Тұтынушылық несиелендіру проблемалары мен жетілдіру жолдары

Кіріспе
1 Тұтынушылық несиелендірудің экономикалық мәні мен мазмұны
1.1 Тұтынушылық несиелендiрудiң ұғымы және несие жүйесінде алатын орны
1.2 Тұтынушылық несиелердің жіктелуі
1.3 Тұтынушылық несиенi ұйымдастырудың шет мемлекеттердегi тәжiрибесi

2 «БТА Банк» АҚ тұтынушылық несиелендiруiн ұйымдастыру және экономикалық талдау
2.1 «БТА Банк» АҚ техникалық .экономикалық сипаттамасы
2.2 2005.2007 жылдар аралығындағы «БТА Банк» АҚ тұтынушылық несиелендiрудi талдау
2.3 Қазақстан Республикасының екiншi дәрежелi банктерімен тұтынушылық несиелендiрудi талдау

3 Қазақстандағы тұтынушылық несиелендiрудiң даму мәселелері мен перспективалары
3.1 Қазақстандағы екiншi деңгейдегі банкiлердің тұтынушылық несиелендiрудi жүзеге асыру мәселелері
3.2 Қазақстан республикасында тұтынушылық несиелендiрудiң даму бағыттары

Қорытынды
Пайдаланылған қайнар көздер тізімі
Қосымшалар А, Ә, Б, В, Г
        
        МАЗМҰНЫ
| | |
| Кіріспе |6 |
|1 ... ... ... мәні мен мазмұны |9 ... ... ... ... және ... жүйесінде алатын орны| |
|1.2 Тұтынушылық несиелердің жіктелуі |9 ... ... ... ... шет ... ... |
| | |
| |23 |
|2 «БТА ... АҚ ... ... ... және | ... ... |29 ... «БТА ... АҚ ... –экономикалық сипаттамасы |29 ... ... ... ... «БТА Банк» АҚ тұтынушылық | ... ... |38 ... ... Республикасының екiншi дәрежелi банктерімен тұтынушылық | |
|несиелендiрудi талдау |50 |
|3 ... ... ... даму ... мен | |
|перспективалары |57 ... ... ... ... банкiлердің тұтынушылық | ... ... ... мәселелері |57 ... ... ... тұтынушылық несиелендiрудiң даму | |
|бағыттары |63 ... |68 ... ... көздер тізімі |70 ... А, Ә, Б, В, Г |72 ... ... және қаржылық дамуы халықтың әл-ауқатының
жақсаруын және ертеңгі ... ... ... ... бұл ... ... қызметтеріне тікелей әсер ... ... Бұл ... БТА ... ... ... ... бірнеше түрін ұсынады. Сондай-ақ, несиелендірудің ... ... ... ... Бұл қызметтің түрлеріне, ең ... ... ... ... ... сонымен қатар, зәру
мұқтаждыққа ... ... ... ... және т.б. ... ... енгізілген.
Қазақстандағы тұтынушылық несиелендiру жүиесi әсiресе белсендi
осыдан 3-4 жыл бұрын, жеке тұлғаларды несиелендiру ... ... ... дами ... ... ... алу үшiн кепiлдiкке мүлiк берумен қоса,
үшiншi тұлғалардың кепiлдiк ... ... ... қазiргi кезде ол шарт
емес. Кейбiр банкiлер ... ... 16-24 ... ... ... ... мен банктың секторлар үшiн жергiлiктi несиелендiрудiң
маңызы өсуде, банк жүйесiндегi ... ... ... 3 есе ... түстi.
Мемлекеттің несие жүйесінде коммерциялық банктердің алатын орны ... Олар ... ... ... әр ... ... жан ... іс әрекет
етеді, себебі коммерциялық банктерде несие ресурстарының ... ... ... ... базалық қызметі – экономиканы ... ... ... ... ... өте ... болғанымен,
банктік операциялардың ішіндегі ең тәуекелді болып келеді.
Өз клиенттеріне қарыз ұсына отырып, банктер ... ... ... және ... қарыз алушыларға ұсынуда қаржылық
делдалдар ... ... ... бұл ... несиелік қатынастардың барлық
қатысушыларына тиімді. Бұл қатынастарда өзара мүдде көзделеді: әркім өзінің
қажеттілігін қанағаттандырады.
Тікелей ... ... ... несие берушілер мен тікелей
қарыз алушыға ұсынылады. Несие беруші - ... ал ... ... ... ... ... қаржылық емес агенттер болуы мүмкін. Қаржылық ұйымдарға
мақсатты қорлар, банктер, ... ... ... ... болса, ал
қаржылық емес агенттерге заңды тұлғалар мен жеке ... ... ... несиелеу объектілеріне меншікті айналым қаражаттары, материалдық
запастар жиынтығы, өндіріс шығындары, ... ... ... ... немесе импорттауға арналған тауарлар, азаматтардың
жеке қызметтері үшін шикізаттар, материалдар, құрал-жабдықтар және басқа ... ... ... елдерiнiң көрсеткiштерiмен салыстырғанда, бiздiң елiмiздегi
несиелендiру нарығының өсу қарқынын байқауға болады.
Қазiргi ... ... ... несиелендiру нарығындағы
бiрталай өзгердi, ұлғайды.
Бiрiншi ондыққа кiретiн ... ... жеке ... бойынша өз программаларын ұсынады. Баспана мәселесiн шешуге,
автокөлiк сатып алуға ... ... ... да ... ... ұялы ... ... сатып алуға берiлетiн несиелер түрлерi
қосылуда.
Қазiргi кезде тұтынушылық несие Қазақстан Республикасының экономикасы
мен қаржылық ... ... ... ... түрiн әрi қарай дамыту үшiн саяси ... ... ... ... ... ... орындалуы
қажет. Несиелiк келiсiм-шарт жүргiзген кездегi екi ... ... болу ... айтқанда несие немесе несиелiк карточка беру кезiнде, банк
несие алушының несиенi ... ... ... ... қысқармайтынына,
азаимайтынына сенiмдi болу керек. Несие алушыда банктың қаржылық жағынан
тұрақтылығына сенiмi мықты болу керек.
Егерде екi ... ... өз ... ... жағдайда екiншi жақ
заңды түрде қаржылық жағдайын оперативтi және минималды шығын шығарып ... ... ... болу ... немесi тұрғын үйдi қарызға сатып алу елiмiздi банкiлерiмен
ұсынылған. Бiрақ, қазiргi кезде Қазақстанда ... ... ... ... ... жұмыстың мақсаты тұтынушылық несие нарығындағы даму жолдарын,
Қазақстан Республикасындағы несиелендiру тәжiрибесiнiң ... ... ... пайда болған маңызды мәселер мен сұрақтарды шешу
жолдарын iздестiру.
Дипломдық жұмыстың мақсатына сәйкес келесi сұрақтар ... ... ... ... ... дамуының
теориялық жағымен танысу,
-тұтынушылық несиелендiрудiң негiзгi даму жолдарын қарастыру,
-тұтынушылық несиелендiрудiң шет елдiк тәжiрибесiн қарастыру,
тұтынушылық ... ... және даму ... ... және
талдау,
-тұтынушылық несие берiлу кезiндегi туындайтын қиыншылықтар және оларды
шешу жолдары.
1 ТҰТЫНУШЫЛЫҚ НЕСИЕЛЕНДІРУДІҢ ЭКОНОМИКАЛЫҚ МӘНІ МЕН ... ... ... және ... жүйесінде алатын орны
Банктер қызметінің мәні оларды басқа ... ... ... ... ... Қазіргі кезде әмбебап банктер банк
қызметтерінің және ... ... ... аспектілерін түгелдей
қамтитын өнімдердің кең қатарын ұсынады. Осы ... ... ... ... алу және оны ... түрде сақтандырып қалу мақсатымен
қатаң түрде белгілі бір қызметтер түрлерін көрсетуге ... ... ... ... ақша нарығының қалыптасуына ықпал етеді,
ал заңды және жеке тұлғалардың мемлекетке уақытша бос ақша ... және оның ... мен ... ... ... қажеттіліктерін
қаңағаттандыруға пайдалану ақша нарығының экономикалық ... ... ... ... ... қызметтерге бұрынғыша салымдар тарту мен
қарыздар беру жатады. Банктер өз пайдаларының көп бөлігін осы ... ... ... ... ... осы екі қызмет төңірегіндегі
банктік өнімдердің көптеген нысандары жасалынып шығуы мүмкін.
Мемлекеттің несие жүйесінде коммерциялық ... ... орны өте ... ... капиталы нарығының әр түрлі саласында жан жақты іс әрекет
етеді, ... ... ... ... ресурстарының негізгі бөлігі
қалыптасады. Коммерциялық банктердің ... ...... және
халықты несиелендіру. Банктің несиелік операциялары өте табысты болғанымен,
банктік операциялардың ішіндегі ең тәуекелді болып келеді.
Өз клиенттеріне ... ... ... ... ... ... қабылдап және оларды қарыз ... ... ... рөлін атқарады. Банктің бұл қызметі несиелік қатынастардың барлық
қатысушыларына ... Бұл ... ... мүдде көзделеді: әркім өзінің
қажеттілігін қанағаттандырады.
Тікелей банктік несиелендіруде қарыз несие берушілер мен тікелей қарыз
алушыға ұсынылады. Несие беруші - ... ал ... ... ... қаржылық
ұйымдар немесе қаржылық емес агенттер болуы мүмкін.
Қаржылық ұйымдарға мақсатты қорлар, банктер, арнайы несиелік мекемелер
кіретін болса, ал ... емес ... ... ... мен ... кіреді. Бұл кезде несиелеу ... ... ... ... ... ... өндіріс шығындары, сыртқы
экономикалық ... ... ... немесе импорттауға арналған
тауарлар, азаматтардың жеке қызметтері үшін шикізаттар, материалдар, құрал-
жабдықтар және ... да ... ... ... Нарық жағдайында
банктің ресурстық потенциалын ... ... және оның ... ету ... ... ... ... халық шаруашылығының уақытша бос ... ... және ... ... ... ... үшін ... қаражаттар
жиынтығы.
Жалпы банктердегі қарыз капиталы келесі көздер ... ... ... ... ... депозиттік емес көздер;
- коммерциялық банктердің меншікті қаражаттары.
Тауар айырбасы сферасының несие үшін маңызы зор. Тауар ... ... ... құн ... несиенің қажеттілігі туралы түсінікті
тереңдетеді. Несиелік мәміледе қатынас субьектілері қарыз беруші мен ... ... ...... ... қарызды ұсынушы жағы. Ал қарыз
алушы - несиелік қатынастың, ... ... және ... ... қайтаруға
міндетті жағы болады.
Несие экономикалық категория ретінде формаларға ие. ... ... да бір ... тән ... қажетті байланыстардың жиынтығын
білдіреді. Несиенің келесідей формалары бар: коммерциялық, банктік, тұтыну,
ипотекалық, мемлекеттік, халықаралық және т.б.
Коммерциялық несие – бұл ... ... ... ... ... ... ... үшін төлемді кейінге қалдыруы.
Банктік несие – бұл банктердің, арнайы қаржы-несиелік ... ... ... ... ... беретін несиесі.
Тұтыну несиесі – бұл тұрғындарға тұтыну тауарларын сатып алу және
тұрмыстық қызметтерді төлеу үшін ... және ... ... ... ... – бұл ... ... жерді, тұрғын үй және
өндірістік ғимараттарды кепілдікке ала отырып ... ... ...... және ... тұлғаларға қатысты қарыз
алушы немесе кредиторретінде мемлекет және ... ... ... ... ... ... несие – валюталық және тауарлық ресурстарды қайтымдылық
және ... ... ... беру ... халықаралық экономикалық
қатынастар сферасындағы қарыз алушының қозғалыс формасы.
Несиенің түрлері келесідей жіктеледі:
- мерзімдері бойынша: қысқа мерзімді, орта мерзімді, ұзақ ... ... ... ... ... қорларға және айналым қорына
берілетін несие;
- несиелеу әдістері бойынша: қалдық бойынша несиелеу және айналым
бойынша ... ... ... ... ... тоқталатын болсақ, «функция»
түсінігі ғылымда және тәжірибеде кең түрде ... ... ... ... ... ... ... мағынаны білдіреді.
Несиелер келесідей функциялар атқарады:
- қайта тарату;
- нақты ақшаларды несиелік операциялармен ... ақша ... ... үнемдеу;
- тауар айналысын жеделдету.
Несиелендіру принциптері: қайтымдылық, мерзімділік, төлемділік,
несиенің мақсатты сипаты, несиенің ... ... ... ... дифференциалды сипаты.
Жалпы несиелендіру процесінде пайыздық мөлшерлеменің алалтын орны зор.
Қарыз пайызының мәнін оны ... ... ... ... ... ... болатын экономикалық қатынастар ретінде түсіну
керек. Бұл экономикалық қатынастардың субьектілері – қарыз пайызын тиісінше
алушы және ... ... ... және ... ... ... экономикалық категория ретінде екі функцияны орындайды:
тарату және ... ... ... ... Кредитор мен қарыз алушы
арасындағы өзара қатынаста ... ... ... ... ... ... ... тұрақты және өзгермелі, номиналды және ... ... ... ... ... ... ... қанағаттандыру көзi
болып табылады.
Тұтынушылық несие алу кезiнде қарыз алушы жеке тұлға, ал несие берушi-
несие мекемесi және ... ... жеке ... ... мен ... ... ... несие ақшалай және тауарлары форма ретiндеде
берiледi.
Нарықтық экономикалық мемлекеттерде тұтынушылық несие халыққа ... ... және ... формасы ретiнде экономикада ерекше ... ... ол ... ... ... ... ... несиенi беру сатысында ғана емесе әрi қарай қолдану сатысындада
атқарады.
Банктер клиенттерді несиелендірген кезде ... ... ... ... ... ... өндірісті өркендетуге деген ниеттерін
зерттейді.
Ауыл шаруашылық қарыз алушыларды несиелендірудің ... өте ... ... Бұл ... ... қажетті несиені қамтамасыз етуге
өтімділігі жоғары кепілдің болмауымен, сонымен бірге ... ... ... ... ... көрсететін экономикалық
дәлелді бизнес-жоспарларды дайындаудың төменділігімен тсіндіріледі.
Бiздiң мемлекетте 1987 жылға ... ... ... ... түрi ... ұзақ ... ... тауар сатып алу несиесi және
тұрғын үй салу саласында жеке тұлғалық және ... ... ... ... болу ... басталуымен
өндiрiс тоқтап, тауар айналымы азайып, жеке ... ... ... ... ... төлем уақытын ұзарту арқылы
сатып алу формасында тұрғындарды ... өз ... ... үй салу ... ... және басқа да тұтынушылық несиелердi
ұсынады 1987 жылы өз қарамағына СССР-дың ... ... 1991 ... жинақтау банкiсi алды.
Банктің атқаратын рөлі бөлшектенген және ... ... ... мен шоғырландыру және де осы құралдармен қауіпсіз
түрде және нәтижелі әрекет ... ... ... ... және орта ... ... үшін
арналған қаржы ресурстары, бұл қаражаттарды қажет етіп ... ... ... ... керек мөлшерде қамтамасыз етіп және де ... ... және ... ету үшін басты ссуданың түскен пайдасы
мен оның пайыздарының ... жабу ... ... Орта және ... ... ... ... мен жоспарлау кепілдемесі қатаң талаптағы
ұзақ мерзімді ... ... ... ... ... ... ... Жинақтау банкiсiмен
заңды тұлғаларды несиелендiру принципi бойынша атқарады қайтарымдылық,
жеделдiк, тиiмдiлiк, төлемдiлiк принциптерiн ... ... ... ... ... бiрi несие алушының ... ... ... БТА ... ... қарыз түрлерiн бередi.
-ағымдық мақсаттар үшiн;
-күрделi шығындарға жұмсалатын несие;
-тұрғын үй ... ... ... ... ... ... және ... берiлетiн қарыз.
Күрделi шығындарға жұмсалатын несие өздерiнiң жеке меншiк кiрiстер ... және ... ... банк ... ... Бұл несие әр-
түрлi тұтынушылық мақсаттарда үй ... ... ... ... алу, ... ұйымдастыруға жұмсалады. Несие азаматтарға 18-
ден 70 жылға дейiн, несие алушы 75 жасқа толғанша қайтарылу ... ... ... ... ... ... ... алады.
-ҚР тұрақты табысы бар азаматтарының кепiлдiктерi;
-ҚР ... ... ... ... ... бар ... ... кепiлдiкке берiлген құнды қағаздар.
Әр кезеңде пайдаланатын несиелеу механизмінің элементтері несиелік
операциялардың сапалы сипатын бере ... ... ... ... білдіреді. Несиелеу процесі мынандай кезеңдерді қамтиды:
– несиеге деген өтінішті қарау;
– несиелік қабілеттілігін ... ... ... ... ... ... несиелік мәміленің орындалуына бақылау жасау.
Бірінші кезеңде банкке келіп түскен несиеге деген өтінішті қарау. Кез
келген несиелік операциялар ... ... ... ... қарыз алушы
мен сұралатын несие туралы негізгі мәліметтер: мақсаты, ... ... ... ... ... ету мүлкі көрсетіледі.
Тапсырылған құжаттарды оқып үйрену барысында банк қарыз ... ... ... ... ... ... қабылдау үшін аса маңызы бар.
Бағалау техникалық-экономикалық есеп негізінде жасалады.
Екінші кезең қарыз алушының несиелік қабілетін талдау ... ... ... ...... ... ... ссудасы бойынша қарызды
уақытылы және толық көлемде қайтару қабілетін бағалаумен ... ... ... ... ... ... әсерінен болуы мүмкін,
сондықтан да, банк клиентке ... ... ... ... ... ... қабілетін талдайды. Бұл көрсеткіш банктің өтімділігіне ықпал
етеді.
Кәсіпорынның қаржы-экономикалық ... ... үшін ... ... ... Министрлігі бекіткен келесідей жылдық бухгалтерлік есеп
формалары ... ... ... ... ( №1 ...... нәтижелері
және оларды пайдалану туралы” (№2 форма); Кәсіпорын балансына қосымша бет
(№3 ... ... ... ... ... есеп формасы
“Кәсіпорынның (ұйымның) қаржылық қызметінің негізгі көрсеткіштері туралы
есебі” (№1-Ф-мерзімді- тоқсандық ... ... ... келісім-шарт жасасу. Қазіргі несиелеудің басты
ерекшелігі ... банк ... ... ... қабілетін тексеріп
болғаннан кейін, несиелік шарт жасасу үшін несиелеу субъектісімен қатынасқа
түседі. Несиелеуге байланысты ... ... банк пен ... ... ... ... ... екі жақтың ... ... ... анықтайды. Онда: несиелеу мақсаты және объектісі,
несиенің мөлшері, ... бері ... және ... ... ... ету формасы; несие үшін төленетін сыйақы мөлшерлемесі; ... және ... ... ... ... үшін қарыз алушының
беретін құжаттарының тізімі; олардың берілуі мерзімдері, сондай-ақ ... ... ... ... ... ... несие беру кезеңі. Бұл кезең ссудалық шот формасын
ссуданы беруді ... ... ... құжаттар толтырылуы мүмкін),
ссуданың беру тәсілін анықтайтын ... ... және ... ... ... ... қайтару және оған сыйақы төлеуіне бақылау жасау ... ... ... ... ... бойынша қарызды қайтару
тәсілі ссудалық шоттар формасында банк қаражаттарының пайдалану ұзақтығына
және ... ... ... ... рөліне байланысты.
Халыққа тұтынушылық несие берумен басқада коммерциялық ... ... бұл ... ... ... ресурстарын
қалыптастыру үшiн тұтынушылардың салымдарын ... ... ... несиенi құнды қағаздарды кепiлдiк қойып және ТМЗ, жылжымалы ... ... ... қоюға болады.
Қазақстан Республикасының «Қазақстанның ... ... ... несиенiң екiншi түрi капиталдық шығындарға жұмсалатын несие
ұзақ мерзiмдi несиенiң ... ... ... қалай жұмсалғаны жайлы
отчет, құжат талап етедi.
Азаматтарға құрыс ... ... және ... ... ... ... мақсатымен банктерге 3 баспаналы несие беруге рұқсат етiлген;
-үй құрылысына ... жер ... ... жер ... ... ... ... ұзақ
мерзiмдi несие;
-пәтер сатып алуға арналған ұзақ мерзiмдi несие.
Халық ... ұзақ ... ... ... ... үйлер құрылысына
және бау-бақша учаскесiн салуға арналған несие 5 жыл ... ... ... жер ... ... ... жұмсалыну қажет.
Бұнымен қатар бұл уақыт банкiден қарыз алған күннен бастап 2 жылдан ... ... ... ... ... банкiге өзiнiң несиенi қалайша
қолданылғаны жайлы отчет беруi керек. ... ... ... ... болса, банк басқармасы қарызгердiң арызын қарастырып ... ... тағы 1 ... ... ... отчетты уақытында көрсетпеген
болса банк берiлген қарызды уақыттан бұрын көтермелi пайызбен ... ... ... банк ... ... түрде квартал сайын
төленедi.
Қарызгер төлем саласын үлкен мөлшерде құйып ... ... ... ... ... банк ... ... кварталдың бiрiншi айының
15-не дейiн, уақыты өткен несие шотына уақытымен түспеген сананы аударады.
Несиенi қолданғаны үшiн пайыздар ... рет ... ... ... ... 1 ... ... пайыздар, несиенiң 1-шi
төлемiмен қоса төленедi, ал келесi қарсаңда ... ... ... ... қоса төленедi.
Қазiргi уақытта жеке азаматтарға бақшалы ... салу ... ... ... ... заң тұлғасының атына ортақ сомаға
несие ала ... ... ... және ... құжаттарсыз бау-бақшалық
серiктестiктiң анықтамасы ғана ... ... ұжым ... ... өз мойына алады, демек қарыз және ол бойынша талант ететiн
пайыздың төлеуiне ұжым кепiлдiк бередi. Осылайша банк ... ... ... ... ... ... жеке отчеты талап етiлмейдi, өйткенi заң
тұлғасы ұжым банкiге қаражаттың ... ... ... ... ... ... ... уақытқа ауыл аймағында сатып алынған үй, баланың өлшемi
құны бойынша. Несиенi сөндiру мерзiмi ... ... ... ... ... меншiкке алынған тұрғын үйлердi салу және ремонттау 75% көлемде
сметалық ... ... үйдi ... ... 5 жыл уақытқа дейiн. Бұл несие
бойынша үй құрылысына алғашқы несие көлемi ... ... 30% ... ... ... және ... жұмыстарына несие ортақ сомадан ... ... ... 5 жыл уақытқа дейiн несие, алғашқы
жарна көлемi 75% дейiн берiледi. Бұл несиенi сөндiру уақыты несиенi ... ... ... ... сатып алу үшiн несие 3 жыл уақытқа дейiн берiледi;
-ауыл шаруашылығына несие төлемi уақыты 3 ... 15 ... ... несие. Ақырғы жылдары Қазақстанның коммерциялық банкiлерi
клиенттерiнен ... ... үй, ... жер ... ... қойып несие бере ... ... ... ... Қазақстан
Республикасының «кепiлдiк» жайлы заңының қабылдануы болды.
Бiрқатар қазiргi уақытта Қазақстанның жоғары дәрежелi жылжымайтын мүлiк
нарықтық құру мәселесi туындап тұр.
Бұл ... ... ... ... ... ... ... ортақ компьютерлiк тiркеу қызметiнiң жоқ болуы.
Үшiншiден ... ... ... жылжымайтын мүлiк нарқын
субъектiлерiне жеңiлдiк беру ... ... ... осы ... ... жаңа ... дайындау ендi ғана бас алды.
Әр-түрлi коммерциялық банкiлерде клиенттерiне жылжымайтын ... ... ... беру ретiмен жағдайы, әр-түрлi бiрақ ортақ
кескiндерде бар.
Жылжымайтын мүлiк кепiлдiгi ... ... ... және ... ... ... ... кесiледi.
Ипотека келiсiм-шарта келесiдей рәсiмделедi. Рәсiмдеу қызметтi сату
және ... алу ... ... мен ... ... жылжымайтын мүлкi
орталығында тiркеумен айналысады.
Алғашқы жарна сатушымен есеп айырысатын күнi ... ... ... ақшаны сатушыға банк рәсiмдеушiсiнiң көзiнше қолма-қол тапсырады,
сөйтiп ... ... қол ... ... ... алғашқы сананы алдын-ала тапсырып қойған болса,
онда мұны ... ... ... ... тиiс. Тәртiп бойынша, бұл ... ... ... ... және онда ... куәландырған қолы
болуы тиiс, нотариус арқылы келiсiп ... ... ... ретiнде келiседi.
Осылайша тұрғын үй ипотекасы құрылысқа, реконструкцияға немесе тұрғын
үй ... ... ... ... жiберiледi. Егерде азамат және оның
жан-ұясы басқа үнде тұрып жатса.
Пәтер үй iшiндегi жеке бөлмелер ... ... ... ... тек қана ... ... жеке меншiк пәтерi үйi ғана жатады. ... ... ... ... тек қана ... ... бар ... арқылы өткiзiлетiн басқа құнды қағаз, облигация, ... ... ... ... ... ... «Қазақстанның Халық
банкi»бұл несие түрiн құнды қағаз бағасының 50% -на дейiнгi көлемде 6 ай
мерзiмiне ... бере ... ... банкiге несие саласынан белгiлi пайыз
төлендi.
Егерде қарызгерде уақытша қаржылық ... ... ... ... ... ... төлену уақытын тағы созып бередi.
Кепiлдiкке алынған құнды ... ... ... ... Олар ... ... ... толығымен құйған соң ғана қайтарылады.
Егерде қарызгер несие бойынша қарызын уақытында қайтармаса банк құнды
қағаздарды өз қарауынша ұстады.
Жеке клиенттердi ... ... ... ... ... ... – шарт ... мен жағдайына макроэкономикалық валюталық
және қор нарығындағы өзгерiстер, ссуддалық капитал нарығының ... ... ... ссудданы қаматамасыз ету сапасы,
микроэкономикалық факторлар әсер етедi.
1.2 Тұтынушылық ... ... ... деп ... мемлекетте тұрғындарға берiлетiн қарызды
айтады.
Қазақстанда тұтынушылық қарызға тұрғындарға ұзақ мерзiм ... ... ... ипотекалық қарыз т.б. жатады.
Тұтынушылық қарызды бiрнеше белгiлерi; ... ... ... ... ... несиенi өтеу түрi, көлемi бойынша классификацияланады.
Несиелеу объектiсi бойынша Қазақстанда тұтынушылық қарыз ... ... ... ... ...... ... беру;
-құнды қағаз кепiлдiгiне;
-тұрғын үй құрылысына немесе сатып алуына;
-тұрғын үй ремонтына.
Ауыл аймақ тұрғындарына ауыл-шаруашылық құрылысына және Жеке ... ... ... ... ... кооперативтерге, серiктестiктерге бақшаны жаңартуға ұзақ
мерзiмдi несиелер берiледi.
Банкiлер автокөлiк алуға ұзақ мерзiмдi ... ... ... шарт ... ... тұтынушылық қарық;
-сауда –саттық мекемелермен тұрғындарға берiлетiн қарыз;
банктiк емес несиелiк мекемелермен ... ... ... ... ... ... пенсиялық қор;
-жеке тұлғаларға берiлетiн, меншiк немесе жеке тұтынушылық қарыз;
-қарызгерлерге ... ... ... мен берiлетiн тұтынушылық
қарыз;
Төлем уақыты бойынша несиелер;
-ұзақ мерзiмдi 1 күннен 1 жылға ... ... 1 ... 3-5 ... дейiн;
-ұзақ мерзiмдi 5 жылдан астам.
Мүлікті кепілге қойып ссуда алу нарықтық экономикасы ... ... ... отыр. Тұтынушылық несиеге шарттарын беру көптеген
факторларға байланысты, бірақта ... ... ... – бұл ... ... ... ... тұтынушылық несие шарттары мен ... ... ... ... ... ... яғни тұтынушылық
несиенің қаржылық обьектісіне назар аударайық.
Тұтынушылық несиені ... ... ... қажет:
-қарызды жабу схемасын жасау;
-қарызгер үшін ссуда бағасын және тұтынушы үшін ... ... ... ... ... ... мүмкіндігін беретін қосымша
шараларды табу.
Осы мәселелерді шешу тұтынушылық несие түрін таңдауға және оны берудің
нақты шарттарына байланысты.
Қазiргi уақытта ... ... ... ... ... ... алады.
Банкiлер қарыз бере тұра оларды қысқа мерзiмдi 1 жылға дейiн және ұзақ
мерзiмдi 1 жылдан астам деп бөледi. Қысқа ... ... ... ... ... ... етiлетiн жиынтықтың белгiлi уақыты жоқ, ... ... ... оның ... талап етуiмүмкiн. Талап етiлетiн
жиынтықты берер бұрын қарызгердiң төлем қабiлеттiлiгi активтерiн ... ... ... ... бiр ... ... өтелетiн және
тең үлеспен төленетiн несие. Тең үлеспен төленбейтiн несиелер бiр уақыт
мерзiмiнде ... мен ... ... ... ... ... несиеге жататын;
-әр-ай немесе квартал сайын тең үлеспен төленетiн несие;
-төленетiн сома кейбiр факторлармен бойынша ... ... өсiп ... ... ... ... төлелi уақыты жақындаған сайын, несиелiк
келiсiм шарттың бiту қарсаңында.
Несиенi алу әдiсi ... ... ... беру ... ... төлемiнен ұстап қалу;
-жұмсау уақыты кезiндегi бiрдей жарнамен несие пайызын төлеу квартал
сайын, жарты ... бiр ... ... ... график бойынша.
Несиелеу әдістері несиені беру және қайтаруға арналған ссудалық
шоттар формаларын анықтауға ... ... ... ... қозғалысы
(оның берілуі және қайтарылуы) банктің клиентке ашқан ... ... шот – ... ... ... несиесіне байланысты қарызы
көрсетілетін, яғни ссуданың берілуі мен қайтарылуы көрсетілетін шотты
білдіреді.
Барлық ... ... ... ... ... ... ... беру
олардың дебеті бойынша, ал қайтарылуы кредит бойынша, клиенттің ... ... сол ... яғни ... ... ... ... алушыларды несиелеуге байланысты операцияларды жүзеге асыру
үшін екінші деңгейдегі банктер ... ... ... ашады: жай және
арнайы.
Арнайы ссудалық шоттар, ереже бойынша, шаруашылық ұйымының төлем
айналымының үлкен бөлігін ... ... ... ... ... және
несиеге деген үнемі қажеттілікте болатын қарыз ... ... ... ... ... ... бойынша тауарлар қорлары ... ... және ... ... ... ... ... сату-жабдықтау
ұйымдары несиеленеді.
Несие беру үшін арнайы ссудалық шоттардың ... ... ... ... ... түсімдерді банктік ссуданың уақтылы өтелуіне
бағыттауға және ... ... ... қаражаттарының ұдайы өндіріс
процесінде толық қатынасуын қамтамасыз етуге мүмкіндік жасайды.
Сөйтіп, арнайы ... шот ... ... берілуі мен қайтарылуы
үздіксіз жүріп отырады. Есеп ... шоты бұл ... ... шот ... ... ол ... ең ... пайданы үлестіру және жалақы төлеуге
байланысты шектелуі операциялар шеңбері жасалады.
Бұл үшін ... ... есеп ... ... ... ... ... жоспарланған үлесі және пайда үздіксіз аударылып
отырылады.
Кәсіпорынға тек бір ғана ... ... шот ... ... Бірақ та
банк кәсіпорындағы жекеленген қандай да бір тауарлар, шаралары үстіне
несиелеу қажет деп ... онда оған жай ... ... ... мүмкіндік
береді.
Жай ссудалық шоттар бір рет ссудалар беру үшін ғана ... ... ... ... ... қарыздық өтелуі қарыз
алушының келісілген мерзімде мерзімді міндеттеме – тапсырмалар негізінде
жүзеге асырылады.
Аннуитенттi төлем деген ... бар. ... ... тең төлемдер
ағыны дегендi бiлдiредi. Қарызгер үшiн несиенi аннуитеттi сұлба ... өте ... ... ... несиенi ай сайын тең үлеспен қайтарып
отырады. Бұл ... ... ... ... жоспарлауға мүмкiндiк бередi.
Аннуитеттi төлем ... ... ... өтеу мен банк ... кiредi.
Бұл өтеменiң белгiленген мөлшерi, бiрақ уақыт өте оның iшкi құрылымы толық
өзгередi. Яғни, негiзгi қарызды өтеу ... ... ... ... өтеу ... ... ... қарызгердің алғашқы бес және он жылдағы ... ... ... ... ... кезеңдегі төлемдер тұрақты
болады. Қорытындысында бұл өтеу схемасы алғашқы жылдарда ағымдағы шығындар
пайызы толығымен өтеу үшін ... ... да аз ... ... жағдайға
әкеледі. Сондықтан қарыздың негізгі мөлшері қандай да бір ... ал ... ... ... ... ... ... соңғы
жарнада жүргізіледі.
Тұтынушылық несиелеу схемасын неғұрлым ... ... ... ... мен ... ссудалар түрлері ғана кірмейді.
Басты мәні ... ... ... ... ... Тұтынушылық несиенi ұйымдастырудың шет ... ... ... ... деп ... халыққа ұзақ
мерзiмдi тауар сатып алуға берiлетiн ... Бұл ... ... ... алынған. Ең алдымен бұл жерлерде несиелердiң алуан түрлiлiгi
көзге түседi;
-банктiк тұтынушылық несие;
-сауда саттық мекемелерiнiң қарызы;
банктiк емес ... ... ... несиесi ламбард,
несиелiк кооперативтер, зейнетақылық қор, құрылыс ұжымдары т.б.;
-жеке және меншiк тұтынушылық қарыз.
Дәл осындай жағдайда Шығыс Европа ... ... ... ... несие институттарын мысалы Германия коммерциялық банктерден әдемi
сақтандыру институттарына дейiн жеке тұлғалы ... ... ... ... ... ... экономикада
маңызды роль атқарады.
Сондықтанда ол мемлекет тарапынан реттеуге ұшырайды.
Несие беру кезеңiнде және несиенi жұмсау кезеңiнде де ... ... ... ... ... макроэкономикалық
деңгейіндегі монетарлық және проценттік ставканың уақытша ... ... ... ... түсіндіріледі. АҚШ-та тұрақты төмен
инфляция және төмен проценттік ставкадан проблема айтарлықтай білінбейді.
Әр елде тұтынушыларға ... ... жеке ... ... бар, ... елде ең ... ... несие алушыларға қажеттi көлемде жеткiлiктi
болуы қарастырылады.
Көбiнесе шетел банкiлерi тұтынушылық несие алуға арыздарға ... ... олар аз ... ... ... көлемде несиелiк арыздарды,
операциялық шығындарды ... ... ... ... ... пайыз ставкасын, уақыт және несие
өтеу графигiн орнату алады. Тұтынушылық несиенiң көп ... ұзақ ... бұл ... ... апта немесе айға берiледi. Ұзақ мерзiмдi
тұтынушылық ... 2-ден 5 ... көп ... ... ... ... ... болмаса.
Шет елдiк банкiлер тұтынушылық несие бойынша ставканы есептеу әдiстерiн
бiледi. ... ... ... ... ... ... жай пайыз әдiсi,
дисконттық ставка әдiсi және бөлу ... ... ... ... ... ... ... қолданылады;
-банктiң бөлек қарыз шотынан кредиттiк карталар бойынша алынатын қарыз;
-баланың оқуына алынатын қарау;
-студенттерге берiлетiн қарыз.
Несиелеу процесi бiрнеше этаптан тұрады. Басында банк ... ... ... шарт ... оның ... қабiлеттiлiгiн тексерiп, келiсiм
шартқа отыра алатындығын байқаиды.
Клиенттiң несиеге қабiлеттi дегенiмiз экономикалық көз қарас бойынша
алған банк несиенi ... ... ... оның кiрiс мен мүлiгi,
активтердi иеленуi, несиенi өтеуге қажеттi ... таба алу ... ... банк ... ... ... беру мүмкiндiгi туралы
қорытынды жасайды. Банк мекемелерi табыстылығы төмен, қаржылық жағдайы
тұрақсыз ... ... ... ... ... кезiнде ерекше сақтық
көрсетулерi керек.
Клиенттiң несиеге қабiлеттiлiгiн талдаудан өткiзгеннен кейiн банк ... ... ... ... ... ... тауар сатып алуға немесе төлем ақы ретiнде қолдануға;
-тұтынушылық қарыз ретiнде;
-жеке меншiк несие планы орнатуда;
-тең үлеспен ... ... ... ... ақшалай тұтынушылық қарыз;
-сақтандыру поиесiне алынғанқарыз;
-жеке тұлғаға жедел жәрдемге алынған қарыз;
Несие клиенттiң толығымен несие қабiлеттiлiгiн талдаудан өткiзген соң
500 фунт ... ... ... ... ... өтей алу мүмкiндiгiн банк өзi шешедi. Кейбiр
жағдайларда ... өз ... ... ... ... көп
жеңiлдiктер жасайды. Несиенi жұмсау уақыты 5 жылға дейiн берiледi. ... ... ... ... ... күнделiктi есептеумен шығарылып
отырады, жылдық пайыздық ставкада және клиент жайлы ... ... ... ... кепiл берушiнiң қарызды өтей алмау жағдайында, қарызды банк
өзi жабуға тура келедi. Сондықтан банк сенiмсiздiк жағдайында несиенi ... ... ... қоры ... ... банкi коммерциялық банкiлерге банкiнiң иесиелiк портфелiн
қарыздың төлемдiлiгiн және төлеу уақыты өтiп ... ... ... ... ... ұсынды.
Сондықтан банкiнiң несиелiк портфелiн несиенiң сенiмсiздiк жағдайына
байланысты несиелендi сапасы бойынша топтарға бөлiп тастайды.
Несиелiк операциялар бойынша ... ... ... қайта толтырудың
көлемi бойынша әр-түрлi несие группасына жасалады.
Осылайша банк сенiмсiз ... ... ... ... өзiне түскен
түсiмнен сақтандыру қорына көбiрек бөлiп сақтандыру резервын ұлғайта түсу
керек.
Барлық активтер ... ... ... ... ... ... инструкциясының №1 2001 жылдың 1 қазан, сәйкес 5 ... ... ... ... тәуекел коэффициенті қойылған, мұнда
банктің салым қаражаттары қандай ... ... ... ... ... Бірінші топ – тәуекелсіз 0;
ә) Екінші топ – аз ... ... ... топ – орта тәуекелді 20;
в) Төртінші топ – жоғары тәуекелді активтер 70;
г) Бесінші топ - өте жоғары тәуекелді ... ... ... тәуекелден бос активтер кіреді. Олар корреспонденттік
шоттағы және Ресей Федерациясының бағалы қағаздарының ... ... ... ... ... минималды коэффициенті бар тәуекелдер – 10 %
жатқызылады. Бұл Ресей ... ... ... ... ... ... түсіріп кепілге алатын ссудалар.
Банктердің активтік операциялары ең жоғары ... деп ... ... (100%) ... ... банктің клиенттеріне қысқа және
ұзақ мерзімді ссудалары, шаруашылық бойынша дебиторлық операциялар және
капиталды салымдары ... ... ... ... ерекшеленеуі келесілер арқылы
байқалады. Жоғарғы өтімді активтер, яғни ... ... ... ... тез ... ... болып табылады. Кассалық қолма қол ақшалары
бірінші кезекте резервке жатады, ... ... ... ... активтер қатарына кіреді. Қысқа ... ... ... ... болатын қысқа мерзімді ссудалар мен ... ... ... және ауыр ... ... ... ... нарықта
дамымайтын ұзақ мерзімді ссудалар мен ... ... ... өтімді немесе
өтімділігі ... ... ... ... ... ... ... активтік операцияларының құрылымы ... ... ... ... ... ағымдарды жоспарлау және басқару ... ... және ... ... ... ағымдарды жоспарлауды жүзеге
асырады, аймақтың және шағын ... даму ... ... ... және орналастыру бойынша шектеулерді анықтайды. Бұл кезде
қор нарықтарына шығу мүмкіндіктері, ... ... ... ... жүзеге асыру мүмкіндіктеріндегі ... ... алу ... ... ... ... және оларды орындау жүйесі
қалған барлық жүйелерді ... ... ... ... минималды
шығындармен ресурстық қамтамасыз етуді ұйымдастыруды логистикалық бақылау
функциясын атқарады.
Қазiргi кезде шет елдiк коммерциялық ... ... ... ... шығындарды жабу үшiн берiлген несиелер сомасы бойынша 2-3 көлемiнде
несиелiк карталар бойынша резервтер ... ... ... ... жағдайдың тұрақсыздығына байланысты бұл резерв ерекше үлкен көлем де
болу керек.
Қазiргi Ресей жеке ... ... ... ... әлiде жетiлдiре түсудi талап ... ... ... түсiп және несие беру талаптарын қарастыра түсу керек.
2 «БТА ... АҚ ... ... ... ... ТАЛДАУ
2.1 «БТА Банк» АҚ техникалық –экономикалық сипаттамасы
«БТА Банкі» акционерлік қоғамының қалыптасу тарихы 1925 жылғы қазанның
15-інен басталады. Ол кездегі Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... Өндірістік банк (Өндірісбанк)
бөлімшесі ашылды. ... өте келе ... ... ... әртүрлі
қайта ұйымдастырулар болды.
1932 жылдың 7 маусымында Республикалық Халық комиссарлары Кеңесінің
«Қазақстан аумағында арнайы ұзақ мерзімді ... ... ... ... ... ... қаласында Өнеркәсіпбанкінің базасында КСРО
электр шаруашылығын және құрылысты қаржыландыру мақсатында банктің Қазақ
өлкелік конторасы ... ... 11 ... ... ... ... ... конторасы КСРО Өндірісбанкінің Қазақ республикалық конторасы
болып қайта құрылды.
Кейіннен КСРО ... ... ... ... ... 1987 ... 17 шілдесінде СОКП ОК мен КСРО Министрлер Кеңесінің
«Еліміздегі банктер жүйесін жетілдіру және ... ... ... жасайтын ықпалын күшейту туралы» №821 бірлескен
Қаулысына сәйкес, үш ... ... ... ... ... ... ... сауда банкі) негізінде 6 банк ... ... ... КСРО ... ... КСРО Сыртқы экономика
банкі, КСРО Агроөнеркәсіп банкі, КСРО Тұрғын құрылыс банкі, КСРО ... ... 4 ... КСРО ... ... ... ... № 126 Қаулысы бойынша Қазақ республикалық КСРО Өнеркәсіп-
құрылыс банкі - «Тұранбанк» ... ... ... ... ... болып өзгертілді.
1991 жылдың 24 шілдесінде ҚазКСР Министрлер Кабинетінің 1991 жылғы 24
шілдедегі №444 Қаулысына сәйкес ... ... ... ... болып
құрылды. Акционерлер жиналысында «Тұранбанк» ҚАБ-нің ... ... ... Ораз ... ... ... ҚАБ ... 66 филиалдан құралды.
1990 жылдың 23 қаңтарында Қазақ КСР Министрлер Кеңесі мен КСРО Сыртқы
экономикалық ... ... ... 1989 ... 11 ... ... КСРО Сыртқы экономикалық ... ... ... ... КСРО ... ... ... Қазақ республикалық банкі
ашылды.
1992 жылдың 14 ақпанында құрылтайшылар жиналысының №3 ... ... ... ... 1992 жылы 28 ... ...
710 Қаулысы бойынша Қазақстан Республикасының Сыртқы экономикалық ... «ALEM BANK ... ... ... ... ... банкі деп атауын өзгертті.
Басқарма Төрағасы болып Ырысов Берлин Кенжетайұлы тағайындалды. "Alem
Bank Kazakhstan" Акционерлік банкі бірнеше ... ... ... бойынша шетел несиелерін тартуда Қазақстан Республикасы
Үкіметінің агенті болды. "Alem Bank Kazakhstan" ... ... ... ... ... ... 15 қаңтарында Қазақстан Республикасы ... ... ... банкін және «ӘлемБанкҚазақстан» акционерлік
банкін қайта ұйымдастыру туралы 15.01.97 №73 қаулысына ... ... ... ... ... ... Қаулының негізінде Қазақстан Республикасының Қаржы министрлігіне
«ТұранӘлем Банкінің» акциясын қолдануға және ... ... ... ... ... және банк ... мүшелерін қалыптастыруға
мүмкіндік берілді. Акционерлердің жалпы отырысында «ТұранӘлем ... ... ... ... ... Тәтішев Ержан Нұрілдәйімұлы тағайындалды.
1998 жылдың 1 қазанында «ТұранӘлем Банкі» Жабық Акционерлік ... ... Ашық ... ... болып өзгертілді.
2003 жылдың 26 қыркүйегінде «ТұранӘлем Банкі» ААҚ қайта тіркелуіне
байланысты «ТұранӘлем Банкі» ... ... ... ... ... 24 ... ... Банкі» АҚ ребрендинг жүргізуге
байланысты Қазақстан Республикасы ... ... ... ... ... ... өтіп, № 3903-1900-АҚ куәлігін алды және «БТА
Банкі» АҚ деп аталатын болды. 2007 жылдың қараша ... банк ... ... ... ... ... ... банк конгломератын құруға
бағытталған жаңа стратегияның қабылдануы болды.
Ребрендинг жүргізуге байланысты «ТұранӘлем ... АҚ ... ... ... Тіркеу қызметі комитетінде қайта
тіркеуден өтіп, № 3903-1900-АҚ тиісті куәлігін алды және ... ... ... ... ... таңда «БТА Банкі» АҚ нарықтың барлық сегментіне қатысатын
қаржы тобын құрайды. БТА — Қазақстандағы жүйе ... ... ТМД ... ... ... ... БТА ... (01.01.2008 жай-күйі бойынша)
3060 млрд., меншікті жиынтық капиталы 456 ... ... ... ... ... ... ... және орта бизнеске несие беру мен
ипотекалық несиелендіру салаларындағы көшбасшылық ұстанымын нығайтты.
Банктің ТМД аумағындағы жетекші ... ... ... ... ... халықаралық брендке ауысу туралы жаңа стратегиясының
қабылдануы ребрендингтің басты алғышарты болды. Банк өз ... ... және ... ... ... ... ... және қарқынмен дамытуды көздейді.
ТӘБ-те бүгінде:
- шамамен 750000 клиент;
- Қазақстан бойынша 22 филиал мен 290 бөлімше;
- Украинадағы, Ресейдегі, БАӘ мен ... ... ... ... 9 ... ... ... банктер (төрт аймақта),
Украинада, Беларусьте, Қырғызстанда, Арменияда, Грузияда.
Ребрендинг жүргізуге байланысты «ТұранӘлем Банкі» АҚ № ... ... ... ... ... ... министрлігінің Тіркеу
қызметі комитетінде қайта тіркеуден ... ... ... АҚ ... «БТА ... АҚ ... ... 2007 жылғы қараша айында басталған ребрендинг табысты халықаралық
банк конгломератын құруды қарастыратын БТА Даму ... ... ... ... ... табылады. Осылайша банк конгломератына
кіретін банктер мен компаниялар БТА бірыңғай брендіне ғана ... ... және ... ... ... ... ... да
біріктірілетін болады. Жаңа брендті қолдану жөніндегі лицензия келісіміне
қол ... орай ... ... БТА банк ... ... мен ТМД ... ... банктерде жұмыстар басталып кетті.
Жыл бойы банкоматтарды, Cash in электронды терминалдарын, валюта
айырбастау ... ... ... ... Сонымен қатар
қазіргі уақытта БТА Банктің корпоративтік ... жаңа ... ... ... Оның жаңа нұсқасы жаңа дизайнымен ғана емес, ... ... ... ... мүмкіндік беретін мәліметтерді басқару
жүйесімен де ерекшеленеді.
Бұрынғы «ТұранӘлем» атауы зор ... ие ... ... ... ... нарығында өз қызметінің барлық бағыттарын дамытуда орасан
табыстарға қол жеткізді. Бүгінде ... ... ... ... бағыт:
көпжылдық тәжірибені жоғалтпай, қарқынды дамуды жалғастыру. БТА Банк жаңа
бейнесімен ТМД-дағы жетекші қаржы институтына ... және ... ... ... ... АҚ ТМД ... банк ... құруда көшбасшы және ірі
банктердің бірі. Алдын ала ... ... ... ... БТА
шоғырландырылған активтері 2007 жылы 56%-ға өсті.
БТА топтастырылған таза ... ... ... ... 69,6 ... құрады, бұл 2006 жылы түскен пайдадан шамамен 2 есеге артық.
ТМД елдерінде және алыс шет ... өз ... ... БТА Банк ... ... ... одан әрі ... Украинада, Ресейдің 4
аймағында, Беларусьте, Грузияда, Арменияда, ... мен ... ... ... ... ... желісінің болуы осыны дәлелдейді. БТА
өкілдіктері Ресейде, Украинада, ... мен БАӘ -де ... ... ... ... ... қаржы басылымының таңдауы бойынша 2007 жылы
«ТМД-дағы жылдың үздік банкі» атанды, ... ... ... ... ... ... Азиядағы үздік банк» атанды.
Беделді The Banker іскерлік журналы БТА банкін осы жылғы әлемнің ... ... ... ... және «Жыл топжарғандары» номинациясы
бойынша 3-орынға лайықты деп ... ... ... (ЕВА, Оксфорд, Ұлыбритания) БТА-ға
еуразия аймағының банк секторындағы «Еуропаның үздік ... ... of ... ... ... ... және алыс шет ... өз өнімдерін ұсынатын ТұранӘлем
банкі ТМД елдеріндегі қызмет аясын одан әрі ... ... ... ... Беларуське, Грузияға, Арменияға, Қырғызстан мен Түркияға
тарайтын ... ... ... ... ... дәлелдейді. ТӘБ
өкілдіктері Ресейде, Украинада, Қытай мен БАӘ -де ... ... жылы ... ... АҚ (ТӘБ) өз қызметіндегі барлық бағыттарды
дамытуда табысқа қол ... және ... ... ... және ... ... нарығындағы өз позициясын әрі қарай нығайта
түсті.
ТМД кеңістігіндегі ірі жеке ... ... ... ... ... ... отырып, ТӘБ өнімдер желісін арттырып және
клиенттерге ... ... озық ... ... ... ... ... сондай-ақ халықаралық рыноктардағы
жағдаяттардың нашарлауына қарамастан, ТӘБ 2007 ... ... ... ... ... ... көрсетті.
Активтер жыл соңында 648 млрд. теңгені құраған ... 30%-ға ... ... ... ... ... 62%), ... мекемелерінің қаржылары (өсімі 41%), сонымен жыл соңында
3,8 млрд. долларды құраған меншікті капиталының артуы есебінен өсті.
Қазақстанның банк ... ... ... үлесі есепті
мерзімде 25,5%-ды, (22,8% ... ... ... үлес - ... ... ... депозиті - 24,9%, жеке тұлғалар - 19,5%).
Өткен жылы ТӘБ еліміздегі ... ... ... өз ... ... ... ... Банктің несие қоржыны есепті мерзімде
88%-ға өсіп, 2388 млрд. теңгені құрады. Ортақ несие қоржынындағы ... ... ... (2006 ж. соңындағы 23,7% -ға қарсы)
2007 жылы банктің пайда көрсеткіші өсімнің тұрақты болғанын көрсетті.
Таза пайыздық маржа көлемі жыл ... ... ... ж. – 4,2%; ... ж. – 4,8%; ... ж. – ... ж. – 5,6%; ... ж. – 6,0%.
2007 жылғы ТПМ несие қоржынының сапасын өткен жылғы деңгейде сақтай
отырып 1,8 ... ... 2007 ... ... бойынша Топтың пайдасы бұл
2006 жылғы пайдадан шамамен 2 есеге артты..
ТӘБ Тобының жұмыс нәтижесі Базельдік келісім ұсыныстарына ... ... ... ROA – 2,8%, ROE – 26,1%, 1 ... ... ... – 17,2%, 2 деңгейдегі капиталдың
жеткіліктілік ...... ... ... банк ... ... ... шағын және
орта бизнес субъектілерін қолдау және жеке ... ... ... ... ... ... ... басқару саясатын жетілдіру мақсатында ТӘБ 2008 жылы
ТМД елдеріндегі несиегерлерді қаржыландыруды ... ... және ... ... көлемін ұлғайтуды жоспарлап отыр. Сонымен қатар,
Банк ішкі ... ... ішкі ... орнын депозиттермен
толтыру саясатын жалғастыруды көздеп отыр.
Бұл ... ... ... ... ... қаржы
тарту үлесі және ішкі рыноктарда тартылған депозиттер үлесінің өсімі
азаяды.
2008 жылы Банк ... 20%, ... ... 17%, ... қоржынын
– 21%-ға ұлғайту көзделіп отыр. Банктің ... ... ... ... ... ... 2006-2007 ж. деңгейде сақталады, яғни (мерзімі өткен,
күмәнді) несиелер 5%-дан аспайды.
2008 жылдың бірінші тоқсанындағы ... ала ... ... «БТА ... АҚ ішкі ... тартылған депозиттерінің есебінен
ұлғайған активтер көлемі бойынша Қазақстандағы ірі банк.
2008 ... 1 ... ... шоғырландырылған активтері 3%-ға
өсіп, 3 164 млрд. теңгені құрады.
Қаржы нарығындағы операциялар қысқарғалы бері ... ... ... ... ... ... ... Банктің
пассивтеріндегі халықаралық қарыз алу үлесі қысқартылғандықтан бұл өзгеріс
банктің төлемпаздығына зиянын тигізген жоқ.
2008 жылдың І тоқсанында 2,1% -ға ... 463 ... ... ... капиталының көлемі бойынша БТА ҚР ЕДБ арасында тағы да көш басында
келеді.
2008 жылдың І тоқсанындағы қорытынды бойынша банктің несие ... ... ... теңгені құрады. Банк ... және орта ... ... және ... ... ... кеңінен
дамытып келеді.
Несиелердің резервтермен қамтамасыз етілу көрсеткіші 2007 жылдың
соңындағы 5,4%-дан 2007 жылдың бірінші тоқсанының ... ... ... жылдың І тоқсанындағы банктің міндеттемелері 3,1%-ға, 2 701 млрд.
теңгеге дейін өсті. Бұл ... ... ... 18,2 ... 670,7 ... ... ... орай артып отыр, оның 13,6 ... жеке ... ... ... ... Бұл ... ... қиындықтарға қарамастан клиенттердің банкке деген сенімдерінің
жоғалмағандығын көрсетеді.
Банк 2008 жылдың наурыз ... 63,7 ... ... ... және 1,8 ... ... төлеп, халықаралық инвесторлар алдындағы міндеттемелерін
ойдағыдай орындады. Бұл 2008 жылы ... ... ... ... ең
ірісі болып табылады.
Бірінші тоқсанның қорытындысы бойынша БТА-ның шоғырландырылған ... 2007 ... осы ... салыстырғанда 25%-ға артып, 15,6 млрд.
теңгені құрады. Таза ... таза ... ... ... ... ... дәстүрлерін жалғастыра отырып, ТӘБ шетелден банк сатып алып,
Қазақстан мен ТМД-ның банк жүйесінде үлгі ... одан әрі ... ... ... ТӘБ ... Sekerbank T.A.S. банкінің 34 пайыз үлесін
сатып алды.
«ТұранӘлем Банкі» АҚ-ның 250 млн. ... ... ... ... ... ... әйгілі Islamic Finance News қаржы басылымының
болжамы бойынша «Қазақстандағы 2007 жылғы үздік мәміле» деп ... ... ... ... ... ТӘБ ... базасын кеңейтіп және
әртараптандырып үлгерді, яғни, Таяу шығыстағы аймақтар мен ... ... ... ... және жаңа қатынастар
орнатты.
«2007 жылдың үздік мәмілесі» наградасын ... ... ... ... ... Қазақстандағы қаржы институттары үшін
тартылған Вакала мәмілесінің ең үлкен сомасы болды. ... ... ... Таяу ... ... сырт елдердегі қаржы институттары үшін
синдикатталған ең үлкен ... ... ... "БТА Ипотека" (Қазақстан) мәмілесі
Еуропадағы үздік мәміле деп танылды. ... ... 2007 ... аяқталған "БТА Ипотека" (Қазақстан) мәмілесін ISR ... Report) ... ... ... мен ... ... ... бизнес-провайдер) Еуропадағы
секьюритизациялау бойынша үздік мәміле деп ... ... ... ... нарығындағы жетістіктерді мойындау
болып табылады.
Төлем карточкаларын қолдану аумағы жыл сайын өсіп келеді.
БТА Банкі қашан да ... ... ... қолдануға тырысады және
өзінің төлем карточкаларының мүмкіндіктері аумағын кеңейтіп отырады.
“БТА Банкі” АҚ ... ... ... 1994 жылы VISA ... 1998 жылы ... ... ... қауымдастықтарының
мүшелігіне енді. БТА ... ... ... ... қазақстандық
процессингілік орталықты іске қосты, банкомат орнатты және қазақстандық
AlemCard ... ... ... International и MasterCard International – бұл халықаралық төлем
жүйелері. Қазіргі таңда әлемде бұл ... ... ... 1,7 ... ... ... ... ал жыл сайынғы осы карточка бойынша әлемдік
қаржы айналымы - 5 трлн. долларынан ... жүзі ... 27 млн. ... ... ... ... мен ... қызметтерге төлем жасау үшін халықаралық төлем
карточкаларын қабылдайды. Ал ... ... ... жүзі ... 1 ... астам банкоматтардан және жарты ... ... ... ... ... ала ... ... дәрежедегі тұрғындарға, заңды тұлғаларға, сондай-ақ,
банктің жақтаушыларына ұсынатын ... ... ... ... және жеке қызметі, сенімді, сапалы қызмет көрсету түрлері – осының
барлығы банк таңдауда талас туғызбайтын дәлелдер.
2.2 ... ... ... «БТА Банк» АҚ ... ... ... ... әр ... және олар ... дамытылып,
жетілдіріліп отырады. Банктің атқаратын қызметтерінің ішінде банк үшін де,
клиенттер үшін де маңызды ... ... түрі ... ... ... тұтынушылық несиелендіру.
Тұтынушылық несиелендiрудiң ерекшелiгi, несие беру ... жеке ... ... және ... клиенттарды қанағаттандыру
мақсаты мен несиелендiрудiң алуан түрлiлiгi.
Негiзiнде несие жылжымайтын мүлкi пәтер, үй ұзақ уақыт ... ... ... телевизор сатып алуға, оқу үшiн төлеу,
шетелге бару сапарын төлеу үшiн берiледi.
Атқаратын қызметтерін ... ... ... ... негізгі мақсаттарды қарастырған жөн.
АҚ «БТА Банк» тұтынушылық жүйе құрылуындағы негізгі мақсаттары:
-қызметтер ... ... ... ... ... және ... «БТА ... жүйесін тұрақтандыру;
-Қазақстан экономикасындағы әлеуметтік сұрақтарды шешу жолдарын
қамтамасыз ... ... оң және ... ... ... ... бағдарламаға жеке тұлғаларды тарту арқылы ... ... ... ... ... ... ... тарту бойынша жұмыстарды құру.
Тұтынушылық несиенi рәсiмдеу процесiн несие алушының арыз беруiнен
басталады. Арыздың келiп түсуi банк үшiн ... ... жол ... ... несие қабiлеттiлiгi мен төлем қабiлеттiлiгiн тексеру;
-несиелiк келiсiм-шартқа отырып
-ссудда берiлуi жайлы ... ... ... ... ... несие алушының төлем қабiлеттiлiгiн, жеке
тұлғаның заң құқығын көрсететiн сипаттау.
- несие алушының жеке өмiрi де байқалып ... ... жеке ... ... бар, ... ... орны, жанұясы,
балалары бар клиенттермен жұмыс iстегiлерi келедi. Клиентпен ең алғаш
кездесуде банк оның ... ... ... ... ... ... ... Толығымен аита кетсек несие алушының: ... ... ... ... жағдаиын, түрiн, ашық тығын, мiнезiн,
құлқын, хобби т.б. ... ... ... ... ... ... ... тексеру барысында банк оның жұмыс
орнынан мiнездеме, керектi құжаттар сұрауы мүмкiн, берiлген мәлiметтердiң
шындығын ... ... ... ... ... алушының несиелік қабілетін ... де ... Айта кету ... қарыз алушының несиелік
қабілеті - бұл коммерциялық банк балансының ... ... ... ... ... процесі белгіленген мерзімде сауданың қайтарылмай қалуға
себепкер болатын көптеген тәуекел ... іс ... ... ... ... да, банк ... берілуі алдын-ала ықпал ететін
факторларды оқып-үйрену арқылы несиелік ... оқып ... ... заем комитетi iшкi несие саясатын жүзеге асырушы орган болып
табылады. Iшкi заем саясаты туралы ережелер банктік ... ... ... ... ... ... ... жасалып, мыналарды:
а) заңды және жеке тұлғаларға заем беру шарттарын;
ә) лауазымды адамдар мен банк ... заем беру ... заем ... ... ... ... мен ... заем комитетi мүшелерiнiң жауапкершiлiгiн;
г) заем берудiң шектi өлшемiн;
ғ) заем ... ... ... ... ... ... ... кепiлдiкпен,
кепiлдемемен және заңдармен немесе шартпен көзделген ... ... ... ... Клиенттiң несиенi қайтаруға жоғары қабiлеттiлiгi
мен сенiмдiлiгi ... ... банк ... ... етусiз-ақ (банкiлiк
несие) беру туралы шешiм қабылдауға құқылы.
Банк бiр ... осы ... ... және банк ... түрлерiн жүзеге асыратын ұйымдардан алған заем ... ... ... ... ... жылдық құнынан асып кететiн
жалпы сомаға банк кредитiн беруге немесе қамтамасыз ... ... ... ... ... ... активтерінің орташа жылдық
құны есепті жылдың басынан осы кредитті алған күнге ... ... ... туралы шартпен, сондай-ақ заң ... ... ... салынған мүлiктi соттан тыс тәртiппен сауда (аукцион)
өткiзу арқылы өз бетiмен ... ... ... ... ... мен кепiлдемелер беру жөнiндегi операцияларын қамтамасыз етуге
қолданылады.
Қарыз алушының несиелік қабілеті - бұл қарыз алушының өзінің қарыздық
міндеттемелері ... ... және ... есеп ... ... ... ... қабілетінің, оның төлем қабілетінен бір ... ... ... кезеңдегі немесе қандай да бір күндегі төлемсіздікті есспке
алмайды, яғни ... ... ... ... өтеу ... ... ... қарыз алушының төлем қабілетсіздігінің дәрежесі
клиенттің несиелік қабілетін бағалау ... иек ... ең бір ... ... табылады. Егерде қарыз алушының мерзімі өткен қарызы болып,
ал балансы өтімді және меншікті капиталдың мөлшері жеткілікті ... ... ... ... ... бір рет кешіктірілуі, клиенттің несиелік
қабілетсіздігі туралы қорытынды үшін негіз ... ... ... бар ... ... ... ... ұзақ
төлемсіздіктің болуын жібермейді.
Клиенттің несиелік қабілетінің деңгейі, банктің нақты ... ... ... ... ... қарапайым (жеке) тәуекелдерінің
дәрежесін көрсетеді.
Қарыз ... ... ... объективті бағалау және несиелік
операцияларға байланысты мүмкін болар тәуекелдерді ... алу ... ... ... ... және пайда табуға мүмкіндік береді.
Әлемдік және отандық банктік ... ... ... ... ... ... бөліп қарайды:
- қарыз алушының мінездемесі, қаражатты ... ... ... ... барысында қарызды өтеу үшін қажетті қаражатты табу
қабілеті (қаржылық мүмкіндігі) ... ... ... ... ... ... ... бақылау (қарыз алушының қызметінің
заңдылық негізі, банк стандарты мен ... ... ... ... ... ... ... деп оның заңды тұлға ретіндегі беделі ... ... ... ... ... және ... банктің несиелік саясатына сай келуі түсіндіріледі.
Қарыз алушының заңды тұлға ретінде беделі оның сол рада ұзақ ... ... ... ... ... ... көрсеткіштерге
сай келуінен, оның несиелік тарихынан, оның ... ... ... ... ... ... ... тұрады. Менеджерлерінің беделі олардың кәсіби жарамдылығына
(білімі, жұмыс тәжірибесі) моральдық сапасына, жеке ... және ... оның ... ... мен банк ... қарым-қатынастар
нәтижесіне байланысты негізделеді.
Қаражатты қарызға алу қабілеті қарыз алушының несиеге өтініш беруге,
несиелік келісім-шартқа қол ... ... ... жүргізуге құқының
болуын, яғни кәсіпорынның немесе фирманың өкілдерінде ... ... ... ... ... ... қабілетінің ең негізгі критерийлерінің бірі -
оның қарыз өтеу үшін ағымдағы қызметінің жүргізілу барысында қаражат ... ... ... ... ... оның ... кабілетінің біршама маңызды
критерийі болып саналады. Оны бағалауда төмендегідей екі шарттың маңызы
зор:
- оның ... яғни ... ... ... ... ... ... ең төменгі мөлшеріне қойылатын
талабы және қаржы ... ... ... ... ... операцияларға меншікті ... ... яғни ол банк пен ... ... ... ... куәландырады. Қаншалықты меншік капитал жұмсалымы
көбірек болса, соғұрлым ... ... ... ... ... ... отыруға мүмкіндік туады
Несиенің камтамасыз етілуі - қарыз алушының активтерінің құны және
несиелік ... ... ... өтеуде екінші қосымша
көздердің (кепіл, кепіл-хат, кепілдеме, сақтандыру қағаздарының) ... ... ... ... алушының басына қаржылық қиындықтар туу
барысында, ... банк ... ... ... ... ... Кепілдік сапасы, кепіл-хат беруші, ... ... ... ... ... ... ақшалай қаражаттың
жеткіліксіздігі жағдайында аса маңызды.
Несиелік операциялар ... ... ... ... ... ... болжанған экономикалық жағдай, саяси факторлар
жатады. Бұл жағдай банктің сыртқы тәуекел дәрежесін анықтайды.
Соңғы критерий — бақылау. Несиелік ... ... ... алушы
және ссуда туралы мәліметтср, банктің несиелік саясаты ... ... ... ... сол ... ... ... отырып, банктік қадағалау ұйымдарының стандарттарына қаншалықты
сәйкес келеді. Аталып өткен, банк клиентінің ... ... ... несиелік қабілетті бағалау тәсілдерінің ... ... ... ... жататындар:
- іскерлік тәуекелді бағалау;
- менеджментті бағалау;
- қарыз алушының қаржылық ... ... ... ... бағалау;
- акша тасқынын талдау;
- қарыз алушы туралы ақпарат жинақтау;
- орналасқан жеріне бару ... ... ... жұмысын
қадағалап отыру.
Отандық банктік тәжірибеде қарыз ... ... ... басты факторға оның қаржылык жағдайы жатады. Ол қарыз
алушының ... ... ... ... ... ... ... және заемдық қаражаттарды ... ... ... сондай-ақ пайданы алу, бөлу, және тиімді
пайдаланумен сипатталады.
Қарыз ... ... ... бағалау оның қаржылық жағдайына баға
беруді сипатайды. ... ... баға ... ... ... ... алушының қаржылық жағдайы оның мынадай төлем ... ... ... сәйкес төлем талаптарын ... ... ... ... мен ... ... төлеу;
- бюджетке төлемдерді жөне салықтарды төлеу.
Қарыз алушының ... ... ... ... ол ... ... есеп айырыса алады.
Қарыз алушының несиелік қабілетін банктік талдау ... және ... ... ... ... ... ... талдау үшін оның
тиімділігін, төлем қабілеттілігін, ... ... ... ... ... ... ... ұсынатын көптеген
әдістемелер қолданылады.
Кәсіпорынның қаржы-экономикалық ... ... үшін ... көздер
ретінде Қаржы Министрлігі бекіткен келесідей ... ... ... ... ... ... балансы" (№1 форма); "Қаржы ... ... ... ... есебі" (№2 форма); Кәсіпорын балансына қосымша
бет (№3 форма); сондай-ақ ҚР статистикалық есеп ... ... ... ... ... көрсеткіштері туралы есебі" (№1Ф ... - ... ... және ... (ұйымның, мекеменің)
өнімінің (жұмыстар, қызмет) кеткен шығындары туралы есебі" (№5-з — мерзімді
— тоқсандық-жылдық формалары).
Тұтынушылық ссуда самасы жаилы ... ... банк ... ... сана көлемiн клиенттiң салмақшы салалымен салыстырады . Банк
сұранған сананы толығымен 100% бермендi.
Алынатын тауардың ... ... бiр ... ... үш ... дейiн
бередi.
Қазақстанның экономикалық және қаржылық дамуы халықтың әл-ауқатының
жақсаруын және ертеңгі күнге сеніммен ... ... бұл ... ... қызметтеріне тікелей әсер етіп, ... Бұл ... БТА ... ... ... ... бірнеше түрін ұсынады. Сондай-ақ, несиелендірудің жаңа
түрлерін үзбей ... ... Бұл ... ... ең ... ... автонесиелеу, ипотекалық несиелеу, сонымен қатар, зәру
мұқтаждыққа ... ... ... ... және т.б. ... ... енгізілген.
ТӘБ-тің несиелендірілмейтін өнімдер бөлігінде депозиттердің бірнеше
түрлері ұсынылады. Сондай-ақ, банк ... ... ... қарай,
жеке қызмет көрсетеді.
БТА жеке тұлғалар үшін мынадай ... ... мен ... ... , ... ақша аударымдары, ... ... ... жол ... ... ... шоттармен жургізілетін
операциялар, валюта айырбастау операциялары.
БТА Банкінің ... ... ...... ... ... жолы және ... тұтыну тауарларын несиеге
алу, әртүрлі қызметтердің ақысын ... ... үй, ... және – өзге ... ... алу үшін қажетті соманы оперативті түрде беру (ҚОСЫМША А).
Бұл үшін банкке көп ... ... ... жоқ, берілген құжаттар мұқият
қаралған соң әрбір клиенттің өтініші бойынша шешім қабылданады.
БТА Банкінің ... ... – бұл ұзақ ... бойы ақша жинамай-
ақ, қалаған затқа жылдам қол жеткізуге мүмкіндік ... ... ... ... ... ... ... төмендігі. Банк кешенді несиелендірудің
әртүрлі схемаларын пайдалана отырып, клиенттердің ... ... ... ... етеді.
- пайыздық мөлшерлемелерді төмендету мүмкіндігі. Несие операциялары
бойынша мөлшерлемелер рынок жағдайындағы өзгерістерге сәйкес ... ... ... банк пен ... ... ... ... қарай төмендетілуі мүмкін.
- несиелендіру мерзімін ұзарту мүмкіндігі. ... ... ... ... тек ... ... мөлшерлемелерді қолдануға ғана
емес, сондай-ақ несиелендіру мерзімін 3 жылдан 5 ... ... ... береді. Несие алуға берілген өтініштер жедел түрде қаралады. Банк
қызмет көрсету сапасын жақсарту үшін бар күшін салады, ... ... ... ... тез ... ... асырылады.
- несие алуға берілген өтініштер жедел түрде қаралады. Банк ... ... ... үшін бар ... ... осының нәтижесінде жобаны
сараптау жұмыстары тез арада жүзеге асырылады.
- ... ... ... ... ... барлық облыс орталықтарында пайдалануға болады. Банктің бүкіл
Қазақстан бойынша тармақталған аймақтық филиалдары мен есеп ... ... ... ... шет ... де бірқатар өкілдіктері
бар.
БТА несиелендірудің келесі түрлерін ұсынады: “Любимая”, автонесиелеу,
ипотекалық несиедер, ... ... алу ... ... ... CREDO ... ... (ҚОСЫМША Ә).
Автонесиелеу - алғашқы жарна 15 пайыздан басталады, сондай-ақ, аз
мөлшерде құжаттар, несие бойынша тамаша мөлшерлеме, ... ... ... дейін, несиені айыппұлсыз мерзімінен бұрын жедел өтеу (6 ... кең ... жүйе және ... ... ... ... (жалақы жобасы үшін) - алғашқы жарна 10 пайыздан жоғары,
несие ... ... ... ... өтеу ... 5 ... дейін, кез-
келген уақытта несиені айыппұлсыз мерзімінен ... ... ... сондай-ақ
несие үшін ешқандай қызметақы алмайды.
БТА-ның жалақы карточкасы арқылы еңбекақыларын алатын банк ... ... ... ... алу үшін - ... кіріс болса шамамен 20 пайыздық үлеспен
қалаған тауарға ие болуға болады.
"Сенің мақсатың" ... - зәру ... үшін ... Табысты
растайтын құжатсыз несие алу мүмкіндігі.
«Әмбебап факультет» несие оқу бағдарламасын ұсынамыз, ... және ... ... ... ... ... (жалақы жобасы үшін) - аз құжаттар, берілген
құжаттарды жылдам ... ... ... беру және ... ... ... айыппұл алмау. Сондай-ақ, арнайы менеджерлер қызмет ... ... ... өздеріне жүктейді.
Creditman - кез келген тұтынушылық қажеттіліктерге несиелер тез ... ... ... жалақы несиелік картасы - CREDO несие картасы кепілдіксіз
беріледі, бұл мүмкіндік несиені тиімді ... ... ... ... ... ... ... еңбекақыларын алатын банк клиенттеріне ғана беріледі.
Сондай-ақ, арнайы менеджерлер қызмет көрсетеді.
Ипотекалық несиелендіру-сіздің ... ... ... ... ... екінші деңгейлі рыноктан жылжымайтын мүлікке ие болу,
тұрғын үй құрылысына ... ... ... ... ... ... ... құжатсыз несие алуға, т.б. ... ... ... ие ... жылы БТА Банкінің несиелік портфелі 2006 жылмен салыстырғанда 98
пайызға өсіп, 1343 ... ... ... ... 1).
Сурет 1 – БТА Банкінің несиелік портфелі, млрд. теңге
2007 жыл аяғында БТА Банкінің несиелерімен әр ... ... ... ... ... құрылыс және сауда компаниялары жоғары үлес
алады.
БТА Банкінің несиелік портфелінің құрылымын 2 ... ... ... 2). ... ... ... ... құрылыс табылады және ол
жалпы несиелер сомасының 38,3 пайызын құрап ... ... ......
22,6 пайыз, үшінші орында - өнеркәсіп – 19, 1 ... ... ... тек 2,1 ... ... 2 – БТА Банкінің 2007 жылдағы несие портфелінің құрылымы, %
Банк ... ... ... ... жеке ... несиелендіру
табылады. 2007 жылы жеке бөлшек бизнес ... ... өсу ... ... 2006 салыстырғанда 2007 жылы жеке тұлғалар несиелері ... ... 2008 ... 1 ... 315 млрд. теңгені құрады (сурет 3).
Ақырғы жылдары тұтынушылық несиелердің тұрақты көбейіп отырғанын
байқаймыз. Егер 2005 ... 1 ... ... ... бар жоғы ... ... ... 2008 жылдың 1 қаңтарына бұл сома 9 есе көбейді. ... ... ... несиелер 2 есе көбейді және 169 млрд.
теңгеден 315 ... ... ... өсті ... 3 – БТА ... ... несиелерінің динамикасы,млрд. тг
2006 жылы Банк ипотекалық және автонесиелерге көп көңіл бөлді, мұның
нәтижесінде бұл банк ... ... ... де ... үлестік салмағы 37,2 пайыздан 41,4 пайызға дейін, ал
ипотека несиелері 6,3 ... 7,7 ... ... ... несиелердің құрылымын келесі суреттен көруге ... ... ... ... ... 2006 жылмен салыстырғанда маңызды
өзгерісер байқалмады.
Сурет 4 – БТА ... ... ... ... құрылымы,
%
2007 жылы банк несие беру тәртібін қатаңдатты, осы ... ... және ... қамтылған несиелерге жоғары сұраныс болды. Экспресс-
несиелердің сомасы 2006 жылға ... 2 ... ... ал ... саласында керісінше несиелер 2,9 пайызға, микронесиелер – 8
пайызға төмендеді.
Халықтың табыстары көбейген ... және өмір сүру ... ... экспресс-несиелерге және автокөлік сатып алуға
несиелерге қызығушылығы жоғарлап, бұл несиелердің ... ... 32,1 ... ... ... жылы тұрғын-үй сатып алуға несиелер жоғарылыда және олардың
тұтынушылық несиелер ішіндегі ... ... 22 ... ... жылы ... ... үшін банк ірі мамандырылған
бөлімшелерді, сонын ішінде Ипотекалық несиелендіру, ... ... ... ... ... бағыттанды.
2.3 Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... банк секторының даму қарқыны экономика дамуынан бiрталау
алда деуге болады.
Қазіргі ... ... ... сөз қозғағандн несиелік жүйенің
басқа да буындары сияқты ... ... ... ... айта кету ... ... формасы, бәсеке әдістері, бақылау және басқару жүйелср
өзгеруде.
Коммерциялық банктердің басқа қаржы институттарынан айырмашылығы және
ерекше бір ... ол ... ... мен ... ... ... Бұл жерде
ақша деп, қолма-қол ақшалар ғана ... ... ... ... ... ... Банктердің ақша жасау мүмкіндігі экономика үшін өте
маңызды. Ол тиімді несие ... ... ... ... ... ... туғызады. Банк несиелерінің жетіспеушілігі және өте жоғары пайыз
мөлшерлемесі тұсында өндірісті кеңейту мүмкін емес. Халық ... ... ... ... ... бір ... мынадай ірі ақша
сомасы белісіз уақытқа қозғалыссыз жататын болса, екінші жағынан, мұндай
ақшалар қажетті ... ... ... ... ... маңызды роль атқарады.
Өздерінің депозиттік және несиелік операцияларының көмегімен олар ... акша ... ... және ... ... оларды бере отырып,
халык шаруашылығының кажеттілігін қанағаттандырады, яғни жаңа ... ... өз ... ақшаның бір бөлігін жоятыны да рас. ... ... ... ... ... ақша алған уақытында және
екіншіден, несиені қарыз алушының шотының есебінен қайтару ... ... ... ... өсуі 2007 ... бірінші жартыжылдықта
қалыптасты. Əлемдік нарықтағы қолайсыз жағдайдың əсер етуі салдарынан 2007
жылғы екінші ... ... ... ... ... ... ... 5 - Экономикаға кредиттердің динамикасы
Тұтастай алғанда 2007 жылы банктердің экономикаға кредиттерінің көлемі
7258,4 млрд. теңгеге (60,2 ... ... ... 54,7% ... ... ... ЖІӨ-ге қатынасының көрсеткіші 2006 жылмен
салыстырғанда 2007 жылы 45,9%-дан 57,0%-ға дейін көтерілді (сурет ... 6 - ... ... ... ... ... ... өсуінің шетел ... ... ... ... ... Ұлттық валютадағы кредиттер
2007 жылы 4158,4 млрд. теңгеге дейін 71,7%, ... ... ... ... ... (25,7 ... долл.) дейін 36,6% өсті. ... ... үлес ... 51,6%-дан 57,3%-ға дейін көтерілді.
Ағымдағы жылдың басынан бастап банктердің жиынтық активтерінің мөлшері
2 811,4 млрд. теңгеге (31,7%-ға) өсті жəне ... ... 11 683,4 ... ... ... ... 1 – Банк ... жиынтық активтерінің динамикасы жəне құрылымы,
млрд.теңге
|Атауы ... ... ... |
| | | ... |
| ... ... ... |
| ... |а % -бен ... |на % | |
| | | | |-бен | ... ... |986,9 |11,1 |1 013,9 |1,1 |2,7 ... ... | | | | | ... жəне | | | | | ... ... | | | | | ... банктерде |520,6 |5,9 |639,6 |5,5 |22,9 ... ... | | | | | ... ... |1 240,4 |14,0 |787,8 |6,7 |-36,5 ... ... жəне ... 991,8 |67,5 |8 868,3 |75,9 |48,0 ... ... | | | | | ... инвестиция |97,1 |1,1 |222,5 |1,9 |2,3 есе ... ... |35,2 |0,4 |151,30 |1,3 |4,3 есе ... барлығы |8 872,00 |100 |11 683,4 |100 |31,7 ... ... ... ... берілген заемдар (75,9%),
қолма-қол ақша, тазартылған қымбат ... жəне ... ... (8,7%), ... ... портфелі (6,7%), басқа
банктерде орналасқан ... (5,5%) ... үлес ... ... ... - 2 876,5 ... ... немесе 48,0%-ға өсті, қолма-қол ақша,
тазартылған қымбат металлдар жəне корреспонденттік шоттардағы қалдықтар ... ... ... ... ... ... ... қағаздар - 452,6 млрд.
теңгеге немесе 36,5%-ға кеміді, басқа банктерде орналасқан салымдар - 119,0
млрд. ... ... ... ... капиталға инвестиция - 125,4 млрд.
теңгеге немесе 2,3 есеге өсті.
2007 жылы нақты сектордың кəсіпорындарына ... ... ... ... ... ... ... 36,8%-ға дейін көтерілді,
ал жеке тұлғаларға кредиттердің ЖІӨ-ге көлемі 15,0%-дан 20,3%-ға дейін
өсті. ... ... ... жəне тұтынушылық кредиттеу сияқты банк
өнімдері түрлерінің кеңеюі себепші болды. Мəселен, 2007 жылы ... 1208,1 ... ... дейін 55,5% өсті, ипотекалық кредиттер 683,6
млрд. теңгеге дейін 72,6% өсті.
2007 жылы банктердің шағын кəсіпкерлікке кредиттерінің көлемі ... ... ... 75,2% ... экономикаға кредиттердің жалпы көлемінің
20,8% өсті.
Жеке тұлғаларға ұлттық валютамен берілген кредиттер бойынша ... ... ... 2006 ... ... салыстырғанда 2007 жылғы
желтоқсанда 18,0%-дан 19,3%-ға дейін, ал заңды тұлғаларға кредиттер бойынша
12,2%-дан 14,8%-ға ... ... банк ... өте ... ... ... 2007 жыл бойы ... 38,0% өстi, экономика несиелерi –42,7% өстi, ... ... өстi. Банк ... ... жыл ... 1022,2 ... ... млрд және өзiндiк капитал-135,6 млрд теңге құрады, бұл 2004 жылғы
көрсеткiштерiнен 1,5 есе көп.
Бүгiнгi ... ... ... несиелендiру өте үлкен қарқынмен
өсiп келе жатыр. Мысалға 2003 жылы ... ... 100 млн ... несие берiлсе, 2004 жылдың аяғына 350 млн доллар берiлсе, 2005
жылдық тамыз айына 1,76 млрд ... ... ... ... ... ... «БТА Ипотека» үлесi 18-20 % құрайды, ипотекалық
несие бойынша ... ... 9,9 % ... 2 – ... ... ... ... несиелендіруі,
млрд. теңге
|Атауы ... ... ... | | |% |
| ... |% |млрд. тг |% | |
| |тг | | | | ... ... |6 ... |8 868,3 |100,0 |34,9 |
|Жылжымайтын мүлік кепіліне |2 ... |3 356,4 |37,8 |52,4 ... ... | | | | | ... ... ... |603,0 |9,2 |851,8 |9,6 |41,3 ... алуға және құрылысына | | | | | ... ... | | | | | ... ... ... |444,8 |6,8 |629,2 |7,1 |41,5 ... займдар | | | | | ... ... ... ... ... ... ... несиелердің барлығы ипотекалық несие болып саналады.
2008 жылдың 1 қаңтарына жылжымайтын ... ... ... ... 3356,4 ... ... ... 37,8 пайызды құрады. Бұл
2006 жылдың көрсеткішінен 52,4 пайызға жоғары.
Жеке ... ... ... ... және ... берілген
несиелер 851,8 млрд, теңгені немесе несиелік ... 9,6 ... ... ... ... ... 41, 3 ... құрады.
Кесте 3 – 2004-2007 жж. ҚР –ғы тұтынушылық ... ... ... |2004 |2005 |2006 |2007 ... ... | | | ... |35024 |60578 |86849 |72444 ... ... | | | | ... |109398 |259923 |690178 |1 135 701 ... |144422 |320501 |777027 |1 208 145 ... ... ҚР Ұлттық банкінің мәліметтері бойынша тұтынушылық
несиелердің өсуін байқаймыз. Егер 2004 жылы ... ... ... млн. ... ... ал 2007 жылы ол ... млн. теңгеге
дейін өсті, немесе 8,3 есе.
2007 жылдың басынан ... ... ... банктер
міндеттемелерінің жалпы сомасы 2 255,1 млрд ... ... ... ... кезеңнің соңына 10 256,7 млрд. теңге болды.
Банктер ... ... 971,9 ... ... ... ... ... тағайындалған еншілес ұйымдардың салымдары көлемінің өсуі,
413,6 млрд.теңге немесе ... ... жеке ... ... 379,1 ... 1 798,2 ... ... өскен банк
операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдар мен ... ... ... ... ... жасады.
Стандартты активтер мен шартты міндеттемелердің үлес салмағы 57,5%
болды, күмəнділер үлесі - 26,9%-дан 41,5%-ға дейін ... ... ... ... ... ... 1,0% ... (Кесте 4).
Қаралып отырған кезең ішінде банктердің кредит портфелі құрылымында
стандартты кредиттер үлесі ... ... ... ... ... үлесі 45,7%-дан 58,7%-ға дейін өсті, сонымен бірге үмітсіздер
кредиттердің үлесі 1,6% 1,5% ... 4 - ... ... ... ... млрд. теңге
| ... ... ... | | |
| ... ... |негізгі |жиынтығына |
| ... |% -бен ... |% -бен |
| ... | ... | |
| ... | ... | |
| ... | ... | ... ... ... |5 991,8 |100 |8 868,3 |100 ... |3 154,4 |52,7 |3 534,0 |39,8 ... |2 743,4 |45,7 |5 202,7 |58,7 ... ... - ... |2 332,0 |38,9 |3 937,6 |44,4 ... жəне ... ... ... | | | ... ... - ... |109,8 |1,8 |575,5 |6,5 ... немесе толық | | | | ... ... | | | | ... ... ... |214,7 |3,6 |529,6 |6,0 ... жəне ... ... ... | | | ... ... - ... |38,1 |0,6 |55,3 |0,6 ... ... ... | | | | ... кезде | | | | ... ... |48,8 |0,8 |104,8 |1,2 ... |94,0 |1,6 |131,6 |1,5 ... жылдың 1 қараша айына жылжымайтын мүлiк кепiлдiгiнен алынған несие
көлемi, ссуддалық портфель көлемiнiң үшпен бiр бөлiгiн ... оның ... ... ... үй алу үшiн ... ... ... 37,1%.
Жеке тұлғалардың баспана сатып алуға берiлген несие ... ... ... екi ... төмендегенiн байқауға болады. 2005 жылы ... 3,8 ... 2006 жылы өсу ... 2,6 ... ал 2007 жылдың 9
айлық көрсеткiштерi бойынша 1,7 ... Бұл ... ... өсуi ... ... ... ... жағдайларының келмеуiмен байланысты.
3 ҚАЗАҚСТАНДАҒЫ ТҰТЫНУШЫЛЫҚ НЕСИЕЛЕНДIРУДIҢ ДАМУ МӘСЕЛЕЛЕРІ МЕН
ПЕРСПЕКТИВАЛАРЫ
3.1 ... ... ... ... ... жүзеге асыру мәселелері
Қазақстан Республикасының президентi Н.Ә. Назарбаевтың «Қазақстан 2030»
жолдауында елiмiздегi азаматтардың әлеуметтi экономикалық жағдайын ... ... ... ... ... жеке тұлғаларды несиелендiру
сұрағы әсiресе маңызды болып табылады.
Бiрiншi ... ... ... барлығы жеке тұлғаларды
несиелендiру программасын жасайтынын ... ... үй, ... ... берiлетiн несиелерден басқа әлiде жаңа, мысалы үй жиһазынан ұялы
телефон сатып алуға деген ... ... ... өтiнiштердi
қарастыру және келiсiм беру принциптарын ... бұл ... адам ... ... ... азайту қажет. Әрине бұл
сұрақтар талай көтерiлiп талқылауға салынып шешiлген. Ең ... ... ... 50-шi ... ... ... ... өтiнiштердi
қарастыруды автоматизациялау мәселесiмен қақтығысты.
Бұл мәселенi шешу үшiн ... ... ... ... әдiс бойынша жеке тұлғаларды «жақсы», «жаман» қарызгерлер деп
бөлудi ұсынды. Осы ... ... үшiн ... жайлы барлық
информация қажет болды. Бұл жүйенi барлығы «скоринговая» ... ... ... скоринговтық моделi жеке тұлғаның әр-бiр несие алушы
ретiндегi көрсеткiшiне керектiмөлшерде балл қосылып отырады. Егерде жиынтық
балл анкеталық ... ... ... ... ... несие берiледi,
егерде көрсетiлген мөлшерден аспаса-несие берiлмейдi.
«БТА Банк» АҚ-ң жұмысында скоринговтық моделi ... ... ... ... ... сұрақтарын шешуге өз
көмегiн тигiзедi.
Қазiргi кезде банк клиенттерiнiң қарыз ... ... ... ... ... көбейiп барады. Осындай жағдайларды болдырмау үшiн «БТА
Банк» ... ең ... ... беру ... ... ... ... жақсартып, клиенттердiң несиеге қабiлеттiлiгiн ерекше
тексере түсу керек.
Берiлген арызбен бизнес ... ... түсу ... ... жағдайда
ұшырамауға септiгiн тигiзедi. Және де клиенттiң құқықтық дәрежесiн берiлген
құжаттардың негiздiлiгiне, ... ... ... заңына
сәйкестiгiн жақсылап тексеру керек.
Қазiргi уақытта банктiң несиелiк қауыптылығымен басқару жүйесiне ерекше
көңiл бөлiнедi.
Халықаралық ұжымдардың ұсынысы бойынша ... ... ... ... ... ... ... қатаюымен өсуiне
мүмкiншiлiк бередi.
Айта кетсе банктiк қадағалау банктың сектордағы қауіптiлiктi ... болу ... Банк ... ... ... ... ... несиелiк портфелiнiң сапасы мен жағдайын, несиелiк жүйе бойынша және
жеке несие топтарына мониторингтық көзқарас бойынша ... ... ... ... кезінде туындайтын және несиелік тәуекелдің
туындауына әкелетін себептерді анықтауға болады. Әрбір ... ... ... ... тобы үшін ... тән ... тәуекелдің спецификалық
факторлары болады. Ұсынылған несиелік тәуекелдер тұрғындарды несиелендіру
жүзеге асыратын қазақстандық екінші деңгейлі ... үшін ... ... және олар банктердің несиелік саясатында көрініс табуы мүмкін.
Банктердің несиелік ... ... ... ... ... ... факторлардың сипатын анықтауы керек. Несиелік
тәуекелдің тұындауына әкелетін негізгі себептерді қарастыру ... ... ... ... нарығы үшін осы факторлардың тән ... ... ... ... ... ... әсер ... үш ірі
сегментті бөліп қарыстыруға болады:
– сыртқы және ішкі (экономиканы мемлекеттік реттеу шаралары) факторлардың
әсер ... ... ... ... жалпы экономикалық
факторлары;
– коммерциялық банктерге тән ... ... ... ... тән ... ... Қазақстан Республикасының барлық сферасында экономикалық
өзгерістер болып отырады. ... ... көшу ... ... банк әртүрлі операцияларды жүргізу кезінде өзіне ... ... ... ... артады.
Банк практикасындағы тәуекел – бұл белгілі бір жағдайларға ... ... ... ... ... ... ... ықтималдығымен анықталады: пайданы жоғалту, берілген несиелер бойынша
төлемсіздік нәтижесінен зияндар, ресурстық базаның қысқаруы және т.б.
ҚР ... ... ... ... ... қазіргі жағдайда
келесілерді ескеру қажет:
-өтпелі кезеңдегі ел экономикасындағы ... ... ... жағдайлардың тұрақсыздығы;
-банктің жүйедегі жетіспеушіліктер;
-кейбір заңдылық актілердің жоқтығы немесе жетіспеушілігі.
Нарықтық қатынастар жағдайында пайда мен ... ... ... ... ... ... деңгейінің және күтпеген пайда деңгейінің
тиімді қатынасы обьективті және субьективті факторлардан тәуелді болады.
Банк тәжірибесіндегі ... ... ... ішкі,
экономикалық, саяси, валюталық, несиелік, пайыздық, портфелдік, қаржылық,
т.б.
Масштабы және ... ... ... ... және локалды;
аспектілері бойынша психолгиялық, әлеуметтік, экономикалық, заңдылық;
тәуекелді ... ... ... ... ... ... ... шешімдер қабылдау мерзімі бойынша алдын ала,
мерзімді, ... ... ... адамдар саны бойынша жеке,
топтық.
Тәуекелдерді төмендетудің бірнеше тәсілдері бар:
-банктік қарыздар портфелін диверсификациялау, яғни бір ... ... ... ... ... шегін белгілеу арқылы азайту. Бұл
тәсіл банк ... ... ... жеткіліктілігіне сенімсіз
болған кезде қолданылады. Қысқартылған несие мөлешері, оны қайтармаған
жағдайда зиян шегу ... ... ... ... ... ... яғни ... алушының несиені өтеу
мүмкіндігін талдау. Көптеген банк осы ... ... ... ол ... байланысты мүмкін болатын барлық зиянның алдын алады;
-несиелерді, пайыз тәуекелдігін және ... ... ... қалу тәуекелі оны сақтандырумен айналысатын ұйымдарға толық
өтеуін сипаттайды. ... ... ... жодары бар, бірақ
оларды іске асырумен байланысты шығындардың ... ... ... ... ... ... ... несиелерді сақтандырумен ... ... және ... ... ... экономикалық факторларына банкте, қарыз
беруші де әсер ете алмайтын, несиелік тәуекелдің ... ... ... ... ... ... ... экономикалық
жағдайына әсер ететін сыртқы факторларға жалпы әлемдік ... ... Бұл ... ең ... біздің Республикамыздан сыртқы нарыққа
экспортталатын көмірсутек ... ... ... және ... әлемдік баға жатады. Әлемдік ... ... ... ... тербелісі, әлемдік қаржы нарығындағы дағдарыстық жағдай, әскери
шиеленістер Қазақстанның ... ... ... кері ... ... ... мөлшеріне сонымен бірге мемлекеттік реттеу
шараларымен байланысты ... ... сол ... ... көптеген факторлар әсер етеді. Ұлттық валютаның
девальвациясы, тұрғындардың сатып алушылық кабілетінің төмендеуі орта және
шағын ... ... ... ... ... ... әкеледі.
Несиелік тәуекелдің маңызды макроэкономикалық факторы болып ... ... ... ... ... ... тербелісі несиелік
тәуекелдің жоғарылауына әкеле отырып тұрғындардың қызметіне әртүрлі әсер
етеді. Заңдылықтардың және ... ... ... және
жетілдірілмеуі несиелік тәуекел мөлшеріне әсер ететін ұлттық деңгейдегі
фактор болып табылады. Әсіресе қарызгер үшін бұл ... ... ... ... ... ... және ... қызметтерімен
дайындалған ережелер мен инструкциялар жағымды болып табылмайды.
Ең кең тараған түріне кедендік ... мен ... ... ... ... өзгерістер,тиімділігі төмен саттық жүйе орта және ... ... ... ... заңдылықтардың тұрақсыздығы несиелік
тәуекел мөлшеріне әсер ... ... ... ... Заңдылықтар
деңгейінің төменділігінің дәмелі саттық ... ... ... өктемдігі және тағы басқа.
Несиелік тәуекелдің екінші сегментіне несиелік ... ... банк – ... ... тән ... ... болады.
Несиелік саясаттың жетіспеушілігі (несиелендірудің ішкі ережесі) банк
үшін несиелік тәуекелдің жоғарылауына әкеледі. ... ... ... ... ... әсер ... ... өкілеттілікті және жауапкершілікті дұрыс таратпау;
... ... ... анықтамау;
- маманданбаған персонал (персоналдардың ... ... ... ... ... ... жиі ... материалды
ынталандыру жүйесінің әлсіздігі, несиелік персоналдың мамандану дайындығын
жоғарылатуымен байланысты тұрмыстардың сапасыздығы және тағы ... ... ... ... ... ... ... және реттеуге келесiлер кiредi.
-берiлетiн несие сапасын қадағалау;
-несие бойынша шығынға ұшырау жағдайынша байланысты резервтық қор
жасау, ... ... табу және олар ... ... ... қарастыру;
-несиелердi қайтару жоспарын құру.
Банктiң несие беру кезiндегi қолданған ... мен ... ... ... ... беру регламент, барлық операциялар
жүргiзу кезiндегi қызметтердiң дұрыстығын көрсетедi.
Несие беру регламентi келесi жайларды ... ... ... критерин;
-несие беру және рәсiмдеу тәртiбiн көрсетедi;
-несие беру қызметiмен ... ... ... ... ... ... тәсiлi;
-несиелiк жұмыстарды рәсiмдеу;
-несиелiк комитет шешiмдерiн бақылау;
-несие өтiнiшiне ... ... саны және ... ... ... ... тексеру және сақтау;
-несиенiң берiлу мөлшерi, уақыты;
-пайыз ставкасын орнату тәсiлi;
-банкпен ... ... ... ... жинау, қайтару үшiн сот орындарына бермеуi программаларын
еңгiзу жолдары ... ... ... ... ... өтеу ... ... шартты
модификациялау;
-кепiлдiк қойылған мүлiктi сату;
-банк келiсiмiмен қарызды аудару ... ... ... бермей шешу
жолдарын қарастыру.
Несие андеррайтингi-банктiң iшкi тәртiбiне сәйкес үшiткер таңдауға
қарыздың бiлiктiлiгi олардың ... ... мен ... ... ... ... ... жүйесi.
Басқаша айтқанда, андеррайтын тексеру дегендi бiлдiредi.
Несие қауыпсiздiгiн тексеру кезiнде ерекше көңiл банкаралық несиелерге
аудару керек, өйткенi олар банктың балансының үлкен ... ... ... ... тұтынушылық несиелендiрудiң ... ... ... ... Қазақстан Республикасының
экономикасы мен қаржылық секторының маңызды құрастырушы. Осы ... ... ... 3 жыл ... 5 есе ұлғайды.
Банк секторындағы және мемлекет экономикасындағы халыққа несие берудiң
маңызы зор, банк жүйесiнiң ... ... ... 3 ... Европа елдерiнен көрсеткiштермен салыстырғанда бiздiң елiмiздiң
жеке несиелендiру нарқының потенциалының өскенiң байқауға болады.
Жеке несиелендiрудiң Қазақстан Республикасының ерекше өсу қарқыны ... ... ... байқауға болады.
Қазақстан Республикасындағы тұтынушылық несиелендірудің ... ... ... ... уақытта Қазақстан Республикасы
үшін ипотекалық несиелеу жүйесін ... ... ... ... бірі ... ... алғаш тұтынушылық несиелер 2000 жылы берiле бастады, бүгiнгi күнде
онымен барлық коммерциялық банклер ... Жеке ... ... үш ... ... ... топқа: тұтынушылық несиелендiру бизнесiндегi ең ... ... ... ... ... ... ... көп филиалды және ең үлкен банкiлер жатады.
Үшiншi топқа: қалған салалық банкiлер жатады.
Тұтынушыларды несиелендiру өте тиiмдi ... 2006 жылы ... Банк ... ... бойынша жеке тұлғаларға
несие ставкасы 7-8 пайызға кәсiпорындарға осы уақытқа берiлетiн ... гөрi ... ... Және де жеке ... ... ... ... комиссия мен жинақтаулармен ерекшеленедi.
Қазақстандағы банктік ... ... ... бағытталған заңдардың
жүзеге асу процесі өтпелі нарықтық ... ... ... мен ... ... мемлекеттік бағдарламалар ауқымында жүзеге
асырылуда.
Сонымен қатар банктік қызмет аясын реттеуге бағытталған ... ... ... ғана ... ... ... ... қаржы,валюта, ақша-несие,
жалпы экономиканың кез-келген саласына қатысты ... ... ... ... ... қатынастардың дамуына орай аса көңіл бөлетін
мәселелердің қатарына банктік қызмет саласын реттейтін ... ... ... маңызды болып, сонымен бірге ең ұзақ мерзімдісі –
несиелік келісімдерді орындау шартына банктік бақылауды ... ...... – бұл ... ... ... кәсіпорыннын
қандай әрекеттер істеуі керек екенін анықтау. Банк ... ... ... ... ... қарай өзгеріп кетпесі үшін қарызды берген
уақыттан бастап жүргізеді.
Банк жұмысшылары ... ... ... ... жобаны жүзеге
асыру процесіне, айлық қаржылық есеп-берушілердің ... ... ... ... ... ... қозғалысы туралы есепке,
сонымен бірге несиеге байланысты қамтамасыз етуге бақылау жүргізеді
Халықты несиелендiрудi дамыта түсудiң маңызы зор. Тек қана ... ... ... ... несие алған. Тұрғындар жағдайы жақсарған
сайын неселiкоперацияларға көңiл ерекше бөлiне бастайтындығы тек қана ... ... ... ... ... ... үй шаруашылығының
несие мен қамтамасыз етiлiп отырғаны жарты бөлiмдi ... ал ҚР –да ... 4-5 ... ... ... ... шетелдер банкiлерiмен бәсекеде болғандықтан, оларды
әр-бiр клиенттерiн бағалайды.
Банкiлердiң жеке тұлғаларды несиелендiрумен ... ... ... ... ... және ... ... өсу қарқыны мен
несие ставкасы түсiп келе жатыр.
Несие ставкасының көтерiлуiне келесi факторлар әсер етедi;
-шет елдiк инвесторларының осы ... ... ... ... ... және ... ... еңгiзу;
-Халықтың банктық жүйе деген сенiмдiлiгiн арттыру;
-ақшалай қаржылардың, түсiмдердiң көбею;
-Халықтың қаржылық жағынан бiлiмiн дамыту;
-несиелiк бюро жүйелерiнiң дамуы.
Осылай жасаған күнде несие ... ... 10% ... деп ... ... ... қалай көрсетiлген. Ең алдымен бұл банкiден өз мақсатына
алынатын несие. Бiрiншiден қарызгердiң ... ... банк ... күн
немесе апта iшiн де шешiмге келедi. ... ... ... қабiлеттiлiгi
тексерiледi, кепiлдiк берiлуi тиiс. Осылайша банк өз қауыпсiздiгiн арттырып
қарыз алушыға төмен ... ... ... несие түрі дүкендiк немесе экспресс несиесi. Бұл несие белгiлi
бiр тауарға, ... ... Бұл ... ... ... ... сол жерде сол уақытта шешiледi, бұл рәсiмдеуге керектi
құжаттардың ... ... ... ... ... ... өйткенi банк қауiптiлiгi жоғары.
Несиелендiрудiң жаңа бiр түрi ... ... ... ... ... өте ... ... түрi - несиелiк карталар. Шетелдерде көбiнесе несиелiк
карталар қолданылады. Бұл несие өте ыңғайлы, ... ... және ... ... көп уақыт алмайды, көп құжат қажет етпейдi.
Егерде заңдылық жағына келетiн ... ... ... байланысты туындайтын сұрақтар, шешудi қажет ... өте ... ... ... аясының жоғары деңгейде дамып, халықаралық деңгейге
сәйкес болуы осы саланы реттеуге ... ... ... ... ... ... байланысты. Елімізді банктік қызмет ... ... ... ... заң ... ... ең
алдымен республикамызда құқықтық негіздегі қайнар көзі болып табылатын заң
актілерін жатқызуға болады.
Қазіргі кездегі еліміздің банктік жүйесінің ерекшелігі – ол ... жаңа ... ... ... ... ... негізделген
банетердің пайда болуымен, банктік қызметті реттеуге бағытталған ... ... ... ... ... Сол ... де ... жүйе –
нарықтық экономиканың ең маңызды және біртұтас құрылымдарының бірі болып
табылады.
Ал, банктік ... ... және ... сипатта қызмет атқаруы тікелей
оны реттеуге бағытталған заңдардың қоғам талаптарына және ... ... ... ... ... және ... ... асуымен
байланысты десек қателеспейміз. Осы себептен де банктік қызметті дамытуға
және банк ... ... ... ... ... халықаралық
келісімдер жасалып жатады.
Бұл келісімдердің маңыздылығы өте жоғары болып келеді, себебі ... тек қана бір ... ... ғана ... асырылмайды,
бұл қызмет кез келген мемлекет үшін ... ... ... ... ... ... банк тұтынушылық несиелердi алу кезiндегi несие алушыға
жақпайтын жақтары өте көп. ... ... ... ... ... оның көптеген құқықтарын тежейдi. Сондықтан несие алушы несие бойынша
төлемдерiн алдын-ала, уақытынан ... ... ... ... ... ... құқығы жоқ.
Тұтынушылық несиелендiру саласында туындайтын көптеген мәселелер әлiде
қарастыруды, шешудi қажет етедi. Тұтынушыларды несиелендiру шараларын әрi
қарай дамыта, ... түсу ... ... ... осы саладағы реттеуді қажет ететін мәселелердің
қатарына мыналарды ... ... ... ... ... ... қыземтін жоғары деңгейге көтеру және олардың санын арттыру мен
халықаралық бәсекеге төзетіндей қызметін ұйымдастыру, Банктік және ... ... ... ... ... ... ... және тағы да басқа мәселелерді айтсақ болады.
Қорыта келгенде Қазақстан ... ... ... ... ... ерекше орын алады. Банк жүйесінің тұрақтылық
сипатта болуынан елдің ... ... ... ... ... ... ... заңдылықтарды дамыту мәселесіне көңіл бөлі қажет.
ҚОРЫТЫНДЫ
Коммерциялық банктер – нарықтық экономикада несие жүйесінің негізгі
буыны. Олардың ... ақша ... мен ... ... үздіксіз
қозғалысын қамтамасыз ету, өнеркәсіп мекемелерін, ... пен ... ... ... қор ... үшін ... ... болып табылады.
Банктер қызметінің мәні оларды ... ... ... орындаудан көрініс табады. Қазіргі кезде әмбебап банктер банк
қызметтерінің және қаржылық ... ... ... ... өнімдердің кең қатарын ұсынады. Осы кезде банктер бәсекелестік
артықшылықты жаулап алу және оны мықты түрде ... қалу ... ... ... бір ... түрлерін көрсетуге мамандануға тырысады.
Коммерциялық банктердің желісі ақша нарығының қалыптасуына ықпал
етеді, ал заңды және жеке ... ... ... бос ... ... және оның экономика мен ... ... ... ... пайдалану ақша нарығының экономикалық
негізі болып табылады.
Коммерциялык банктер ... ... ... ... ... ... ... шаруашылығына тікелей қызмет көрсететін және
коммерциялық негізінде кең көлемді қаржылық қызмет ... ... ... ... ... ... коммерциялық, кооперативтік және жеке
банктер, банктік зандылықгарда ... ... ... ... ... ... ... өз клиенттеріне 200-ге жуық әр алуан
өнімдер мен ... ... ... ... кең ... ... ... өз клиенттерін сақтай отырып, қолайсыз жағдайда
өзінде пайдалы жұмыс жасауға септігін тигізеді.
Қазіргі ... ... ... ... ... салымдар тарту мен
қарыздар беру жатады. Банктер өз пайдаларының көп бөлігін осы ... ... ... ... ... осы екі қызмет төңірегіндегі
банктік өнімдердің ... ... ... ... ... ... ... тұтынушылық несие халыққа қызмет
көрсететiн ыңғайлы және пайдалы формасын ... ... ... ... ... ... ... қажеттiлiктерiн қанағаттандыратын
қарыз түрi. Осы дипломдық жұмыста тұтынушылық несиелендiру ... ... ... ... ... ... жағы
қарастырылған тұтынушылық несиенiң негiзi мен маңызы, несие ... өтеу ... ... түрлерi, кепiлдiк беру т.б. сұрақтар
талқылауға түсiп, қарастырылды.
Екiншi бөлiмiнде тұтынушылық несиенiң талдауы, қаржылық жағын, ... ... ... ... ... несиелендiрiлу сұрақтары
қарастырылды. Үшiншi бөлiмде тұтынушылық несиелендiрудiң қазiргi ... даму ... ... ... ... ... берiлетiн
тұтынушылық несиелердiң проблемалары қарастырылды.
АҚ «БТА Банкінде» тұтынушылық несиелендіру жүйесі жақсы дамыған. Сондай-
ақ несилендіру жүйесі бұл банк ... ... өз ... ... өнімін ұсынуда. Бұл жаңа бағдарламаны халыққа қолайлы болып отыр.
Тұтынушылық несиелендiру саласында туындайтын көптеген мәселелер әлiде
қарастыруды, шешудi қажет етедi. ... ... ... ... ... жетiлдiре түсу қажет.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ҚАЙНАР КӨЗДЕР ТІЗІМІ
1 Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... ... жылғы № 2155.
2. Қазақстан Республикасының «Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... ... жылғы № 2444 (13.12.2004 ... ... ... ... қағаз нарығы жайлы» заңы.
02.07.2003 ... ... (Қ.Р. ... 07.07.04 ...... ж. № 13 III ... 31.12.2003 жылы Қазақстан Республикасының Президентiнiң Жарлығымен
бекiтiлген, Қазақстан Республикасының Ұлттық банк
5. Қазақстан Республикасының Ұлттық Банк Басқармасының Қаулысы ... ... ... ... ретiнде қабылдау»
21.04. 2003 ж № 140 , Қазақстан ... ... ... ... ... Банктарында, клиенттерiнiң банктық
шоттарды, ашу, жүргiзу және ... ... ... ... ... ... «Төлемдер мен ақша аударымдары жайлы заңы
29.06.1998 ж № 237 –1 (ҚР ... ... ... ж № ... № 42-II; ... ж № 394-II; ... ж № 409 –II;
08.05.2003 ж № 411-II; ... ж № 482-II; ... ж № ... ... ... ... ... Ұлттық банк филиалдарында заңды және жеке
тұлғалармен кассалық операциялар ... ... ... ... Банк ... қаулысымен бекiтiлген 20.12.2001
ж № 354
8. ... ж № 37 ... ... ... ... ... ... Қазақстан Ұлттық Банк және екiншi
дәрежелi банктер арасында корреспонденттық араласу ережелерiн.
9. Алимжанов Д. Снижая ... ... ... ... ... ... 3 казаны
10. Алимжанов Д. Развитие жилищного стройтельства через систему
гарантирования ипотечных ... ... ... ... - ... ... Д. ... риск және фолторларымен басқару стратегиясы//
Қазақстан Қаржылары. –2005. - № 2 – Б. ... ... АТФ ... өз ... ... ал //Деловая
неделя 2005 жылғы 4 қараша
13. Даутова М. ... ... ... // ... строительство
Казахстана. - 2005. - №23
14. Денисенко Е. Банктық қызмет етудi дамыту және жарнама // ... – 2003. -№ ... ... А. ... ... ... ала алады // Панорама
2004 жыл
16. Рамазанов Н. Бағалар басқарудан шықты// ... ... 2005 ... ... ... Н. ... капитал өсiредi // Деловая неделя 2005 жылдың
4 қарашасы
18. ... Н. ... ... от ... бед// Недвижимость. - 2005.
- № 1
19. Ипотекалық кепiлдiк ... даму ... ... 2004
жылдың 15 сәуірі
20. Трофимова Е Мемлекеттiк банк ... ... ... ... - 2005. - ... ... – БТА ... ресми сайты
22. www.banker.kz – банк жүйесінің жаңалықтары
ҚОСЫМША А
Кесте 1 - ... ... АҚ ... ... ... ... үшін ... тұлғалар үшін ... ... ... ... ... ... ... талдау ... ... ... ... ... ... Коннект” ... ... ... ... | ... ... |Жол ... ... ... ... ... ... ... ... | Шоттармен жургізілетін ... және ... ... ... | ... ... ... айырбастау операциялары |
|брокерлік-дилерлік операциялар, | ... ... ... беру | ... | ... ... 2 – БТА Банкінің тұтынушылық несиелендірудің түрлері
|Несиелендірудің |Қысқа мазмұны ... | ... ... ... 15 ... ... ... 5 жылға |
| ... ... ... мерзімінен бұрын жедел өтеу |
| |(6 ... ... кең ... жүйе және ... |
| ... ... ... ... ... (жалақы|алғашқы жарна 10 пайыздан жоғары, несие бойынша тамаша |
|жобасы үшін) ... ... өтеу ... 5 ... ... |
| ... ... ... ... мерзімінен бұрын |
| ... ... ... сатып алу үшін|тұрақты кірісіңіз болса шамамен 20 пайыздық үлеспен |
| ... ... ие ... болады ... ... ... ... үшін несие. Табысты растайтын |
|несиесі ... ең ... ... ... алу ... ... Факультеті |несие оқу бағдарламасы, «Бакалавр» «Маман» және |
| ... ... ... ... алу ... |аз ... берілген құжаттарды жылдам қарау, несиені |
|(жалақы жобасы үшін)|жедел беру және ... ... ... ... |
| ... ... ... жалақы |кепілдіксіз ... бұл ... ... ... ... ... ... ыңғайлы сұлбада өтеуге ТӘБ-тің жалақы |
| ... ... ... банк клиенттеріне ғана |
| ... ... ... ... ... ... ... рыноктан |
|несиелендіру ... ... ие ... тұрғын үй құрылысына |
| ... ... ... ... ... ... ... құжатсыз несие алуға ... ... 3 ... жж. БТА ... ... ... млн. ... ... |2006 |2005 ... | | | | ... және ... ... |6 |193640 |119131 |51740 ... резервтер |7 |125573 |10791 |6971 ... және зиян ... ... ... |8 |221534 |110252 |102182 ... ... | | | | ... ... ... |9 |87452 |23676 |6038 ... ... ... ... |10 |49723 |42406 |25426 ... | | | | ... ... |11 |1343414 |680385 |409517 ... |12 |5994 |2205 |331 ... ... | |7480 |1940 |9396 ... |5 |22849 |26 |- ... салықтық актив бойынша актив | |890 |- |- ... ... | |16591 |6993 |6701 ... ... | |2075142 |997805 |618302 ... | | | | ... және ҚРҰБ қаражаттары |15 |706 |844 |4424 ... ... ... |16 |625144 |293047 |148331 ... ... |17 |528192 |306714 |226710 ... борыштық бағалы қағаздар |18 |707098 |300009 |182079 ... ... ... ... |14 |1105 |- |- ... | | | | ... ... | |18277 |10083 |9838 ... ... | |1880524 |910697 |571382 ... |19 | | | ... ... | | | | |
|- жай ... | |52583 |33276 |22405 |
|- ... ... | |- |3055 |840 ... меншік сатып алынған акциялар | |(264) |(348) |(516) ... ... ... | |61292 |19184 |5996 ... ... ... ... | |335 |492 |375 ... ... ... резерві | | | | ... ... ... ... резерві | |(45) |- |- ... ... ... ... ... | |- |18 |2054 ... кіріс | |68584 |30213 |14099 ... ... ... ... | |182485 |85890 |45253 ... | | | | ... ... | |12133 |1218 |1667 ... ... | |194618 |87108 |46920 ... және ... барлығы | |2075142 |997805 |618302 ... ... 4 ... жж. БТА ... ... және зиян ... есебі, млн.
теңге
| ... |2006 |2005 ... ... ... | |116368 |69789 |45444 ... ... | |9470 |6524 |3682 ... ... ... | |6851 |1973 |701 |
| | |132489 |78286 |49327 ... шығыстар ... ... ... қағаздар | |(36954)|(20969)|(11059)|
|Клиенттер салымдары | ... ... ... ... мен | ... |
|займдары | | | | |
| | ... ... ... | |51464 |32587 |23721 ... ... ... |13 ... ... ... | |18269 |17228 |4470 |
| | | | | ... және ... кіріс |21 |25106 |12943 |9297 ... және ... ... ... |21 |(629) |(489) |(303) ... және ... |21 |24477 |12454 |8994 ... ... ... ... |22 |16585 |3015 |38 ... ... | | | | ... ... операциялар бойынша | | | | ... ... ... ... | | | | |
|- ... | |5322 |1977 |1517 |
|- ... ... | |6888 |(1183) |6078 ... ... ... | |6219 |5262 |3124 ... ... ... | |(6356) |(4723) |(3602) ... ... ... | |2364 |7 |5 ... алушының активтердің таза бағасының|5 |1136 |- |- ... асып ... | | | | ... ... ... | |(171) |1132 |562 ... емес ... | |31987 |5487 |7722 ... және персоналға шығындар |23 |(11320)|(6930) |(4388) |
|Әкімшілік және өзге ... ... |23 ... |(4537) ... және ... | |(900) |(892) |(1029) ... ... есепке алмағандағы салықтар | |(1520) |(1051) |(940) |
|Еншілес ұйымның шығуынан зиян | |(19) |(850) |- ... ... |13 |(2566) |(1642) |293) ... тұлғалардың депозиттерін міндетті | |(604) |(446) |(371) ... | | | | ... емес ... | ... ... бойынша шығыстарды есепке | |43630 |16275 |7628 ... ... ... | | | | ... ... ... ... |14 |(4552) |(1569) |(1047) ... ... ... ... ... | |39078 |14706 |6581 ... кейінгі таза кіріс | | | | ... шот: | | | | ... ... акционері | |38498 |14307 |6728 ... ... ... ... | |580 |399 |(147) ... ... | |39078 |14706 |6581 ... таза ... |24 |8640 |5238 |3588 ... ... ... (теңге) |24 |8360 |4866 |3527 ... ... 5 ... ... ... ... ... және
оларды шешу жолдары
|Мәселелер ... ... ... ... ... ... портфельді ... ... және ... |
| ... және ... жүйесін |
| ... ... ... ... ... ... жабуға арналған |
|несиені қайтармау орын алады ... құру ... ... ... ... ... ... ... ... ... |
| ... ... үшін ... |
| ... ... ... |
| ... және өзге де ... |
| ... ... ... ... ... сақтандыру жағдайын |
|жетік дамымағандығы ... ... ... ... ... несиелердің пайыздық|Қысқа мерзімді несиелердің пайыздық |
|ставкалардың жоғарылығы ... ... ... |
| ... ... өзіне тарту |
|Тұтынушылық несиелердің қысқа ... ... ... үшін ... |
|мерзімді болуы ... өз ... ... |
| ... жауапкершілікпен қарап, оларды|
| ... ... ... шешу ... |

Пән: Банк ісі
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 62 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Тұтыну несиесi туралы мәлімет67 бет
Тұтыну несиесі, оны ұйымдастыру және даму перспективалары93 бет
Қазақстан Республикасындағы несиелендіру жүйесі106 бет
ҚР-ның тұтыну несиесi66 бет
Күн жүйесі эволюциясы3 бет
Екінші деңгейлі банктердің тұтыну несиелері8 бет
Киімнің сапасы және экспертиза59 бет
Тұтыну термині жайында3 бет
Тұытну несиесi және оның Қазақстан Республикасындағы дамуы75 бет
Қазақстандағы және дамыған мемлекеттердегі тұтыну себетін, ең төменгі еңбекақыны талдау11 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь