздан жоғары депозиттік салымдары бар
ірі, меншікті коммерциялық банктері табылады.
Бұл коммерциялық ... ... ... банктердің акционерлері
мен қызмет жасап және акционерлік пай ретінде 6 % ... ... ... жүйе банктерінің мүшелері Федералдық Резервтік Жүйенің ... бола ... ... – ақ ... қажетті ақшалай қаражатты несиелік
жолмен ала алады. Егер сол банктен ссуданы алу ... оның ... ... ... ... Резервтік Жүйенің мүшесі үшін бұл
жағдайды болдырмауға, яғни бұл ... ... ... ... жүйенің ресурстарын пайдалана отырып, клиентке беріледі.
Америка Құрама ... ... ... ұзақ, орта, қысқа
мерзімді ссудаларды ... және орта ... ірі ... және ... үкімет органдарына береді. Сонымен қатар,
қаржылық және трассталық ... ... ... ... ... ... бағалы қағаздар иелері бола алмайды; коммерциялық
және трасталық қызметтер арасында ... ... ... ... ... ... ... жеткізіліп, келесі беруіне жіберілмейді.
Американдық банктер холдингтік компаниялар арқылы өз клиентеріне
инвестициялық қызмет көрсетеді. ... ... ... жолмен
корпоративті бағалы қағаздар мен операциялар орындау үшін тиім салынған;
электронды қызметтер және ... ... ... ... арнайы салалары мен шаруашылық қызмет салаларын
несиелендіру мен айналысады. Инвестициялық қызмет банктердің маңызды ... ... ... ... ұзақ мерзімді ссудалық капиталды
қалыптастырады және оны облигациялар мен ... да ... ... және ... мен өз ... ... ... Америка Құрама
Штатының инвестициялық банктерінің классикалық типтерінің мінездемесіне тән
белгі болып , заңдылықтарына ... ... ... инвестициялық
қызмет пен айналысуына тиым ... тек ... ... ... ... ... ... көрсетілген.
Ал, Ресей Федерациясының коммерциялық банктерінің активтік
операцияларын жүргізуін ... ... ... ... ... ... табылады.
Бүгінгі таңда Ресейдің коммерциялық банктері тартылған қаражаттарды
орналастыруда нарықтық критерияларымен, өтімділігімен, табыстылығымен және
тәуекелділігімен жетекшілік етуде.
Ресей ... ... ... ... ... ... ... оларды негізгі төрт топқа
бөлуге болады:
- бос ақша қаражаттар резевтері – бұл кассадағы жеке және ақша ... ... ... және басқа да несиелік мекеме-
ұйымдардағы корреспондентік шоттардағы қаражаттар Бос резервтер- ... ... ... ең ... ... ... Бірақ, ережеге
сәйкес, бұл активтер табыс аз әкеледі немесе табыс мүлдем бермейді.
- ... мен ... ... ... ұйымдарға, сонымен бірге Ресей
банктеріне депозиттік салым түрінде орналастыру болып табылады. ... ... ... ... ... ... ... алушыларға сомалары бойынша фиксациялауға талап қойылады. Банктердің
табысы осы операциялар ... ... ... , ... ... Ол ... көзі пайыз ретінде көрсетіледі.
- инвестициялар – бұл банктің бағалы қағаздарға және ... да ... ... ... ... ... ... металдар, сондай-ақ,
шаруашылық біріккен қызмет саласында қатысқан үлесі.
Бағалы қағаздар мен басқа да ... ... ... ... ... банктер әртүрлі ... ... ... шетел валютасын, алтын немесе мемлекеттік ... ... ала ... ... өз ... өтімділігін кеңейтеді,
яғни аталған бағалықтар банкке қажетті ақшалай қаражаттар түрінде болуы
мүмкін.
Портфельдік ... ... ... ... ... ... бағалы қағаздар), коммерциялық банктер қосымша табыстар ... ... ... Мекемелерді басқаруға қатысу барысында
банктер корпорациялардың бақылау пакет ... ала ... ... ... жасайды.
Банктің материалдық және материалдық емес активтері жатады. Оларға
банктің жұмысы үшін қажетті , ... ... ... ... ... Сол ... банктің активтері табыстылықтары бойынша, тәуекел
деңгейі бойынша және өтімділік қарқыны бойынша топтастырылады.
Банктің активтері ... ... ... ... ... ... ... инвестициялар;
- табыс әкелмейтін бос резервтер, материалдық резервтер.
Барлық активтер тәуекел деңгейі бойынша Ресей ... ... ... №1 2001 ... 1 ... сәйкес 5 топқа
топтастырылады. Әрбір топқа сәйкес тәуекел коэффициенті ... ... ... ... ... ... ... екенін пайыздық түрде
көрсетіледі:
- Бірінші топ – тәуекелсіз 0
- Екінші топ – аз тәуекелді 10
- ... топ – орта ... 20
- ... топ – ... ... ... 70
- Бесінші топ - өте жоғары тәуекелді активтер 100.
Бірінші топқа тәуекелден бос ... ... Олар ... және ... Федерациясының бағалы қағаздарының резервтік шотындағы
банктің қаражаттары.
Ал екінші топқа минималды ... бар ... – 10 ... Бұл Ресей үкіметінің кепілденуімен берілген ссудалар, қымбат
металдардың бейнесін түсіріп кепілге алатын ссудалар.
Банктердің активтік операциялары ең ... ... деп ... ... (100%) ... ... ... клиенттеріне қысқа және
ұзақ мерзімді ссудалары, шаруашылық бойынша дебиторлық операциялар және
капиталды салымдары ... ... ... ... ... ... арқылы
байқалады. Жоғарғы өтімді активтер, яғни ақшалай формада немесе ақшалай
формаға тез ... ... ... ... Кассалық қолма қол ақшалары
бірінші кезекте резервке жатады, корреспондентік ... ... ... активтер қатарына кіреді. Қысқа мерзімді өтімді активтер, екінші
нарықта ... ... ... ... мен ... ... болып
табылады. Қиын және ауыр түрде ұйымдастырылатын активтер, екінші ... ұзақ ... ... мен ... ... ... өтімді немесе
өтімділігі төмен ... ... ... ... ... ... активтік операцияларының құрылымы ... ... ... өзгеріп отырады.
2 ҚР БАНК СЕКТОРЫНЫҢ ЭКОНОМИКАНЫ ҚЫСҚА МЕРЗІМДІ НЕСИЕЛЕНДІРУІН ТАЛДАУ
2.1 «АТФ Банк» АҚ Семей қаласының филиалының ... жылы АТФ ... 10 жыл ... 2 ... жуық ... бар бұл
банк қазір ... ... ... ... ... ... Осыдан 10 жыл бұрын Қазақстанда 130 банк ... Сол ... ... ... жабылып қалып, екі ғана банк лицензиямен жұмыс
істеді. Мемлекет ... ... ... рұқсат алған екеудің бірі осы
Алматы АТФ банк. 10 жыл бұрын оның жарғылық капиталы небәрі 110 млн. ... ... банк ... 1 ... 830 млн. долларға жетті, ал капиталы
200 млн. ... да, ... 9 млн. ... ... Қаржы институтының
“дамуды” алға көздеп, ... ... жаңа ... ... ... жол ашты. Қазір “сенімді-өркендеу” банкі қазақстандық мықты
дамыған банктердің төрттігіне кіреді.        
АТФ банк орта және ... ... ... үлес қосып, тұтынушылық
несиесін дамытты, әрі еліміздігі ірі компанияларды қаржымен қамтамасыз ... ... ... ... шығын деңгейі төмендеп, жаңа банктік
технологияларды ... өз ... ... Қазір Қазақстанда оның 18
бөлімшесі жұмыс істейді. Ресейлік және ... ... ... ... ... даму ... қарым-қатынасын одан әрі
дамытпақ.
"АТФ банк" АҚ Қазақстан қор биржасына 13 млрд. теңгенің облигацияларын
шығармақшы. Теңгемен ... ... ... процессі
жүргізілуде. Бұл - 7-10 жылдық облигациялар.
2006 жыл қорытындысы ... банк жеке ... ... екі ... ... мөлшерін біршама өсірді. Қазіргі жағдаймен АТФ банкі
Қазақстан рыногында 7 процент шамасында үлес ... ... ... АҚ ... ... өз ұстанымдарын нығайтуда. Бақылау
агенттерінің кең ауқымда жұмыс атқаруларының арқасында банк шетелдік ... ... ... назарын аударды. Сарапшылардың ... АТФ Банк ... ... ... ... ... арқасында ең алдыңғы орынды иеленеді.
Банк жұмысының клиенттік және серіктестік ... ... ... мен басымдықтары: ұзақ мерзімді ынтымақтастық, жеке қызмет
көрсету, ... ... ... ... ... ... барлық саласына қатысушы, жетекші қаржылық
топқа айналды: корпоративтік және жеке ... ... ... қор ... несиелендіру, шағын және орта бизнесті дамыту,
лизинг, ипотека, зейнетақы қоры және т.б ... ... ... қамтиды.
АТФ Банкі ақырғы жылдары бүкіл банк жүйесі ... ... ... ... ... ... ... және орта бизнеске арналған екі үздік банк ... және ... ... үшін ... ... ... қарастырылады.
Несие беру туралы шешім қабылдау кезінде банк жаңа ... және ... ... де ... ... Егер банктің бағалы қағаздар
нарығындағы салымдарына тоқталатын ... ол орта ... тұр ... және банк ... 10% ... 2 ... теңгіні құрайды. Бағалы
қағаздар салымдары дифференцирленген деп ... ... және ... ... ... активтерде қарастырылған.
Баланс валютасы 2006 жылға дейін 291,6 пайызға жоғарлап, ол ... ... ... ... ... ... және АТФ Банк 4-ші орыннан 3-ші орынға
ие болды. АТФ Банк үлесі 8,4 ... 11,8 ... ... тартқан
клиенттердің қаражаттары да көбеюде. Олардың ішінде ... ... ... 19,6 пайыз алады, мерзімді депозиттер – 80,4 пайызын
құрайды.
2006 жылы баланс валютасы 359,2 млрд. теңгеден 1047,3 млрд. ... ... ... ... 1 – ... бойынша баланс валютасының динамикасы, мың теңге
Ал 2007 жылы баланс валютасы 62684 млн. теңгеге азайып, 984654 млн.
теңгені ... ... ... ... банк ... ... алатын
қаражаттары 155583 млн. ... ... егер 2006 жылы ... ... ... 449388 млн. теңгені құраса, 2007 жылы
бұл көрсеткіш 293755 млн. ... ... ... ... Республикасына әсерін тигізген әлемдік кризис
салдарынан несиелік ... ... ... қымбаттағына
байланысты.
Заңды тұлғалардың қаражаттары клиенттер алдындағы міндеттемеледің
81,5 пайызын құрайды, жеке тұлғалар қаражаттары – 18,5 ... жылы ... ... ... ... (соның ішінде ҚР
Үкімет қаржылары) 3,5 есеге көбейді. 2006 ... ... ... 100 млн. АҚШ ... көлемінде секьюритизациясы өткізілді.
2007 жылдың 31 желтоқсанына АТФ Банктің Үкімет пен ҚР Ұлттық Банкінен
алған ... 412 062 мың ... ... бұл ... жылмен
салыстырғанда 3 270 301 мың теңгеге төмен (кесте 1).
Себебі 2006 жылы Ұлттық банктің мерзімді ... ... ... тартылды, ал 2007 жылы мұндай қаржылар құйылған ... 1 – ... және ҚР ... Банк ... мың ... |2007 |2006 ... қаржыландыру бағдарламалары арқылы |389270 |560136 ... ... ... | | ... ... ... |22792 |58038 ... ... ... ... |- |3064189 ... және ҚР ... Банк ... ... |412 062 |3 682 363 ... жылы жай ... ... бойынша акция бағасы 7,5 теңгеден
төмен түссе, онда өтеуге 266.666 жай ... ... ... ... ішінде несиелік мекемелердің қаражаттары
маңызды орын алады. Бірақ 2007 жылы банк ... ... ... ... ... ... ... отыр. Осыған байланысты
несиелік мекемелерден алынған қаражаттар 2 есе ... 2007 жылы ... ... құрады (кесте 2).
Кесте 2 - Несиелік мекемелердің ... ... |2007 |2006 ... ... ... |
|Мерзімді салымдар ... ... ... ... бойынша түсімдер |1525687 ... ... ... |144493 |122262 ... жай ... |- |1999995 ... ... ... ... ... ... акциялар теңгемен шығарылған, олардың номиналы 1 теңгеге тең.
2006 жылы акциялардың нарықтық бағасы 10,2 ... ... ... ... ... ... ... банк тиісті
қаржылық коэффициенттерді ұстану қажет. Капитал жеткілігі және ... ... ... ... ... қаражаттары 360380 млн. теңгеден 2007 жылы 380 605 млн.
теңгеге ... 2007 жылы ... өсу ... ... болған
себебі, заңды тұлғалардың қаражаттары 65 млрд. ... 54 ... ... байланысты (кесте 3).
Кесте 3 - Клиенттер қаражаттары, теңге
|Көрсеткіштер |2007 |2006 ... ... ... | | ... тұлғалар ... ... ... ... |7334385 |5627995 ... ... шоттары, барлығы: |62085062 |70770208 ... ... | | ... ... ... ... ... тұлғалар ... ... ... және ... ... ... ... |
|ету | | ... ... ... ... |289609593 |
|Клиенттер қаражаттары, барлығы ... ... ... ... ... ... ... (мерзімді
депозиттер) Банктің негізгі міндеті клиенттердің жинақ ... ... ... болып табылады.
Банк клиенттерінің саны 26 пайызға жоғарлады және 25330 клиентті
құрады.
Егер корпоративтік клиенттердің ... банк ... ... ... отырса, оларға жоғары сыйақылар төленеді. Егер қалдықтар
100 миллион теңгеден асса – 0,5 -1,5 ... ал ... - 0,2 - 1 ... ... ... қаражаттарының өсу динамикасын келесі суреттен ... ... 2). 2000 жылы АТФ Банк ... ... ... 12 005
мың теңгені ғана құраған, ал 2007 жылы бұл көрсеткіш 31 есе жоғарлады.
Сурет 2 – Клиенттер ... ... ... ... ... 2005 жылға қарағанда
депозиттер көлемі 72,6 ... ... ... ... ... заңды
тұлғалардың талап ететін салымдарына келеді. Тартылған ... ... - ... тұлғалардың шоттарындағы қалдықтар мөлшерінің
59,4 пайызға өсуімен байланысты.
Шетел валютасындағы салымдар 56,5 пайызға өсті және олар ... 24 ... ... отыр.
Ал мерзімді салымдар 144,3 пайызға өсті. Жалпы салымдар құрылымында
мерзімді салымдар 77 ... ... ... – 23 пайызды құрап отыр.
2006 жылы 100,0 млн. АҚШ ... ... ... қатар
капиталға құрамына кіретін мерзімі ... ... ... ... ... ... ... ашық ақпарат болып
табылады және ол коммерциялық немесе банк құпиясының мәнi бола алмайды. Бұл
қалып Заңға сәйкес банк ... не ... ... ... ... ... ... жатқызылған нақты банк операциясын жүргiзу
шарттарына қолданылмайды. Банкiлер клиенттiң ... ... етуi ... ... жүргiзудiң жалпы шарттар туралы ережесiн беруге
мiндеттi. ... ... банк ... жүргiзуге байланысты
ықтимал тәуекелдер туралы ақпарат беруден бас ... ... ... ... бойынша сыйақының шамасы туралы ақпаратты тарату, оның
ішінде жариялау кезінде банктер ... ... ... ... сыйақы ставкасын қосымша көрсетуге міндетті, оның ... ... ... Аталған талапты сақтамаған жағдайда уәкілетті
орган банкке санкцияны қолдануға ... ... ... ... мен ... ... ... егер Қазақстан Республикасының Заңдарында өзгеше
көзделмесе, шарттар негiзiнде жүзеге ... Банк ... егер ... ... көзделмесе, кредитор-банктi хабардар ете отырып, басқа
банктерде банктiк шоттар ашуға ... ақша ... ... ... ... ... негізгі даму бағыты болып табылады.
Депозиттік база Қазақстан Республикасының заңдары мен нормативтік
актілеріне сәйкес қабылданған ... ... ... алып ... даму ... ... ... депозиттер бойынша пайыздық саясаты ... мен ... ... ... ... ... депозиттерді
сақтау мерзімдерін оптимизациялау, қызметтер саласын кеңейту, ... ... ... ... ... ... ... қамтамасыз етеді.
АТФ Банк аударымдарды валютаның барлық түрінде жасайды. Теңгемен
жасалған аударымдар 23 пайызға, ал ... ... ... 2007 жылы ... өсті ... ... 4 - АТФ Банктің 2006-2007 жж. аударымдары
|Көрсеткіштер |2006 |2007 ... ... ... | | ... мың ... |4 200 460 |6 744 025 ... |2 933 270 |3 571 199 ... валютадағы аударымдар: | | ... мың ... |213871 |417251 ... |23489 |30766 ... мың ... |4414331 |7161276 ... жыл ішінде банк 13,6 млрд. теңгеге жай акция және 12,0 ... ... бар ... ... өзінің жарғылық қорын көбейтті.
Нәтижесінде 2006 жылы банктің өз қаражаттары 27,3 ... ... ... ... ... ал ... ... есепке алып
есептелген капитал 94,0 млрд. теңгені құрады.
Банк кірісіне сыйақы алумен ... таза ... ... ... 2006 жылы ол 1,76 ... теңгені немесе банк кірісінің 70,5
пайызын алып отыр. ... ... ... таза кіріс мөлшері 2005
жылға ... 113,0 ... ... жылы АТФ Банк 4,6 ... ... ... кіріс алды, олар
алдыңғы жылмен салыстырғанда 65,2 пайызға өсіп, жалпы банк кірісінің ... ... Бұл ... ... ... өсуімен байланысты.
Сыйақы алумен байланысты емес кірістер 2,8 млрд. теңге құрап, ... 11,1 ... ... Бұл кірістерге бағалы қағаздармен
жасалынған ... ... ... ... және ... бойынша кірістер жатады.
Банк кірістерін максимизациялау мақсатында Банк орын ... мен ... ... ... ... тұрақты бақылау
өткізеді.
АТФ Банкінің 2003-2007 жж. ... ... ... ... ... ... банк секторындағы қиыншылықтарға байланысты
қаржылық ұйымдардың қаражаттары 453473 мың теңгеден 293 755 мың ... ... ... ... Банк 2007 ... таза ... 7244 мың ... аяқтады.
Кесте 5 –АТФ Банкінің 2003-2007 жж. қызметінің көрсеткіштері
|Көрсеткіштер |2003 |2004 |2005 |2006 |2007 ... ... |44826 |68747 |776682 |360380 |380605 ... теңге | | | | | ... ... |37083 |42104 |92904 |453473 |293755 ... мың ... | | | | | ... капитал, мың |8342 |18180 |27304 |57225 |74900 ... | | | | | ... мың ... |1456 |2320 |3816 |4295 |7244 ... ... ... |1,6 |1,7 |1,9 |2,1 |3,0 |
|% | | | | | ... ... ... %|17,5 |17,5 |18,2 |19,8 |25,4 ... ... маржа, % |3,4 |5,8 |6,8 |6,8 |7,2 ... ... жеке және ... тұлға тұратын кең клиенттерге ие
болса, кәсіпорын көрсететін қызметі үшін ... ... ... ... онда жеке ... заңды тұлғаға төлем аударуға мүмкіндік беретін
ақша аударылымы ... ... ... Аталған жүйе филиалдық жүйесі
дамыған компанияларға қажетті ... ... ... компания барлық
төлемдер туралы мәліметті нақты уақыт режимінде көре алады. Алдыңғы ... WESTERN UNION ... ... ... ... ... ... бұл
жеке тұлғаның халықаралық аударымдар жүргізуіне мүмкіндік береді.
Қазіргі уақытта банк көрсететін банктік қызметтерін шартты түрде екі
бөлікке бөледі: ...... ... ... мен және ... ... ... институттарынан қалмайтын қызметтер. “АТФ Банк” АҚ
әліде көптеген жұмыстарды атқаруын қажет ... ... аса ... бірі – ... ... шығару және тарату болып
табылады. 2001 жылы “АТФ Банк” АҚ ... ... ... ... логотипі бар визалық карточкалардың” эмиссиясын бастады.
«АТФ Банкі» АҚ банк жүйесіндегі интернет – ... ... ... табылады. Бұл жүйе операциондық шығындарды үнемдеуге
өте тиімді және ... ... ... ... ... көптеген заңды
тұлғалар пайдаланады.
Интернет банкинг интернет жүйесі арқылы шоттарды қадағалауға және
банктік операцияларды жүргізуге ... Осы жүйе ... ... ... ... 17 ... және 98 есептік – кассалық
бөлімдері жұмыс істейді.
Банктің клиенттері осы жүйе арқылы келесідей ... ... ... ... және болашақтағы күн бойынша төлемдер жүргізуге;
– өзінің ... ... ... ... ... ... шотының көшірмесін алуға;
– шотындағы қалдықтарды қадағалауға;
– валюталық құралдарды сатуға, сатып ... және ... ... ... ... ... ... жүргізуге;
– валюталық бағамдар туралы ақпараттар алуға;
– “Клиент Банк” жүйесі ... жеке ... ... ... жаңа жүйе ... ... ... үнемдеуге
мүмкіндік береді. Енді төлем жүргізу үшін банкке бару қажет емес.
Банк менеджментінің жоғарғы ... ... ... ... ... ... ... Негізгі мақсаты – активтермен
пассивтерді максималды сенімді және эффективті ... ... ... ... Несие қайтарымдылығын бағалау тәртібі
Қазіргі несиелеу жүйесі ... ... ... ... ... де ... Айта кету керек, қарыз алушының несиелік
қабілеті - бұл коммерциялық банк ... ... ... ... ... ... процесі белгіленген мерзімде сауданың қайтарылмай қалуға
себепкер болатын көптеген тәуекел ... іс ... ... ... ... да, банк ... берілуі алдын-ала ықпал ететін
факторларды оқып-үйрену арқылы несиелік қабілетті оқып үйренуге жағдай
жасайды.
Қарыз ... ... ... - бұл ... ... ... қарыздық
міндеттемелері бойынша толық және уақтылы есеп айырысу кабілеті. Қарыз
алушының несиелік қабілетінің, оның ... ... бір ... ... ... ... ... қандай да бір күндегі төлемсіздікті есспке
алмайды, яғни мұнда алдағы ... ... өтеу ... ... ... ... алушының төлем қабілетсіздігінің дәрежесі
клиенттің несиелік қабілетін ... ... иек ... ең бір ... ... ... ... қарыз алушының мерзімі өткен қарызы болып,
ал балансы өтімді және меншікті капиталдың мөлшері жеткілікті болса, онда
банкке өткен ... ... бір рет ... ... несиелік
қабілетсіздігі туралы қорытынды үшін негіз болып ... ... бар ... банкке, жабдықтау-шыларға, бюджетке ұзақ
төлемсіздіктің болуын жібермейді.
Клиенттің несиелік қабілетінің деңгейі, банктің нақты ... ... ... ... байланысты қарапайым ... ... ... ... ... тұрақтылығын объективті бағалау және несиелік
операцияларға байланысты ... ... ... ... алу ... ... ... басқаруға және пайда табуға мүмкіндік береді.
Әлемдік және отандық банктік тәжірибе қарыз ... ... ... ... ... қарайды:
- қарыз алушының мінездемесі, ... ... ... ... ... барысында қарызды өтеу үшін қажетті қаражатты табу
қабілеті (қаржылық мүмкіндігі) ... ... ... етілуі,
несиелік мәміле жасалатын жағдай, бақылау (қарыз ... ... ... банк ... мен ... ұйымдарына ссуданың сипатының
дәл келуі).
Қарыз алушының мінездемесі деп оның заңды тұлға ретіндегі беделі және
менеджерлерінің беделі, қарызды ... ... және ... ... ... саясатына сай келуі түсіндіріледі.
Қарыз алушының заңды тұлға ретінде беделі оның сол рада ұзақ ... ... ... ... ... ... ... келуінен, оның несиелік тарихынан, оның ... ... ... ... берушілері) іскерлік әлеміндегі
беделінен тұрады. Менеджерлерінің беделі олардың кәсіби жарамдылығына
(білімі, жұмыс ... ... ... жеке ... және жанұялық
жағдайына, оның басқаратын құрылымы мен банк ... ... ... ... ... алу қабілеті қарыз алушының несиеге өтініш беруге,
несиелік келісім-шартқа қол қоюға ... ... ... құқының
болуын, яғни кәсіпорынның немесе фирманың өкілдерінде белгілі бір
өкілеттіліктерінің ... ... ... несиелік қабілетінің ең негізгі критерийлерінің бірі -
оның ... өтеу үшін ... ... ... ... ... табу
қабілеті болып табылады.
Қарыз алушының капиталы оның несиелік кабілетінің ... ... ... ... Оны ... ... екі шарттың маңызы
зор:
- оның ... яғни ... ... ... ... ... ... ең төменгі мөлшеріне қойылатын
талабы және қаржы левера коэффициенті негізінде талданады;
- несиеленетін ... ... ... жұмсау дәрежесі,
яғни ол банк пен ... ... ... ... ... ... меншік капитал жұмсалымы көбірек
болса, соғұрлым қарызалушының несиелік тәуекеліне ықпал ететін факторларды
қадағалап отыруға мүмкіндік туады
Несиенің ... ... - ... ... ... құны ... ... көрсетілетін қарызды өтеуде екінші қосымша
көздердің (кепіл, ... ... ... ... ... қосымша көздер қарыз алушының басына қаржылық ... ... ... банк ... ... уақтылы орындауына
кепілдік береді. Кепілдік ... ... ... ... ... ... болуы, қарыз алушының ақшалай қаражаттың
жеткіліксіздігі ... аса ... ... ... жағдайларға елдегі, аймақтағы,
салалардағы ағымдық немесе болжанған экономикалық жағдай, саяси ... Бұл ... ... ... ... ... анықтайды.
Соңғы критерий — бақылау, бұл мынадай сұрақтарды ескереді: ... ... етуі және ... ... ... ... үшін занды және
нормативтік негіз бар ма? ... ... ... ... салық
заңы) қарыз алушының қызметінің нәтижесіне ... әсер ... ... ... ... алушы және ссуда туралы мәліметтср, банктің
несиелік саясаты туралы құжатта ... ... ... ... ... сапалылығын бақылап отырып, банктік қадағалау ұйым-
дарының стандарттарына қаншалықты сәйкес келеді.
Аталып өткен, банк ... ... ... ... ... ... бағалау тәсілдерінің мазмұнын анықтайды. Ондай тәсілдер
қатарына жататындар:
- іскерлік тәуекелді бағалау;
- менеджментті бағалау;
- қарыз ... ... ... ... ... ... ... акша тасқынын талдау;
- қарыз алушы туралы ақпарат жинақтау;
- орналасқан ... бару ... ... ... жұмысын
қадағалап отыру.
Отандық банктік тәжірибеде ... ... ... ... ... факторға оның қаржылык жағдайы жатады. Ол ... ... ... көрсеткіш ретінде ... ... ... және ... ... орналастыру ... ... ... ... алу, ... және ... сипатталады.
Қарыз алушының несиелік қабілетін бағалау оның қаржылық жағдайына баға
беруді сипатайды. ... ... баға ... ... ... қолданылады.
Қарыз алушының қаржылық жағдайы оның мынадай төлем қабілетінен
байланысты:
- ... ... ... ... ... ... ... қайтару;
- жұмыскерлер мен қызметкерлерге жалақы төлеу;
- бюджетке төлемдерді жөне салықтарды төлеу.
Қарыз алушының қаржылық жағдайы ... ... ол ... ... есеп ... алады.
Қарыз алушының несиелік қабілетін банктік талдау шектеулі және кең
көлемде ... ... ... ... ... ... үшін ... төлем қабілеттілігін, шаруашылық-қаржылық қызметін жан-жақты
бағалауға мүмкіндік беретін көрсеткіштер жүйесін ... ... ... ... ҚР ... ... перспективалық
зерттеулер орталығы дайындап, ҚР Ұлттық банк Директоратының 27 ... ж. ... № 26 ... ... ... ... алушының несиелік
қабілетін банктердің талдауына байланысты әдістемелік нұсқауы", сондай-ақ
АҚШ-та және баска да ... ... ... де ... ... ... ... талдау үшін негізгі көздер
ретінде Қаржы Министрлігі бекіткен ... ... ... ... ... етеді: "Кәсіпорын балансы" (№1 форма); "Қаржы ... ... ... ... ... (№2 ... ... балансына қосымша
бет (№3 форма); сондай-ақ ҚР статистикалық есеп формасы "Кәсіпорынның
(ұйымның) қаржылык ... ... ... ... есебі" (№1Ф -
мерзімді - тоқсандық формалары) және көсіпорынның ... ... ... ... ... ... туралы есебі" (№5-з — мерзімді
— тоқсандық-жылдық формалары).
Несиелік жүйенің төменгі буыны ... ... ... ... және коммерциялық негізінде кең көлемді қаржылық қызмет жасайтын
дербес банктік ... ... ... ... ... және жеке ... банктік зандылықгарда коммерциялық банктер
деген жалпы атпен біріктіріледі.
«Коммерциялық банк» термині банк ісінің ертеректегі даму ... ... ... ... ... мен төлемдеріне қызмет
көрсетуі барысында пайда ... ... ... ... ... ... «коммерциялық банк» деген атауға ие болды). Бірақ ... ... ... ... ... ... өзге де сфераларына қызмет
көрсете бастағандықтан да ... ... ... атауы бастапқы
мағынасын біртіндеп жоғалтты. Ол банктің «іскер» ... ... ... ... ... ... ... түрлеріне қызмет көрсетуі олардың
қызметтерінің саласына байланыссыз болады. Коммерциялық банктер - нарық
экономикасында ... ... мен ... ... ... тобын білдіреді.
Бүгінгі коммерциялық банктер өз клиенттеріне 200-ге жуық әр ... мен ... ... ... ... кең көлемді операциялар
коммерциялық банктерге өз клиенттерін ... ... ... ... ... ... жасауға септігін тигізеді.
Бір операциялардан болған зиян, екінші бір операциялардан түсетін
пайда ... ... ... ... дамыған барлық ... ... ... ... негізгі операциялық буыны болып қалуы
кездейсоқтық емес. Олар өзгермелі ақша-несие нарығының жағдайына көндігетін
қабілетінің ... ... ... ... ... ... ... коммерциялық банктер қаржы делдалы ролін орынайды.
Банктің бүл қызметі екі ... да ... ... үшін ... ... ... ... қызметі мен
өтімді активтер қызметін атқара отырып, кей жағдайда оның үстіне пайыз
әкеледі. ... ... ... ... ұсақ ... ... Бұл ... ұсақ қарапайым клиенттердің банкке аз ғана соманы қысқа ... ... де ... болады. Мұндай кезде коммерциялық банктер
ретінде іскерлік операциялар жүргізіп, уақытша бос акша ... ... ... да, ... ... ... ... көреді. Олар
салымдарға төлейтіндеріне қарағанда, қарыз алушыларға біршама жоғары пайыз
мөлшерлемесін белгілеп табыс табады.
Жалпы ... ... олар ... ... ... ... өздерінің
өнімдерін өндіріп, алға койған мақсатына жеткенде ғана пайданы ... ... ... ... 4-тен 5%-ға ... ... карыз
алушыларды дұрыс таңдай отырып, олардың ішінде берілетін карыз бойынша
жоғары ... ... ... ... ... соларға банктер ақшалай
қаражаттарын бере алады.
Осы уақытқа дейін Қазақстанда ... ... ... үкімі бойынша) беріліп, кейіннен олар банктерге және олардың
акционерлеріне пайда ... ... ... ... ... ... ... де пайдасы болған жоқ.
Коммерциялык банктер өз клиенттерінің ақшаларын сақтауға ... ... ... ... бұл бір ... ... сақталуын қамтамасыз
етсе, екінші жағынап өтімділікке ... ... ... ... ... үшін ... немесе акцияға
жұмсағанға қарағанда, мұндай ақшаны сақтау формасы тиімді болып табылады.
Банктік несие - ең ... және ... ... орны ... ... ... ... ол нақты қарыз алушының қажеттілігін
ескереді және олардың қарыз алу жағдайына көндігуіне мүмкіндік береді.
Қазіргі ... ... ... сөз қозғағандн несиелік жүйенің
басқа да ... ... ... ... дамып отырғандығын айта кету керек.
Яғни операциялар формасы, бәсеке әдістері, ... және ... ... ... ... бастапқы қызметі бар: депозиттер
қабылдау, ақшалай төлемдерді және есеп ... ... ... несие
беру.
Коммерциялық банктердің басқа қаржы институттарынан айырмашылығы ... бір ... ол ... ... мен ... ... ... Бұл жерде
ақша деп, қолма-қол ақшалар ғана емес, ... ... ... ... ... Банктердің ақша жасау мүмкіндігі экономика үшін өте
маңызды. Ол тиімді несие ... ... ... ... ... ... ... Банк несиелерінің жетіспеушілігі және өте жоғары пайыз
мөлшерлемесі тұсында өндірісті кеңейту мүмкін ... ... ... ... ... ... ... бір жағынан, мынадай ірі ақша
сомасы белісіз уақытқа қозғалыссыз жататын болса, ... ... ... ... ... ... мұндай сұрақтарды шешуде маңызды роль атқарады.
Өздерінің депозиттік және несиелік операцияларының көмегімен олар уақытша
бос акша ... ... және ... ... ... бере отырып,
халык шаруашылығының кажеттілігін ... яғни жаңа ... ... өз ... ақшаның бір бөлігін жоятыны да рас. Бұл
біріншіден, клиенттің банктегі шоттан ... ақша ... ... ... ... ... ... шотының есебінен қайтару барысында мүмкін
болады.
Қарыз ... ... ... ... ... ... пайдаланылады (ҚОСЫМША А). Осы көрсеткіштердің ішінде аса
көңіл аударатыны бұл баланс өтімділігіне ... ... деп ... ... ... түрлері бойынша өз
міндеттемесін орындай алу қабілетін түсіндірді. Өтімділік жалпы қарыз және
өтімді ... ... ... ... қарыз, запастар) көлеміне
байланысты болып келеді. Баланс өтімділігі ... ... ... ... ... байланысты топтастырылған қаражаттарды,
пассив баптарындағы ... ... ... ... ... ... ... активінің баптары олардың өтімділік дәрежелеріне қарай үш топқа
бөлінеді:
- ақшалай қаражаттар ... ... ... және ... ... да
шоттардағы қаражаттар қалдығы; ... және ... да ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... іске ... талаптар ... ... ... ... және ... ... ... есеп
айырысулар; өзінің ... ... ... ... ретінде берілген қаражаттар бойынша есеп айырысу;
банк ... және ... ... ... ... бойынша жұмысшылары және қызметкерлерімен ... ... іске ... талаптар қатарына мерзімінде ... ... мен ... ... жатпайды.
Берешектермен есеп айырысу құрамында үш айға дейінгі карыздар ... ... ... ... ... ... ... көмек
ретінде берілген қаражаттар бойынша есеп айырысу" бабында ... ... ... ... ... ... есепке алынады.
- жеңіл іске асырылатын тауарлы-материалдык құндылықтар (арзан бағалы тез
тозатын ... ... ... ... ... аяқталмаған
өндіріс; алдағы уақыт шығыстары; дайын өнім; басқа да айналым қаражаттары).
Қарыз алушылардың салалық ... ... ... ... ... моні 1,2 мен 1,5 аралығын құрайды.
Көрсеткіштің ... 1-ден ... ... ... ... ... ... қарызды өтеу үшін жедел түрде
шаруашылық айналымынан ақшалай қаражаттарды босатуын ... ... ... мәні ... ... ... қарыз алушы тұрақты келеді.
Бірақ та алашак қарыздың сипатын ескеру кажет. Алашақтар туралы есеп
аталған шоттардың қарыз алушьшын ... әсер ... баға ... ... жүргізілген несиелік саясаттың нәтижелігін бағалауға мүмкіндік
береді.
Өтімділік ... ... ... ... ... алу қажет:
- қызметінің көлемі (қаншалықты өндіріс және ... сату ... ... ... ... ... қоры көп
болады);
- өнеркәсіп және өндіріс саласы (өнімге сұраныс және оны ... ... ... ... ... ... (аяқталмаған өндіріс көлемі);
- ... ... ... үшін ... ... ... айналысы),
- жұмыстың маусымдылығы.
Өтімді қаражаттардың мөлшерінің төмендеуіне ықпал етушілерге мыналар
жатады:
- ағымдағы қызмет ... ... ... және ... ... ... зияндар;
- өтімді қаражаттар бағасының төмендетілуі;
- күрделі қаржы жұмсалымдарға иммобилизациялануы. Өтімді қаражаттардың
артық болғаны қажет емес. Егер де ол ... ... ... ... ... ... Өтімді қаражаттардың артық болу себептері: күрделі қаржы
жүмсалымдарды кеңейтпей-ақ пайданың ... ... ... ... амортизацияның жинақталып қалуы.
Қазіргі кезде екінші деңгейдегі банктердің жеке тұлғаларға беретін
несиеліріне тұтыну және ... ... ... ... несиесінің
мынадай түрлері қолданылуда:
- автомобилдік несие;
- ұзақ мерзімде пайдаланылатын тауарлар сатып алуға берілетін несие;
- тұрғын үйді ... ... ... ... ... қалдырмайтын қажеттіліктерге (оқу, емделу, ... ... ... ... ... ... ... жаңа және жүрілген автомобильдерді
банк несиесі ... ... ... Ұзақ ... пайдаланылатын
тауарларға мыналар жатады: жиһаз, сантехника, аудио-видео-және ... ... және ... басқа да тұтыну тауарлары.
Тұрғын үйді жөндеу жұмыстарына: үйдің ішінде және ... ... ... да ... ... ... жатады.
Сонымен катар жоғарыдағы банктен тұтыну несиесін алуға ... ... ... Қарыз алушының анкетасы
- Жеке куәлігі (көшірмесі)
- СТТН (көшірмесі).
- Соңғы 12 айға ... ... ... және басқа табыстары
туралы жұмыстан берілетін анықтама.
- ... ... ... ... ... анықтама.
- Жанұя құрамы туралы анықтама (№ 3 ... ... ... ... құжаттар (неке туралы ... жеке ... ... ... мүліктің құжаттары.
Келесі бір дамып отырған ... - ... ... ... АТФ Банкте ипотекалық несие беру шарттары мынадай:
- Несие мөлшері: жылжымайтын ... ... ... ... ... жарна: жылжымайтын мүліктің ... ... ... Несие үшін төлем: айына: 1,3% АҚШ долл, 1,7% теңгеде.
- Несие ... АҚШ ... ... ... ... 1 ... аспаса).
- Несие мерзімі: 10 жылға дейін.
- Қамтамасыз ету түрі: пайдаланатын немесе сатып алатын ... ... ... ... ... ... техникасы әр банкте әр
түрлі қалыптасқан. Яғни ... ... ... ... ортақ әдістеме
жоқ. Сондықтан да "АТФ ... ... ... ... мысал
келтірейік.
Қарыз алушының төлем қабілетін анықтау үшін мынадай көрсеткіштер
қолданылады (кесте 6).
Мысалы: ... А. ... ... 360 000 ... ... ... 36 ... 18 % жылдық сыйақы мөлшерлемесінде сұрап отыр делік. Ол
кісінің таза табысы — 18 000 ... және ... ... ... ... 6 - ... ... тұлғаның төлем қабілетін бағалау
көрсеткіштері
| |Көрсеткіштердің атгары ... ... |
|1 ... ... ... ... |Несиенің мөлшері / несиенің |
| ... ... ... |
|2 ... ... ... |Несиенің мөлшері * сыйақы |
| ... ... ... ... 12 ай |
| ... | |
|3 ... ... және ... ... + СМАТ |
| ... ... ... |
| ... ... ... | |
|4 ... ... (ТТ) ... табыс - салықтық және |
| | ... да ... |
|5 ... ... ... (ННҚ) ... ТТ (мәні жобамен |
| | ... ... ... ... ... кестедегі көрсеткіштер көмегімен қарыз алушы Омарова ... ... ... ... = 360000 / 36 = 10000 ... =360000 * 0,18 / 12 = 5400 теңге
НҚСАТ = 10000 + 5400 = 15400 ... =15400 / 18000= 0,85 (не ... ... алушымыз төлем қабілетті, яғни оған ... ... ... қадам кепілге ... ... ... Айталық, кепіл заты ретінде 2 бөлмелі пәтер ұсыналады. ... ... құны 1500 000 ... ... тарапынан бағалаушы-мамандар көмегімен осы пәтердің кепіл құны
анықталады. Отандық банк тәжіри-бесінде кепіл құны ... ... ... ... ... үшін ... ... жасалады:
а) Пәтердің тозу коэффициенті = Пәтердің ... құны * ... ... = 1500000 * 0,03 = 45000 ... уақытта пәтердің бағасының төмендеу тәуекелі = ... ... * 15 % ... ... = 1500000 * 0,15 = 225000 ... Пәтердің бағалау құны = ... ... құны ... ... - ... ... ... тәуекелі = 1500000 - 45000-
225000 = 123000 ... ... ... құны = ... ... құны * 60 % = 1230000 * ... 738000 ... көрсеткіш сұралатын несиенің кепілмен қатмамасыз етілу дәрежесін
сипаттайды.
Банкiнiң заем комитетi iшкi несие саясатын жүзеге асырушы ... ... Iшкi заем ... ... ... ... қарыз операцияларын
жүзеге асыру кезiнде тәуекелдi бәсеңдету мақсатында жасалып, мыналарды:
а) заңды және жеке тұлғаларға заем беру шарттарын;
ә) лауазымды адамдар мен банк ... заем беру ... заем ... ... ... ... мен ... заем комитетi мүшелерiнiң жауапкершiлiгiн;
г) заем берудiң шектi өлшемiн;
ғ) заем шарттарын бекiту рәсiмiн белгiлейдi.
Несиелердiң ... ... ... ... және ... немесе шартпен көзделген басқа әдiстермен
қамтамасыз етiлуi мүмкiн. Клиенттiң несиенi қайтаруға ... ... ... ... ... банк ... ... етусiз-ақ (банкiлiк
несие) беру туралы шешiм қабылдауға құқылы.
Банк бiр заемшыға осы заемшының банктерден және банк ... ... ... ... ... ... заем ... шегерiп тастағанда активтердiң орташа жылдық құнынан асып ... ... банк ... беруге немесе қамтамасыз етiлмеген шартты
мiндеттеменi қабылдауға ... ... ... ... ... ... ... жылдың басынан осы кредитті алған күнге дейінгі ... ... ... шартпен, сондай-ақ заң актiлерiмен көзделген
реттерде ... ... ... ... тыс ... ... (аукцион)
өткiзу арқылы өз бетiмен өткiзуге құқылы. Белгiленген қалыптар ... мен ... беру ... операцияларын қамтамасыз етуге
қолданылады.
2.3 ҚР коммерциялық банктердің ... жж. ... ... несие
саясатын талдау
Коммерциялық ссудалардың өсу ... 2005 ... ... ... ол 118,5 ... ал 2006 жылы 113,8 пайызды құрады. ... бұл ... ... үлес алып отыр: 2004 жылы – 64,6 пайыз,
2005 жылы – 68,2 ... 2006 жылы – 50,0 ... жылы Банк ... шоғыраландыруымен сипатталады. 10 ... ... ... ... ... 20,25% ... ... теңге).
Бұл займдар бойынша 576.621 теңге мөлшерінде резервтер құрылды.
Егер несие портфелінің динамикасын қарастырсақ, 2005 жылдан бастап
несиелендіру ... жыл ... 2 есе өсіп ... 2007 жылы ... ... 259 600 мың теңгеге өсіп, 783 253 мың теңгені құрады (сурет 3).
Сурет 3 – 2000-2007 жж. АТФ Банктің несие портфелінің ... ... ... ... ... 2007 жылы ... ... салалар бойынша орналасты (ҚОСЫМША Ә). Банк несиелері
берілген ... ... ... ... ... ... – 13,3, ... – 12,5, көтерме сауда – 11,7, ипотекалық займдар – 10,6, жылжымайтын
мүлік – 9,2 пайыз.
Несиелендірудің ... ... – бұл ... ... ... ... несие портфелінің көлемі 68,9 пайызды құрап отыр.
Банктің маңызды жобалары аймақтық бөлімшелермен жүзеге ... ... ... Қостанай, Астана, Ақтөбе, ... ... ... ... ... (кесте 7).
Кесте 7 –Корпоративтік несие портфеліндегі аймақтардың үлестік
салмағы
|Активтер ... ... |
| ... мың ... % ... мың |Үлесі, % |
| ... | ... | ... |45 008 800 |100,00% |9307042 |100,00% ... |7 715 063 |17,14% |6233504 |12,83% ... |6 747 553 |14,99% ... |8,59% ... |5 931401 |13,18% | |23,58% ... |4 890154 |10,86% |8568111 |11,81% ... |4 194 609 |9,32% |5727214 |7,90% ... |4 078 983 |9,06% |5158222 |7,11% ... |3 594 230 |7,99% |3230113 |7,74% ... |2 854 999 |6,34% |3071426 |4,23% ... |1 399 888 |3,11% |1676813 |2,31% ... |1 157 831 |2,57% |1669372 |2,30% ... |1 006 787 |2,24% |3230113 |4,45% ... |694 324 |1,54% |1711309 |2,36% ... |446 455 |0,99% |1322927 |1,82% ... |166 523 |0,37% |4388 |0,01% ... |130000 |0,29% |0 |0% ... ... бойынша жоғары үлесті келесі аймақтар алады:
Астана (23,58%), ОҚО (12,83%), Ақтөбе (11,81%), ... (8,59%), ... ... (7,74%).
Экономикаға кредиттердің негізгі өсуі 2007 жылғы бірінші жартыжылдықта
қалыптасты. Əлемдік ... ... ... əсер етуі ... ... ... ... экономикаға кредиттердің өсуінің бəсеңдеуі
байқалды (сурет 4).
Сурет 4 - ... ... ... ... 2007 жылы ... экономикаға кредиттерінің көлемі
7258,4 млрд. теңгеге (60,2 ... ... ... 54,7% ... ... ... ... қатынасының көрсеткіші 2006 жылмен
салыстырғанда 2007 жылы 45,9%-дан 57,0%-ға дейін көтерілді (сурет 5).
Сурет 5 - ... ... ... ... ... кредиттердің өсуінің шетел ... ... ... ... ... ... валютадағы кредиттер
2007 жылы 4158,4 млрд. теңгеге ... 71,7%, ... ... ... млрд. теңгеге (25,7 млрд. долл.) ... 36,6% ... ... ... үлес ... ... 57,3%-ға дейін көтерілді.
Ағымдағы жылдың басынан бастап банктердің жиынтық активтерінің мөлшері
2 811,4 млрд. теңгеге (31,7%-ға) өсті жəне ... ... 11 683,4 ... ... (кесте 8).
Кесте 8 – Банк секторы жиынтық ... ... жəне ... ... ... ... |
| | | ... |
| ... ... ... |
| ... |а % -бен ... |на % | |
| | | | |-бен | ... ... |986,9 |11,1 |1 013,9 |1,1 |2,7 ... ... | | | | | ... жəне | | | | | ... ... | | | | | ... банктерде |520,6 |5,9 |639,6 |5,5 |22,9 ... ... | | | | | ... ... |1 240,4 |14,0 |787,8 |6,7 |-36,5 ... ... жəне «кері|5 991,8 |67,5 |8 868,3 |75,9 |48,0 ... ... | | | | | ... ... |97,1 |1,1 |222,5 |1,9 |2,3 есе ... активтер |35,2 |0,4 |151,30 |1,3 |4,3 есе ... ... |8 872,00 |100 |11 683,4 |100 |31,7 ... активтерінің құрылымында клиенттерге берілген заемдар (75,9%),
қолма-қол ақша, тазартылған қымбат металлдар жəне ... ... (8,7%), ... ... ... (6,7%), ... орналасқан салымдар (5,5%) үлкен үлес алады. Клиенттерге ... - 2 876,5 ... ... ... ... ... қолма-қол ақша,
тазартылған қымбат металлдар жəне корреспонденттік ... ... ... ... ... немесе 2,7%-ға өсті, бағалы ... - 452,6 ... ... ... ... ... банктерде орналасқан салымдар - 119,0
млрд. теңгеге немесе ... ... ... ... - 125,4 ... ... 2,3 ... өсті.
Жылдың басынан бастап баланс бойынша4 мерзімі өткен берешек 75,5 млрд.
теңгеден 25,0 млрд. теңгеге (1,3 есеге) өсті жəне есепті күнге 100,5 ... ... ... ... ... көрінісі бойынша шоттардағы қалдықтар
өткен жылдан бастап 3,6 есеге өсті жəне 2008 ... 1 ... ... ... басынан бастап, жіктелуге ... ... мен ... ... 2 135,6 ... ... (17,7%-ға) 13 377,7 млрд.
теңгеге дейін өсті.
Кесте 9 - Несиелік портфель сапасының динамикасы, ... ... ... ... |
| ... ... ... ... ... |% -бен ... |на % |
| | | ... тг |-бен |
|Несиелік портфельдің барлығы|5 991,8 |100 |8 868,3 |100 ... |3 154,4 |52,7 |3 534,0 |39,8 ... |2 743,4 |45,7 |5 202,7 |58,7 ... күмəнді - |2 332,0 |38,9 |3 937,6 |44,4 ... ... жəне | | | | ... төлеген кезде | | | | ... ... — |109,8 |1,8 |575,5 |6,5 ... кешіктірген | | | | ... ... ... ... | | | ... ... — |214,7 |3,6 |529,6 |6,0 ... толық жəне | | | | ... ... ... | | | | ... күмəнді - |38,1 |0,6 |55,3 |0,6 ... ... | | | | ... уақтылы төлемеген | | | | ... | | | | ... ... |48,8 |0,8 |104,8 |1,2 ... |94,0 |1,6 |131,6 |1,5 ... ... мен ... ... үлес ... ... күмəнділер үлесі - 26,9%-дан 41,5%-ға дейін өсті, үмітсіз активтер
мен шартты міндеттемелер үлесі 1,0% болды.
Қаралып отырған ... ... ... ... ... ... кредиттер үлесі 52,7%-дан 39,8%-ға дейін кеміді, күмəнді
кредиттердің үлесі 45,7%-дан 58,7%-ға дейін ... ... ... ... ... 1,6 пайыздан 1,5% төмендеді (кесте 9).
2007 жыл ішінде кредиттердің мерзімдер бойынша құрылымында да ... ... онда ... ... ... ... ... кредиттердің (мерзімі 1 жылдан асатын) өсуінің басым сипаты ... ... ... 2006 ... ... 68,9 ... 5800,8 ... дейін өсті, ал қысқа мерзімді кредиттер 1 457,6 ... ... 16,0 ... өсті (кесте 10).
Кесте 10 - Екiншi деңгейдегi банктердiң қысқа мерзімді кредиттерi
| |2002 |2003 |2004 |2005 |2006 |2007 ... ... |672407 |978128 |1484010 |2592090 |4690998 |7258360 ... ... | | | | | | ... ... | | | | | | ... ... | | | | | | ... |289014 |369775 |508596 |869136 |1256652 |1457 607 |
|% |43,0 |37,7 |34,3 |33,5 |26,8 |20,1 ... мерзiмдi | | | | | | ... |383393 |608353 |975414 |1722953 ... |5800 753 |
|% |57,0 |62,3 |65,7 |66,5 |73,2 |79,9 ... мерзімді кредиттер жалпы несие портфелінде жыл сайын төмендеп
отыр. Егер 2002 жылы ... ... ... 43 ... ... 2007 жылы
олар 2-есе төмендеп, 20,1 пайызға тең болды. Дегенмен, абсолюттік сомада
қысқа ... ... ... ... ... Бірақ жалпы динамикада
қысқы мерзімді несиелердің төмендеуі орын алады. ... ... ... ... несиелердің төмен деңгейі. Мысалы, 1 жылға дейін несие
карталары арқылы берілетін несие формасы республикада әлі ... ... ... ... үлес ... 73,2%-дан 79,9%-ға дейін
ұлғайды.
2007 жылы нақты сектордың кəсіпорындарына кредиттердің ЖІӨ-ге көлемі
2006 жылғы көрсеткішпен салыстырғанда ... ... ... ... жеке тұлғаларға кредиттердің ЖІӨ-ге көлемі 15,0%-дан 20,3%-ға дейін
өсті. Бұған негізінен ипотекалық жəне ... ... ... ... ... ... себепші болды. Мəселен, 2007 жылы ... 1208,1 ... ... ... 55,5% ... ипотекалық кредиттер 683,6
млрд. теңгеге дейін 72,6% өсті.
2007 жылы ... ... ... ... ... 1508,2
млрд. теңгеге дейін 75,2% немесе экономикаға ... ... ... ... тұлғаларға ұлттық валютамен берілген кредиттер бойынша орташа
алынған сыйақы ставкасы 2006 жылғы желтоқсанмен ... 2007 ... ... ... дейін, ал заңды тұлғаларға кредиттер бойынша
12,2%-дан 14,8%-ға дейін көтерілді.
3 ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДА ҚЫСҚА МЕРЗІМДІ НЕСИЕЛЕНДІРУДІҢ МӘСЕЛЕЛЕРІ
МЕН ДАМУ ... ... ... ... және ... ... жылдары Қазақстан əлемдік шаруашылық жүйесіне кірген ашық
экономикасын құрды. Экономиканың ... ... ... ... оң ... ... отырып əлемдік ... ... ... ... ... мұны Қазақстан 2007 жылы басынан
кешірді.
2007 жылдың басында ... ... өсу ... көрсетті. Қаржы
нарықтары өсті, банктер рекордтық пайда түсірді, корпорациялар ... ... ... ... ... табудың жаңа мүмкіндіктерін аша отырып
қаржылық ... саны ... Осы ... ... ... ... ... жылдардың отандық экспорт позицияларына бағаның одан
əрі өсуі, ішкі макроэкономикалық тұрақтылық сияқты оң ... ... ... ... нарығы, құрылыс, сауда, банктік қызмет көрсету
нарығы ... ... ... ... ... ... 47% жуық,
резиденттердің банк жүйесіндегі депозиттері 24% ұлғайды) жоғары қарқынмен
дамыды. 2007 ... ... 7 ... ... Банк бар күшін ... ... ... төмендететін осындай мəндегі құралдарын
таңдауға бағыттады.
Алайда АҚШ-та басталған ... ... ... қор нарықтарындағы
жəне банк секторындағы дағдарысқа ұласты.
АҚШ-тағы ағымдағы ипотекалық дағдарысты талдаушылар ... ... ... ... ... ... ... қаржы циклі көптеген
активтер, ең алдымен жылжымайтын мүлік бағасының өсуіне əкеп соққан ... ... ... ... ауқымды қысқартудан басталды. Оның əсері
пайыздық ставкалары Еуропадағыдан төменірек АҚШ-та көбірек байқалды. Арзан
жəне жай кредит банктерге ... үшін ... ... жүктеуге
мүмкіндік беретін қаржы инновацияларымен (ипотекалық облигациялар тетігі
сияқты) қамтамасыз етілді. Банктер ... ... өз ... ... заем ... ... ... ұсынды, бұл қаржы
конвейерінің жұмыс істеуін қамтамасыз ететін, ... ... ... ... жаңа заемдарды үнемі тартып отыруды талап
етті, бұл жылжымайтын мүлік ... ... ... 2006 ... ... ... жылдың басында американдық тұрғын үй нарығында өсу баяулап, бірнеше
рет пайыздық ставкаларды көтергеннен кейін ... ... ... ... ... туындай бастағаннан-ақ инвесторлардың бір
бөлігі пайдаларын белгілей бастады. 2007 жылғы шілденің аяғында - тамыздың
басында ... ... ... ... ... бұл қаржы активтерін
жаппай сатуға, олардың құнының төмендеуіне жəне ... ... ... əкеп ... ... əлемдік нарықтар өтімділіктің жетіспеуін бастан
кешірді, орталық банктердің бірқатары, атап айтқанда ... ... ... ... ... өз ... банк ... қолдау көрсету үшін
кредиттік интервенциялар жүргізді.
Капиталдың портфельдік инвесторларын дамушы нарықтардан ... ... ... ... ... қарыз алу мүмкіндігінен
айырылды.
Экономикалық өсу перспективаларының нашарлауын дамушы елдер ғана емес,
қысқа мерзімді болашақта ... ... ... ... жетекші
индустриалдық алпауыттар да бастан кешірді.
ЭЫДҰ болжамдары бойынша 2007 жылы əлемнің аса ірі жеті ... өсу ... 2,2 ... ... 0,1 ... ... қысқарады. 2007
жылы АҚШ ЖІӨ 2,2% өсті. Бұл көрсеткіш соңғы бес ... ең ... ... кредит саясатын қатайтқан жағдайда экономиканы кредиттеу
қарқынының бəсеңдеуі, шетел капиталы ағынының қысқаруы жəне депозиттік ... ... ... Банк 2008 жылы ... ... ... жай-күйі жəне өлшемдерін болжауды» тұрақты зерттеу нəтижелері
бойынша, ... ... ... 2007 ... ... ... ... Оның ішінде, пікіртерім жүргізілген ... ... ... ... ... емес ұйымдарға қатысты
саясаттың ипотекалық кредит бойынша 68% жəне тұтынушылық кредит бойынша 63%
қатаюын атап ... Бұл ... ... 78% ... ... жəне
кредиттеудің осы бөліктерінде көшбасшы позицияға ие ... ... ... құрайтын банктерде неғұрлым айқын байқалды. Кредит
саясатына ықпал еткен негізгі ... ... ... ... қаржы ресурстарына қол жетімділіктің
азаюы жəне ... ... ... ... жəне жеке ... төлем қабілетті
тəуекелдерін борыштық ауыртпалықтың өсуіне қарай ұлғайту;
- ... ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ету құнының өзгеру тəуекелінің өсуі, ... ... ... ... ... даму ... бəсеңдеуінің
күтілуі болып табылады.
Бұл ретте банктер арасындағы бəсекелестік айқындаушы рольге ие емес,
тиісінше банктер ... ... ... ... барынша еркін
ұсына алады. Нəтижесінде ... ... ... ... ... ... кепілдік талаптарына, сондай-ақ берілетін кредиттердің
ең жоғары сомасына, ... ... ... жəне ... ... ... ету ... талаптарға қатысты бағалық жəне бағалық
емес шарттарының барлық аясын қатайтуды белгіледі.
Экономикалық дағдарысқа ұшырай қоймаған Азия елдері ... ... ... ... ... негізгі локомотивтері болып қала береді. 2007
жылы Қытай экономикасының өсуі 11,4%, Үндістандікі - 8,7%, Жапониянікі -
2,1% ... ... ... ... ... ... ... ипотекалық
заемдар нарығындағы дағдарыстың кейбір көріністерін сезінді. Дамуы ... ... ... ... айқындалатын қазақстандық банктер үшін
дамушы нарықтардың көпшілігіндей сырттан қаржыландыру көздеріне мүмкіндік
шектелді. ... емес ... ... қарыз алуға рұқсат
шектеліп (облигациялар шығару, ІРО өткізу арқылы), ... ... ... ... мүмкіндігі сақталғанмен, өткен кезеңде
сырттан айтарлықтай қарыз ... ... ... ... жағынан
қиындық көрді.
Депозиттердің аздап кетуімен, берілетін кредиттер бойынша ставкалардың
көтерілуімен ... ... банк ... ... ... кейбір төмендеуіне
қарамастан отандық банктер экономиканы кредиттеуді тоқтатқан жоқ.
Нақты ... ... ... 2007 жылы ... өсу ... 2006
жылғы 10,6%-дан 2007 жылы 8,5%-ға ... ... жəне ... ... жəне қаржы қызметі сияқты салалардағы өсуінің баяулауы
алдағы ... да ... ... деп ... ... ... ... баяулауы кредиттердің жетіспеуінен, ал қаржы секторынікі сыртқы
заемдық ресурстарға шектеу қойылуына байланысты болады.
2007 жылы банк ... ... жəне ... қысымның
өсуімен қатар болған қиындықтармен сипатталатын ахуал қалыптасты. Бұл
Ұлттық Банкке банк жүйесінің тұрақтылығын ... ету ... ... баға ... ... жөніндегі шаралар арасында басымдықты
белгілеудің бірін таңдау міндетін қойды.
Ұлттық Банк ... ... банк ... ... баға
тұрақтылығын ұстап тұру мақсатының алдында сақтау ... ... ... Бұл ... банк ... ... туындауы
банктердің дүрлігуіне, төлемдер жасамау дағдарысына, салымшылардың ... ғана əкеп ... ... ... ... ұшыратуы
ескерілді. Бұдан басқа банк жүйесінің ... ... ... бір бөлігі банктердің еншілес ... ... ... ... конгломераттардың құрамына кіретіндіктен жүйелік дағдарысқа
ұшырағыш қаржы нарығының басқа сегменттерінің тұрақтылығына теріс əсер етуі
мүмкін. Əсіресе ... ... ... зардап шегуі мүмкін (ЖЗҚ
инвестициялық портфелінде банктердің қаржы ... ... ... ... сырттан төнетін қаупіне жауап ретінде Үкімет, Ұлттық
Банк жəне ... ... жəне ... ұйымдарын реттеу мен қадағалау агенттігі
2007 жылы мемлекеттің ... ... ... жеке ... ... ... ... Келісілген іс-қимылдар əлемдік қаржы
нарықтарындағы тұрақсыздық салдарларына тез арада жауап ... ... ... несиелеу, несиелік ресурстарды пайдаланудың негізгі
бағыты ретінде Қазақстан Республикасының банктер қызметінің ... ... бірі ... ... Оның негізгі себептері болып
келесілер табылады:
- өнеркәсіптегі қиын жағдайлар, терең құлдыраудың депрессиямен және жаңа
құлдыраумен ауысуы, төлемсіздік ... ... ... жағдайының төмендігі, өндіріске инвестиция ... ... ... ... әсіресе ұтыссыз
мемлекеттік бағалы қағаздарға салымдар, ұзақ мерзімді несиеге ... ... ... ... болашағына шаруашылық
жүргізуші субъектілердің сенімсіздігі;
- сапасыз қаржылық менеджмент мәселелері, экономиканың нақты секторына
қатысты бекітілген, негізделген ... ... ... ... ... ... нақты секторын
несиелеумен, тек аймақтық банктер айналысатынын көрсетіп отыр. ... ... ... және ... жағдайында, Қазақстан
Республикасы Ұлттық Банкінің банктік реттеу облысындағы саясатын ... ... ... кандидаттар болып табылады. Ал ережеге сәйкес
Астан және Алматыда өзінің бас ... бар ірі ... ... ірі ... ... ... таратады.
Кейбір банктер тәуекелге барып, шығынға ұшырайды, жойылады. Бірақ
қазақстандық ... ... сол ... ... ... ... және
олар бірқатар қиындыққа ұшыраса да ... ... ... ... ... ... ... және өтімділігіне басқаруда келесідей
мәселелер орын алады:
- ... ... ... ... ... ... ... сәйкес
келмеуі, бұл өз кезегінде активтер, табыстар, міндеттемелер, ... ... ... ... теңсіздігіне әкеледі.
- реттеудің европалық стандарттарын енгізу үшін Қазақстанда жоқ ... ... ... ... ... стандарттары әдістерін нормативтерге сәйкес келуін
салыстыру мүмкіндігі жоқ.
- тәуекелдерді басқару тиімділігін бағалау.
- ең жоғарғы табыс алу ... ... ... ... ҚР- нда ... ... несиелендіру процесін дамыту бағыттары
Несие бойынша банктердің зиян шегуіне себеп болатын сыртқы ... ... ... ... ... ... тегін емес.
Банктің кез келген қарыз алушысы мұндай факторларды басынан ... ... да ... ... несиелік қабілетін талдай отырып, банк
қызметкерлері міндетті түрде оның қаржылық ... ... ... ... Банкроттықтың басты себептеріне басқарудағы жетіспеушілік, тиімді
басқаратын ақпараттар жүйесінің болмауы, нарық жағдайларындағы ... ... ... ... өз ... ... тыс көбейіп кетуі,
яғни ресурстардың ... ... ... ... ... ... жетіспеушілігі және заемдық каражаттардың үлесінің
жоғарылығы жатады.
Қарыз алушының ... ... ... ... ... ... ... алдында мерзімі ұзартылған несиелер
бойынша төлемдердің уақытын созуын өтінуі (екінші рет мерзімі ... ... ... ... ... ... және ... болады.
Несиелерді қамтамасыз ету құнына, барлық несиелік құжаттардың
дұрыстығына байланысты ... ... ... кластарына жіктейді:
- ең төменгі тәуекелі бар несиелер (жіктеуге ... ... ең ... ... бар несиелер;
- шектеулі тәуекелі бар несиелер;
- ережеден шығу ... ... ... ... несиелер).
Банктің жалпы тәуекеліне қарсы қойылатын экономикалық капитал - ... 99 ... ... несиелік, нарықтық, операциялық
тәуекелдердің кесірінен болатын алдын ала ... ... ... ... ... өз ... құралған сома.
Несиелік тәуекел бойынша тәуекел-капитал VaR ... ... ... ... өнім ... қайтару мерзімі,
валюта түрі сияқты бөлімдер бойынша Банктің әрбір ... ... ... ... ... - ішкі рейтинг моделі бойынша есептелетін
Банктен заем алушылардың дефолты.
Нарықтық тәуекел бойынша ... ... үш ... ... ... ... үшін ... VaR (қаржылық құралдар тұрғысынан),
барлық пайыздық және валюталық активтер мен міндеттемелер бойынша ... ... VaR ... ... ... ... және ... және
қайтару мерзімі тұрғысынан қарастырылады). Әр құралға оның ... ... бұл оның ... ... әсер ... ... бойынша экономикалық капитал базалық индикатор
негізіндегі ... ... ... ... ... ... көпфакторлық әдісі тәуекелдің
бірнеше факторындағы өзгерістерді бір мезетте есептеуге мүмкіндік береді.
Бұл Банктің жалпы қаржылық портфель ... ... ... ... тигізеді.
2006 жылы Банк тәуекелді мониторинг жасауды есептеу жүйесін жетілдіру
бағытында жұмыс ... ... ... ... аналитикалық
базасын, сәйкестік принциптерін сақтау, есеп беру ... ... ... және ... ... ... салаларын ескере
отырып регулятивтік базаны (саясатын, процедурасын, ... ... ... кешенді саясат (тәуекел капиталының
лимиті, баланстың агрегатталған құрылысына лимит, бюджет ... ... ... ... және ... ... ... жүйесін
күшейту ісі әрі қарай жетілдіріліп жатыр.
Несиелік тәуекелді тиімді басқаруының ... Банк ... ... ... ... ... тұра ... портфель сапасын жақсарту жұмысы төмендегі бағыттар бойынша
жүріп жатыр:
- Несиелік тәуекелді бақылау және ... ... ... ... -
бұл бағытта 2006 жылы портфельдегі барлық мерзімінде өтелмеген ... ... ... толығымен автоматтандырылды;
- Заем алушылардың ішкі несиелік рейтингтік жүйесі жетілдірілді;
- Несиелеу кезеңдерін әрі қарай оңайлату және ... дер ... ... ... жаңа ... ... автоматтандыру
жалғасты;
- Ұжымдық құрылымды оңтайландыру мақсатында несиелік ... ... үшін ... ... менеджерлерінің штатын кеңейту жүргізілді;
- Проблемасы көп активтерді бақылау процедурасы жетілдірілді.
Бөлшек, шағын және орта, корпоративтік бизнес ... ... ... ... ... ... несиелік портфеліндегі
мерзімінде өтелмеген несиелер саны екі ... ... Оның ... ... 1 қаңтарындағы мәліметтер бойынша 0,8 пайызды құрады. Бұл несиелік
тәуекелді ... ... ... ... ... және ... ... көп займдармен жұмыс істейтін арнайы
қызметкерлердің кәсіби ... ... ... ... перспективадағы банктік қаржыландырудың ең жоғары əсері
кəсіпорындардың көбіне ағымдағы ... ... ... ... ... жəне ... ... айналыста болатын банктердің кредиттерін пайдалану төмен
болуымен тиімділігі шектеледі. Осы ... ... ... ... ... ... банктер алдындағы міндеттемелер бойынша
төлем жасау ... ... ... ... тұру ... ... корпоративтік сектордың əсіресе валюталық тəуекелдерді
хеджирлеудің неғұрлым белсенді саясатын жүргізгені ... бұл ... ... ... ішкі ... дамымағандығымен
шектеледі.
Банк жүйесі тəуекелдерінің ... ... ... ... ... тұр, бұл ішкі өтімділіктің жоғары деңгейімен, сондай-
ақ банктердің пайдалылығымен ... ... Бұл ... ... ... ... ... деңгейі, банктердің пайдалылығының жоғары
деңгейі ... ... ... жəне ... іскерлік
белсенділігі, кірістері тұрақты жоғары деңгейде болғанда ғана сақталады.
Банктер осалдығының элементтері:
- ... ... ... жəне ... ... ... валюталарының сəйкес келмеуіне байланысты жанама
тəуекелдердің ... ... ... ... ... ақшаның салыстырмалы төмен деңгейі аясында
өсуінен басып оза ... жеке ... ... ... банктердің негізгі атап айтқанда құрылыстағы заемшыларының ... ... ... ... ... нақты жəне ... ... ... ... ... ... ... сақтануға жоғары тəуелділігі;
- неғұрлым жоғары тəуекелі бар елге ... ... ... кредиттік жəне нарықтық тəуекелдердің ұлғаюы;
- банктердің өздерінің сыртқы міндеттемелерін ... ... ... институттарына қажеттілік кезінде сақталатын сыртқы ... ... ... ... ... ... ... қабылдауының ұқсастық
дəрежесіне жасалған талдау қаржы ... ... ... ... ... ... ... ағымдағы факторларға көбірек
бағдарланатынын ... ... ... ... ... ... деңгейін сыртқы өтімділікті қамтамасыз ету үшін ең ... ... ... ... ... елдің халықаралық резервтерін одан əрі жинақтау, сондай-ақ
экономиканың жоғары қарқынмен өсуімен ... ... ... ... жəне экономикаға ақша ұсынысының ұлғаюына бағытталған Ұлттық Банк,
Қаржы нарығын жəне қаржы ұйымдарын реттеу мен қадағалау агенттігі ... ... ... тарапынан мемлекеттік саясатты жүргізуі елдің қаржы
тұрақтылығын қамтамасыз ететін ортақ міндетке сай ... ... ... ... ... өзгерген десе
болады. Біріншіден, ол ... ... ... яғни ... ... алатын шаруашылық органдарына беріледі. Сондықтан да
несиелеудің дифференциациялануы тек ... ... ... ... ғана ... асырылады. Екіншіден, бұл принцип
нееиелік келісім жасалғанға ... және ... ... ... деген
сұранысын оқып-үйрену барысында потенциалды ... ... ... және сұралып отырған ссуданың қамтамасыз етілу сипатын және
олардын, банк үшін пайдалылығын, сондай-ақ қаражаттардың ... ... ала ... ... ... орналастырғанға дейін іске
қосылады. ... ... ... ... ... оның ... жүйедегі вариантымен салыстырғанда қаталдау
болып табылады.
Мерзімділік - белгілі экономикалық категория ретіндегі ... ... ... бір белгісі. Ол, яғни несие берушінің қарыз
алушыға берілген қаражаты белгілі бір ... ... ... ... сай
қайтарылуға тиістілігімен қорытындыланады. Осыдан ... ... ... ... ... оның ... категория ретінде басқа да
тауарлы-ақшалай қатынастардын, экономикалық категорияларынан ажыратылатып
ерекшелігі мен ... ... ... ... да, ... - ... ... бөлігі болып
табылады.
Ал қысқа мерзімді несиелерге тоқтасақ, қазіргі кезде оларға сұраныс
жоқ, ... банк ... ... ... ... бұл ... дамыту өте қажет.
Қысқа мерзімді кредиттер жалпы несие портфелінде жыл сайын төмендеп
отыр. Егер 2002 жылы ... ... ... 43 ... ... 2007 ... 2-есе төмендеп, 20,1 пайызға тең болды. Дегенмен, ... ... ... ... ... көбейіп отыр. Бірақ жалпы динамикада
қысқы мерзімді несиелердің төмендеуі орын алады. Себебі, банктер ... ... ... ... ... ... 1 ... дейін несие
карталары арқылы берілетін несие формасы республикада әлі дамыған жоқ.
Несиелендіру процесінде несиелік тәуекелге жоғары ... ... ... ... ... ... VaR ... негізінде несиелік портфельдің өнім түрлері, қайтару мерзімі,
валюта түрі сияқты бөлімдер бойынша Банктің әрбір ... ... ... ... ... - ішкі рейтинг моделі ... ... заем ... ... ... бойынша экономикалық капитал үш бағыт ... ... ... үшін ... VaR ... ... ... пайыздық және валюталық активтер мен міндеттемелер бойынша пайыздық
және қаржылық VaR (активтердің барлық баланстық есептері және ... ... ... ... қарастырылады). Әр құралға оның тәуекел факторы
белгіленеді, бұл оның бағасына мейлінше әсер етеді.
Операциялық тәуекел ... ... ... ... индикатор
негізіндегі ұстаным бойынша есептеледі.
Тәуекелді бағалаудың Банкте ... ... ... ... ... өзгерістерді бір мезетте есептеуге мүмкіндік береді.
Бұл Банктің жалпы қаржылық портфель ... ... ... ... ... жылы Банк ... ... жасауды есептеу жүйесін жетілдіру
бағытында жұмыс істеді: тәуекелдің ... ... ... ... ... сақтау, есеп беру жүйесінің шапшаңдығы,
тәуекелді есептеу және ... ... ... ... ... ... базаны (саясатын, процедурасын, әдістемесін)
жетілдірді.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1. «ҚР-дағы ... және ... ... туралы» ҚР 1995 жылдың 31
тамызындағы Заңы
2. «Қаржы ... ... ҚР 2000 ... 5 ... ... ... деңгейдегі банктердің бағалы қағаздар портфелінің құрылымы
жəне екінші деңгейдегі банктердің басқа заңды тұлғалардың ... ... ... ... ... мен
мерзімдерін бекіту туралы» ... ... ... жəне ... ... ... мен ... жөніндегі
агенттігінің 2004 жылғы 12 сəуірдегі № 112 ... ... ... Банкі Басқармаларының 2004 жылғы 12
сəуірдегі № 53 бірлескен қаулысына өзгерістер мен ... ... ... ... Қаржы нарығын жəне қаржы
ұйымдарын реттеу мен қадағалау агенттігі Басқармасының 2005 жылғы ... № 16 ... ... ... рыногында кəсіби қызмет түрлерін қоса атқаратын
ұйымдарға арналған ... ... ... ... ... ... ... түрлерін қоса атқаратын ұйымдарға
арналған пруденциалдық нормативтерді есептеу ережесін бекіту туралы»
Қазақстан ... ... ... жəне ... ... реттеу мен
қадағалау агенттігі Басқармасының 2005 жылғы 29 ...... 2002 жылы 3 ... ... банк ... № 213 ... ... деңгейдегі банктерге ... ... ... ... «Бағалы қағаздар портфелiн басқару ... ... ... ... пруденциялық нормативтер есептерiн беру
тəртiбi туралы» Қазақстан Республикасының Бағалы қағаздар жөнiндегi
ұлттық комиссиясы директораты 2000 ... 25 ... N 612 ... ... деп тану ... ... ... Қаржы нарығын
жəне қаржы ұйымдарын реттеу мен қадағалау агенттігі Басқармасының 2005
жылғы 19 ақпандағы № 40 қаулысы.
7. ... ... ... нарығын жəне қаржы ұйымдарын реттеу
мен қадағалау ... ... жəне ... ... Банкі Басқармаларының кейбір бірлескен
қаулыларының күші жойылды деп тану ... ... ... ... жəне ... ұйымдарын реттеу мен қадағалау агенттігі
Басқармасының 2005 жылғы 15 ... № 43 ... ... ... ... Банкі Басқармасының
"Бағалы ... ... ... ... ... асыру
ережесін бекіту туралы" 2003 жылғы 21 ... № 142 ... ... ... ... ... Қаржы нарығын
жəне қаржы ұйымдарын ... мен ... ... 2005 ... 26 ... № 77 қаулысы.
9. ҚР Ұлттық банкінің 23 мамыр 1997 ... № 218 ... ... ... ... ... жэне олар ... ҚР екінші деңгейлі
банктерді провизия есептеуі жөніндегі» ережесі, өзгертулері және
толықтыруларымен бірге
10. ҚР ... ... 2007 ж. ... ... ... ... / Под ред. Сейткасымова Г.С - Алматы : Қаржы-
қаражат, 1998.
12. Банковское дело /Под ред. ... О.И- М.: ... и ... ... и ... ... /Под ред. Жукова Е.Ф - м., 1997.
14. Мақыш С.Б. Коммерциялық банктердің операциялары.Оқу ... / ... ... ҚН ... ... ... Ғ.С., ... қайта өңделген және толықтырылған. – Алматы: Издат Маркет,
2004.
15. Питер с. Роуз . Банковский менеджмент / ... с ... со ... ... ... ... В.М. Современный коммерческий банк: управление и операции. -
М.: Антидор, 1998.
17. Жакупов д. Развитие банковского кредитования // ... и ... - ... ... С. , ... Г.Б. Особенности анализа доходности КБ // Банки
Казахстана. – 2004. - ... ... М. ... ... ... ценных бумаг» - Финансы
Казахстана. – 1997 . - ... ... Б. ... операцияларды ұйымдастыру оларды жүргізу
техникасы // Поиск. - №3 – 2003 ж.
21. Мухажалиева И.С. ... ... ... және ... ... ... ... КазНУ Сер.: эконом. – 2004 №6
22. Нурпеисова А. Международный банковский форум «Банки России – XXI век»
// Банки Казахстана – 2004. - ... ... Н.А ... ... операций банка. // Аль Пари. – 2002. - ... ... М. О ... ... ... ... ... Р.К. на 2005-2007
г.г. // Рынок ценных бумаг Казахстана –2005 г. ... ... 1 - ... ... несиелік қабілетін бағалау көрсеткіштері
| |Көрсеткіштер аттары ... ... |
|1 ... ... ... ... / ... |
| ... ... |
|2 ... ... ... ... — запастар / |
| ... ... ... |
|3 ... рентабельдігі |Пайда / кәсіпорын активтері |
|4 ... ... ... ... ... ... ... |
| | ... ... ... |
|5 ... ... мен ... ... / негізгі құралдар + айналымнан |
| |айналымнан тыс активтер |тыс ... |
| ... | |
|6 ... ... ... / ... капитал |
|7 ... ... ... ... / ұзақ ... ... және |
| |рентабельдігі ... |
|8 ... ... ... ... ... ... |
|9 |Тіркемелі активтерді өтеу ... ... ... және |
| |коэффициенті ...... / ... | ... ... ... ... ... ету ... ... ... шығындар |
| ... | ... |Қор ... ... ... - ... ... Ә
Кесте 2 – Салалар бойынша АТФ Банкінің 2006-2007 жж. несие портфелі
|Көрсеткіштер |2007 |2006 |
| ... |% ... |% ... тұлғалар: ... |16,0 ... |15,3 ... ... |85.411.430 |10,6 ... |10,9 ... ... ... |5,0 |21.000.432 |3,9 |
|-Автонесиелендіру ... |0,4 ... |0,5 ... ... |13,3 ... |21,1 |
|Бөлшек сауда ... |12,5 ... |5,8 ... сауда ... |11,7 ... |13,6 ... ... ... |9,2 |13.030.630 |2,4 ... ... ... |8,1 ... |5,0 ... ... |6,2 |74.779.725 |13,9 ... ... ... |3,6 ... |4,4 |
|Көлік ... |2,6 ... |2,8 ... ... ... |1,8 ... |1,3 ... өндіріс ... |1,6 ... |1,5 ... ... ... |1,2 ... |0,2 |
|Мұнай мен газ ... |1,1 ... |1,0 ... ... ... |0,6 ... |1,0 |
|Жөндеу және қызмет көрсету ... |0,6 |- |- ... ... |0,5 ... |0,3 ... ... |0,3 ... |0,2 |
|Тау-кең өндірісі ... |0,3 ... |0,4 ... ... |8,7 ... |9,8 ... ... |100,0 ... |100,0 ... Б
Кесте 3 – Банктердің қысқа мерзімді несиелендірудің даму мәселелері және
оларды шешу ... ... ... ... мерзімді несиелерге |Қысқа ... ... ... төмен деңгейі ... ... ... |
| ... ... ... |
| ... несиелер беру, пайыздық |
| ... ... ... ... ... ... ... несиелер бойынша |
|мерзімді тұтынушылық несиелердің|пайыздық ставкаларды төмендету ... ... ... | ... | ... ... ... |Несиелік портфельді |
|деңгейі ... және ... |
| ... және ... ... |
| ... ... ... ... ... ... ... арналған|
|несиені қайтармау орын алады |резерв құру |

Пән: Банк ісі
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 64 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Несие туралы3 бет
Қазақстан Республикасындағы шаруашылық субьектілерін несиелендіруді талдау («сика» ақ мысалында)80 бет
«Казтрансгаз-Алматы» АҚ-ның қысқа мерзімді міндеттемелер есебін ұйымдастыру44 бет
«Лизинг- инвестицияның қысқа мерзімді қаржыландырудың әдісі ретінде»22 бет
Бюджет-салық саясатының қысқа және ұзақ мерзімдегі мақсаты, құралдары30 бет
Естің түрлері.Қысқа мерзімді ес.Қысқа мерзімді естің құрылымы мен көлемі.Ұзақ мерзімді ес.Сана және қысқа мерзімді ес7 бет
Еңбекақы төлеу бойынша қысқа мерзімді берешек15 бет
Кәсіпорындағы қысқа мерзімді міндеттемелер есебінің теориялық негіздері71 бет
Кәсіпорынның айналым қаражаттары мен қысқа мерзімді міндеттемелерін басқару69 бет
Фирмалардың айналым активтері мен қысқа мерзімді міндеттемелерін басқаруын талдау65 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь