Бюджет кірістерін болжау

МАЗМҰНЫ

КІРІСПЕ

1. БЮДЖЕТ КІРІСТЕРІН БОЛЖАУ ПРОЦЕСІНІҢ ЭКОНОМИКАЛЫҚ МАЗМҰНЫ МЕН МӘНІ
1.1.Бюджет кірістерін болжау қаржылық жоспарлаудың маңызды құрамы ретінде
1.2. Бюджет кірістерінің болжамына әсер ететін факторлар
1.3. Бюджетті жоспарлаудың шетелдік тәжірибесі

2.МЕМЛЕКЕТТІК БЮДЖЕТ КІРІСТЕРІН БОЛЖАУ ТӘРТІБІ ЖӘНЕ БЮДЖЕТ КІРІСТЕРІНІҢ ОРЫНДАЛУЫНА ТАЛДАУ
2.1 Мемлекеттік бюджет кірістерінің құрамы мен құрылымы
2.2.Бюджет кірістерінің түрлері бойынша болжамды есептеу әдістемесі
2.3. Мемлекеттік бюджет кірістерінің орындалуына талдау

3. БЮДЖЕТ КІРІСТЕРІН БОЛЖАУ ДЫҢ АКТУАЛДЫ МӘСЕЛЕЛЕР ЖӘНЕ ОЛАРДЫ ШЕШУ ЖОЛДАРЫ
3.1. Мемлекеттік бюджет кірістерін болжауда туындайтын мәселелер
3.2. Бюджет кірістерін болжау және жоспарлау рәсімдерін жетілдіру жолдары

ҚОРЫТЫНДЫ

ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ

ҚОСЫМША
        
        |МАЗМҰНЫ                                                              |    |
| | ... |6 |
| | ... ... ... ... ... ЭКОНОМИКАЛЫҚ МАЗМҰНЫ МЕН МӘНІ| |
|1.1.Бюджет ... ... ... жоспарлаудың маңызды құрамы |8 |
|ретінде | ... ... ... ... әсер ететін факторлар |8 ... ... ... ... ... |18 |
| |24 ... ... ... БОЛЖАУ ТӘРТІБІ ЖӘНЕ БЮДЖЕТ | ... ... ... | ... ... ... кірістерінің құрамы мен құрылымы |30 ... ... ... бойынша болжамды есептеу әдістемесі |30 |
|2.3. Мемлекеттік бюджет кірістерінің орындалуына талдау |35 |
| | ... ... ... БОЛЖАУ ДЫҢ АКТУАЛДЫ МӘСЕЛЕЛЕР ЖӘНЕ ОЛАРДЫ ШЕШУ |61 |
|ЖОЛДАРЫ | ... ... ... ... ... ... ... | ... ... ... ... және жоспарлау рәсімдерін жетілдіру |71 |
|жолдары |71 |
| | ... |76 |
| | ... ... ... |82 |
| | ... |84 |
| | |
| |86 ... жылы ... ... кодексі бюджет процесін жүзеге
асырудың жаңа ұстанымдарын айқындады. Ең алдымен, мемлекеттің экономикалық
саясатына сәйкес орта ... ... ... ... назар
аударылуда. Бюджетті жоспарлау процесіне стратегиялық ... ... ... үш жылдық кезеңге арналған салық-бюджет ... ... – орта ... ... саясатты жыл сайын әзірлеу
шешімі қабылданды.
Бұл құжаттың қажеттілігі экономикалық реформалар жетістігінің қоғамның
қаржы ... ... ... ... ... салық-бюджет
саясатының заман талабына ... ... ... ... ... өсудің жоғары қарқындары, бюджет
кірістерінің өсуі, қаржы институттарының нығаюы, Ұлттық қордың ... ... ... ... ... ... неғұрлым
белсенді фискалдық саясатын жүргізуді талап етеді. ... ... ... ... ... мен жұмсаудың басты құралы ретінде
саяси билікке экономикаға ықпал етуге, оның ... ... ... ... ... ... дамытуды көтермелеуге,
халықтың неғұрлым аз қорғалған жіктерін ... ... ... шынайы мүмкіндік береді. Тиісті қаржы жылына арналған ... ... орта ... саясат негіз болып табылады.
Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2005-2007 жылдарға ... ... ... саясаты Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2003-2006
жылдарға ... ... ... Республикасының әлеуметтік-
экономикалық дамуының 2005-2007 жылдарға арналған орта ... ... және ... бағдарламалар негізінде әрі Қазақстан Республикасы
Президентінің «Бәсекеге қабілетті Қазақстан үшін, ... ... ... ... ... ... ... атты Қазақстан халқына
Жолдауын есепке ала отырып әзірленді.
Бюджет ... ... ... ... ... негізгі буыны
ретінде қарастырылады.
Қаржылық жоспарлаудың объектісі болып шаруашылық жүргізуші субъектілер
мен мемлекеттің қаржылық қызметі табылады, ал қорытынды ... - ... ... ... ... мемлекеттің қаржылық балансына
дейінгі қаржылық жоспарларды құру болып табылады. Әрбір жоспарда белгілі
кезеңцегі ... мен ... ... және ... ... ... ... төлем, банктік несиеге төлем, өлеуметтік
сақтандыруға жарналар) анықталады. Қаржыны ... ... ... ... ... Бұл ... ... орындау үшін қажетті ақша
құралдары мен көздерінің ... ... ... ... ... ... ... және орталықтандырылмаған қорлар
арасында қаражаттарды тиімді бөлу және т.б.
Қазіргі Қазақстан Республикасы бюджеттік жоспарлауда ұзақ ... ... ... және орта ... ... ішінде үш, бес
жылдық бағдарламалар жасалған. Осы орайда ... ... ... танысу, бюджет кірістерінің нақты және ... ... осы ... ... ... мақсаттары болып
табылады.
1. БЮДЖЕТ КІРІСТЕРІН БОЛЖАУ ПРОЦЕСІНІҢ ЭКОНОМИКАЛЫҚ ... МЕН ... ... болжау қаржылық жоспарлаудың маңызды ... ... ... ... ... ... ... көлемдерін айқындау жөніндегі шешімді әзірлеу ... ... ... ... ... ... өңірдің әлеуметтік-
экономикалық дамуының орта мерзімді жоспары мен алдағы үш жылдық кезеңге
арналған орта ... ... ... негізінде бюджеттік жоспарлау
жөніндегі уәкілетті ... ... ... ... ... ... ... түсімдерін болжау «Салық
және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» ... ... ... ... ... Республикасының Бюджет
кодексіне, Қазақстан Республикасы Президентінің «Қазақстан Республикасы
Ұлттық ... ... ... ... ... және басқа да
нормативтік құқықтық кесімдерге сәйкес жүргізіледі.
Мыналар бюджет кірістерінің түсімдерін болжаудың ... ... ... ... қағидаты - бюджеттi алдыңғы кезеңде негізге алынған
орта мерзiмдi фискалдық ... ... ... ... және ... ... атқарылу нәтижелерiн ескере отырып жоспарлау;
2) негіздiлiк қағидаты - бюджеттi нормативтiк құқықтық кесімдер
негiзiнде жоспарлау;
3) ... ... ... ... ... ... ... көзқарас қағидаты;
4) объектілік қағидаты – тұтастай республика бойынша және ... ... ... және ... да міндетті төлемдердің ... ... ... ... ... болжамын айқындаудың дұрыстығы.
Кірістерді болжау процесі болжаудың және мониторингтеудің кестесінде
көрсетілген.
     
Мемлекеттік
бюджет кірістері
|Кірістерді ... ... ... |
|болжау ... ... мен ... |
| | ... | |
| | ... ... | |
| | ... | ... ... іс ... ... мен |
|қалыптас-тыру |жү-зіндегі |а) ... ... ... ... ... ... ... |
|аса маңызды |салыстыру ... |ай ... ... ... ... ... |түсімдер ... ... |б) ... ... ... ... ... атқару|өзгеруінің; |дамы-тудың |
|3.Салықтар ... |в) ... ... |
|бойыншаміндеттемелер|бол-жамды ... ... ... ... ... |нақтылау |әсер етуін талдау|  ... ... ... және ... ... схемасы
Болжауды жоспарланатын және іс жүзіндегі деректердің барынша дәл келу
мүмкіндігімен жүзеге асыру үшін қалыптасып ... өз ... ... ... ... ... ахуалға
қарай салықтық түсімдердің белгілі бір түрі ... ... ... алу қажет.
Көлемі макроэкономикалық көрсеткіштер серпінінің тікелей ... ... ... салық түрлері ... ... ... ... корреляциялық
талдау барысында анықталады.
Корреляция коэффициенттерін бағалау ... ... ... ... ... ... ... негізгі міндеті
болып табылады.
Нақты салық түрінен түсетін түсімдер мен ... ... ... ... ... ... ... есептеу үшін
кері әдіс қолданылады.
Корреляциялық талдау мен кері ... ... ... үшін қажетті
ақпарат өткен уақыттың талданатын кезеңіндегі экономикалық ... ... ... әлеуметтік-экономикалық дамуының орта мерзімді жоспарына
сәйкес жоспарланатын жылдарға арналған болжамды мәндерінің болуын талап
етеді.
Кері ... ... ... түсімдерінің көлемдерін есептеудің
басқа әдістерін пайдалануды ... ... ... ... ... мазмұны, қағидалары және әдістері
Қаржыны жоспарлау - бұл белгіленген мақсаттарға жетуге бағытталған
қаржы ... ... және ... ... ... орындалуын
ұйымдастыру үдерісі. Жоспарлау басқарудың элементі ... ... ... бірі болып табылады. Ол ірі шаруашылық өзгерістерді
жүзеге асыруға мүмкіндік береді.
Қаржылық жоспарлаудың объектісі болып ... ... ... ... ... ... ... ал қорытынды нөтижесі - жеке
мекемелердің қаржылық сметаларынан ... ... ... балансына
дейінгі қаржылық жоспарларды құру болып табылады. Әрбір жоспарда ... ... мен ... ... және ... ... салаларымен
байланыстары (бюджетке төлем, банктік ... ... ... ... ... ... ... нақты міндеті қаржы
саясатымен анықталады. Бұл қаржылық тапсырмаларды орындау үшін қажетті ақша
құралдары мен ... ... ... ... ... өсуі,
шығындардағы үнемділік, орталықтандырылған және орталықтандырылмаған қорлар
арасында қаражаттарды тиімді бөлу және т.б.
Жоспарлау мыналар арқылы сипатталады:
1) экстенсивтілігімен ... жнне ... ... ... қамтиды);
2) интенсивтілігімен (озық техника мен ... ... ... (нөтижесінде қаржылық басқару қоятын мақсаттарға жету
қажеттігін білдіреді);
Қаржылық жоспарлауда мынадай ... ... а) ... ... мәліметтері келесі жылға ауысады. Инфляция кезінде мәліметтер
инфляпия ... ... Бұл әдіс ең ... әдіс ... және ... жеткіліксіз кезде қолданылады;
ә) статистикалық (өткен жыддардың шығындары қосылып, өткен жылдардың ... б) ... база ... ... ... ... ... Бұл әдіс
нақты қажеттіліктер мүмкіндіктерімен байланыстырылады).
Нарықтық экономика жағдайында жоспарлау басқарудың ... ... және ... ... ... ... ... керек. Егер
жоспарлы экономикада қаржыларды жоспарлауда бөлу үдерісіне басым назар
аударылса, нарықтық ... ... мен ... сату және өндіру
үдерісінде басшылық және байланыстар әдісін анықтаушы болып ақша, баға, құн
заңы, сұраныс және ұсыныс ... ... ... ... ... Нарықтық
механизмнің мұндай табиғаты өндіріс пен айырбас нөтижелерін анықтау өдісі
ретінде жоспарлау элементтерімен болжаудың қажеттілігін ... ... ... ... ... табылады, ол
жоспарлаушы тұлға жоспарға жыл сайын ... ... ... ... ... ... етілген жағдайда қолданылады,
ал қаржы техникасы "өзгермелі бюджет" қағидасына негізделеді, бұл ... ... ... ... ... ... ... Бұл жоспарлаудың жүйелік-вариациялық ... - ... ... ... - ... өзінің қызмет ету бағытында ... ... мен ... ... жөне ... ... ... - мақсаттарға жету үшін қолданылатын жаңа құралдарды табу
және таңдауды ... Бұл ... және алыс ... ... ... ... - жалпы көпжылдық бағдарламаларды қаржылық ... ... ... ... ... ... ... Бұл барлық
операциялардың жиынтық санын дөстүрлі ... ... бөлу ... ... келесі әдістері қолданылады:
1) экстраполяция: қаржылық көрсеткіштерде олардың динамикасын ... ... ... ... ... көрсеткіштер салыстырмалы
тұрақты өсу қарқынына түзете ... ... ... ... ... ... (белгілі нормалары бойынша);
3) математикалык модельдеу: үдеріс моделін құру және оны қаржылық ... ... ... ... олардың құрылу көздері мен пайдалану
бағыттарын реттеу үшін ... ... ... ... ... ... ... жоспарлау
колданылады; ол ақпараттық-бағыттаушы рөлін атқарады жөне ... ... ... ... ... жанама ықпалын
тигізеді.
Индикативтік қаржылық жоспарлаудың ... ... ... ... ету үшін ... ресурстардың бағытымен ойластырған көлемін
анықтау.
Индикативтік қаржылық жоспарлау мемлекеттік секторға міндетті, ... ... ... ... үшін - ұсынылатын сипатта болады.
Соңғысына реттелетін бағалар, субсидиялар, несиелер, салық ставкалары ... ... ... төрізді экономика-лық құралдар
арқылы қол жетеді. Маңызды индикаторлар болып валюта ... ... ... ... ... ... ... ставкасы,
амортизациялық аударым нормасы қатысады.
Индикативті жоспар экономикалық үдерістерді ... ... ... жөне ... ... жеке ... сөйкестендіруі, оларды
дамытудың ұзақ мерзімді бағыттарына сәйкес арнаға бағыттауы қажет. Бұл,
біріншіден, әр ... ... ... ... ... ... ... қажеттігіне байланысты; екіншіден, индикативтік жоспар
ұлттық шаруашылықта қажетті құрылымдық өзгерістерді қамтамасыз етіп отыруы
керек. ... ... ... ... ... саясаттар бағытына байланысты; ол инвестициялык қызмет,
өндіріс модернизациясы, өнімнің ... ... ... ету,
ғылымның, білімнің, тұрғын-үй құрылысының дамуы болуы мүмкін.
Индикативті жоспар, сондай-ақ, жергілікті деңгейде жүзеге асырылуы мүмкін.
Мұнда мемлекеттің, ... ... ... ... мүдделері мен келісімділік қағидасы ескерілуі қажет.
Қаржы жоспары - субъектінің қаржылық ортада қызмет ету ... ... Ол 1 ... 5 ... ... ... ... бойынша қаржы
жоспары жоспарланатын кезеңге ұйымдастырылатын ұсыныстар мен ... ... ... ... ... құн ... және бұл жағдайда жоспарлау экономикалық категория ретінде
қатысады.
Әдетте, қаржы жоспары нөтижеден ... ғана ... ... ... ... жүйесінің барлық звеноларында бар:
• коммерциялык бастамаларда қызмет ... ... ... ... және ... ... ... "бизнес-жоспар"
құрады;
• коммерциялық емес бастамаларда қызмет ететін кәсіпорындар мен ... ... ... ... ... ... - "қаржылық жоспар";
• мемлекеттік билік органдары "бюджет" (әр түрлі деңгейде: республикалық,
жергілікті) құрады.
Қаржы жоспарының ... ... ... ... демек
ресурстардың түсуге және пайдалануға ... ... ... өр ... ... ... Бұл нышаны бойынша олар бастапқы
және жиынтық қаржылық жоспарлар деп бөлінеді.
Бастапқы қаржы жоспарына материалдық өндіріс ... ... ... ... ... ... емес саладағы
коммерциялық жөне коммерциялық емес ұйымдардың ... ... ... негізгі бөлігі бюджет есебінен қаржыланатын мемлекеттік
ұйымдар мен ... ... ... ... жоспарына жалпы мемлекеттік, салалык, және аумақтық
жоспарлар жатады. Жалпы мемлекеттікке мемлекеттің жиынтық қаржы ... ... және ... тыс ... ... ... ... жоспарларының жүйесіне материалдық
өндіріс саласындағы министрліктердін (ведомстволардың) ... ... ... ... ... емес ... министрліктердің
(ведомстволардын) жиынтық сметалары, қоғамдық ұйымдардың қаржы жоспарлары
жатады.
Аумақтық қаржы жоспарына аумақтардың жиынтық қаржы балансы, ... ... ... ... ұйымдардың жоспарлары, т.б. жатады. Әр
түрлі қаржы жоспарлары өзара байланысты болып келеді: салалық ... ... ... ... ... ... мемлекеттік немесе салалық жоспардың құрамдас бөлігі
болып табылады.
Мерзіміне байланысты қаржы жоспары жылдық, бес ... ... ... ... ... ... аталған жоспарлардың барлығы жылға
құрылады.
Шаруашылық байланыстардың тұрақсыздығына, экономиканың теңсіздігіне,
шаруашылық органдардың қызмет ету ... ... ... ... және перспективалық жоспарлар күрт қысқарды. Мақсатына орай, үш
жылға жиынтық қаржы балансы, басқа да ... ... ... ... бюджеттің кірістері мен ... ... ... ... ... ... балансы орта мерзімдік жалпы мемлекеттік болжамының
қаржы ... ... Оны ... және бюджеттік жоспарлау,
Қаржы министрліктері мен ... банк ... ... ... ... ... ... органдар жүргізеді.
Жиынтық қаржы балансында мемлекеттің, ... ... ... ... ... ... ... мен ұйымдардың ақша
қаражаттарының құрамы мен құрылу көзі және оларды ұлғаймалы ... ... ... ... ... шаралар, қорғаныс, басқару)
пайдалану көрсетіледі.
Баланстың кіріс бөлігінің негізгі ... таза ... ... ... сыртқы сауда операцияларынан түсетін түсімдер,
қысқа мерзімді несиелеу ресурстары, ұзақ мерзімді несиелеу ... ... ... бөлігінің негізгі көрсеткіштеріне экономиканы дамыту
(күрделі қаржы салымын қаржыландыру, меншікті ... ... ... ... ... ... сыртқы экономикалық
операциялар шығындары, тұтыну қорына ... ... ... ... және ... ... қысқа мерзімді несие
салымдарының өсімдері және ұзақ мерзімді несилеу қаражаттары жатады.
Жиынтық ... ... ... ... қаржы ресурстарын
сипаттайтын қаржы көрсеткіштерінің жүйесін ... ... ... ... құрамы елдің әлеуметтік-экономикалық дамуының
индикативтік ... ... жөне ... ... ... ету ... болып табылады.
Маңызды жедел қаржы ... ... ... ... Оның ... ... балансынан біршама айырмашылықтары бар. Онда
мемлекеттің барлық табысы емес, тек ... ... ... ... ... ... мемлекеттің табыстары
мен шығындары, барлық ұлттық шаруашылықты қоса ... ... ... ... ал ... ... ... Бюджетте өрбір төлемнің, оны төлеүшілердің аты-жөні, ... ... ... ... саласында қаржы жоспарларын кірістер мен шығындар
балансы деп ... Бұл ... ... ... ... үшін де, ... мен жоғары тұрған ... үшін ... ... келеді.
Кірістер мен шығындар балансының классикалық нысаны төрт ... ... мен ... ... Шығындар мен қаражаттарды аудару.
3. Бюджетке төленетін телемдер.
4. Бюджеттен жасалатын қаржыландыру (ассигнование). ... екі ... екі ... ... ... ... ... артуы бағалы
қағаздар шығару немесе несие (займ) есебінен ... ... ... ... ... ... белгілі бір көрсеткіштерден тұрады.
Баланстың бірінші бөлімі таза табыс, амортизациялы аударымдар, жөндеу
қорына және ... ... ... ... ұзақ мерзімді несие,
банктердегі қысқа мерзімді несие ... ... ... ... ... табыс, т.б. тартылған қаражаттар тәрізді көрсеткіштерден
тұрады.
"Шығындар мен қаражаттарды аудару" бөлімі ... ... ... ... ... ... ... және щаруашылык, есеп қорына аударым,
жөндеу қоры қаражаты есебінен негізгі құрал-жабдықтарға жасалған жөндеу
жұмыстарының ... ... ... ұзақ мерзімді несиені өтеу,
т.б. төрізді көрсеткіштерден тұрады.
"Бюджетке төленетін төлемдер" бөлімі қосылған ... ... ... ... қоса алғанда, барлық салық түрлерін қамтиды.
"Бюджеттен жасалатын ... ... ... ... ... мемлекеттік орталықтандырылған күрделі қаржы салымы;
Үкімет пен жергілікті билік органдарының ... ... ... ... ... құн мен баға ... есебінен өтелетін
шығындар; нысаналы мақсаттағы басқа да шығындар.
Айналым қаражаттары шағын шаруашылық жүргізуші ... ... ... қаржы жоспарын құрады: бюджеттен жасалатын ассигнование
табыстар құрамына қосылатын, бюджетке төленетін телемдер шығындар ... ... мен ... ... ... мен ... балансынын ерекшелігі болып онда
аралық айналым қаражаттары емес, қаржы-шаруашылық ... ... ... ... қаражаттарының айналым есебі төлем календары - ... ... ... "Түсімдер" бөлімінде қызмет (жұмыс) өткізуден
түскен табыс, банктік қысқа мерзімді несие бойынша табыс, ... мен ... ... ... ... және басқа да ақша қаражаттарының
табыстары ... ... ... тауарлы-материалдық
құндылықтарды алуға, еңбекақы төлеуге, салық төлеуте, банк ссудаларын
өтеуге, ... үшін ... ... жөне ... да ... ... шығындар
көрсетіледі. Төлем ... ... ... ... ... ... ... (айналым колеміне байланысты бес
күннен бір айға дейін) жедел қаржылық ... ... ... ... ... мен жүргізілу мерзіміне байланысты
кірістер мен шығындар балансына толықтыру болып табылады.
Шаруашылық коммсрциялық қызметтің кәсіпкерлік ... ... ... ... Бизнес-жоспар кәсіпкерлік қызметтің техникалық-
экономикалық негізіне сөйкестелінген ... Ол ... ... даму ... қарағанда, жеке көсіпорынның
қатынастарының барлық жақтарын ... ... ... ... ерекшеліктерін, бәсеке қабілеттілігін, өткізу нарығының
бағасын, ... ... ... ... ... ... мен ... бағасын сипаттайтын ... ... ... ... ... ... барлық
көрсеткіштерін жүйелендіреді және оларды құндық мағынада береді. Бұл жерде
бірнеше құжат ... ... ... болжамы;
- ақшалай табыстар мен түсімдердің балансы;
- табыстар мен шығындар кестесі;
- ... ... мен ... ... балансы;
- залалсыздыққа жету кестесі.
Қаржыландыру мен белгіленген көлемде және мерзімде инвесторларға
қаражаттарды қайтару ... ... ... ... ... ортада каржылық жоспарлау ғылыми әдістерді, жаңа техникалық
құралдарды және сенімді ... ... ... ... ... ... және жаңа әдістер мен нысандарда жүргізіледі.
1.2. Бюджет кірістерінің болжамына әсер ететін факторлар
Бюджет кірістерінің ... әсер ... ... ... ... ... ... әлемдік тауар бағаларының ауытқуы;
- валюта бағамдарының ауытқуы;
- әлемдік ақша ... ... ... ... ... ... ел ... құрылымының айтарлықтай көлемін сыртқы рынокқа
шығарылатын шикізаттық тауарлардың, ең алдымен ... ... ... ... борышының әртүрлі валюталарда болуымен;
- құбылмалы пайыздық ставка ... ... ... ... ... ... ... тауар бағаларының тәуекелдері (мұнай бағаларының негізінде).
Мұнай бағаларының төмен болуы да, жоғары болуы да ... үшін ... ... тудыруы мүмкін.
Мұнайдың әлемдік бағасы бір баррель үшін 19 АҚШ долларынан төмен
азайған жағдайда, ... ... ... ... алғанда,
жекелеген кен орындарында мұнай өндіру рентабельді болмайды, бұл ... ... ... алып ... ... ... ... бағыты өндіруші сектор болып табылатындықтан, энергия ... ... ... ... тартымдылығын азайтады.
Мұнай өндіруші кәсіпорындар кірістілігінің азаюы экономиканың аралас
салаларындағы өндіріс көлемін азайтуға алып ... Атап ... ... сауда, байланыс салаларындағы қаржы ... ... өсу ... әсер етеді. Осылайша, ел экономикасының жалпы
өнімділігі төмендейді, бұл, сайып келгенде, инфляциялық ... және ... ... ... азаюына алып келеді.
Мұнайдың жоғары әлемдік бағалары жағдайында теңгенің нақты ... ... ... едәуір қысым көрсетіледі. Қазақстанда өзінің ұлттық
валютасында жоғары кірістер алу мүмкіндігін иеленетін импорттаушылар үшін
қазақстандық рынок аса ... ... Бір ... ... ... ... ... жұмыс орындары
айтарлықтай қысқарады.
Қолма-қол ақшаның едәуір ағыны нәтижесінде инфляцияның ... ... ... уақыта Қазақстан Республикасының сыртқы қарыз алуының
валюталық құрылымы АҚШ ... ... ... ... ... ... австрия шиллингіндегі бұрынғы борыштарды қоса алғанда),
швейцария франкін, ағылшын фунт стерлингін, сауд ... және өзге ... ... ... салдарынан доллар көрінісіндегі борышқа қызмет
көрсету жөніндегі төлемдер ... ...... (АҚШ ... бағамдардың) өзгеруіне өте бейім.
Үкіметтік сыртқы борыштың ... ... ... дәрежеде
әртараптандырылмағанын атап өткен жөн. 2004 жылғы 1 ... ... үлес ... 76,5 %-ды ... ... йені - 19,5 %, ... ... құқықтары (АҚҚ) - 1,7 %, евро - 0,9 %, ... -1,3 ... ... Қазақстан Республикасына халықаралық ... ... және ... ... ... ... құбылмалы
пайыздық ставка (LIBOR, халықаралық қаржы ... ... ... Абсолюттік көрсеткіштер тұрғысынан алғанда пайыздық
ставкалардың өзгеруіне ... ... ... зор: базалық
пайыздық ставканың бір ... ... ... мерзімдіні қоса алғанда,
борышқа қызмет ... ... ... ... ... ... нарық жағдайларында сыртқы қаржыландыруға тәуелділік ұлғаятын болса,
сыртқы берешектің жағдайы пайыздық ставкалардың өзгеруімен байланысты үлкен
тәуекелге ұшырауы мүмкін.
Қазіргі ... бар, ... ... ... және маңызды
стратегиялық мақсаттарға қол жеткізуге кедергі келтіретін тәуекелдерді ... ... ... Бұл ... ... белсенді жаңартуға, сондай-ақ оған қызмет көрсету үшін жоғары
білікті мамандар ... ... ... ... ... ... және моральдық ескірген жабдықтың экономикада басым болуынан;
2) ... өнім ... ... өндіріс құралдарының бәсекеге
қабілеттілігінің төмендігінен;
3) тауарлар мен қызметтер ... ішкі ... ... ... көрінеді.
Ұлттық қорда қаражат жинақтаудың және оларды елден тыс жерлерде
орналастырудың, ... және ... ... берген қарыз алу мен
борышты басқарудың мемлекеттік ... ... ... ... ... ... ... стратегиясы
фискалдық тәуекелдердің ықтимал ... ... ... ... ... - шаруашылық жүргізуші субъектілерде және жалпы
ұлттық шаруашылықта ақша қаражаттарын ... ... және ... ... ... жоспарлык, есептік немесе есеп-қисаптық
мөліметтер. Бұл ... ... ... ... ... қолданылады. Қаржы көрсеткіштері абсолютті және
салыстырмалы мөлшерде ... Олар ... ... ... қатынастарының элементтерін сандық және ... ... ... төменгі деңгейлерінде мынадай абсолютті қаржы
көрсеткіштері қолданылады:
- өнім (қызмет, жұмыс) өткізуден ... ... ... (жұмыс, қызмет) өзіндік құны;
- жалпы табыс;
-кезең шығындары;
-негізгі қызметтен табыс (залал);
-қосымша қызметтен табыс (залал);
-табыс салығының сомасы (төленген);
-таза табыс (немесе ... ... ... ... көрсеткіштері; олардың кейбірі
жеке құрамдас элемент ретінде қарастырылуы мүмкін, мысалы: өнім (қызмет,
жұмыс) өткізуден ... ... ... ... қызмет) өзіндік құны;
кезең шығындары; жоспарлау мен талдау ... оның ... ... ... ... ... ... жүргізуші субъектілердің көлемдік көрсеткіштеріне мыналар
жатады:
- инвестиция көлемі;
- жарғылық қор (капитал) мөлшері;
- ... жөне ... даму ... ... ... ... тән ... валюталық, жөндеу қорлары) мөлшері;
- жабдықтаушылармен, тұтынушылармен, бюджетпен, банкпен (дебиторлық
және кредиторлық қарыздар ... есеп ... ... ... пай ... айналым қаражаттар көздерінің мөлшері (капитал және басқа да абсолютті
көрсеткіштер).
Салыстырмалы көрсеткіштерге мыналар ... ... ... ... бойынша табыстылық;
- негізгі және айналым капиталын пайдаланудың тиімділік көрсеткіштері
(негізгі құралдардың айналымдылық ... ... ... ... ... қор ... өнімнің қор сыйымдылығы);
- өтімділік коэффициенттері.
Ерекше көрсеткіштер банк, сақтандыру қызметі, зейнетақы және басқа да
қорларда қолданылады. Салық салу барысында ... ... ... ... ... ... шегерімдер, салық салынатын табыс, салық
салынатын ... және ... т.б. ... ... ... ... көпшілігі министрлік,
жоғарғы ... ... ... ... ... ... нәтижелерін
сипаттау үшін пайдаланылады. ... ... ... да бір саланы
сипаттайтын жекелеген ерекше ... ... ... ... мен ... тұтастай алғанда шығындар және
жекелеген элементтері (категория, сынып, ішкі ... ... ... ... ... ... бюджеттің кірістері мен
шығындарының көрсеткіштері, сондай-ақ ... ... ... ... ... ... тапшылығының ... ... ... ... ... ... ... жалпы ішкі (ұлттық)
өнімге пайыздық қатынасы жатады.
Ұлттық шаруашылық деңгейінде ... ... ... ... ... мен көлемін, оның мемлекеттік бюджет жөне басқа да
қаржы жоспарлары арқылы бөлінуін, ұлттық шаруашылықтың әр ... ... ... ... ... үлесін сипаттайды.
Мемлекеттің қаржы ресурстарының ... ... ... ... қаржы ресурстарының көлемінің жалпы ұлттық өнім мен ұлттық табысқа
қатынасын ... ... ... ... есептеу барысында нормалар мен ... ... ... ... ... - ресурстардың бекітілген
мөлшері, саны. Норматив (латынша: реттеу) - ... ... ... ... ... ... есептеліп
негізделген деңгейі. Норма бастапқы бірлік ... ... ... -
нормаға сәйкес жүргізілетін жұмыстың көрсеткіші.
Норма мен нормативтер ... ... ... ... уақытты ақшалай, пайыз, коэффициент, заттай түрінде) беріледі.
Қаржыны жоспарлауда қаржы ресурстарының
құрылуының, бөлінуінің, ... ... ... ... ... мен ... ... мен норматив ғылыми негізделген қаржы жоспа-рына, ... ... ... олар экономикалық үдерістерді,
техникалық дамудың ... ... ... пен ... ... мен ... ... арқылы жасалады; бұл
жер норма мен ... ... ... ... есептеу өдістері қолданылады.
Жиынтық қаржылық жоспарлауда орташа норма мен нормативтер, шаруашылық
органдарының нақты қаржы нәтижелерін ... ... ... ... қолданылады.
Қаржылық нормалар мен нормативтер ... жөне ... ... ... ... ... бойынша бекітіледі, есептік ішкі
жоспарлауда қолданылады. Бекітілгенге бюджеттен тыс ... ... ... ... ... ставкасы; есептікке кәсіпорындар
мен ұйымдардың жинақтау және тұтыну қорын, кәсіпорындар мен ... ... ... басқа да қорларын құруға арналған аударым
нормасы мен ... ... ... ... мен нормативтер, мысалы, әр түрлі салалар
мен шаруашылық объектілері үшін амортизациялық ... ... ... ... ... әр түрлі шаруашылық жүргізуші
субъектілер үшін ... мен ... ... ... қаржы
көрсеткіштері норма, норматив, лимит болып табылады: мысалы, ... әр ... ... ... ... әрі ... өрі норматив, өрі
лимит болып табылады. Демек, шаруашылық қызметінің қаржы нәтижелерін болжау
және жоспарлау ... ... ... бұл элементтері өзара тығыз
байланыста болады.
1.3. Бюджетті жоспарлаудың шетелдік тәжірибесі
Алдымен айта ... ... ... ... ... ... оқып ... және ғылыми қорытындылау мақсаты, оны біздің
әлеуметтік-экономикалық жағдайымызға өзгертпей көшіріп алу емес. Бұл келесі
обьективті ... ... ... ... ... республика басқа елдердегі саяси, ... ... және тағы да ... ... ... ... Қазақстан жағдайында біз ұлттық экономиканы ... жоне де ... ... ... ... ... экономикаға өткен өзге
ұқсас ешбір ел жоқ;
3) ... ... мен ... ... ... ... бір
себептерге байланысты тиісті негіздеусіз жүргізілсді ... ... ... ал ... экономиканы мемлекеттік
реттеу ... ... ... даму ... болып
табылады.
Бірақ та шет елдер тәжиребесін ғылыми қорытындылау қажеттігі
келесі ... ... ... ... ... реттеудің қағидалары мен жүйесінің тұжырымдамалы ... ... ... ... ... аралас экономиканың жалпы
заңдылықтарын анықтау мүмкіндігі туады, және де бұл ... ... ... ... "түйістіруге" мүмкіндік ... ... ... ... реттеудің нәтижелерін салыстырып
талдауға мүмкіндік ... және де ... ... ... ... құруды, әлемдік шаруашылық процеске республиканың араласу
мөлшерін ескере отырып, реформаларды дұрыс жолмен ... ... ... процестерге мемлекеттің араласу тәжірибесін
үйренуден шығатын қорытынды – көптеген алдыңғы қатарлы ... ... ... ... ... ... ... шаруашылығы дамуының
мақсаттары мен басымдылықтарын анықтау, болжау, ... ... ... Сыртқы, ішкі және оларға сәйкес факторлардың біртіндеп
шиеленісуі, ... ... ... ... мақсаттарга жетуде,
әрқашан тарихи жағдайды ескеруді талап етеді. Американдық ірі экономист ... ... ... зерттеулерсіз "күннен-күнге өсіп отырған
қиыншылықтар мен әлеуметтік өзгерістерге эволюциялық ... ... ... ... қазіргі кезде қаншалықты ... ... ... ... туындайды, өйткені ғылым мен техника
экономикалық өрістің табиғи дамуын үздіксіз өзгертіп ... . ... дәл ... ... сияқты, "әлсіз экономикалық жүйеге", барлық
туындайтын қиындықтарға "эволюциялық жолмен икемделу қажеттілігі" үздіксіз
ғылыми-техникалық процесс салдарынан ... ... ... ... аяғы мен ... ... алдыңғы
қатарлы капиталист елдердің нарықтық экономиканың өзін-өзі толық реттей
алмайтындығына көздері жетті және де туындаған ... ... тек ... ... ... ... ... ғана жүзеге асатынын түсінді. Бұл ақиқатты ... ... ... ... ... ... ... ұйымдардың
ресми ұстанымдарынан көрініс тапты.
Капиталистік елдерде бағдарламалаудың ... ... ... ... ... қолданылды. Францияда, Швецияда,
Жапонияда, ФРГ және тағы ... ... ... ... ... ... экономикалық салаларды қамтиды және ... ... және ... ... ... рөл атқарады. 80-жылдың басында
АҚШ-та мұндай бағдарламалар 1200-ге жуық болды. Бұлардың ішінде энергияны
үнемдеу, ... ... ... даму ... орын алды. Бұл
бағдарламаларды жүзеге асыру салааралық байланыстарды ... ... ... қажет етті. Сондықтан АҚШ-та 20 жыл бұрын орталық
экономиканы басқару ... ... ... ... ... ... ... бағдарламаларды жүзеге асыруға байланысты
ұйымдастырушылық мәселелерін шешу болып табылған. Бұл ... ... ... ... еді. ... ... көшуге байланысты эйфория халық
шаруашылық мәселелерін тиімді шешу жолдарын кейінге ... ... ... және т.б. ... ... ... ... ғылыми- әдістемелік және ... ... ... органдар шешеді. Францияда бұл қызметті
Жоспарлау ... бас ... ... Жапонияда Экономикалық
жоспарлау басқармасы мен ... ... даму ... және т.б.
жүргізеді. Ұзақ мерзімді экономикалық даму және күрделі жұмсалымдар аясының
құрылымдық саясатымен қатар өндірістің аймақтық ... ... ... ... Жапонияның экономикасын жоспарлаудағы мықты
жағы деп саналады.
Түркияда орта мерзімді жоспарлау 1963 - 1967 жж. ... ... ... ... ... жоспарлау уақытының міндеттеріне
байланысты жүзеге асырылуда. Осындай ... ... ... (1988 -
1992 жж.) нарықтық жүйенің дамыған күйін ескеріп, халық ... ... ... көп ... ... ... ... біраз басқаша мұнда ... ... ... ... және ... ... нарықтағы ірі кәсіпорындардың қосылуына тыйым салуға, жоспарлар
мен бағдарламалардың ... ... ... ... ... органдардың басты міндеттерінің бірі аймақтардың үйлесімді
кешенді дамуын қамтамасыз ету. ... ... 1982 жылы ... нәтижесінде аймақтық шаруашылық жүйесін басқару иерархиясының
үш ... ... ... ... департаменттер және
аймақтар). Ал департамент құрамына кіретін кантондар мен ... даму ... ... құқықтық және ұйымдастырушылық тәуелсіздігі
жоқ.
Халық шаруашылығында ... ... мен ... салалық
экономикамен үйлесімді ... ... ... ... ... және де басқа дамыған нарықтык
елдердің ... ... ... ... Бұл ... ой, ... билік органдары өзінің ... ... ... ... ... ... ... мақсатқа жету.
Көптеген елдердің жоспарлау тәжірибесін қорытындылай келіп американдық
маркетинг маманы ... ... ... ... жетілдірудің бірнеше
қолайлы жақтарын бөледі. Соның ішінде, жоспарлау:
1) басшылардың үнемі болашақты ойлауын ... ... ... және ... ... субъектілер
қолданылатын шараларды үйлестіреді;
3) көрсеткіштерді ... және ... ... ... ... алдағы мәселелердің және саяси ... ... ... ... ... ... дайындықты күшейтеді;
6) барлық қызметкерлердің міндеттерінің өзара байланыста, қарым-қатынаста
екенін корсетеді.
Аталған ... ... ... ... звеноларында ғана емес)
ең маңыздысы ретінде бірінші, екінші және алтыншыны айтуға болады, өйткені
қазіргі жағдайда жоспарлауда осы 3 ... ... ... өте ... отырған мемлекеттердің тәжірибесінен мемлекеттердің
экономикасын реттеудегі күшті етіктерінің бірі ... ... және ... ... ... ... табылады. ... ... мен ... ... ... ... зерттелді.
Осы механизмдерді негізге ала отырып, бірнеше тұжырым жасауға ... ... ... ... ... ... бюджет шығындарын жоспарлау) халық шаруашылығының
басымдылықтарын және ... кол ... ... ... ... дамыту
мәселелері шешіледі. Италияда, Норвегияда, Данияда, ... және ... ... ... бюджет арқылы бөлінетін
ұлттық табыстың ... 50% ... ал ... ... ... 50% шамасында. Бұл көрсеткіш АҚШ пен Жапонияда 30% ғана.
Екіншіден, құрылымдық-инвестициялық саясатты жүзеге асыру үшін ... ... ... ... ... Бұл механизм арқылы шаруашылық
жүргізуші субъектілердің ... ... ... ... ... және ... салаларының тез дамуына әкеледі. Ол деген импортты
ауыстыратын және ... түсе ... ... ... шығару. Жапонияның
экономикалық ғылымының патриархы Сабуро Окита "Шенеуліктсрдің (әкімдердің)
ақылдылығы телефон арқылы ... ... ... ... басқару емес, салық жеңілдіктерімен және инвестициялық саясат,
салалық ... ... және ... тұжырымдамасын анықтау, бәсекені
күшейту арқылы басыңқы салаларды дамыту" ... Бұл ... ... ... ... ... мемлекет үшін қолайлы.
Дағдарыстан шығу үшін фискалдық саясат арқылы ... ... ... негізінде: а) мемлекеттік шығындардың өсуі; ә) салық ставкасының
және мөлшерінің азаюы; б) мемлекеттік шығындардың өсуі мен ... ... ... ... Бұл ... ... таңдап алу алға
қойылған мақсатқа немесе объектіні ... ... ... және ... салаларына шығындарын азайтпауы ... ... бұл ... ... қанағаттандыра
алмаса, ол қайтадан шығындалуға мәжбүр ... және бұл ... ... бірінші шығыннан өте үлкен болады. Соңғы он жыл ішінде ... ... ... тәжірибесін “ғылым және білім экономикалық
өсу моделінің интенсивті және негізгі ... ... ... ... бұл ... ... бөлу жоқ, ... жүйесі
бұрынғысынша, яғни қалдық қағидасымен жұмыс ... ... ... ... ... ... ... жиналысында:
"интеллектуалдық өндірісті қамтамасыз етуде, ... ... ... ... ... ... ... мәселелерді
шешуді ұмытып кеттік" деген.
Дамыған өнеркәсіптік елдерде "экономикалық өсудің интенсивті моделінің»
икемді құралы экономиканы реттеудің ақша-несие механизмі болып ... ... ... КІРІСТЕРІН БОЛЖАУ ТӘРТІБІ ЖӘНЕ ... ... ... Мемлекеттік бюджет кірістерінің құрамы мен құрылымы
Бюджет кірістері салық және басқа да міндетті төлемдер, ресми
трансферттер, мемлекетке өтеусіз ... ... ... ... және ... қаржы активтерін сатуға байланысты емес бюджетке
есептелуге тиісті ақша болып ... ... ... ҚР ... ... ... және ... төленетін басқада міндетті
төлемдер жатады. Салықтық емес түсімдерге ҚР Салық кодексінде ... ... ... ... ... ... ... басқа да заң актілерінде белгіленген бюджетке төленетін міндетті,
қайтарылмайтын төлемдер, сондай-ақ, ресми ... ... ... ... ... ... ... капиталды сатудан түсетін түсімдер болып табылады:
1) мемлекеттік мекемелерге бекітіліп ... ... ... ... ... ... ... резервтен тауарларды сатудан түсетін ақша;
3) мемлекет меншігіндегі жер учаскелерін жеке меншікке сатудан немесе
оларды ... ... ... жер пайдалануға беруден ... ... ... ... жер ... ... нысандарда өткізуден түсетін акша;
4) мемлекетке тиесілі материалдық емес активтерді сатудан түсетін ... ... ... салықтық түсімдер:
1) корпорациялық табыс салығы;
2) қосылған құнға салынатын салық,
3) ... ... ... ... ... аумағына
импортталатын тауарларға акдиздер;
4) газ конденсатын қоса алғанда, шикі мұнайға акциздер;
5) үстеме пайдаға салынатын салық;
6) экспортқа шығарылатын шикі ... ... ... салығы;
7) бонустар;
8) роялти;
9) Қазақстан Республикасының жасалған келісім-шарттар ... ... ... үлесі;
10) жергілікті маңызы бар мемлекеттік ақылы автомобиль жолдары арқылы
автокөлік құралдарының жүріп өткені үшін алынатын ... ... ... ... бойынша автокөлік құралдарының жүріп
өткені үшін алым;
11) телевизиялық және ... ... ... спектрін
пайдалануға рұқсат бергені үшін алынатын алым;
12) теңіз, өзен кемелері мен шағын көлемді кемелерді мемлекеттік тіркеу
үшін ... ... ... ... ... тіркегені үшін алынатын алым;
14) азаматтық жеке кемелерін мемлекеттік тіркегені үшін алынатын алым;
15) радиоэлектрондық құралдарды және жиілігі ... ... ... үшін ... ... ... және (немесе) халықаралық телефон байланысын бергені
үшін төлактін төлем;
17) радиожиілік спектрін пайдаланғаны үшін ... ... ... ... бар ерекше қорғалатын табиғи аумақтарды
пайдаланғаны үшін төленетін төлем;
19) жануарлар дүниесін пайдаланғаны үшін төленетін төлем;
20) кеме жүретін су жолдарын пайдаланғаны үшін ... ... ... маңызы бар жалпы пайдаланудағы автомобиль ... ... ... ... ... ... үшін
төленетін төлем;
22) әкелінетін және әкетілетін тауарларға кеден ... ... ... және ... ... ... асырудан түсетін түсімдер;
24) отандық тауар өндірушілерді қорғау ... ... ... консулдық алым;
26) Ресми құжаттарға мемлекеттік органдардың ... ... ... ... ... мен жеке ... ... үшін мемлекеттік баж;
28) жүргізуші куәліктерін бергені үшін алынатын мемлекеттік баж;
29) көлік құралдарын мемлекеттік тіркеу туралы куәліктер ... ... ... ... ... тіркеу нөмірінің белгілерін бергені үшін алынатын
мемлекеттік баж;
31) мемлекеттік нотариат ... ... ... ... үшін алынатыи мемлекеттік баж болып табылады.
Республикалық бюджетке түсетiн салықтық емес ... 1) ... ... ... ... республикалық мемлекеттiк кәсiпорындардың таза табысы бөлiгiнiң
түсiмдерi;
      Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкiнiң таза табысы бөлiгiнiң
түсiмдерi;
      республикалық меншiктегi мемлекеттiк акциялар пакеттерiне
дивидендтер;
      республикалық меншiктегi ... ... ... ... ... республикалық меншiктегi мүлiктi жалға беруден алынатын кiрiстер;
      екiншi деңгейдегi банктердiң шоттарында мемлекеттiк сыртқы
қарыздардың қаражатын орналастырғаны үшiн және Қазақстан Республикасының
Ұлттық ... ... ... ... ... ... ... республикалық бюджеттен берiлген кредиттер бойынша сыйақылар
(мүдделер);
      қару-жарақ пен әскери техниканы сатудан түсетiн кiрiстер;
      республикалық меншiктен түсетiн басқа да кiрiстер;
      2) ... ... ... ... ... (жұмыстарды, көрсетiлетiн қызметтердi) өткiзуден түсетiн
түсiмдерi;
      3) республикалық бюджеттен қаржыландырылатын мемлекеттiк мекемелер
ұйымдастыратын мемлекеттiк сатып ... ... ... ақша ... 4) ... ... қаржыландырылатын, сондай-ақ Қазақстан
Республикасы Ұлттық Банкiнiң бюджетiнен (шығыстар сметасынан) қамтылатын
және қаржыландырылатын мемлекеттiк мекемелер ... ... ... ... алулар;
      5) республикалық бюджетке түсетiн салықтық емес басқа да түсiмдер
болып табылады.
      Негiзгi ... ... ... ... ... ... 1) республикалық бюджеттен қаржыландырылатын мемлекеттiк мекемелерге
бекiтiлiп берiлген мемлекеттiк мүлiктi сатудан түсетiн;
      2) мемлекеттiк материалдық резервтен тауарлар сатудан түсетiн;
      3) мемлекетке ... ... емес ... сатудан түсетiн
ақша болып табылады.
      Республикалық бюджетке ресми трансферттердiң түсiмдерi:
      1) облыстық бюджеттерден, республикалық маңызы бар ... ... ... ... ... 2) ... Республикасының Ұлттық қорынан республикалық бюджетке
түсетiн нысаналы трансферттер болып табылады.
      Республикалық ... ... ... ... ... ... ... активтерiн сатудан, үкiметтiк қарыздардан
түсетiн түсiмдер республикалық бюджетке ... ... ... ... ... ... ... белгілеген кірістерді бөлу нормативтері бойынша
жеке ... ... ... мәслихат белгілеген кірістерді бөлу нормативтері бойынша
әлеуметтік салық;
3) қоршаған ортаны ластағаны үшін төленетін ... ... ... бар ... мемлекеттік автомобиль жолдары арқылы
жүріп өткені үшін алынатын алым;
5) облыстық маңызы бар жалпы пайдаланудағы ... ... ... ... ... жарнама орналастырғаны үшін
төленетін төлем;
6) жер үсті су көздерінің ... ... үщін ... ... ... үшін ... ... жергілікті маңызы бар ерекше қорғалатын табиғи аумақтарды
пайдаланғаны үшін ... ... ... ... (облыстық маңызы бар қала) бюджетіне түсетін салық түсімдері:
1) облыстық мәслихат белгілеген кірістерді бөлу нормативтері бойынша
жеке ... ... ... ... белгілеген кірістерді бөлу нормативтері бойынша
өлеуметтік салық;
3) жеке түлғалардың, жеке кәсіпкерлер мен заңды түлғалардың мүлкіііе
салынатын салық;
4) жер салығы;
5) бірыңғай жер салығы;
6) жеке және ... ... ... ... салынатын салық;
7) акциздер спирттің барлықтүріне, алкоголь ... ... ... мен қызыл балық уылдырығына; атыс және газ қаруына, ... ... ... ұйымдастыруға және өткізуге, жеңіл
автомобильдерге, бензинге (авиациялық бензинді қоспағанда) және ... ... ... жер ... ... үшін ... ... жеке көсіпкерлерді мемлекеттік тіркегені үшін алынатын алым;
10) қызметтің жекелеген түрлерімен айналысу құқығы үшін ... ... ... занды тұлғаларды мемлекеттік тіркегені үшін алынатын алым;
12) аукциондардан алынатын алым;
13) механикалык көлік құралдары мен ... ... ... ... ... ... мүлікке және олармен жасалатын мәмілелерге құқық-
тарды мемлекеттік тіркегені үшін алынатын алым;
15) аудандық ... бар ... ... ... жолдарының
бөлінген белдеуінде және елді мекендерде сыртқы (көрнекі) жарнаманы
орналастырғаны үшін ... ... ... ... жөне ... ... есебіне алынатын
мемлекеттік баждардан басқа, мемлекеттік баж болып табылады.
2.2. Бюджет кірістерінің түрлері ... ... ... әдістемесі
Қазақстан Республикасының Ұлттық қорын қалыптастыруға қатысатын
шикізат секторының ұйымдарынан ... ... ... ... корпорациялық табыс салығы ... ... ... есеп
нұсқасымен айқындалады.
Бірінші нұсқа бойынша есепті кезеңдегі салық ... ... ... ... ... ең ... ... кезеңге
арналған салық салынатын кірісті айқындап алу керек. Бұл нұсқада шегерімдер
мөлшерлерінің ... ... ... өзгерістерін ескеру керек, яғни,
есептік кезең бойынша салық салынатын кірісті ағымдағы жылдың және ... ... ... ... мен ... ... ... жылына
арналған болжамды шегерімдердің мөлшеріне ... ... ірі ... салық декларацияларынан алынған шегерімдердің құрылымын
талдап, олардың күтілетін мөлшерін айқындап, алдағы жылға ... ... ... ... ... нұсқа бойынша корпорациялық табыс салығының болжамды сомасы
формуласымен айқындалады.
Рп=Десеп*Іц.тек/100 %*Іц.п./100 ...... ... салығының болжамы;
Десеп – есепті кезеңдегі салық салынатын кіріс
Іц.тек – ағымдағы ... ... ... ... ...... жылға арналған тұтыну бағаларының өсімі;
Sср – есепті кезеңдегі салық алымдарының орташа ставкасы.
Екінші нұсқа бойынша ірі ... ... ... ... ... ... ... салығының сомасы туралы ... ... ... ... ... ... ... бересі
сомаларының өзгеуі пайдаланылады. Бұл есепте күтілетін түсімнен тұрақты
сипаты жоқ, өндірістік ... ... бір ... төлемдерді, атап
айтқанда, уақытша факторлар (бағаның ... ... ... ... ... ... есептеулердің ірі мөлшерлерін алып тастау
керек. ... әрі ... ... ... ... бағаларының жоспарланатын
индексіне түзетіледі. Түсімдердің болжамды срмасы мынадай формула бойынша
айқындалады:
Рр = РО*Іц/100%*Ір/100%, мұнда
(2)
Рр – ... ... ... ... ... ... ... жылы күтілетін түсімі;
Іц – тұтыну бағаларының жоспарлаып отырған жылғы өсімі;
Ір - өндірістің жоспарланып отырағн жылғы өсімі.
Дивидендтерден, ... ... ... ... ... көрсетуінен алынған кірістерден түсетін салық
түсімін болжау бірнеше түсімдердің жыл ішіндегі ... және ... ... ... ... ... көрсеткіштерінің
өзгерістеріне негізделіп жоспарланады.
Үшінші нұсқа елдің әлеуметтік-экономикалық дамуының орта мерзімді
жоспарына сәйкес болжанатын жалпы ішкі өнім ... ... ... ... ... ... ... және мынадай формула бойынша
айқындалады:
Рр=Wр*S/100%
S=Ресеп/Wесеп*100%, мұнда
(3)
Рр – болжамды кезеңге арналған ... ... ... ...... ... ... ЖІӨ көлемі;
S – алулардың орташа пайызы;
Ресеп – есепті кезеңдегі корпорациялық табыс ... ...... кезеңдегі ЖІӨ көлемі.
Төртінші нұсқа. Қазақстан Республикасының Ұлттық қорын қалыптастыруға
қатысатын, ... ... ... ... ... табыс
салығын қоспағанда, корпорациялық табыс салығы түсімдерінің көлемдері мен
макроэкономикалық ... ... ... талдау жүргізу
барысында мынадай тәуелділік белгіленді.
Кесте 1.Ұлттық қорды қалыптастыруға ... ... ... түсетін корпорациялық табыс салығын қоспағанда, корпорациялық
табыс ... ... ... әсер ... ... тізбесі
|Көрсеткіш ... ... |
| ... |коэффиценті |
|Жұмыссыздық деңгейі, %-бен |-0,990 |0,980 ... ... ... шығыстар, млрд. теңге |0,988 |0,977 ... ... ... ... ҚҚС ... |0,965 |0,930 ... | | ... көлемі (шикі мұнай өндіруді |0,970 |0,942 ... млн. ... | | ... ... көліктегі, |0,949 |0,900 ... ... ... | | ... ... құн ... млн. ... | | ... ... ... капиталға жалпы |0,880 |0,774 ... млн. ... | | ... ... ... қорын қалыптастыруға қатысатын,
шикізат секторының ұйымдарынан түсетін корпорациялық ... ... ... ... ... ... ... мен соңғы
тұтынуға жұмсалатын шығыстардың арасындағы күшті корреляциялық байланыс
анықталды.
Төлем ... ... ... жеке ... ... ... ... қолданыстағы заңнамағы сәйкес ұсынылатын жеңілдіктер мен
шегерімдерге және бекітілген салық салу ... ... ... Төлем көзінен салық салынатын жеке табыс ... ... үшін ... ... салық органдарына беретін салық
декларацияларының деректерін пайдалану керек. Есептелген салық салынатын
кіріс сомалары мен жеке ... ... ... ... отырып, салық
алудың алдыңғы жылы және ағымдағы жылдың есепті кезеңінде қалыптасқан
орташа пайызын мына ... ... ... ... ...... алу ... – есепті кезеңде төлем көзінен алынатын жеке табыс салығы;
ОD – есепті кезеңде салық салынатын кірістің есептелген ... соң ... ... ... мен ... алу ... негізделіп
ағымдағы жыл ішінде күтілетін салық түсімінің ... ... ... ... ... жеке ... салығының болжамы ағымдағы
жыл ... ... ... ... ... ... болжамды
коэффицентіне және орташа алу пайызын қолдануға түзетілген салық сомасының
негізінде ... ... ... ... ... - ... көзінен алынатын жеке табыс салығының болжамды сомасы;
ODOX – ағымдағы жылы салық салынатын кірістің күтілетін сомасы;
I – жоспарланып отырған жылы ... ... ... ... – орташа алу пайызы.
Бір уақытта бағдарлау үшін күтілетін және ... ... ... түсу серпіні бойынша жүргізу қажет. Есептеу кезінде күтілетін түсімнен
тұрақты сипаты жоқ (алдыңғы кезеңдегі бересіні өтеу, ... ... қоса ... қате ... ... және т.б.) бір ... алып ... керек.
Екінші нұсқа. Корреляциялық талдау есептелген жеке ... ... ... мынадай тәуелділігін көрсетті.
Кесте 2. Жеке табыс салығы түсімдерінің көлемдеріне әсер ... ... ... ... ... |
| ... |коэффиценті ... ... ... |0,807 |0,641 ... |0,951 |0,915 ... айлық еңбекақы, теңге |0,977 |0,954 ... ... ... |0,987 |0,974 ... ... % |-0,921 |0,848 ... ... салық салынбайтын табыстарға салынатын жеке ... ... ... жеке кәсіпкердің кірісі, мүлік кірісі және өзге де
кірістер, адвокаттар мен жеке нотариустардың кірістері ... ... ... ... ... ... керек.
Төлем көзінен салық салынбайтын табыстарға салынатын жеке табыс
салығын ... ... ... ... салынбайтын (адвокаттар мен жеке
нотариустардың кірістерін ... ... ... ... ... ... Салық кодексінің 144 және 152-баптарына сәйкес
белгіленген салық салынбайтын кірістер сомасы мен ... ... ... ... қолдану жолымен жүргізіледі.
Бұл ретте өңірде қалыптасқан орташа ставка мөлшері есептік деректерге
негізделіп айқындалады, бұл ... ... әсер ... ... ... түзетілуі мүмкін.
Төлем көзінен салық салынбайтын ... ... жеке ... ... ... ... сомасына қатысты белгіленген ставканы
қолдану жолымен формуласы бойынша ... - ... ... салық салынбайтын жеке табыс салығының ...... жылы ... ... ... ... ... – жоспарланып отырған жылы тұтыну бағаларының өсімі;
S – орташа салық ставкасы.
Қызметін бір жолғы талондар бойынша жүзеге асыратын жеке ... жеке ... ... ... ... ... ... органдардың
өңір аумағында қызметін бір жолғы талондар негізінде жүзеге асыратын жеке
тұлғалардың саны және бір ... ... ... ... ... ... құны туралы деректерін пайдалану ұсынылады.
Көрсетілген салықтар бойынша алдағы жылға ... ... ... жыл ... нақты салық түсімдерінің серпіні, ағымдағы жылы күтілетін
түсімдердің есебі негізінде және өңірдің ... ... ... ... ... ... кезінде салық декларацияларының алдыңғы
жылғы және ... ... ... ... ... ... ... пайдалану керек.
Бірінші нұсқа. Салық салынатын кірістің нақты мөлшері мен ... ... ... көрсетілген кезеңдердегі салықтың орташа
қалыптасқан ставкасын формуласы бойынша ... алу ... ...... ... ставкасы;
CF – есепті кезеңде нақты түскен әлеуметтік салық сомасы;
OD – есепті кезеңде салық салынатын кіріс.
Бұдан кейін салық төлеушілердің ... ... ... күтілетін
өсімі, орташа ставканы қолдану ескеріле отырып, ағымдағы жылы ... ... ... ... ... ... ... жылы күтілетін ... ... ... ... қоры ... болжамды коэффиценті мен
орташа пайыздық ставканы қолдануға түзетілген сомасына негізделіп, мынадай
формула бойынша айқындалады:
СР=ODOX*I/100%*S/100%, ...... ... ... сомасы;
ODOX – ағымдағы жылы күтілетін салық салынатын кіріс сомасы;
I – жоспарланып отырған жылы еңбекақы ... ... ...... ... ... ретте салық төлеушілер кірістерінің өсуіне әсер ... ... ... заңнамасының өзгерістерін ескеру қажет.
Бағдар үшін жоғарыда аталған ... ... ... ... оынң өткен кезеңдегі салыстырып отырған ... ... бір ... ... ... Бұл ретте нақты түсімнен
тұрақты сипаты бір ... ... алып ... керек, сондай-ақ өңірдегі
түсімге айтарлықтай әсер ... ірі ... ... ... ... ... ... ескеру керек.
Екінші нұсқа. Кері талдау барысында әлеуметтік салық түсімдерінің
көлемдеріне, ... ... ... ... өзгеоуіне әсер ететін бірқатар
факторлар зерттелді. Бұл талдау нәтижесі төмендегі кестеде келтірілген.
Сондай-ақ осы ... ... ... ... ... ... ... өзгеруіне түзетілген дерекутері
көрсетілген (Кесте 3).
Осы кестеде ... ... ... ... түсімдер
көлемдерінің салық ставкасының өзгеруіне корреляциялық тәуелділігі жоқ
деуге ... ... ... ... нәтижесінде есептелген
әлеуметтік салықтың орташа жылдық салық ставкасына түзетілген ... ... ... корреляциялық тәуелділік күшейді.Осылайша,
орташа жылдық салық ставкасының өзгеруін кері талдауда ... ... 3. ... салық түсімдерінің көлемдеріне әсер ететін экономикалық
көрсеткіштер тізбесі
| ... ... ... ... |
| |ция ... ... ... ... ... |коэффи- |коэфиценті|бойынша ... ... ... | ... ... |
| | | ... ... ... ... ... |0,984 |0,968 |0,992 |0,983 ... ... |0,999 |0,998 |0,976 |0,952 ... ... | | | | ... ... | | | | ... төлеу қоры, |0,967 |0,935 |0,989 |0,979 ... ... | | | | ... ... ... |0936 |0,990 |0,981 ... | | | | ... ... %|-0,966 |0,934 |-0,999 |0,997 ... жылдық салық |-0,085 |0,007 | | ... | | | | ... ... және жеке ... мүлкiне салынатын салық
бойынша болжамды айқындау кезінде мынадай нұсқалар қолданылады.
Бірінші нұсқа ... ... ... ... ... ... заңды тұлғалардың негізгі құралдарының (соның
ішінде ... үй ... ... ... және ... ... соңғы есепті күндегі құны туралы деректерінің негізінде
есептеледі. Бұл ретте салық салу ... ... ... ... салығын төлемейтін заңды тұлғалардың негізгі құралдарының және
материалдық емес активтерінің құны жалпы құннан алынып тасталады.
Негізгі ... ... ... құны ... ... ... ... және салық заңнамасына ... ... ... ... ... ... бойынша есептеледі:
UP = (VOF*I/100%)*S/100%, мұнда
(9)
UP – ... ... ... ...... ... ... құралдар мен материалдық емес
активтердің орташа жылдық құны;
I – негізгі құралдар ... ... ... ...... ... ... бойынша салық декларацияларының деректері қолданылады.
Негізгі құралдар мен материалдық емес ... ... ... соңындағы
қалдық құнын ағымдағы жылдың және болжанып отырған кезеңнің ... ... ... ... және жеке ... ... ... салықтың
болжамды сомасы екінші нұсқа бойынша формуласымен айқындалады.
UP = ... - ... ... және жеке кәсiпкерлердiң мүлкiне салынатын
салық болжамы;
VК – ... ... мен ... емес активтердің есепті кезең
соңындағы ...... ... ... жылы ... - ... бағаларының жоспарланып оытрған жылы өсімі;
S – салық салу ставкасы.
Жеке тұлғалардың мүлкіне салынатын салық болжамы жеке ... ... ... ... ... және кәсіпкерлік қызметіне пайдаланылмайтын
мүлкінің құны: Қазақстан Республикасының аумағындағы тұрғын үй-жайлардың,
саяжай ... ... өзге де ... ... ... ... ... құны (тұра бастаған сәттен
бастап) туралы уәкілетті органдардың мәліметтерінің және салық ... ... ... ... салу ... ... ... уәкілетті орган тұрғын үй-жайдың бір
шаршы метрінің, мүліктің пайдалы алаңының базалық құнына ... ... ... және ... ... аймақтарға бөлу, айлық есептік
көрсеткіштің өзгеру коэффиценттерін қолдана отырып айқындайды.
Есеп жасау кезінде азаматтардың жекелеген ... ... ... ... жеңілдіктер ескерілуі тиіс.
Болжамды түсімдер мөлшерін есептеу ... ... ... = ... мұнда
(11)
UP – мүлік ... ... ...... салу ... ... құны, бұл құнды әрбір жылдың 1
қаңтарындағы жағдай бойынша уәкілетті орган белгілейді;
S – салық ставкасы.
Жер салығын болжау үшін ... ... ... ... санаттар бойынша жер ресурстарын ... ... ... жер ... ... сапасы мен түрлері бойынша ... ... ... ... салық ставкалары;
- салық органдарына берілетін декларациялардың деректері.
Жер салығын болжау кезінде салық ... ... ... Болжанатын салық түсімдерін есептеу мынадай формула бойынша
айқындалады:
ZP = S*BS*K, ... – жер ... ... сомасы;
S – жер учаскесінің алаңы;
BS - әр санат бойынша орташа базалық салық ставкасы;
K – ... ... ... ... ... ... өкілетті органдар Қазақстан Республикасының жер заңнамасына
сәйкес жүргізілетін жерлерді аймақтарға бөлу ... ... жер ... ... елді ... тыс ... ... мақсатындағы (соның ішінде жеке тұлғаларға берілген), елді
мекендердің (үй жанындағы жер учаскелерін ... ... ... ... жер ... базалық ставкаларының 50 %-нан асырмай
азайтуына немесе ұлғайтуына құқығы бар. Бұл ... ... ... үшін жер ... ставкаларын жеке азайтуға немесе ұлғайтуға тыйым
салынады.
Көлік құралдарына салынатын салық болжамы ... ... ... ... ... топтары, жүк көтеруі, отыратын ... саны ... ... құралдары иелерінің толық есепке алынуын
қамтамасыз ... ... ... ішкі ... органдарынан
алынатын мәліметтер негізінде тікелей шот бойынша есептеледі.
Бұл ретте көлік құралдарының жалпы санынан салық заңнамасына сәйкес
жеңлдңктер ... ... және жеке ... ... ... алынып
тасталады. Автокөлік құралдарының әрбір түрі мен тобы бойынша салық сомасы
мынадай формуламен есептеледі:
ТP = ... ...... ... ... ... болжамды сомасы;
VТ – салық салынатын көлік құралдарының саны;
АЕК – жоспарланатын жылға арналған айлық есептік көрсеткіштің ... – есе АЕК ... ... – пайдалану мерзіміне байланысты түзету коэффиценті.
Бірыңғай жер салығын болжау кезінде салық органдарының деректері
қолданылады.
Жер учаскесінің ... құны ... жер ... ... ... ... Бірыңғай жер салығын есептеу жер учаскесінің бағалау құнына 0,1 %
ставканы ... ... ... ... (жер ... құқығының) жер учаскесінің бағалау құны
жер ресурстарын басқару жөніндегі уәкілетті орган берген жер ... ... ... ... деректеріне сәйкес, ал ол болмаған
жағдайда жер ресурстарын басқару жөніндегі уәкілетті орган берген ... ... ... 1 га ... ... ... ... көрсетіледі.
Шаруа (фермер) қожалықтары бірыңғай жер салығын жер учаскесін жер
пайдалану құқығымен (салық салынатын объектінің өзгерістерін ескере ... ... ... ... және ... ... ... жер
учаскесін болжауда алдыңғы жылдардағы түсімдердің серпінін ескерген жөн,
оысының негізінде ағымдағы кезеңде ... ... ... ... ... кезеңдегі салық сомасы айқындалады.
Қазақстан Республикасының аумағында өндірілген тауарларға, атқарылған
жұмыстарға және көрсетілген қызметтерге қосылған құн ... ... ... үш нұсқамен болжауға болады. Бірінші нұсқа елдің әлеуметтік-
экономикалық дамуының орта ... ... ... ... жалпы ішкі
өнім көлеміне, ҚҚС алуларының орташа пайызына ... бұл ... ... ... ... * S/100 %, S=Nесеп/Wесеп * 100 %, мұнда
(14)
Np – болжанатын кезеңге арналған ҚҚС ... - ... ... ... ЖІӨ ...... ... пайызы;
Nесеп – есепті кезеңдегі ҚҚС сомасы;
Wесеп - есепті кезеңдегі ЖІӨ көлемі.
ҚҚС түсімдерін есептеудің ... ... ... органдарының
республикалық мониторингке ... ... ... ... ... ... бұл ... ірі салық
төлеушілер бөлінісінде есептелген және төленген ҚҚС ... ... ... жөн. ҚҚС ... болжанатын сомасы әрбір ірі
салық төлеуші бойынша мынадай формуламен есептеледі:
Np=N0 * Іц/100 % * ... ...... ҚҚС ...... ... (тоқсанда, жарты жылдықта) есептелген салық
сомасына негізделген ағымдағы жылда күтілетін ҚҚС сомасы;
Іц – жоспарланатын ... ... ... ... ...... жылға арналған өндірістің өсуі.
ҚҚС-ты болжау кезінде есепті ... ... ... ... ... айналымдар бойынша қосылған құн салығының қайтарылу ... және ... ... ... ... салынатын айналымдар бойынша ҚҚС-
тың қайтарылуы тиіс ... ... ... ... туралы
мәліметтерді пайдалану қажет.
Екі нұсқа да ... ... және ... нормативтік құқықтық
кеісмдерге өзгерістер енгізуге байланысты нақтылауға, сондай-ақ ... ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының аумағында өндірілген
тауарларға ҚҚС бойынша кері талдау ... ... ... ... корреляциялық тәуелділігі жөнінде мынадай
деректер алынды:
Кесте 4. ҚР аумағында өндірілген ... ҚҚС ... ... ететін экономикалық көрсеткіштер тізбесі
|Көрсеткіш ... ... ... |
| | ... ... ... салық ставкасы|-0,834 |0,695 ... ... ... |0,973 |0,947 ... ... |-0,932 |0,868 ... аумағында өндірілген тауарларға ҚҚС түсімдерінің есептелген
көлемдерінің орташа жылдық салық ставкасының деңгейіне ... ... ... ... ... табылады, бұл кері
тәуелділікті білдіреді. ҚҚС ... ... ... ... ... көп. ... кейбір басқа көрсеткіштердің әсері неғұрлым күшті
болып табылады.
Қазақстан Республикасының аумағына ... ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының аумағына
импортталатын тауарларға қосылған құн салығы бойынша ... ... ... ... импорт көлемінің негізінде әлеуметтік-экономикалық
дамудың орта мерзімді ... және ... ... ... құн
салығының соңғы есепті кезеңдерде қалыптасқан орташа ставкасына ... ... = Vі* S/100 % ... мұнда
(16)
Nір – импортталатын тауарларға ҚҚС болжамды сомасы;
Vі – жоспарланатын ... ... ... көлемі;
S – есепті кезеңде импортталатын тауарларға ҚҚС-тың ... ... ... ... ... ... * ... – есепті кезеңдегі импортталатын тауарларға ҚҚС сомасы;
Vесеп - есепті кезеңдегі импорт көлемі көлемі.
Екінші нұсқа. РФ ... ... және ... ... ... ... Республикасының аумағына импортталатын
тауарларға ҚҚС-ты кері талдау процесінде ҚҚС түсімдерінің ... ... ... ... ... ... белгіленді(Кесте 5.).
Кесте 5. Қазақстан Республикасының аумағына импортталатын тауарларға ҚҚС-ты
кері талдау процесінде ҚҚС ... ... әсер ... ... ... тізбесі
|Көрсеткіш ... ... |
| ... ... ... ... импортын қоспағанда, тауарлар |0,975 |0,951 ... ... ... бойынша) млн. | | ... ... | | ... ... салық ставкасы |-0,910 |0,827 ... ... ... ... ... |0,631 |0,398 ... ... ... ... | | ... бойынша) млн. АҚШ долл. | | ... АҚШ ... ... ... ... |0,947 |0,897 ... | | ... ... ... ... өндірілетін тауарларға
акциздер бойынша болжамды есептеу үшін акцизделетін тауарлар ... ... ... ... ... мәліметтер пайдаланылады. Өндірісі
көлемі қолданыстағы және жаңадан енгізілетін қуаттардың болуы, акцизделетін
өнім шығаратын кәсіпорындардың ... ... ... ... ... ... орта мерзімді жоспарына негізделіп
айқындалады. Есептерде акциздердің Қазақстан Республикасының ... ... ... ... түрі бойынша акциз түсімінің болжамды ... ... ... = V*S, ...... ... ... акциз сомасы;
V – акцизделетін өнім өндіру немесе өткізу ...... ... ... ... ... өндірілетін тауарларға
акциздер бойынша болжамды есептеу үшін ... ... ... ... өндірілген көлемі жөніндегі деректер қолданылады, яғни, акциз
ставкаларының төмендеуі (ұлғаюы), өндірістің ... ... ... алу және т. б. ... факторлардың әсерін есепке алына ... ... ... ... ... ... қарастырылады.
Әрбір тауар түрі бойынша акциз түсімінің болжамды сомасы мынадай
формуламен есептеледі:
Ар = Vср*S, ...... ... ... акциз сомасы;
Vср – акцизделетін өнімнің бірнеше жыл ішінде өндірілген орташа
көлемі;
S – ... ... ...... ... ... жыл ішінде өндірілген ... V2, Vn+1 - ... ... ... көлемі;
n – жылдар саны.
Импортталатын акцизделетін ... ... ... органдарының
кедендік жүк декларациялары жөқніндегі деректеріндегі әрбір акцизделетін
тауар ... ... ... ... ... жөн және ... жылдағы импорт көлемінің өзгеруіне, ... ... ... ... ... ... ... керек.
Импортталатын тауарларға акциздердің болжамды ... ... ... ... К=Аесеп/Vесеп, мұнда
(21)
К – акциз ... ...... ... ... орта мерзімді
жоспарының деректері бойынша болжамды импорт көлемі;
Аесеп – ... ... ... ...... ... ... көлемі.
Болжанып отырған жылға арналған кәсіпкерлік және кәсіпқойлық қызмет
жүргізу үшін ... ... ... ... үшін ... баж ... ... жылы күтілетін түсімнің салық салынатын
базадағы және ... ... ... макроэкономикалық
көрсеткіштеріндегі болжамды өзгерістерге түзетілген бағалауы арқылы
алдыңғы ... ... ... талдауға негізделе отырып есептеледі.
Мұндай төлемдерге:
... ... ... тiркегенi үшiн алым;
• жеке кәсiпкерлердi мемлекеттiк тiркегенi үшiн ... ... ... құқықтарды және олармен жасалған мәмiлелердi
мемлекеттiк тiркегенi үшiн алым;
• радиоэлектрондық құралдарды және жиiлiгi ... ... ... үшiн алым;
• механикалық көлiк құралдары мен тiркемелердi мемлекеттiк тiркегенi
үшiн алым;
• теңiз, өзен ... мен ... ... ... мемлекеттiк
тiркегенi үшiн алым;
• азаматтық әуе кемелерiн мемлекеттiк тiркегенi үшiн алым;
• дәрi-дәрмек құралдарын мемлекеттiк тiркегенi үшiн ... ... ... ... жекелеген қызмет түрлерiмен айналысу құқығы үшiн лицензиялық алым;
• телевизия және радио ... ... ... радиожиiлiк
спектрiн пайдалануға рұқсат беру үшiн алым;
• сыртқы (көрнекі) жарнаманы орналастырғаны үшін ... ... баж ... ... ... ... ... әзірлеу кезінде алымдар мен
төлемдердің жекелеген түрлері бойынша тиісті уәкілетті ... ... ... ... ... ... және коммуникациялар министрлігі:
• автокөлiк құралдарының Қазақстан Республикасының аумағы ... ... ... ... ... ... үшiн төлемақы жөнінде;
• кеме жүретін су жолдарын пайдаланғаны үшiн төлемақы жөнінде;
Қазақстан Республикасының Сыртқы істер министрлігі:
• консулдық алым ... ... Жер ... ... ... ... жер учаскелерін пайдаланғаны үшін төлемақы жөнінде;
Қазақстан Республикасының Қоршаған ортаны қорғау министрлігі:
• қоршаған ... ... үшін ... ... жануарлар дүниесін пайдаланғаны үшін төлемақы жөнінде;
• ерекше қорғалатын табиғи аумақтарды пайдаланғаны үшін төлемақы ... ... ... ... ... ... ... базасына Қазақстан
Республикасының Салық кодексінің 308-бабында белгіленген ставканы қолдану
арқылы жүргізіледі. Салық болжамын есептеуді екі нұсқамен ... ... Жер ... ... ... кезеңі ішіндегі әрбір жеке
шарт бойынша таза пайдасының салық заңнамасында ... ... ... асатын бөлігі салық базасы болып табылады.
Үстеме пайда ... ... сома ... кадрларды оқытуға
жұмсалған нақты шығын сомасына және (немесе) тіркелген активтердің өсіміне
түзетіледі, алайда бұл салық салынатн ... он ... ... ... ... пайдаға салынатын салық түсімдерінің көлемі жер
қойнауын пайдаланушының салық кезеңі ... ... жеке шарт ... ... ... ... көзделген шегерімдер сомасының 20 %-нан
асатын бөлігіне байланысты.
Үстеме пайдаға салынатын салықтың болжамды ... ... ... экспорттық бағаларының болжамды өсіміне ... ... ... ... ... үшiн төлемақы ... ... ... ... ... министрігінің су шаруашылығы
жөніндегі облыстық комитеттерінің ... және ... ... ... ... ... үшін ... есептеу Қазақстан
Республикасының Салық кодексінің 453-бабына сәйкес ... ... ... ... су ... ... және ... Республикасының
Үкіметі су тұтыну көзі мен ... су ... ... ... жер ... ... су ресурстарын пайдаланғаны үшiн
төлемақы ставкаларына негізделе отырып ... ... су ... жылу ... ... ... және
балық шаруашылықтарын, гидроэнергетиканы, су көлігін қоса ... ... ... және ... қызмет, өнеркәсіп түрлері бөлінісінде мынадай
формула бойынша жүргізу қажет:
WP = VW*S, ... – су ... үшін ... ... ... – су алу ...... ставкасы.
Орманды пайдаланғаны үшін төлемақы болжамы ағашты түбірімен ... үшін ... және ... ... ... Салық кодексінің 470-бабына сәйкес айқындалатын өзге де
түрлері үшін төлемақыны қамтиды.
Ағашты түбірімен ... ... үшін ... ... ағаш ... және ағаш ... үшін Қазақстан
Республикасының Үкіметі бекіткен базалық төлемақы ставкаларына негізделе
отырып айқындалады.
Орманды ... өзге де ... үшін ... ... ... органдар белгілейтін ставкалар бойынша жүргізіледі.
Есептер Қазақстан Республикасының Қоршаған ортаны қорғау министрігінің
орман шаруашылығы жөніндегі облыстық комитеттерінің күтілетін және ... ... мына ... бойынша жүргізіледі:
LP = VL*T, ... - ... ... үшін болжамды төлемақы;
VL- жөнелтілетін ағаштың (орман пайдаланудың өзге ... ...... ... ... өзге ... орташа бағасы.
Бонустар жер қойнауын пайдаланушының тіркелегн төлемдері ... Жер ... ... ... ... ... ... кәсіпорындар бонустың мынадай:
1) қол қойылатын,
2) коммерциялық табу түрлерін төлейді.
Қол қойылатын бонусты болжау шарт аумағында жер қойнауын ... ... ... ... ... үшін қол ... шарттардың
негізінде жүзеге асырылады және бір ... ... ... ... ... Кен орындары жөніндегі құзыретті ... ... ... ... ... ... ашық ... кен орындары жөніндегі деректер қабылданады).
Ашық конкурсқа шығарылатын кен орындары бойынша қол ... ... ... ... айқындайтын бастапқы мөлшерлердің
шеңберінде ... табу ... ... ... ... жер қойнауын
пайдаланушы тіркелген орынға берілген декларация негізінде коммерциялық
табу ... ... ... ... шарттарға негізделіп
жүргізіледі. Бұл ... ... табу ... алынатын пайдалы қазбалар
қорының бекiтiлген көлемi ... 0,1 ... ... ... ... ... қордың құны Халықаралық (Лондон) биржада белгiленген
биржалық баға бойынша ... ... ... жасалған шарттарда коммерциялық табудың тіркелегн
сомасы шарт аумақтарында табылған қорлар бекітілген жағдайда ... 1997 ... ... ... мөлшерлері бекітілген пайдалы қазбалар
көлемінің пайызымен (0,05 %-дан кем ... ... ... ... ... 1998 ... 1 шілдеге дейін жасалаған шарттар бойынша
өндіру ... ... ... ... ... ... бұл ... болжау кезінде алдыңғы жылдың
түсім серпінін ескеру қажет.
Роялти ... ... ... жер ... ... ... Республикасының Үкіметі уәкілеттік ... ... ... жер қойнауын пайдалануға жасалған шарттарға сәйкес жер қойнауын
пайдаланушылар үшін ... ... ... ... ... ... түсімдерін, соның ішінде жоспардан тыс түсімдері
Қазақстан Республикасының Ұлттық қорына есепке ... ... ... ... түсімдерді айқындау үшін мынадай деректер қажет:
- зат ... ... ... ... газ, ... және ... болжамды көлемі, бұл ретте болжамды деректерді кәсіпорындар (кен
орын бойынша), өңірлер бөлінісінде болжамды кезеңге арнап тиісті ... ... ... ... және платинаны қоспағанда, және жанама салықтар мен
оларды сату пунктіне дейін тасымалдауға жұмсалған нақты ... ... ... мұнайдың, жер асты сулары мен ... да ... ... ... жоспардан тыс түсімдері Қазақстан Республикасының Ұлттық қорына
есепке алынатын ... ... ... ... Қазақстан
Республикасының Үкіметі бекіткен есептік әлемдік бағаға түзетілген мұнай
сатудың орташа бағасы;
- алтынның, ... және ... ... кезеңінде Халықаралық
(Лондон) биржада қалыптасқан орташа бағалары;
- 2004 жылға ... жер ... ... ... ... осы ... шеңберінде өндіруге байланысты роялти ставкалары;
- 2004 жылдан бастап қолданылатын:
мұнай бойынша – Қазақстан Республикасының Салық кодексінің 298-бабында
белгіленген қызметтің әрбір ... жылы үшін ... ... ... ... ... ретінде жылжымалы шәкіл бойынша;
қатты пайдалы қазбалар бойынша – Қазақстан Республикасының Үкіметі
белгілеген;
кең таралған пайдалы ... мен жер асты ... ... ... ... ... 300-бабында белгіленген роялти ставкалары.
Экспортқа iс жүзiнде өткiзiлетiн шикi мұнай көлемі және шикі мұнайды
тасымалдауға ... ... ... ... оның ... ... нарықтық бағасы негізге алынатын, экспортталатын
шикі мұнай құны экспортталатын шикі мұнайға рента салығын ... ... ... шикі мұнайдың нарықтық бағасы халықаралық мұнай саудасында
сатылатын шикі мұнайдың неғұрлым ұқсас ... ... ... ... (күн сайын) рынокта сату кезінде басым болған ... ... ... ... ретінде айқындалады.
Шикі мұнайдың ұқсас сорттарының тізбесін Қазақстан Республикасының
Yкіметі айқындайды.
Ренталық салық түсімдерін болжау ... шикі ... ... ... ... ... ... 204-4-бабында белгіленген
салық ставкаларын қолдану арқылы есептеледі.
Өнімді бөлу бойынша Қазақстан ... ... жер ... ... ... өнiмдегі үлесі шегеріліп, Қазақстан
Республикасы мен жер қойнауын пайдаланушы арасында бөліске ... ... ... жиынтық құны ретінде айқындалады.
Өнімді бөлу бойынша Қазақстан Республикасы үлесінің, соның ... ... ... бекіткен шикізат секторы ұйымдарынан
түсетін болжамды ... ... ... ... ... ... сату бағасына (кәсіпорынның деректері қабылданады) және
шартта белгіленген Өнімді бөлу ... ... ... ... ... ... ... жүргізіледі.
Халықаралық саудаға және операцияларға кедендік төлемдер, өзге де
салықтар жөніндегі болжам ... ... мен ... ... ... сауда
айналымы бойынша күтілетін орындалуы, кедендік органдардың импортталатын
тауарлардың салық салынатын кедендік құны мен қолданыстағы ... ... ... ... негізінде есептеледі. Тауардың кедендік ... салу ... ... ... Бұл ... Қазақстан Республикасының
салық және кеден заңнамасында ғы ... ... ... ... ... өзгеруі, импорттаушы елдермен сауда-саяси қатынастар
ескеріледі.
Бірінші нұсқа. Әкелінетін тауарларға кеден баждарының болжамды ... ... ... ... = K*Vи, ... – алу коэффиценті (төлемнің ... ... ... ...... ... ... орта мерзімді
жоспарының деректері бойынша болжамды импорт көлемі.
Екінші нұсқа. Корреляциялық және кері талдау процесінде ... ... ... ... ... ... мынадай
тәуелділігі белгіленді.
Кесте 6. Әкелінетін тауарларға кеден баждары бойынша түсім көлемдеріне ... ... ... ... Көрсеткіш ... ... |
| ... ... ... ... (кеден декларациялары бойынша), |0,951 |0,904 ... АҚШ ... | | ... АҚШ ... ... ... ... |0,939 |0,881 ... ... | | ... ... ... ... ... |0,903 ... млн. АҚШ ... | | ... ... ... ... импорт көлемі корреляциясының
теріс коэффиценті импорттық ... ... ... ... ... ... ... Алайда ұйымдастырылмаған импорт көлемдерін
болжау айтарлықтай қиын болғандықтан, бұл көрсеткіш кері ... ... ... ... баждарының түсімдерін болжау кезінде салық
салынатын база ретінде республиканың әлеуметтік-экономикалық дамуының орта
мерзімді жоспарында көзделген экспорт ... ... ... түсімдер мөлшерін ... ... ... ... = K*Vэ, ... – алу ... ... тауарларға кеден баждарының алдыңғы
кезеңдегі экспорт көлеміне қатысы);
Vэ – республиканың әлеуметтік-экономикалық дамуының орта ... ... ... ... ... ... мен ... рәсімдерді жүзеге асырудан түскен
түсімдерді болжау кезінде салық салынатын база ... ... ... алу ... нұсқа. Бюджет сыныптамасының осы түрі бойынша түсімдердің
болжамды мөлшерін ... ... ... ... ... = K*V, ... – алу коэффиценті (кедендік бақылау мен кедендік рәсімдерді ... ... ... ... ... ... сыртқы сауда
айналымына қатысы);
V – республиканың әлеуметтік-экономикалық ... орта ... ... бойынша сыртқы сауда айналымының көлемі.
Екінші нұсқа.
Кесте 7. Кедендік бақылау мен кедендік рәсімдерді жүзеге асырудан ... ... әсер ... ... ... тізбесі
|Көрсеткіш ... |
| | ... ... |
| |і | ... ... көлемі (төлем теңгерімі |-0,763 |0,582 ... млн. АҚШ ... | | ... АҚШ ... қатысты орташа жылдық |-0,768 |0,590 ... ... | | ... ... ... (кеден декларациялары |0,737 |0,543 ... млн. АҚШ ... | | ... ... ... |0,911 |0,829 ... ... ... ... теңгерімі бойынша)|0,726 |0,527 |
Кедендік бақылау мен ... ... ... ... ... ... ұйымдастырылмаған сауда көлемі мен орташа жылдық
айырбас бағамынан теріс корреляциясы көп жағдайда кері ... ... ... ... ... жоқ ... куәсі болады.
Салықтан тыс түсімдерді болжау нормативтік құқықтық кесімдерге
негізделеді, төлемдер осы ... ... ... ... кәсіпорындардың таза пайдасы, республиканың меншігіндегі
акциялардың мемлекеттік ... ... ... ... ... ... ... республиканың меншіктің мүлкін жалға алу
бөлігіндегі түсімдерді болжауды мемлекеттік ... және ... ... ... және ... құқығын жүзеге асыратын мемлекеттік
орган айқындайды және бюджеттік ... ... ... ... ... және ... ... пайдаланғаны үшін
жалгерлік төлемақы түсімдерін болжау ... ... ... ... Федерациясының Үкіметі арасында «Байқоңыр» кешенін және әскери-сынақ
полигондарын жалға алу ... ... ... ... және ... АҚШ
долларына қатысты болжамды бағамын есепке ала ... ... ... ... ... кредиттер бойынша сыйақыларды
(мүдделерді) болжау тиісті бюджеттерден берілген кредиттерді өтеуді болжау
сияқты ... ... ... ... ... ... бөлімді
қараңыз).
Бюджет жобасын әзірлеген кезде орталық, жергілікті атқарушы органдар
және өзге де мемлекеттік органдар мынадай салықтық емес ... ... ... ... ... кірісінен түсетін түсімдер;
• Қазақстан Республикасы Үкіметінің депозиттері мен екінші деңгейдегі
банктердің шоттарына орналастырылған сыртқы мемлекеттік ... ... ... ... Жер ... туралы ақпаратты пайдалануға бергені үшін төлемақы;
• Қару-жарақ пен ... ... ... ... ... Ауыл және ... ... жүргiзумен байланысы жоқ мақсаттарда
пайдалану үшiн ауыл шаруашылығы және ... ... алып ... ауыл ... мен орман шаруашылығы өндiрiсiнiң
шығасыларын өтеуден түсетін түсімдер;
• Жер учаскелерін жалдау құқығын ... үшін ... ... ... ... ... де қолданылады.
Мыналар:
1) республиканың әлеуметтік-экономикалық дамуының орта ... ... ... ... және ... ... беру туралы
ұсыныстары гранттарды жоспарлаудың негізі болып ... ... ... ... жобаларды байланысқан
гранттар мен республикалық бюджеттің меншікті қаражатының ... ... ... іске ... ... бюджеттік бағдарламалардың
әкімшілері болып табылатын мемлекеттік органдар жүзеге асырады.
Байланысқан гранттардың түсімдерін ... ... ... ... ... жылының 5 мамырына дейін бюджеттік жоспарлау
жөніндегі орталық уәкілетті ... ... ... ... үш ... кезеңге арналған болжамды көрсеткіштерін табыс етеді.
Байланыссыз гранттар түсімдерінің алдағы кезеңге арналған болжамы
туралы деректерді ... ету ... ... (қол қойылған ... ... ... ... ... ... ... болжау гранттар туралы тиісті
келісімдерде айтылған сомалар шегінде жүзеге ... ... ... ... ... ... ... оң шешімі болған ... үш ... ... ... ... түсімдерінің болжамды көлеміне
донорлардың келісілген елдік бағдарламаларына қосылған ... ... ... рұқсат етіледі.
Салықтық емес қалған төлемдер бойынша болжам ... жыл ... емес ... ... түрі ... серпінін талдауға, ағымдағы
жылы күтілетін түсімнің болжанып отырған жылғы тұтыну түзетілген ... ... ... ... ... ... 2002-2004 жылдарындағы
орындалуына талдау
Елдің 2003 жылғы ... ... ... және ... ... ... көрсеткіштер серпінін бағалау
2003 жылы ЖІӨ-нің нақты өсуі 9,2 %-ды құрады, ал ... ... ... ... ... жылы болжамдалғандай, әлемдік экономика үрдістерінің негізінде
мұнайдың жоғары бағасының және доллардың еркін ... ... ... 20 %-дан астам құнсыздануының әсерінен теңгенің АҚШ
долларына ... ... ... ... негізгі әріптес елдер валюталарының қоржынына (евро, ресей
рублі, қытай юані) қарағанда, теңгенің АҚШ ... ... ... ... ... мәні 2,5 %-ға құнсызданды.
Елдегі макроэкономикалық тұрақтылық экономиканың дамуына ынталандырушы
ықпал етуін жалғастырды, бұл ... мен ... ... ... шетелдік инвестициялардың едәуір ағыны мемлекеттік бюджетке
кірістер түсімін ұлғайтудың және, сайып ... ел ... ... ... ... ... бойынша 2004 жылғы бірінші жарты жылдықта өткен ... ... ... ... ішкі өнімнің (ЖІӨ) өсуі 9,1 %-ды құрады. 9,4
%-ға өнеркәсіптегі, 5,2 %-ға ауыл ... ... ... ... ... Қызметтер көрсету секторында барлық көлік түрімен ... ... 9,3 %-ға, ... тауар айналымының көлемі 7,1 %-ға
ұлғайды.
2004 жылғы ... ... ... 2003 ... осындай кезеңмен
салыстырғанда ЖІӨ құрылымында айтарлықтай өзгеріс болған жоқ. ... ... ... ЖІӨ-гі үлесі 40,6 %-ды құрады (2003 жылғы
қаңтар-маусымда 39,1 %), ... ... ... - 53,3 % (55,5 ... ... ... жарты жылдығының қорытындылары бойынша
инфляцияның орташа деңгейі 6,6 %-ды ... және ... ... ... салыстырғанда айтарлықтай өзгеріске ұшыраған жоқ (6,7 %).
Әлемдік рыноктағы қазақстандық негізгі тауарлардың ... ... ... ... түсімдер көлемінің едәуір ұлғаюына ықпал етті.
Ағымдағы жылдың бес айы ... ... ... айналымы 11,5 млрд. АҚШ
долларын құрады және 2003 ... ... ... 46 %-ға ... ... 7 ... АҚШ долларын құрады, импорт - 4,5 млрд. АҚШ ... ... 42 және 52 ... ... ... ... инвесторлардың қатысуымен ірі
инвестициялық жобаларды, Индустриялық-инновациялық даму ... ... ... ... ... ... ... асыру экономикаға
тартылатын инвестициялардың көлемін жоғары деңгейде сақтап қалуға мүмкіндік
берді. Өткен жылғы ... ... ... ... ... 12,1 %-ға ... ... отырған жоғары бағалары және елге валюта түсімінің
ірі көлемінің ағыны ... ... ... ... ... ... 2004 ... бірінші жарты жылдықта теңгенің орта өлшенген ... 1 АҚШ ... үшін 138,42 ... ... Жыл ... бері ... номиналды көріністегі теңге 5,07 %-ға нығайды.
Бағалау бойынша 2004 жылы ... ... ... 5,6-7 ... бұл ... ... болжамына сай келеді.
Бағалар өсуіне қатысты қайта қаржыландырудың ресми ставкасының деңгейі
әлсіз оң болып ұсталады (7 %), бұл ... ... ... ... ... ... ... теңгерімі нығайтылады. 2004 жылы
оң сальдо 4,5 АҚШ доллары мөлшерінде бағаланып отыр.
Өнеркәсіптік өндіріс көлемінің өсуі 9,2 %-ды ... ... ... өнімінің көлемі өткен жылғы деңгейге қарағанда 2,8
%-ға өседі. Негізгі ... ... 10 %-ға ... ... ... даму қарқындарының басып өсуі күтілуде. 2003 жылғы
деңгейге қарағанда көрсетілетін байланыс қызметтері көлемінің өсу ... %-ды, ... 8,6 %-ды, ... 8,5 %-ды ... ... ... даму резервтері мен сыртқы және ішкі
факторлардың күтілетін ... ... ала ... ... ... ... ықтимал сценарийлерін қалыптастыру
Үкіметтің орта ... ... ... ... ... ... шығыстар туралы салмақты шешімдер
қабылдауға және ... ... ... ресурстарын пайдаланудың
тиімділігін арттыруға мүмкіндік береді.
Орта мерзімді фискалдық саясатты іске асырудың міндеттері мен негізгі
бағыттарын ... ... ел ... ... ... ... базалық сценарийі негіз ретінде алынды
(ҚОСЫМША ... ... ... ... баға бір баррель үшін 28-33 АҚШ
доллар аралығында ... деп ... ... ... ... ... салыстырғанда 2005 жылы тағы да 1,6 %-ға одан әрі азая отырып, ... ... ... жылдары индекс неғұрлым аз, жылына 0,5 %-ға өсетін
болады. Мұнайдың экспорттық бағасы бір ... үшін 21-25 АҚШ ... ... ... ... оң сальдосы жылына орта есеппен
2,3 млрд. астам АҚШ долларын құрайды.
Осы ... ... ... ... ... өсуі 2005-2007 жылдары
8,1 %-ды құрайды. Тауарлар өндірісімен салыстырғанда қызметтер көрсетудің
басып өсу ... ... ... ... ... ... өндірісі орта
есеппен жылына 7,8 %-ға, ал қызметтер көрсету өндірісі 8,7 %-ға өседі.
Кәсіпорындардың қаржы ... ... ... ... ... ... ... нақты секторына инвестициялардың өсуі үшін
қажетті жағдайлар жасайды.Инвестициялық сұраныстың кеңеюі ... ... ... ... ... ... ... ішкі көздерімен байланысты болады. Негізгі ... ... өсу ... ... ... ... 12-15 ... деңгейі орта есеппен 2004 жылғы 5,6-7 %-дан 2007 ... ... ... Үкіметтің фискалдық саясатының іске
асырылуына тәуелсіз макроэкономикалық факторлар ... ... ... ... ... мұндай өзгерістердің дәрежесіне қарай
түзетілетінін не нақтыланатынын атап өту қажет.
Кесте 8. 2002-2004 жылдардағы ... ... ... орныдалуы
| |2002 жыл |2003 жыл |2004 жыл |
| ... ... ... ... ... |үлесі, |
| ... |% ... |% ... |% ... ... |807,9 |100,0 ... |1286,7 |100,0 ... түсімдер, соның |752,8 |91,7 |947,3 |92,6 |1186,1 |92,2 ... | | | | | | ... ... салығы |209,1 |25,5 |272,6 |26,7 |382,8 |29,8 ... ... ... |77,4 |9,4 |93,3 |9,1 |98,5 |7,7 ... ... |133,9 |16,3 |157,7 |15,4 |168,0 |13,1 ... |175,9 |21,4 |231,3 |22,6 |243,0 |18,9 ... |25,4 |3,0 |26,9 |2,6 |29,9 |2,3 ... ... ... |131,1 |16,0 |165,5 |16,2 |263,9 |20,5 ... тыс ... |45,6 |5,6 |44,8 |4,4 |81,5 |6,3 ... ... | | | | | | ... ... |9,5 |1,2 |12,5 |1,2 |19,1 |1,5 ... | | | | | | ... ... ... ... ... ... ... салықтық түсімдер басым бөлігін алады. 2002 жылы салықтық түсімдер
91,7 пайызды, 2003 жылы – 92,6 ... және 2004 жылы 92,2 ... ... ... маңызды орынды корпоративтік табыс салығы алады - 2004 жылы
ол барлық кірістердің 29,8 ... ... және ... ... ... (ҚҚС) – 18, 9 ... ... өнеркәсіп дамуына байланысты осы
салықтардың өсімі жыл сайын ... ... ал ... ... ... ... емес.
9-кестеде Қазақстан Республикасының Бюджет кодексінде айқындалған
құрылым ... ел ... ... ... ... ... ... жылдарға арналған ... ... ... 9. ... жылдарға арналған мемлекеттік бюджет болжамы (ЖІӨ-ге
пайызбен)
Қазақстан Республикасының Бюджет ... ... ... және басқа да
мiндеттi төлемдер, ресми ... ... ... ... ... сипатта болмайтын және мемлекеттiң қаржы активтерiн
сатуға байланысты емес, бюджетке eceптелуге тиiстi ақша ... ... ... ... ... ... ... бюджет шығындары
болып табылады.
Операциялық сальдо бюджет кiрiстерi мен шығындары арасындағы ... ... ... ... бюджеттiк даму бағдарламалары
болған жағдайда терiс операциялық сальдоға жол берiледi.
Бюджеттiк ... - ... ... мерзiмдi және ақылы негiзде
бөлiнетiн ақша. Бюджеттiк кредитті өтеу - кредиттiк шартқа және Қазақстан
Республикасының ... ... ... ... ... негiзгi борышты
қарыз алушының өтеуi. Таза бюджеттiк кредит беру бюджеттiк кредиттердiң
және ... ... ... ... айырма ретiнде айқындалады.
Қаржы активтерiн сатып алу - ... ... ... ... ... ... ... бағалы қағаздарын мемлекеттiк
меншiкке сатып алу жөніндегі ... ... ... ... ... ... сатудан түсетiн түсiмдер - мемлекеттiк
меншiктегi заңды ... ... ... халықаралық ұйымдардың, мүлiктiк
кешен түрiндегi мемлекеттiк мекемелер мен мемлекеттiк кәсiпорындардың
қатысу үлесiн, ... ... ... мемлекеттiк кәсiпорындардың
жедел басқаруындағы немесе шаруашылық жүргізуiндегi өзге де мемлекеттiк
мүлiктi сату ... ... ... ... ... ... ... жасалатын операциялар бойынша сальдо қаржы активтерiн
сатып алу мен ... ... ... ... ... түсiмдердiң
арасындағы айырма ретiнде айқындалады.
Бюджет тапшылығы (профицитi) таза бюджеттiк кредит берудi және ... ... ... ... ... ... тастағандағы
операциялық сальдоға тең.
Бюджет тапшылығын қаржыландыру - қарыз алу және бюджет қаражатының
бос ... ... ... ... ... ... ... профицитiн пайдалану - қарыздар бойынша негiзгi борышты өтеуге
бюджет профицитiн, қарыздар қаражатын, ... ... бос ... ... кірістері 2005 жылғы 1 қаңтардан бастап ұсынылып
отырған ... ... ала ... ... заңдары, республиканың
маңызды макроэкономикалық көрсеткіштері, Қазақстан ... ... ... жылдарға арналған орта мерзімді
жоспары негізінде айқындалған.
Мемлекеттік бюджет кірістерінің ... ... ... 10. ... ... кірістері (ЖІӨ-ге %-бен)
|Атауы |2005 жыл |2006 жыл |2007 жыл ... |24,3 |24,0 |24,3 ... ... |23,2 |22,9 |22,9 ... емес ... |0,7 |0,6 |0,6 ... ... сатудан түсетін |0,4 |0,5 |0,8 ... | | | ... ... ... 2005 жылы салықтық түсімдердің өсуі 14,6 %-ды,
2006 және 2007 жылдары тиісінше 11,9 %-ды және 13,7 %-ды ... ... ... жоспардан тыс салықтық және өзге де
міндетті төлемдері ... ... ... ... ... ... ... ескерілді. Бұл ұйымдар бойынша салық түсімдерін есептеу мұнайдың
бір баррель үшін 19 АҚШ ... ... ... тұрақты есептеу бағасы
ескеріле отырып жүргізілді.
Бұдан басқа, Салық ... ... ... тіркелген
активтер бойынша амортизациялық аударымдарды есептеу тәртібін ... ... 1 ... бастап күшіне енетін өзгерістер 2005 ... ... ... ... 26,0 млрд. теңгеге азайтуға алып
келеді.
Салықтық түсімдер «Міндетті әлеуметтік ... ... ... Заңына сәйкес Қазақстан Республикасының Мемлекеттік
әлеуметтік сақтандыру қорына ... ... ... ала отырып
айқындалған әлеуметтік салық ставкаларының өзгерісіне түзетілді.
Сонымен қатар, салықтық түсімдерде Қазақстан Республикасында ... ... ... ... ... ... мемлекеттік бағдарламасын
іске асырудан түсетін қосымша салық түсімдері ескерілді.
2006 жылдан бастап ... ... ... мен
«Теңізшевройл» ЖШС арасындағы Өзара түсiнiстiк туралы меморандумға ... жылы ... ЖШС 200 млн. АҚШ ... ... ... ... ... ал 2007 жылдан бастап роялтиді - 200 млн. АҚШ ... ... ... алу ... ... бұл ... түсімдердің
болжамын қалыптастыру кезінде де ескерілген.
2005 жылы салықтық емес ... 2004 ... ... ... %-ға ... 2005 ... ... қарағанда 2006 жылы ... және 2007 жылы 1,8 %-ға ... ... ... ... 2005 жылы ... емес ... республикаға Agip Caspian Sea B.V. 13,8 млрд. теңге сомасында бір
жолғы өтемақы төлеуімен, 2004 жылы «Байқоңыр» ... ... ... ақы ... 9,2 ... ... ... берешектің өтелуімен,
Ұлттық Банк ... ... ... 16,5 млрд. теңге сомасында
азаюымен және АҚШ долларына теңгенің күшеюімен байланысты.
2006 жылы ... емес ... ... ... ... орталық мемлекеттік органдар ... ... ... ... ... мемлекеттік бюджеті кірістерінің құрамындағы
мұнай және мұнайдан тыс ... ... ... ... ... ... ... болып табылады (Кесте 10). Бұл
қазіргі ... ... ел ... ... дәрежеде мұнай экспортының
есебінен қаржыландырылуымен негізделген. Фискалдық саясатты одан әрі жүзеге
асыру ... ... ... ... ... ... ... әлемдік бағаларының күрт ауытқуына тәуелділігін азайтуға ұмтылуы
тиіс. Осыған байланысты ... ... тыс ... ... ... ... ... мұнда мұнай кірістерінің түсімдері
ескерілмейді және тиісінше ол әлемдік мұнай рыногында қалыптасқан ... ... ... ... ... ... мұнайдан тыс (әсіресе шикізаттық
емес) секторды дамытуды ынталандыруға бағытталады. ... ... ... ... ... экономиканы әртараптандыру жөніндегі
мақсаттарға қол жеткізуге ықпал етеді және ... ... ... ... қамтамасыз етеді.
Кесте 11. Мемлекеттік бюджет кірістерінің ... ... ... пайызбен)
|Кәсіпорындардан түсетін түсімдер |2005 жыл |2006 жыл |2007 жыл |
|- ... ... |22,2 |18,9 |17,6 |
|- ... тыс сектордан |77,8 |81,1 |82,4 ... ... ... ... ... ... ... реттеу жүйесінде Қазақстан Республикасының Ұлттық қоры
маңызды буын болып ... ... ... жұмыс істеуі елді тұрақты
әлеуметтік-экономикалық дамыту, болашақ ұрпақ үшін қаржы қаражатын жинақтау
(жинақтау функциясы) және ... ... ... ... әсеріне
тәуелділігін төмендету (тұрақтандыру функциясы) мақсатында жүзеге асырылады
(ҚОСЫМША Б).
Қазақстан Республикасының Үкіметі мемлекеттік ... пен ... ... ... ... ... одан әрі жетілдіру жөнінде жұмыс
жүргізу ниетінде. Ұлттық қордың мынадай міндеттерді шешудің неғұрлым ... ... ... ... ... ... ... Бюджеттің конъюнктураға тәуелді түсімдері мен шығыстары ... ... қол ... Қолайлы конъюнктура кезеңдерінде
мемлекеттің дағдарыс ... ... ... ... ... жеткілікті қаражат жинақтау.
• Болашақ ұрпақты қамтамасыз ету үшін орны ... ... ... ... ... ... ағыны тудыратын шамадан тыс инфляциялық қысымды болдырмау үшін
ақша ... ... ... ... ... ішкі ... тежеу, экономиканың тым
қызып кетуін болдырмау.
Осыған байланысты және орта мерзімді перспективада мұнайдың әлемдік
бағасының қолайлы болжамдарына орай ... ... ... ... ... ... ... БЮДЖЕТ КІРІСТЕРІН БОЛЖАУ ДЫҢ АКТУАЛДЫ МӘСЕЛЕЛЕР ЖӘНЕ ОЛАРДЫ ШЕШУ
ЖОЛДАРЫ
3.1. Мемлекеттік бюджет кірістерін болжауда ... ... ... ... ... және оның ... деңгейлері
арасындағы қатынастарды жақсарту үшін жұмыстар жасалып жатқанына бірінші
жыл ... ... ... ... ... қалыптастыру төменде
көрсетілген негізгі ... ... ... ... ... ... ... болып табылады.
Экономиканы баскаруда ақша қорының ағымын және осы арқылы ... ... және ... ... реттейтін,
мемлекеттің негізгі каржы жоспары ретіндегі республикалык бюджеттін ... ... ... оған ... жоспарлау қызметімен айналысқан
көптеген функциялар ауысқан. Мемлекеттің экономиканы басқаруы ... ... ... ... ... туғызуы мен бюджетті теңестіруі
- макроэкономикалық ... кол ... ... ... ... өзіндік дамуы - аймақтық бюджетке ақша қорын көптеп жинауда
емес, керісінше салық салу ... ... ... және ... өсіруінде. Халық табысы неғұрлым жоғары ... ... ... деңгейін өзгертпей-ақ, бюджетке түсетін салық түсімдерінің
көлемін соғұрлым ... ... ... да ... және жеке ... салынатын табысының артуы республикалык және ... ... ... әкеп ... ... ... Елбасы өзінің халыққа
жолдауында қазақстандықтардың ... ... мен ... ... әсер ету ... жеке ... салық ауыртпалығын 2004
жылдың 1-ші қаңтарынан бастап әлеуметтік салық ставкасын 21 %-дан жұмыс
берушілердің ... ақы ... ... деңгейіне баланысты дифференциялды
түрде регессивті шкала бойынша 20-7%-ға дейін, қосылған құн ... ... жеке ... ... ... ... дейін төмендетуді
қарастыруды ұсынды.
Елбасы Тәуелсіздіктін бастауында қабылдаған ұзақ ... ... он ... ... ... ... асырылып жатқанын хабарлай келіп,
келесі, 2004 жылғы бірқатар салық ставкаларын төмендету мен халық ... ... ... және ... ... ... дәйекті түрде
дамытудың негізгі бағыттарын саралап, баяндап берді.
Кез-келген елдің экономикасының дамуына, өндіріс факторларын: табиғи
ресурстарды, еңбекті және ... ... ... ... үлкен
әсерін тигізеді. Тарихи әрбір ел кеңістікті белгілі-бір ұлттың ... ... ... игіліктердің орналасуына байланысты бөлісуімен қалыпта-
сқан. Сондықтан да, өндіріс факторларының ... ... ... ... ... да ... тигізеді. Міне, осыған байланысты
экономи-калық реттеудің ерекше бағыты - аймақтық ... яғни ... ... ... ... сипаттау мақсатында, ... ... ... ... ... ... ... белгілі-бір кеңістіктегі ұлттық шаруа-
шылықтың теңдігіне қол жеткізу үшін, республикалық аймактардың артықшы-
лығын анықтау ... ... ... калыптастыру және
дамыту мақсатында, аймақтарды топтарға бөлу шараларының жиынтығы. Аймақтық
саясат алғашқы рет 1996 жылы ... 9-шы ... ... №1097 ... каулысында, Қазақстан Республи-касының
аймақтық саясатының Концепциясында өз ... ... ... ... ... және ... басылымдарда аймақ
саясатын жетілдіру мәселелері көптен ... ... ... саясат
біздің елімізде енді ғана қалыптасуда. Мемлекеттің жүргізіп отырған
нарықтық қайта ... ... да ... осы ... ... реформалардың шарттарына жаттығу, әлеуметтік-экономикалық
жағдайларды тұрақтандыру процестері сияқты, құбылыстардың бәрі осы ... ... ... ... болып фискалдық саясат, яғни үкіметтің салық
салу жүйесіндегі және мемлекеттік ... ... ... ... ... ... саналады.
Фискалдық саясатқа мемлекеттің бюджет қорын бөлу кызметі де жатады,
яғни бір жағынан салық салу жүйесі ... ... ... қорын толтыра-тын
болса, ал екінші жағынан - оларды жұмсау қызметімен айналысады. Мемлекет
дәл осы ... ... ... қауіпсіздікті халықтың қоғамдық
игіліктері мен қызметтерін тұтынуын қамтамасыз ... ... ... ... және ... да ... мәселелерді шешеді.
Елімізде демократиялық және азаматтық коғамды дамыту үшін, ... ... мен ... ... ... Мемлекет са-
ясатының нәтижесі аймақты дамытудағы жасаған әсерінен, ал мемлекеттің ба-
сқарма салаларында - оның ... ... яғни ... ... деңгейде шешуі саналады. Егерде, дамыған елдердің
аймақтық саясаты мен ... ... ... саясаттарын
салыстыратын болсақ, әлдеқайда өзгешеліктер бар. Дамыған ... ... ... ... болып:
• нашар дамыған және «тоқыраулы» аймақтарды қайта құру;
• өнеркәсіп ... ... ... болатын қала сыртынан жаңа
өнеркәсіп орындарын ашу;
• халықтын шектен тыс ... ... және ... ... ... аймақтық саясатының негізгі бағыттары болып:
• әлеуметтік-экономикалык даму процесін жылдамдату;
• елдің барлық аймақтарын ортақ ұлттық нарыққа біріктіру;
• біртұтас ... ... ... ауыл мен қала ... ... ... халықтың және экономикалық өмірдің ірі қалаларға шоғырлануы процесін
реттеу;
• ұлттық ... және ... ... ... ... ... ... жаңа өнеркәсіп орындарын рационалды орналастыру.
Бюджет саясаты мемлекеттің ... ... ... ... ... ... және ... қатысуы тән емес немесе
орынсыз бағыттар бойынша бюджет қаражатын жұмсауды ... ... ... ... ... бір ... орындай отырып бюджет
ресурстарын түйінді стратегиялық міндеттерді кешенді шешуге шоғырландыру
маңызды болып табылады.
Фискалдық саясаттың ... іске ... ... ... ... ... басқару функцияларының барынша тиімді әрі
толық орындалуын ... ... ... ... ... Бұл ... және бюджеттік жоспарлаудың нарықтық экономика жағдайларына
бейімделген тұтас жүйесін құру қажет. Бағдарламалық құжаттарды оңтайландыру
және біріздендіру, ... ... ... ... нақты өзара
байланысын белгілеу бұл жұмыстың ажырамас бөлігі болып табылады.
Жоспарлаудың ... ... одан әрі ... ... ... ... іске ... тиімділігін,
олардың республиканың әлеуметтік-экономикалық дамуына әсерін бағалау жүйесі
әзірленеді. Бұл бюджет қаражатын пайдалану тиімділігін ... ... ... Республикасы Президентінің «Бәсекеге қабілетті Қазақстан
үшін, бәсекеге қабілетті экономика үшін, бәсекеге қабілетті халық ... ... ... ... ... ... Республикасы Үкіметінің
2003-2006 жылдарға ... ... ... ... ... 2005-2007 жылдарға арналған орта мерзімді
жоспары, мемлекеттік және ... ... ... негізінде
орта мерзімді кезеңдегі бюджет шығыстарының мынадай ... ... ... және ... беруді дамыту;
әлеуметтік реформаларды одан әрі тереңдету;
индустриялық-инновациялық даму;
аграрлық секторды дамыту;
жаңа тұрғын үй саясатын іске асыру;
Астана қаласын дамыту.
2005-2007 ... ... ... ... ... мемлекет
функцияларының орындалуын, мемлекеттік саясаттың іске асырылуын көрсететін
салалық белгілері мен ... ... ... ... ... шығыстарының ЖІӨ-ге пайызбен болжанып отырған көлемі
функционалдық бөліністегі Қосымшада көрсетілген. 2007 ... ... ... ... ... өсу қарқыны 2005 жылға
қатысты 24 %-ды құрайды. Бұл ... ... ... ... ... ... өсу қарқынынан төмен. Бұл әлемдік, ... ... ... конъюнктураға байланысты ЖІӨ-нің жоғары болжамды өсу
қарқынымен негізделген. Мұнайдың жоғары әлемдік ... ... ... ... ... бір бөлігін Ұлттық қорда шоғырландыру
және кейіннен әлемдік қаржы ... ... ... ... ... бағытталады. Бұл инфляцияның өсуіне және экономиканың
«тым қызып кетуіне» жол ... ... ... ... дұрыстығын мұнай экспорттаушы елдердің көп ... ... Ол ... ... ... ... тыс жоғары
мемлекеттік шығыстар кейіннен, мұнай ... ... ... ... ... макроэкономикалық теңгерімсіздік
салдарынан төменгі тұрмыс деңгейіне және ... ... ... тұрақты теңгерімінің бұзылуына алып келетіндігін көрсетеді.
Мұның алдын алу үшін ... ... ... ... ... ... пайдалану теңгеріміне қол жеткізу жөніндегі шараларды
үнемі қабылдау және жетілдіру қажет.
3.2. Бюджет кірістерін ... және ... ... ... жылы салық заңдарындағы өзгерістер салық жүктемесін азайту, ... мен ... ... ... ... ... және оларды
енгізу жолымен елдің экономикалық өсуін көтермелеуге, мемлекет пен ... ... ... ... ... және ... тартымдылығын жоғарылатуға арналған.
Қазақстан Республикасы Президентінің «Ішкі және сыртқы саясаттың ... ... ... ... атты ... ... Жолдауына,
Қазақстан ... ... ... ... арналған стратегиясына сәйкес салық жүктемесін азайту
және елдің экономикалық өсуін ынталандыру, сондай-ақ ... бір ... ... ... ынталандыру және еңбекақыны ұлғайту
мақсатында 2004 жылдан бастап жеке ... ... ... ... ... ... ... кемімелі шәкілі енгізілді, қосылған
құн салығының ставкасы азайтылды, ... ... ... аумағында
салық салудың ерекше режимі белгіленді, арнайы ... ... ... кеңейтілді.
Экономиканы одан әрі тұрақты дамыту, жүргізіліп жатқан реформаларды
тереңдету мақсатында ... ... ... ... ... ... құралдарына салық салу, сондай-ақ салықтық әкімшілендіру
нормалары жетілдірілді.
Жер қойнауын пайдаланушыларға ... ... жаңа ... ... мақсаттары: бюджет кірістерін мұнай операцияларынан барынша көп
алу, жер қойнауын ... ... ... сақтай отырып,
тараптар мүдделерінің ең жоғарғы теңгеріміне қол ... ... ... ... ... ... жетілдіру Қазақстанда негізгі құралдарға
инвестицияларды қаржыландырудың аса маңызды құралдарының бірі ретінде
лизингті одан әрі ... ... ... ... ... мақсатында соңғы жылдары ... ... ... ... ... ... ... бюджет комиссиялары құрылды, олардың
мақсаты бюджеттер жобаларының уақтылы және сапалы әзірленуін қамтамасыз
ету, ... ... және ... жөнінде ұсыныстар тұжырымдау,
әкімшілердің бюджеттік бағдарламалардың іске асырылуы ... ... ... ... ... ... басымдықтарын көрсететін
бағдарламалық, мақсатты бюджетті қалыптастыру жүзеге асырылуда. ... ... ... ... бағдарламалар мемлекеттің
әлеуметтік-экономикалық саясатын іске асырудың негізгі ... ... ... ... ... және ... ... салалық
(секторалдық) бағдарламалар тізбесі Қазақстан Республикасының әлеуметтік-
экономикалық дамуының орта мерзімді ... ... ... ... ... ... қаржыландыруды талап ететін
мемлекеттік, салалық (секторалдық) бағдарламалардың ... ... ... ... ... қаржы қаражатының талап етілетін көлемі
айқындалған.
Елдің әлеуметтік-экономикалық дамуының басымдықтарын ... ... ... мақсатында, 2002 жылдан бастап бюджет оның есебінен
мемлекеттің ағымдағы мұқтаждарын орындауға бағытталған бағдарламалар ... ... ... және экономикаға инвестициялық шығыстарды, яғни
инфрақұрылымды дамытуға, қала ... ... ... ғылымды,
адами капиталға инвестицияларды құру мен дамытуға және ... ... ... даму ... болып бөлінді. Бюджеттің мұндай бөлінуі
мемлекеттің заңдарда айқындалған және мемлекеттік ... бар ... ... ... функцияларын орындау құнын және мемлекеттің
әлеуметтік экономикалық дамуына оның инвестициялық салымының көлемін нақты
бағалауға, ... ... ... ... ... берді.
Бюджет қаражатын жұмсаудың ашықтығын қамтамасыз ету және олар ... ... ... үшін 2002 ... ... әкімшінің өзіне жүктелген
функцияларды орындау жөніндегі қызметін бағалаудың негізгі құжаты ретінде
бюджеттік бағдарламаның паспорты енгізілді. Мұндай шараны ... ... ... орындау және әкімшілердің бюджет ақшасының тиімді
пайдаланылуы үшін ... ... ... ... ... ... жетілдіру жөніндегі жекелеген іс-шаралар барысында
шешімі жүйелік ұстанымды талап ететін көптеген мәселелер ... ... ... ... ... ... және ... олардың
неғұрлым икемді құрылымын қамтамасыз етуге мүмкіндік ... ... ... кодексінде бюджет жүйесінің орнықтылығы мен ... ... жаңа ... бар, ... қолданылған бюджетті жоспарлау
қағидаттары, барлық бюджет ... ... және ... ... ... ... қайта қаралды.
Қолданыстағы заң кесімдеріне функционалдық талдау жүргізу нәтижесінде
және орталық пен ... ... ... ... оң ... ... ... отырып, бюджетаралық қатынастар қағидаттары, ресми
трансферттердің нысандары, республикалық ... ... ... ... бар ... астана, аудандар (облыстық маңызы бар
қалалар) бюджетінің кірістері айқындалды. ... ... ... ... беру ... ... кодексінде бюджет деңгейлерінің
шығыстық өкілеттіктері нақты бөлінді. ... ... ... ... ... ... тұрақтылығын қамтамасыз ету үшін
бюджеттік субвенциялар мен алып ... ... үш ... ... ... ... ... бағдарламалардың тиiмдiлiгiн бағалау
туралы бап көзделген, оған сәйкес тиісті есептерді жүргізу, ... ... ... ... ... мен олар ... әлеуметтiк-экономикалық жағдайына ықпал етуiн талдау және бюджеттiк
бағдарламалардың тиімсіз бағыттарын айқындау болып табылады.
Қазақстан Республикасының ... ... және ... ... тиiмдiлiгiне бағалау ... ... ... ... және оның ... ... процесінде бюджеттік
бағдарламалардың тиімділігіне бағалау жүргізу тәртібі мен көрсеткіштерінің
жүйесін айқындайды.
2005 ... ... ... бюджетті қалыптастыру кезінде
бюджеттік бағдарламалар әкімшілерінің 2005-2007 жылдарға арналған ... ... ... ... ... ... ... бағдарламалардың 2003 жылы және 2004 жылғы бірінші жарты жылдықта
іске асырылуы туралы ақпаратты қарады. Қарау ... ... ... алдағы қаржы жылында орындаудың орындылығына және ... ... ... ... ... үшін ... ... инвестициялар ұғымы кеңейтілді, инвестициялық жобаларды
кезең-кезеңмен іріктеу, сондай-ақ ... ... ... тәртібі
енгізілуде.
Жергілікті атқарушы органдардың тек жоғары ... ... ... алу ... ... ... және ішкі капитал рыноктарынан қарыз алуы
алынып тасталады.
Ұлттық қорға ... ... жаңа ... енгізілді, осыған сәйкес
Ұлттық қорды қалыптастыру көзі ... ... ... ... ... ... ... аударылатын болады.
Салық саясаты
Мемлекеттің салық саясаты салық салудың ... ... ... ... кәсіпкерлікті дамытуға ... ... ... ... ... нормаларының қарапайымдылығы ... ... ... мәдениетін одан әрі арттырудан бастау алуы
тиіс.
Фискалдық саясаттың міндеттерін іске асыру шеңберінде салық жүйесі
мемлекет қазынасын ... ғана ... ... ... ... ... құралы болуы тиіс.
Орта мерзімді кезеңде:
жоғары технологиялы және экспортқа бағдарланған өндірістерді салықтық
көтермелеу;
инвестициялық салық преференцияларын беру ... ... қоса ... экономиканың шикізаттық емес секторындағы
инвестициялық ахуалдың тартымдылығын күшейту үшін шаралар ... ... ... ... ... айналуы тиіс.
Бұл міндеттерді іске асыру үшін Үкімет Салық кодексіне 2005 жылдан
бастап өзгерістер мен ... ... ... ұсыныстар тұжырымдады.
Атап айтқанда, негізгі құралдарды жаңарту мен ... ... және ... ... ... ... ... кеңейту, қосылған құны жоғары тауарлар өндірісін салықтық
ынталандыру және халықаралық ... сай ... сапа ... мен
қоршаған ортаны қорғау жүйелерін енгізу, қаржы операциялары мен қаржы
рыногы субъектілеріне салық ... ... ... әкімшілігін жүргізуді
жақсарту мақсатында амортизациялық саясатты жетілдіру мәселелері бойынша
өзгерістер көзделеді.
Мемлекеттің салық төлеушілермен өзара ... одан әрі ... салу ... ... ... ... бағытына айналуы тиіс,
бұл қатынас екі тарап арасындағы өзара тығыз іс-қимылдан, жүргізіліп жатқан
процестердің ... ... ... ... құралуы тиіс.
Келешекте 2005-2007 жылдарға арналған орта мерзімді фискалдық саясаттың
рөлін осы құжатты әзірлеу кезінде алған қойылған мақсаттардың:
Үкіметтің фискалдық стратегиясы мен оның ... және ... қол ... ... жоспарларын белгілеудің;
қолда бар ресурстардың алдағы үш жылдық кезеңге арналған көлемін
айқындаудың;
шектеулі бюджет ресурстарын стратегиялық ... бөлу ... ... ... ... алдын ала жоспарлауды жүзеге асыруға мүмкіндік
беретін неғұрлым болжамды қаржыландыруды қамтамасыз етудің;
бюджет процесінің тиімділігі мен анықтығын ... ... ... ... ... және ... ... қаншалықты орындалғаны бойынша бағалауға болады.
Жүргізіліп жатқан саясат нәтижесінде, бір жағынан, салық ... ... ... дұрыс түсінуіне қол жеткізу, ... ... ... ... деңгейін арттыру үшін, екінші жағынан,
салық жүйесінің транспаренттілігін, оның әділдігін, ... ... ... ету, ... ... ... ... үшін
салық жүктемесінің теңгерімділігіне қол жеткізу үшін оңтайлы ... ... бұл ... ... ... ... және ... қамтамасыз етуге мүмкіндік береді.
ҚОРЫТЫНДЫ
Тоқсаныншы жылдардың басынан бері мемлекеттік қаржы саласындағы
реформалар және, бірінші ... ... ... ... ... ... құрылымдық қайта құрылулар аясында өтті. Бұл жағдайларда елдің
қаржы органдарының алдында тұрған негізгі міндетті – халық ... ... ... мен ... ... орындалуын барынша жоғары
дәрежеде қамтамасыз ететін анық, ... әрі ... ... қол ... тыс қалдырмау маңызды болды.
Ел экономикасының қазіргі ... ... ... ... ... қол ... ризашылықпен атап өтуге мүмкіндік береді.
Мұнда бюджет ... ... ... ... ... жұмыстың атқарған
рөлі ерекше.
Қазақстандағы қазіргі бюджет процесін ... ... ... ... Бұл - ең ... саяси және экономикалық
ақиқаттармен ... ... ... саясаты. Бюджет болашақ
нәтижелерінің болжамы мен тиімділігінің ... бар, ... және ... міндеттерін ағымдағы жылы ғана емес орта
мерзімді перспективада да орындауға бағытталған тұтас құжат ... ... ... макроэкономикалық тұрақтылықты қамтамасыз ету тұрғысынан
да, ресурстарды қайта бөлу ... да Орта ... ... ... экономикасын басқарудың салмақты құралына айналуының объективті
алғышарттары бар.
Орта ... ... ... мемлекеттік органдардың өз қызметін
жүзеге асыруының бағдарына айналуы тиіс, сондай-ақ іскер топтар мен қалың
бұқараны ... ... ... ... Орта ... ... саясаттың негізгі мақсаты тұрақты экономикалық дамудан ... ... ... ... ... ... ... бәсекеге қабілеттілігін арттыру ... ... ... ... бұл ... қол жеткізуге мынадай негізгі міндеттерді
шешу:
экономика салаларын әртапартандыру, ұзақ мерзімді ... ... ... көшу үшін жағдайлар дайындау;
көлеңкелі экономика үлесін азайту;
ЖІӨ-ге қатысты мемлекеттік борыштың мөлшерін ... оның ... және ... ... ... ... ... сапасын арттыру ықпал етеді.
Бұдан басқа, фискалдық саясат мемлекеттің жалпы ... ... ... бола ... ... ... орташа жылдық деңгейі бойынша белгіленген межені, төлем
балансының ... ... мен ... көрсетулердің соңғы тұтынуының
өсуін және капиталдың жинақталуын қолдауға ықпал етуі тиіс.
Фискалдық саясат міндеттерін іске асыру ... ... ... ... асырылатын болады:
салық заңдарын және салық әкімшілігін жүргізуді жетілдіру;
мемлекеттің ... ... ... ... ... ... ... тетіктерін жетілдіру;
шығыстарды, бір жағынан, мемлекеттік функциялардың ... ... ... ... екінші жағынан, макроэкономикалық тұрақтылыққа
жәрдемдесуді қамтамасыз ететін деңгейде ұстау;
мемлекеттік шығыстардың нәтижелілігі мен тиімділігін, ... ... ... ... деңгейлерінде бюджеттік бағдарламалау әдістерін
одан әрі енгізу жолымен арттыру;
дамуға бағытталатын ... ... ... ... ... ету ... ... жобаларды дайындау,
қарау, іріктеу процесін реттеу;
бюджетаралық қатынастарды жетілдіру бюджет жүйесінің түрлі деңгейлері
арасында кіріс және шығыс өкілеттіктерді нақты ... ... ... ... 2004 ... 24 сәуірінен № 548-II Қазақстан Республикасының Бюджеттік
кодексі
2. “2005 жылға арналған республикалық ... ... 2004 ... ... № 505-II ЗРК ... Республикасының Заңы
3. “2006 жылға арналған республикалық ... ... 2005 ... ... № 88-III ЗРК ... ... Заңы
4. Елубаева Ж. Межбюджетные отношения: состояние и ... ... и опыт ... ... – А., 2002. – 153 ... ... Б.Ж. Салықтар және салық салу: Оқу кұралы - ... ... 2003. - 131 ... ... С.Т. Казначейский механизм исполнения бюджета. – А., 1998
7. Зейнельгабдин А.Б. Финансовая система: ... ... ... ... – А.: Каржы-каражат, 1995
8. Ильясов К., Саткалиева В., ... А., ... Б., ... ... бюджет / Учебник. А.: РИК, 1994.
9. Мельников В.Д., Ли В.Д. Қаржының жалпы курсы: Оқу ... –А., 2005. ... ... ... В.Д., ... К.К. ... Учебник. - А.,2001
11. Мельников В.Д. ... ... ... ... – А., ... ... Қ. ... экономикасы: оқу құралы – Алматы, 1999
13. Пол А.Самуэльсон, Вильям Д. Нордхаус. Экономика: Пер. с англ.. – ... ... ... ... ... ... ... Казахстан: экономический механизм
реализации / Под ред. Кенжегузина М.Б. – А.: Институт экономики МНАН,
1998
15. ... Ф. ... в ... ... ... - ... - 2002
ж. - 160б.
16. Финансы, денежное ... и ... ... Под ... А.И. ... – М.: ... ... Амирбеков К. Индикативное планирование – ... ... // ... – 2001. - № 6. – С. 55 – 58
18. Арынова Г.Ж. Эффективность использования бюджетных средств региона ... ... ... // ... ... – 2001. - № ... С. 59 – 64
19. Арыстанбаева С. Макроэкономический аспект формирования финансовых
ресурсов ... ... ... // ... ... – 2002. -
№ 6. – С. 52-56
20. Архангельский В. Региональная экономическая политика и ... ... // ... – 2001. - № 3. – С. ... ... С. Планы финансирования бюджетных программ // ... – 2002. - № 3. – С. ... ... С. Как улучшить исполнение госбюджета// Финансы Казахстана.
– 1997. - № ... ... С. ... дебиторской и кредиторской ... ... – 1997. - № ... ... П. К ... ... ... между уровнями
государственного управления и ... ... ... ... ... – 2003. - № 1. – С. 25-35
25. ... ... // ... Казахстана. – 1998. - № 2. – С. 83
26. Кулекеев Ж. Вопросы межбюджетных отношений // ... ... ... - № 5. – С. ... ... Ж. О ... к планированию экономики до 2030 года // ... – 2000. - № 9. – С. ... ... В. О развитии системы казначейства // Финансы Казахстана. –
1998. - № 1. – С. ... ... В.И. ... ... и ... // ... – 1996. - № 8.
ҚОСЫМША А
Кесте 1. Қазақстан Республикасының макроэкономикалық көрсеткіштерінің
2004-2007 жылдарға арналған болжамы (базалық ... |2003 ... ... |
| | ... | |
| | | |2005 |2006 |2007 ... ... ... |4449,8 |5138 |5850 |6640 |7557 ... ... ... |109,2 |109,0 |107,9 |108,0 |108,5 ... жылға %-бен | | | | | ... ... % |107,9 |105,9 |105,5 |105,0 |104,9 ... ... АҚШ доллары |29,8 |37,6 |44,4 |51,4 |59,0 ... ... ... ЖІӨ, |1997,2 |2504,5 |2942,4 |3378,3 |3853,7 ... долл. | | | | | ... ... ... |5,6-7 |4,9-6,5 |4,8-6,2 |4,1-5,5 ... ... орта ... | | | | | ... АҚШ долларына |143,3 |133,6 |130,0 |128,4 |127,6 ... | | | | | ... ... | | | | | |
| ... орта ... |149,5 |136,7 |131,7 |129,2 |128,0 ... ... млрд. теңге |971,2 |1325,0 |1631,0 |1938,0 |2266,0 ... ... |21,8 |25,8 |27,9 |29,2 |30,0 ... % | | | | | ... ... ... |7,0 |7,0 |6,8 |6,5 |6,0 ... ... | | | | | ... % ... ... | | | | ... ... млн. АҚШ|13201,4 |16832 |17566 |17328,3 |17872,2 |
|долл. (ФОБ) | | | | | ... ... млн. АҚШ |9030,7 |12324,2 |13486,6 |14237,0 |15320,0 ... (ФОБ) | | | | | ... ... млн. АҚШ |4170,7 |4507,9 |4079,4 |3091,3 |2552,2 ... | | | | | ... ... |-2251,5 |-2302,0 |-1972,0 |-1887,0 |-1723,0 ... млн. АҚШ ... | | | | | ... шот, млн. АҚШ |-69 |-357 |-335 |-1460 |-1818 ... | | | | | ... капиталға | | | | | ... | | | | | |
| ... ... %-бен |110,6 |110,0 |112,0 |115,0 |114,0 ... ... ... |606,7 |648,6 |701,9 |757,2 |810,3 ... көлемі, млрд. | | | | | ... | | | | | |
| ... ... %-бен |101,4 |102,8 |103,3 |103,4 |102,9 ... өнім ... |2794,4 |3147,4 |3445,1 |3704,5 |3898,6 ... ... | | | | | |
| ... ... %-бен |108,8 |109,2 |107,3 |108,1 |107,4 |
| ... және газ |51,3 |56,1 |59,0 |64,4 |68,7 ... ... млн. | | | | | ... | | | | | |
| оның ... ... |44,3 |48,6 |50,9 |55,5 |59,0 ... тонна | | | | | ... ... ... |28,9 |32,6 |32,9 |29,0 |28,5 ... ... бір | | | | | ... үшін АҚШ ... | | | | | ... ... бағасы,|21,6 |24,5 |24,7 |21,8 |21,4 ... ... үшін АҚШ | | | | | ... | | | | | ... ... ... |446,9 |528,2 |650,7 |812,4 |1027,6 |
| ... жылға %-бен |109,3 |111,5 |112,0 |113,5 |114,0 ... ... ... |880,0 |975,7 |1069,8 |1189,5 |1439,2 ... | | | | | |
| ... ... %-бен |107,8 |108,6 |108,0 |109,0 |110,0 ... ... ... |144,0 |196,6 |247,7 |299,1 |357,7 |
| ... ... %-бен |125 |130,0 |120 |115 |115 ... ... теңге |1191,8 |1411,3 |1615,2 |1892,5 |2206,6 |
| ... ... %-бен |109,4 |108,5 |109,0 |109,5 |110,0 ... ... – 2. ... қорға түсімдер серпіні
|Атауы |2005 жыл |2006 жыл |2007 жыл |
| ... ... ... |
| ... ... ... ... ... |ЖІӨ-ге |
| ... ... ... ... ... |%-бен |
|Тұрақтандыру портфелі: ... ... |70,2 |1,2 |63,3 | 0,9 |64,4 |0,8 ... ... | | | | | | ... ... іс | | | | | | ... ... | | | | | | ... ... ... | | | | | | ... ... | | | | | | ... ... | | | | | | ... ... ... | | | | | | ... көлемінен асып | | | | | | ... ... | | | | | | ... | | | | | | ... ... | | | | | | ... ресми | | | | | | ... | | | | | | ... ... ... ... ... |0,2 |11,9 |0,2 |12,8 |0,2 ... ... | | | | | | ... түсетін | | | | | | ... ... | | | | | ... ... | | | | | | ... 10 % | | | | | | ... ... | | | | | | ... ... | | | | | | ... ресми | | | | | | ... | | | | | | ... ... |2,8 |0,05 |2,8 |0,04 |1,2 |0,02 ... ... әрі кен | | | | | | ... және ... | | | | | | ... ... | | | | | | ... ... | | | | | | ... ... | | | | | | ... ... | | | | | | ... | | | | | | ... ... | | | | | | ... ресми | | | | | | ... | | | | | | ... Ауыл ... |0,4 |0,01 |0,4 |0,01 |0,4 |0,01 ... жер | | | | | | ... ... | | | | | | ... ... ... | | | | | ... ... | | | | | | ... ... ... | | | | | ... | | | | | | ... ... |16,1 |0,3 |15,1 |0,2 |14,4 |0,2 ... | | | | | | ... ... ... |86,3 |1,5 |78,4 |1,2 |78,8 |1,0 ... | | | | | | ... В
Кесте 3. Бюджет кірістерін болжау барысында ... ... ... шешу жолдары
|Мәселелер ... ... ... ... ... ... өз |Заңды түрде бюджет кірістерін |
|әдістерімен болжап, есептейді және бұл ... ... ... ... ... кірістерінің мөлшерін |енгізіп, қолдану ... және ... ... ... | ... | ... кірістерінің болжамын көбінесе |Бюджет кірістерін болжағанда |
|инфляция деңгейіне ... ... ... ... кеңінен|
|есептейді және басқа факторлар есепке |қолдану (демографиялық, ... ... ... де ... |алу және т.б.) ... ... есептеу кезінде салық | ... ... ... мәліметтері |Бюджет кірістерінің болжамын ... ... ... ... мен салық органдары|
| ... ... ... ... ... ... ... кірістерін жеңіл | ... ... ... үшін ... | ... ... ... ... | ... ... мүмкін | |

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 78 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Бірыңғай бюджеттік сыныптама6 бет
Жергілікті бюджеттің кірісін қалыптастыру102 бет
Қазақстан Республикасының бюджет жүйесі және бюджет құрылымы34 бет
Қазынашылық ақпараттық жүйелері9 бет
Мемлекет кірістері11 бет
Мемлекеттік кірістер мен түсімдерге талдау жасау23 бет
Мемлекеттік кірістердің экономикалық мазмұны25 бет
Қазақстан Республикасының Республикалық бюджет кірістерінің жүйесі112 бет
Қаржы жүйесіндегі мемлекет кірістерінің орны мен рөлі21 бет
Акционерлік қоғамдадың табыстылығын болжау3 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь