Қазақстан Республикасының сақтық рыногы:оның жай-күйін талдау және даму перспективалары


Жоспар

Кіріспе

І. Қазақстан Республикасының сақтық рыногы туралы.

1.1. Сақтық рыногының мәні мен құрамы
1.2. Сақтық рыногының делдалдары

ІІ. Қазақстан Республикасының сақтық рыногын дамытудың 2004.2006 жылдарға арналған бағдарламасы.

2.1. Сақтық рыногының қазіргі жай.күйі мен даму проблемалары

2.2. Бағдарламаның мақсаттары, міндеттері және іске асыру бағыттары

2.3. Сақтық рыногының инфрақұрылымын дамыту

ІІІ. Сақтандыруды қадағалауды дамыту және тиімділігін арттыру

Қорытынды

Қолданылған әдебиеттер
Кіріспе

Бұл курстық жұмыстың мақсаты қазіргі кездегі сақтық рыногының жағдайы мен оның дамуын талдау болып табылады. Жұмыстың бірінші бөлімінде сақтық рыногының мәні мен оның қатысушылары туралы айтылады. Себебі кез келген экономикалық рыноктың өзіне тән жүргізілетін тәртібі және оның операцияларын жүргізетін қатысушылары (брокер, дилер, сақтық ұйымдары, уәкілетті органдар т.б). болады. Ал екінші бөлімінде сақтандыру рыногын дамытудың 2004-2006 жылдарға арналған бағдарламасы қарастырылады. Бұл бағдарлама елдің осы рынокты дамыту мақсатында алдыға қойған міндеттемелерді белгіленген мерзімде орындауүшін жасалған. Себебі қазіргі нарықтық экономикаға сәйкес кез келген елдің экономикалық жағдайын тек арнайыбағдарламалар арқылы көтеруге мүмкіндік бар. Кез келген бағдарламаның өзіне тән мақсаттары мен бағыттары болуы керек, сол себептен бұл мәселе бөлек бөлімше ретінде қарастырылады. Осы бағдарламада Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2003 жылғы 28 шілдедегі № 753 қаулысымен мақұлданған Қазақстан Республикасының қаржы секторын дамыту Тұжырымдамасында айқындалған отандық сақтандыру рыногын дамыту жөніндегі негізгі шараларды іске асыру көзделген.
Соңғы бөлімінде сақтандыруды қадағалауды дамыту мен тиімділігін арттыру мәселелері қарастырылады.
Отандық сақтандыру рыногының жедел дамуы және оның әлемдік сақтандыру кеңістігіне кіру қажеттігі сақтандыру индустриясы кадрларының кәсіби біліктілігін түбегейлі түрде көтеру қажеттілігін қойып отыр.
Қолданылған әдебиеттер:

1. Жүйріков К., «Страхование: теория, праткика, зарубежный опыт», 2004 г.

2. Гостенко Л.Н., «Страхование», 2000 г;

3. Шахов, «Основы страхования», 2003 г.

4. «ҚР Президенті туралы» Конституциялық заңы;

5. Ілиясов Қ.Қ. Құлпыбаев С. «Қаржы», Алматы 2003 ж.

6. Шихов, Федеров, «Основы страхования», 2003 г.

7. Қазақстан Республикасының сақтық рыногын дамытудың 2004-2006 жылдарға арналған бағдарламасы;

8. «Страхование от А до Я»;

9. Маялаева Г.И, «Страхование в цифрах» 2005 г.

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 22 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге




Тақырыбы: Қазақстан Республикасының сақтық рыногы:
оның жай-күйін талдау және даму перспективалары.

Жоспар

Кіріспе

І. Қазақстан Республикасының сақтық рыногы туралы.

1.1. Сақтық рыногының мәні мен құрамы
1.2. Сақтық рыногының делдалдары

ІІ. Қазақстан Республикасының сақтық рыногын дамытудың 2004-2006 жылдарға
арналған бағдарламасы.

2.1. Сақтық рыногының қазіргі жай-күйі мен даму проблемалары

2.2. Бағдарламаның мақсаттары, міндеттері және іске асыру бағыттары

2.3. Сақтық рыногының инфрақұрылымын дамыту

ІІІ. Сақтандыруды қадағалауды дамыту және тиімділігін арттыру

Қорытынды

Қолданылған әдебиеттер

Кіріспе

Бұл курстық жұмыстың мақсаты қазіргі кездегі сақтық рыногының жағдайы
мен оның дамуын талдау болып табылады. Жұмыстың бірінші бөлімінде сақтық
рыногының мәні мен оның қатысушылары туралы айтылады. Себебі кез келген
экономикалық рыноктың өзіне тән жүргізілетін тәртібі және оның
операцияларын жүргізетін қатысушылары (брокер, дилер, сақтық ұйымдары,
уәкілетті органдар т.б). болады. Ал екінші бөлімінде сақтандыру рыногын
дамытудың 2004-2006 жылдарға арналған бағдарламасы қарастырылады. Бұл
бағдарлама елдің осы рынокты дамыту мақсатында алдыға қойған
міндеттемелерді белгіленген мерзімде орындауүшін жасалған. Себебі қазіргі
нарықтық экономикаға сәйкес кез келген елдің экономикалық жағдайын тек
арнайыбағдарламалар арқылы көтеруге мүмкіндік бар. Кез келген бағдарламаның
өзіне тән мақсаттары мен бағыттары болуы керек, сол себептен бұл мәселе
бөлек бөлімше ретінде қарастырылады. Осы бағдарламада Қазақстан
Республикасы Үкіметінің 2003 жылғы 28 шілдедегі № 753 қаулысымен
мақұлданған Қазақстан Республикасының қаржы секторын дамыту
Тұжырымдамасында айқындалған отандық сақтандыру рыногын дамыту жөніндегі
негізгі шараларды іске асыру көзделген.
Соңғы бөлімінде сақтандыруды қадағалауды дамыту мен тиімділігін
арттыру мәселелері қарастырылады.
Отандық сақтандыру рыногының жедел дамуы және оның әлемдік сақтандыру
кеңістігіне кіру қажеттігі сақтандыру индустриясы кадрларының кәсіби
біліктілігін түбегейлі түрде көтеру қажеттілігін қойып отыр.

І. Қазақстан Республикасының сақтық рыногы туралы
1.1. Сақтық рыногының мәні мен құрамы.
Сақтық рыногы – сақтандыру өнімін сату және сатып алу бойынша экономикалық
қатынастарының жиынтығы. Сақтық рыногының қалыптасуының объективті негізі
болып – ұлғаймалы ұдайы өндірістің үздіксіздігін қамтамасыз ету мақсатында
кездейсоқтық жағдайлардың әсерінен жәбір көрушіге ақшалай көмек көрсету
мүмкіншілігі.
Сақтандырудың міндетті түрлері, оның ішінде міндетті әлеуметтік және
медициналық мақтандыру, экологиялық сақтандыру және басқа түрлері
енгізіліп, оларды тиімді қолдану қамтамасыз етілетін болады.
Сақтандыру рыногының инфрақұрылымын дамыту және оның кәсіби
қатысушыларының (сақтандыру брокерлерінің, актуарийлер мен уәкілетті
аудиторлардың) қызметін жандандыру жөніндегі жұмыс жалғастырылатын болады.
Бағалы қағаздар рыногының кәсіби қатысушыларының әртүрлі санаттарының
қызметіндегі тәуекелдерді сақтандыру тиісті дәрежеде дамиды.
Сақтандыру шарттары бойынша клиенттердің мүдделерін қорғау мақсатында
сақтандырушыларға (сақтандырылғандарға, пайда алушыларға) сақтандыру
төлемдерін жүзеге асыруға кепілдік беретін қор құрылды. Бірінші кезеңде
міндетті – сақтандырудың негізгі түрлері бойынша кепілдік беруді енгізу,
ерікті сақтандыруды қоса алғандағы қалған барлық түрлеріне кепілдік беруді
одан әрі кеңейту көзделуде.
Басымдылықтың бірі қаржы және азаматтық нормаларға сәйкес сақтандыру
(қайта сақтандыру) ұйымдарын тарату кезінде олардың кредиторларының
құқықтары мен заңды мүдделерін қорғау болып қала береді.
Сақтық рыногын салалық белгісі бойынша былай ажыратады:
- өмірді сақтандыру;
- мүлікті сақтандыру;
- жауапкершілікті сақтандыру;
- жазатайым жағдайдан сақтандыру;
Ал сақтық рыногы масштабы бойынша:
- ұлттық ;
- аймақтық;
- халықаралық болып бөлінеді.

2004 жылғы 1 мамырда 34 сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының
сақтандыру қызметін жүзеге асыру құқығына лицензиясы бар, оның ішінде 2-
уі өмірді сақтандыру бойынша, 26-сы көлік құралдары иелерінің АҚЖ міндетті
сақтандыру лицензиясына ие; 6 сақтандыру брокерінің, 30 актуарийдің, 34
аудиторлық ұйымның және 67 аудитордың сақтандыру қызметіне аудитті жүзеге
асыру құқығына лицензиясы бар.
2004 жылдың наурызында сақтандыру ұйымдарының жиынтық активтері 0,9%-
ке 31,8 млрд. теңгеге дейін ұлғайды. Жиынтық меншік капитал қайта
сақтандырушылармен есеп айырысу жөніндегі сақтандыру ұйымдарының
міндеттемелерін ұлғайту есебінен 2,5%-ке 12,6 млрд. теңгеге кеміді.
Сақтандыру резервтері 6,2%-ке 15,4 млрд. теңгеге ұлғайды.
2004 жылғы 3 айда сақтандыру сыйлықақыларының көлемі 11,4 млрд. теңге
болды, бұл өткен жылға дәл осы кезеңмен салыстырғанда 4,7 млрд теңгеге
(68,8%) ұлғайды. Оның ішінде міндетті сақтандыру бойынша сақтандыру
сыйлықақыларының көлемі 1,5 млрд. теңгені (0,72 млрд. теңгеге 88,3%
ұлғайды), ерікті және сақтандыру бойынша 0,97 млрд. теңгені (0,45млрд.
теңгеге (86,7%) ұлғайды) және ерікті мүліктік сақтандыру бойынша- 8,9 млрд.
теңгені құрады (3,5 млрд. теңгеге (64,2%) ұлғайды).
2004 жылғы 3 айда сақтандыру төлемедерінің көлемі 1,5 млрд. теңге
болды, бұл өткен жылғы дәл осы кезеңмен салыстырғанда 0,46 млрд. теңгеге
(43,0%) ұлғайды. Оның ішінде міндетті сақтандыру бойынша сақтандыру
төлемдерінің көлемі 0,66 млрд. теңгені (0,43 млрд. теңгеге (186,2%)
ұлғайды), ерікті жеке сақтандыру бойынша – 0,29 млрд. теңгені (0,07 млрд.
теңгеге (32,6%) ұлғайды) және ерікті мүліктік сақтандыру бойынша – 0,56
млрд. теңгені құрады (0,05 млрд. теңгеге (7,8%) азайды).
2004 жылғы 12 сәуірде қазақстан Республикасының Қаржы нарығын және
қаржы ұйымдарын реттеу мен қадағалау жөніндегі агенттігі Басқармасының
Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде № 1503 тіркелген Қазақстан
Республикасының Ұлттық Банкі басқармасының Қазақстан Республикасының
резиденті емес қайта сақтандыру ұйымының және сақтандыру брокерінің рейтинг
анықтау шарттары мен ең аз рейтинг туралы және рейтинг агенттіктерінің
тізбесін бекіту туралы 2001 жылғы 31 наурыздағы № 86 қаулысына өзгерістер
мен толықтырулар енгізу туралы № 114 қаулысы қабылданды.
2004 жылғы 1 мамырдағы жағдай бойынша 13 сақтандыру (қайта
сақтандыру) ұйымы соттың шешімімен еріксіз тәртіппен таратылу процесінде
болды Энергия Сақтандыру компаниясы ААҚ-ның еріксіз таратылуы аяқталды.

1.2. Сақтық рыногының делдалдары.
Қазіргі уақытта сақтандыру делдалдары қызметінің талаптары іс жүзінде
реттелмей қалып отыр. сақтандыру қызметі туралы Қазақстан Республикасы
Заңының талаптарына сәйкес сақтандыру брокерлері мен сақтандыру агенттері
қызметінің талаптары және тәртібі аталған Заңның 17 және 18 баптарымен ғана
реттеліп отыр.
Сонымен бірге сақтандыру рыногы субъектілерінің қызметін рететйтін
және қадағалайтын уәкілетті орган тарапынан делдалдардың сақтандыру (қайта
сақтандыру) ұйымдарымен және сақтанушылармен (сақтандырылғандармен, тиімді
сатып алушылармен) өзара қарым-қатынасы Қазақстан Республикасы Заңдарының
талаптарын бұзғаны үшін жауапкершілік, құжат айналымына.
Делдалдар қызметіне бақылаудың және талаптардың болмауы олардың заңға
қарсы әрекеттер мен операциялар жасауына теріс мақсатта пайдалануына
мүмкіндік беруде.
Айтылғандарды, сондай-ақ сақтандыру делдалдары қызметіне бақылауды
жүзеге асыруды көздейтін халықаралық тәжірибені ескере отырып, сақтандыру
делдалдары қызметін нақты реттеу, заңды тұлғалардың қолданылып жүрген
заңдарға тиісінше өзгерістер мен толықтырулар енгізу және нормативтік
құқықтық актілер әзірлеу арқылы сақтандыру агенттіктерін құруға және қызмет
ету талаптарын белгіленуіне мүмкіндік беру саласында жұмыстар жүргізген
жөн.
Кез-келген шаруашылық жүргізуші субъектінің, сондай-ақ жеке тұлғаның
қызметі тәуекелмен байланысты. Экономикалық ұғым бойынша, тәуекелмен төмен
рентабельдік немесе экономикалық шығындар арқылы зиянға душар ететін
қолайсыз жағдайдың орын алу ықтималдығы.
Сақтандыру ұйымдары қызметінің негізгі түрі басқа тұлғалардың
тәуекелдерін өзіне қабылдауы екенін ескере отырып және сондықтан онда
осындай тәуекелдердің басым бөлігі топтасқандықтан, бара-бар реттеу
қажеттілігі, сондай-ақ корпоративті басқару жүйесін ендіру негізінде
сақтандыру ұйымдары қызметінің тиімділігін арттыру қажеттігі пайда болады.
Сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарында корпоративті басқару
жүйесін ендіру – сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарын жеке дамту әрі
жалды сақтандыру рыногын дамытудың мейлінше өзекті мәселелерінәі бірі болып
табылады.
Сақтандыру қызметін реттеу мен қадағалауды одан әрі жетілдіру
жөніндегі негізгі міндеттерді іске асыру шеңберінде сақтандыру ұйымдары

жүзеге асыратын қызметке тікелей ықпал ететін қолданыстағы заңдар базасы
мен заң аясындағы нормативтік құқықтық актілерге сараптама жасалуы,
кейіннен сақтандыру қызметіне реттеу мен қадағалау жасайтын уәкілеті
органның қолданылып жүрген заң актілеріне өзгерістер мен толықтырулар
енгізуді жүзеге асыруы тиіс.
Атап айтқанда, осал бағытта мынаадй міндеттеріді қарау жоспарланып
отыр:
сақтандыру қызметін реттеудің ұлттық режимі мен халықаралық
принциптер мен стандарттардың жақындасуын республиканың Дүниежүзілік Сауда
Ұйымына интеграциялануы қажеттігін, оның ішінде шетелдік қатысуды шектеуді
кезең-кезеңімен төмендету арқылы ескере отырып қамтамасыз ету;
сақтандыру ұйымдары мен сақтандыру брокерлерінің қайта сақтандыру
қызметін қадағалауды Қазақстан Республикасының резидент емес сақтандыру
брокерлеріне кредиттік рейтингтердің (Credit Raiting) міндетті түрде болуын
талап етуді белгілеу жолымен күшейту;
сақтандыру рыногы қатысушылардың (апат комиссарларының,
аджастерлердің, андеррайтерлердің, сюрвейерлердің, диспашерлердің және
басқалардың) құқықтық негізін нақтылау, сақтандыру брокерлері мен
сақтандыру агенттерінің қызметін шектеу және нақтылау;
сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарының қаржылық тұрақтылығы және
төлем қабілеттілігі талаптарын одан әрі дамыту;
актуарийлердің, ішкі және сыртқы аудиторлардың қызметін пайдалануға
нұсқаларды, сондай-ақ делдалдар мен сақтандыру агенттерінің өзара қарым-
қатынасын реттейтін сақтандыру ұйымының ішкі ережелеріне қойылатын
талаптарды әзірлеу;
корпоративті басқару және тәуекелдерді басқару жүйелеріне, оның
ішінде жүзеге асырылатын операциялардың нақты ретінің болуына қойылатын
талаптар әзірлеу;
сақтандыру операцияларының бухгалтерлік есеп жүйесін жетілдіру және
қаржы қызметінің айқындығын арттыру;
сақтандыру тарифтерінің есептеу тәртібіне қойылатын талаптарды
белгілеу;
сақтандыру рыногының кәсіби қатысушыларын құрған, лицензияланған,
келіскен кезде белгіленетін талаптарды басқа қаржы ұйымдарына қойылатын
мынадай талаптармен салыстыра отырып бірегейлендіру және стандарттау;
тәуекелдерді бағалау жүйесіне негізделген алдын-ала ескерту тесттерін
жүргізу;
деректерді жинау және өңдеу жүйесін автоматтандыру.
ҚР-да сақтық делдалдарын сақтық брокері мен сақтық агенттері
жүргізеді.
Сақтық брокері – сақтандыру және қайта сақтандыру мәселелері бойынша
кеңестік қызметті өз атынан және сақтанушының тапсыруымен сақтандыру
шарттарын немесе өз атынан қайта сақтандыру шарттарын жасау жөніндегі
делдалдық қызметті жүзеге асыратын заңда тұлға. Сақтандыру брокерінің
қызметі – ерекше қызмет түрі болып табылады және оны мемлекеттік орган
лицензиялауға тиіс. Сақтандыру брокерінің өзіт қатысып жасалатын сақтандыру
шарты бойынша өкілеттігі мен жауапкершілігі сақтандыру шартының
тараптарымен жасалатын тиісті шарттармен белгіленеді.
Сақтандыру агенті – берілген өкілеттігіне сәйкес сақтандыру ұйымның
атынан және тапыруымен сақтандыру шарттарын жасау жөніндегі делдалдық
қызметті жүзеге асыратын жеке немесе заңда тұлға. Сақтандыру агентіінң
сақтандыру рыногында делдалдық қызметті жүзеге асыруға өкілеттігі
сақтандыру ұйымының тиісті құжататрымен белгіленеді.

ІІ. Қазақстан Республикасының сақтық рыногын дамытудың 2004-2006 жылдарға
арналған бағдарламасы.

2.1. Сақтық рыногының қазіргі жай-күйі мен даму проблемалары.
2004 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша қазақстан Республикасының сақтандыру
рыногында лицензиялары бар қызметті 32 сақтандыру ұйымы (оның ішінде 1-
өмірді сақтандыру бойынша, 6-Қазақстан Республикасының резидент еместерінің
қатысуымен), 6 сақтандыруброкері, 28 актуарий және сақтандыру ұйымына аудит
жасауға лицензиясы бар 34 аудиторлық ұйым жүзеге асырады.
Есепті күнде 29 сақтандыру ұйымы сақтандыру төлемдеріне кепілдік беру
қорының қатысушылары болып табылады.
Сақтандыру сыйлықақылары. 2003 жылы жиналған сақтандыру
сыйлықақыларының жиынтық көлемі 28,9 млрд. теңге болды 2002 жылда жиналған
көлемнен 27,2%-ға көп.

млн. теңге
Сақтандыру сыйлықақысының 01.01.03 01.01.04 жылға
20032002 ж.
түсуі жылға
________________ өзгеруі,
Сомасы үлесі %-пен
Барлығы, оның ішінде: 22719,4 28870,2 100,0
27,2
Міндетті сақтандыру бойынша 1201,8 2841,6 9,8
136,4
Ерікті жеке сақтандыру
бойынша 1913,0 2778,4
9,6 45,2

Ерікті мүліктік сақтандыру
Бойынша 19604,6 23250,2
80,6 18,6

2004 жылғы 1 қаңтарға міндетті сақтандыру бойынша сақтандыру
сыйлықақыларының көлемі өткен жылдың осындай көрсеткішінен 136,4%-ке асады.
Ерікті жеке сақтандыру бойынша ұлғаю 45,2%, ерікті мүліктік сақтандыру
бойынша 18,6% болды.
Сақтандыру салалары бойынша (life, non- life) жиналған сақтандыру
сыйлықақыларының көлемі былайша көрінеді.
Өмірді сақтандыру саласы 2003 жылғы кезең үшін өмірді сақтандыру
саласы бойынша жиналған сақтандыру сыйлықақыларының көлемі 430,2 млн.теңге
($3,1 млн.) болды, бұл 2002 жылдың осы көрсеткішінен 2 есеге көп. Өмірді
сақтандыру саласы бойынша есепті күнге жиналған сақтандыру
сыйлықақыларының үлесі 2003 жылдың 1 қаңтарына 0,9%-ке қарсы 1,5% болды.
Жалпы сақтандыру саласы. Жалпы сақтандыру саласы бойынша 2003
жылғы кезең үшін жиналған сақтандыру сыйлықақыларының көлемі 28,4 млрд.
теңге ($204,0 млн.) болды, бұл 2002 жылғы осыған ұқсас, кезеңнен 26,3%-ға
артық.
Қазақстан Республикасы резидент еместерінің қатысуымен сақтандыру
компанияларының 2004 ж. 01.01. жағдай бойынша жинаған сақтандыру
сыйлықақыларының үлесі 37,5% (10,8 млрд.теңге) болып отыр.
Қайта сақтандыруға берілген сақтандыру сыйлықақыларының көлемі 16,8
млрд. теңге немесе сақтандыру сыйлықақыларының жиынтық көлемінің 58,2%-і
болып отыр. Мұндайда резидент еместерге қайта сақтандыруға сақтандыру
сыйлықақыларының жиынтық көлемінің 54,2%-і беріліп отыр.

млн.теңге
Қайта сақтандыруға берілген 01.12.03 жылға 01.10.04 жылға
сақтандыру сыйлықақылары

Сомасы үлесі, Сомасы үлесі
%-пен %-пен
Қайта сақтандыруға берілген
барлығы, оның ішінде 16865,1 74,2
16776,2 58,2
резидент еместерге 15469,8 68,1
15654,8 54,2
Резиденттерге 1395,3 6,1
1121,4 4,0

Қайта сақтандыруға берілген сақтандыру сыйлықақыларының жалпы
сомасында негізгі үлесті ерікті мүліктік мақтандыру бойынша сыйлықақылар
- 96,8%, ерікті жеке сақтандыру бойынша – 2,9%, міндетті сақтандыру бойынша
– 0,3% алып отыр.
Сақтандыру төлемдері. 2003 жылы жасалған сақтандыру төлемдерінің
жалпы көлемі 2002 жылдың деректерімен салыстырғанда 80,2%-ке арта отырып
4,2 млрд.теңге ($29,1 млн) болды. Сонымен бірге қайта сақтандыру ұйымдары
қайта сақтандыру есебінен өтеп отырған сақтандыру төлемдерінің үлесі 19%
(0,8 млрд. теңге) болып отыр.

млн.теңге
Сақтандыру төлемдері 01.01.03 01.01.04 жылға 20032002
жылға ________________ жылмен
Сомасы үлесі % салыстырғанда,
%-пен

Барлығы, оның ішінде 2315,2 4172,4
100,0 80,2
мыналар бойынша:
Міндетті сақтандыру
бойынша 759,1 1316,7
31,6 73,5
Ерікті жеке сақтандыру
бойынша 586,4 988,6
23,7 68,8
Ерікті мүліктік сақтандыру
бойынша 969,7
1867,1 44,7 92,7

2003 жылғы кезеңде жасалған сақтандыру төлемдерінің жалпы сомасы
бойынша сақтандыру төлемдерінің мейлінше көп көлемі автокөлік иелерінің
азаматтық-құқықтық жауапкершілігін міндетті сақтандыру сыныбы бойынша
төлемдердің жиынтық сомасының 31,5%-і болды. Сақтандырудың осы сыныбы
бойынша шығын коэффициенті 2003 жылдың желтоқсан айындағы осы сақтандыру
сыныбы бойынша сақтандыру көлемінің өсуіне байланысты өткен айда 45,6%-ке
көбейіп, 50,6% болды.
Жалпы алғанда есепті күнге шығын коэффициенті (сақтандыру
төлемдерінің сақтандыру сыйлықақыларының қатынасы) 14,5% болды.
Капитал. 2004 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша сақтандыру
ұйымдарының меншік капиталының мөлшері 9,0 млрд. теңге ($63,0 млн) болды,
бұл өткен жылдың осындай кезеңімен салыстырғанда 47,3%-ке көп болды.
Енгізілген нормативтерге сәйкес сақтандыру ұйымдарының меншік
капиталының жеткіліктігін есептеуге өтімді қаржы активтері жатады.
Активтер. Сақтандыру ұйымдары активтерінің жиынтық көлемі 2004 жылғы
1 қаңтарда 20,7 млрд. теңге ($144,5 млн) болды, бұл 2003 жылғы 1 қаңтардағы
дәл осындай көрсеткіштен 64,4%-ке көп.
Міндеттемелер. 2004 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша сақтандыру
ұйымдарын міндеттемелер сомасы өткен жылдың осындай
көрсеткіштерменсалыстырғанда 57,4%-ке өсе отырып, 7,4 млрд.теңге ($52,8
млн.) болды.
Есепті күнге сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарыныңы қолданылып
жүрген сақтандыру және қайта сақтандыру шарттары бойынша (қайта
сақтандырушының үлесін шегере отырып) қабылданған міндеттемелердің
орындалуын қамтамасыз ету үшін құрылған сақтандыру резервтерінің көлемі 4,5
млрд. теңге болды, бұл 2003 жылғы 1 қаңтарда құрылған резервтер көлемінен
66,7%-ке артық. Қайта сақтандырушыынң сақтандыру резервтеріндегі есепті
күндегі үлесі 8,7 млрд. теңге болды.
Сақтық рыногының даму проблемалары.
Сақтандыру рыногы дамуының негізгі проблемалары – республикада өмірді
сақтандыру рыногының және жеке сақтандырудың басқа түрлерінің жеткіліксіз
дамуының, сақтандыру ұйымдарын корпоративті басқару жүйесін өндіру,
сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарының қызметі туралы статистикалық және
өзге деректер базасын қалыптастыру әрі оған көп жеткізуді қамтамасыз ету,
сақтандыру компанияларының қызметін автоматтандыру мәселелері болып
табылады.
Сақтандыру секторының проблемалары арасында өмірді ұзақ мерзімге және
жинақтаушы сақтандыруды, сақтандыру өнімдерінің салыстырмалы қымбатшылығын
(құн талаптары заңдарда айқындалған сақтандырудың міндетті түрлерін
қоспағанда) және олардың қажетсіздігін, рынокта жекелеген сақтандыру
ұйымдарының жеткіліксіз белсендігі мен сақтандыруға деген төмен
қызығушылықты, әсіресе өз ақшасын көбірек банктерге сеніп тапсыратын нақты
сақтанушылардың өмірді сақтандыруға деген төмен қызығушылығы, сақтандыру
ұйымдарының өз тәуекелдерін (анықтау, бағалау, есеп беру) басқаруының
төмен сапасын, сақтандыру ұйымдарының өз тәуекелдерін (анықтау, бағалау,
есеп беру) басқаруының төмен сапасын, сақтандыру ұйымдарының өмірді
жинақтаушы сақтандыру шарттары бойынша сақтанушыларға заемдар беру
жүйесінің дамымағандығын, халықтың сақтандыру рыногына деген сенімнің
жеткіліксіздігін сақтандыру ұйымдарындағы қызметтің және қызмет көрсетудің
төмен сапсын, сақтандыру бизнесі саласындағы алаяқтықты қоса алғанда,
ерікті сақтандыру бойынша ұсынылып отырған қызметтердің шектелуін атап
өткен жөн.
Төменде әр түрлі елдердің сақтандыру рыноктарының негізгі
көрсеткіштеріне салыстырмалы талдау көрсетілген.

Сақтандыру рыноктарының негізгі көрсеткіштерінің салыстырмалы талдауы
АҚШ Жапония
Германия Польша Венгрия Ресей Қазақстан
Сақтандыру сыйлық-
ақыларының сомасы (млн.
АҚШ дол. ) 1157516 342421 164773
4795 1336 9481 201,4

Өмірді сақтандыру
бойынша сақтандыру
сыйлықақыларының
үлесі %-пен 48,7 72,9 40,0
33,5 45,9 50,5 1,5
Сақтандыру төлемдерінің
сомасы (млн.Ақш деректер
долл.) жоқ 112423
117585 2345 500 5889 29,1
Сақтандыру төлемдерінің
сақтандыру сыйлық-
ақыларына қатынасы
(шағын коэффициент)
%-пен 77.5 33
71 49 37 62 14,5
Адам басына шаққанда
сақтандыру сыйлық-
ақылары (АҚШ долл.) 3837 2655 1529 123
133 65 13,5
Сақтандыру сыйлықақы-
ларының ЖІӨ-ге
қатынасы %-пен 10,60 7,09 6,71
2,89 2,89 3,07 0,65
Сақтандыру ұйымдары
қызметкерлерінің
санына сақтандыру
сыйлықақылары
деректер
(АҚШ долл.) 451264 696812
471199 154858 98477 жоқ жоқ
Сақтандыру сыйлық-
ақыларының ұстап қалу
деректер
коэффициенті %-пен 89,57 95,35
84,02 84,06 84,13 жоқ 42
Резидент еместерге –
қайта сақтандыруға
берілген сақтандыру
сыйлықақылары
деректер
(млн.Ақш долл.) 29867 725
3389 350 156 жок 117,0
Резидент еместерге
қайта сақтандыруға
берілген сақтандыру
сыйлықақыларының
деректер
үлесі %-пен 2,58 0,21
2,06 7,29 11,69 жоқ 54
Қайта сақтандыруға
қабылданған сақтандыру
сыйлықақыларының
деректер
коэффициенті %-пен 8,72 1,58 23,72
1,26 0,11 жоқ 4,59
Сақтандыру ұйымдары
шетелдік қатысуымен
жинаған сақтандыру
сыйлықақыларының
үлесі %-пен
(өмірді сақтандыру) 21,99 9,58 14,96
49,90 98,17 жоқ 1,5
Сақтандыру ұйымдары
шетелдік қатысуымен
жинаған сақтандыру
сыйлықақыларының
үлесі %-пен (жалпы
деректер
сақтандыру) 12,01 25,85
13,40 33,35 0,10 жоқ 35,9
Міндетті сақтандыру
бойынша сақтандыру
сыйлықақыларының
сақтандыру сыйлықақы-
ларының жалпы деректер
деректер деректер деректер
сомасына қатынасы %-пен 26,00 9,8 жоқ жоқ
жоқ жоқ 31,40
Сақтандыру ұйымдарының деректер
деректер
активтері (млн.АҚШ долл.) 4186900 3113400 жоқ 8726,60
2508,30 жоқ 144,5

2.2. Бағдарламаның мақсаттары, міндеттері және іске асыру бағыттары.
Бағдарламаның басты мақсаты мемлекеттің, азаматтардың және шаруашылық
жүргізуші субъектілердің мүдделерін қаржы, әлеуметтік және өзге
тәуекелдерден қорғаудың тиімді механизмі мен ұзақ мерзімді ішкі
инвестициялардың сенімді көзі ретінде сақтандырудың рөлін және орнын
нығайтуға бағытталған ұлттық сақтандыру индустриясын одан әрі реформалау.
Осы бағдарламаның мақсаттарына қол жеткізу үшін мынадай
міндеттердішешу болжанып отыр:
1) ұзақ мерзімді және жинақтаушы жеке сақтандырудың түрлерін дамытуды
ынталандыру арқылы азаматтардың әлеуметтік қорғалу деңгейін көтеру;
2) өзара сақтандыру жүйесін дамыту;
3) сақтандыру мақсаттарын, сақтандыру заңдарын, сақтандыру аясында
жүргізіліп жатқан реформаларды насихаттау мен түсіндіру бойынша жұмысты
күшейту, сақтандыру қызметін тұтынушылардың құқықтарын қорғауға бағытталған
өзге шараларды жүзеге асыру және халықтың сақтандыру мәдениетінің деңгейін
көтеру;
4) сақтандыру ісін ақпараттандыру және автоматтандыру саласында жаңа
технологияларды ендіруге жәрдем көрсету;
5) міндетті сақтандыру саласында мемлекеттік саясаттықұру және міндетті
сақтандыру жүйесінің тиімділігін арттыру;
6) сақтандыру рыногының толыққанды инфрақұрылымын қалыптастыру,
7) оның қатысушылар топтарын және олардың қызмет аясын нақты айқындау;
8) сақтандыру аясында мамандарды даярлау және біліктілігін арттыру;
9) сақтандыру рыногын бірыңғай қадағалауға көшуін ескере отырып сақтандыру
қызметін қадағалау мен реттеу жүйесін ұйымдастыру;
Қайта сақтандыру және ортақ сақтандыру рыноктарын дамыту.
Бағдарламаны іске асырудың негізг бағыттары:
Жеке сақтандыруды дамыту.
Республикада сақтандыру рыногын дамытудың негізгі мәселелерінің бірі
жеке сақтандырудың (life insurance), соның ішінде оның ұзақ мерзімді
(жинақтаушы) түрлерінің жеткіліксіз дамуы болып табылады.
Атап айтқанда, жеке сақтандыру және оның ішінде өмірді сақтандыру
инвестициялық әлеуетті арттырады, өйткені сақтандыру ұйымдары жеке
сақтандырудың ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Сыртқы борыш және оның жай-күйін талдау
Сақтық рыногы
Қазақстан Республикасының шағын бизнесін талдау және оның даму перспективалары
Қазақстан Республикасының өнеркәсібі мұнай­химия саласының қазіргі жай-күйін талдау
Мемлекеттiк органдарды ақпараттандырудың қазiргi жай-күйiн талдау
Халық денсаулығының және денсаулық сақтау жүйесінің қазіргі жай-күйін талдау
Кәсіпорынның қаржылық жай-күйін бағалау
Дене шынықтыру және спорт саласындағы проблеманың қазiргі жәй-күйiн талдау
Қазақстан Республикасының бюджет жүйесі: қазіргі жағдайы, мәселелері және даму перспективалары
Қазақстан Республикасының сақтандыру нарығының даму жағдайын талдау
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь