Өзін - өзі тану тұлғаның дамуының факторы

МАЗМҰНЫ

Нормативтік сілтемелер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..4

Анықтамалар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...5

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...7
1. Қазақстандағы өзін . өзі танудың теория.әдіснамалық
негiздерi ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 10
1.1 Өзiн.өзi танудың психологиялық көзқарастары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 10
1.2 Білім беру жүйесінің дамыту жолдары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...18
1.3 «Өзін . өзі» тану бағдарламасының мазмұны ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...54
1.4 Оқушылардың бойында қазақстандық патриотизмнің негізгі құндылықтарын қалыптастыру ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..64
1.5 Өзін.өзі тану кабинетіндегі ұйымдастыру жұмыстары ... ... ... ... ... ... ... .70
2. Өзін . өзі тану тұлғаның эксперименттік зерттеу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 76
2.1. Өзін . өзі танудың әдістері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .76
2.2. Өзін . өзі тану арқылы жеке тұлғанның қарым. қатынас деңгейін және өзіне деген көзқарасынның методикасының көрсеткіштері ... ... ... ... ... ... ... 78

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 82

Қолданылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..87

Қосымша ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 89
        
        Қазақстан Республикасының  Білім және ғылым министрлігі
Ш.Ш.Уәлиханов атындағы Көкшетау мемлекеттік ... Аида ... ... - өзі тану ... ... ... ЖҰМЫС
Мамандығы: – 050103« Педагогика» және «Психология»
Көкшетау-2011
Қазақстан Республикасының ... және ... ... ... ... ... ... беру технологиясы кафедрасы
«Қорғауға жіберілді»
Білім беру технологиясы кафедрасының меңгерушісі
___________п.ғ.к. Б.В. ... ... - өзі тану ... ... факторы»
ДИПЛОМДЫҚ ЖҰМЫС
Мамандығы: – 050103« Педагогика» және ... ... ... ... ... психол.ғ.д., Көкебаева Ә.Х.
Көкшетау-2011
МАЗМҰНЫ
Нормативтік
сілтемелер..................................................................
....................4
Анықтамалар
............................................................................
...........................5
Кіріспе.....................................................................
..............................................7
1. Қазақстандағы өзін - өзі танудың теория-әдіснамалық
негiздерi...................................................................
.............................................10 1.1 ... ... ... ... ... беру ... ... ... - өзі» тану ... ... ... бойында қазақстандық патриотизмнің негізгі құндылықтарын
қалыптастыру................................................................
..........64
1.5 Өзін-өзі тану кабинетіндегі ұйымдастыру
жұмыстары.............................70
2. Өзін - өзі тану ... ... Өзін - өзі ... әдістері
.........................................................................76
2.2. Өзін - өзі тану арқылы жеке ... ... ... ... ... деген көзқарасынның методикасының
көрсеткіштері............................ 78
Қорытынды...................................................................
.........................................82
Қолданылған
әдебиеттер..................................................................
....................87
Қосымша
............................................................................
....................................89
Нормативтік сілтемелер
- Қазақстан Республикасы жалпы орта білім берудің ... ... ... ... ... ... ҚР ... сілтемелер жасалған.
ҰБТ – ұлттық бірыңғай тест
МАБ – мемлекеттік аралық бақылау
МТО – мектепке дейінгі тәрбие мен оқыту
ШЖМ – шағын жинақты мектептер
ТжКБ – ... және ... ...... оқу ... – мемлекеттік білім берудің жинақ жүйесі
БЖ БАРИ – білім ... ... ... ... – ұлттық ақпаратандыру орталығы
ҚОББЖТОО – қалалар мен облыстардың білім басқармалары жанындағы ... жаңа ... ... ...... ... беру ресустары
Анықтамалар
Батылдық – қимыл, әрекет есебін тәуекелдеумен үйлестіре алушылық.
Ерлік дегеніміз – табиғат сыйы емес, ең ... ... ... және
адамзаттың қасиетті абыройын ұятқа қалу, опасыздық пен масқара ... ... ... ... ең ұлы ...... парызын орындау
үшін, осындай адамгершілік теңдікті өзіңмен сайысқа түсе отырып тұтас ... ... ғана ... оның қауіп қатерін де бөлісіп, жауды барынша
жою, жанға – ... ... - ... ... кек алу ... жеке ... отандастарды қауіпсіздік етуге ұмтылу, саналы түрде қауіп-қатерге бас
тігу
Жеке тұлғаның құндылықтық ... Жеке ... ... оның
сенімдері, дүниеге көзқарасы, идеалдары, ұмтылыстары; өмір сүру түрін еркін
таңдай алуын өз ... іске ... ... ... қатынас дегеніміз – бұл адамдарда тану, өз өміріңе іс- әрекетіңе,
қылығыңа талдау жасау; проблемаларыңды ортаға салу; ... ... ашық ... әр ... адамдардың философиясын тану, яғни бұл деген - өмір.
Моделдеу – бұл өзін-өзі танудың арнайы тәсілі. Мысалы, психологтың көмегіне
сүйену, алайда, психологпен әңгіме ... ... ... ... адам жете бермейді.
Құзірет: Белгілі бір контексте қойылған мақсаттарға қол жеткізу үшін білім,
іскерлік, дағдылар және өмірлік тәжірибелерді ... ... ... ... мен ... ал ... ... -
болмыстың мәні. Жоғары мәнділігі объектілермен қатынастардың құндылықтар
мәні ... ... Жеке ... ... ... ... ... мазмұны, әр түрлілігі, жоғары рухани құндылықтарға ... ... ... даму ... білдіреді.
Оқушы портфолиосы: Оқытудың күтілетін нәтижелерін бағалаудың тиімді ... ...... ... белсенділігі мен оның дербестігін
мадақтау, рефлексивті-бағалау дағдылары мен өзін-өзі бағалау ... тану - ... ... ... ... ... ... денсаулық, үйлесімділік, қызмет ету, еңбек, достық, махаббат, қарым-
қатынас құндылықтарын оқытуды қарастырады.
Өзiн-өзi тану – 1. Бұл ... ... және жеке бас ... ... мiнез-құлқын, өзiнiң қатынасын өзге ... өзiн тану ... 2. ... ... және iшкi ... ... 3. Тұлғаның психикалық және психологиялық денсаулықты
қабылдау жағдайы. 4. Тұлғаның өзiндiк дамуының ... жолы және ... ... Бұл ... ... ... ... болып келедi және олар
бiр-бiрiн толықтырып отырады.
Өзiндiк сана – «Мен» образын тану субьектiсi ретiнде «Мен» ... ... ... ... «Мен» субьективтi ретiнде құрылымындағы
реттеушi қызмет. Өзiндiк сана құрылымының төмендегi кестеден көруге ... ...... ... мүмкін емес деген жағдайдың өзінде
абыроймен өлімге бас ... ... ... ... ... ...... деген сүйіспеншілік, жеке адамның аман–
саулығының қоғамдық – ... ... ... ... ал ... нығайту дегеніміз – жеке ... ... ... ... ... патриотизм мемлекет деген ұғымды жеке адаммен,
яғни оның ... ... ... және ... ... ... - Отан, туған жер, атамекен, ... ел ... ... ... ... ...... отандас.
Патриоттық сана - сабақта және сабақтан тыс іс-шараларда Отанды сүю, елін
қорғауға байланысты басты ұғымдарды ашып көрсету арқылы қалыптасады.
Патриоттық іс-әрекет - ... ... ... мен ... ... ... қалыптастыруға бағытталған іс-әрекет.
Рухани-адамгершілік білім беру: арнайы ұйымдастырылған үдеріс:
1) әлемге деген эмоционалдық-құндылық қатынасына негізделген адамзаттың
әлеуметтік-мәдени тәжірибесін игеруі; 2) ... ... ... ... ... қол ... танымдық және тұлғалық
мәселелерді шешуде жеке тәжірибесін қалыптастыруы; 3) тұлғаны дамыту, оның
жеке тәжірибесі мен мінез-құлығын ... ... және жеке ... ... ... ... көп қырлы түрлерінде тұлғаның
шығармашылық мүмкіндіктерін ашу; 4) адамгершілік заңы ... өз заңы ... ... автономияны дамыту; 5) адамгершілік таңдау негізінде
тұлға үшін маңызды мәселелерді шешу тәжірибесін қалыптастыру.
.
Табандылық – батырлардың қалқаны.
Кіріспе
««Өзін-өзі ... ... ... ... ашуға, өзіне
адалдыққа, өзінің
абыройын сақтай отырып
үнемі Адам, осы
сөздің толық мағынасында,
болып қалуға
көмектеседі. Негізінде,
адамзаттың барлық
тарихы өзіндік
адамгершілікті ... ... ... Назарбаева)
Зерттеу жұмысының көкейтестілігі. Қазақстан Республикасы Президенті
Н. Ә. ... ... ... «Біз ... ... ... ... мен беделін, жоғары адамгершілік, этикалық стандарттары
және рухани құндылықтарын бағалайтын қоғам ... ... деп ... ... ... «Өзін-өзі тану» рухани адамгершілік білім беру
бағдарламасының, өскелең ұрпаққа ... ... беру ... басымдылығының мәнін күшейтуге бағытталған, жалпы ... ... ... ... Білім және ғылым
министрлігінің 2001 жылғы 12 шілдедегі №566 бұйрығымен бекітілген «Өзін-өзі
тану» курсы ... ... және ... ... ... ... асырылуда [2].
Жеті жылдық эксперименттік апробациядан кейін «Өзін-өзі ... ... ... өңірлерінде педагогикалық және ата-аналар
жұршылығының белсенді қолдауына ие болды.
Өскелең ұрпаққа ... ... беру және ... ... ... жалпыұлттық, этномәдениеттік жеке
тұлғалық ... ... ... ... олар ... ... ... өзін толық пайдалану, өзінің мәнін және өмірдегі
тағдырын ... ... ... ... ... мағынасының құндылығын күшейтуге отырып,
жеке тұлғаның риясыз сүю, өзіне және өз ... ... ... ... ... және өзін-өзі жетілдіру, дене, психологиялық, рухани, әлеуметтік және
шығармашылық дамуда үйлесімділікке жету қабілетін ашады және дамытады.
Балалардың құқықтарын ... ... ... ...... беру және ... «Бөбек» орталығы өткізген ғылыми зерттеу қызметін
ескеріп, жүйелілік және кешенді ... ... ... ... ... ... туралы республикалық электронды ... ... ... ... ... ... мағынасы – ол адамның санасындағы субьективті ең маңызды
құндылық және оның мінез-құлқының басты ... ... ... дамуының шыңы - осы процесте өз денсаулығының ... ... ... ... ... ... нормаларға сәйкестілік
белгісі бойынша тұлғаның еңбектегі және қарым-қатынастағы, ... орта мен ... ... ... ... бойынша іс-әрекет
субьектісі ретіндегі қабілеттерінің жететін ең жоғарғы көрсеткіші [4].
Өзгелермен қарым-қатынас барысында ... ... ... ... дұрыс қарым-қатынас жасай білу - баға жетпес байлық.
Осы ... ие ... адам ... өз ... ... ... өмір сүре
алады. Оған жету жолы сан түрлі. Соның бірі - өзін-өзі тану.
«Өзін-өзі» тану ... ... ... ... жаңа бағыт болып
табылады. Оның стратегиялық бағдары, тұлға болып қалыптасуы, дүние жүзілік
көзқарасын ... ...... ... ... ... ... шешу, қарым-қатынас жасауға тағы ... ... ... негізгі құрамдас бөліктерін
эксперименттік түрде анықтау мақсатымен оның төрт ... ... ... параметрлерін бөліп қарастырсақ, оларды төмендегідей көрсетуге
болады.
1. ... ... ... ... және ... ... ... Белсенділік аумағы: интерналдылық, инициативтілік, өзіне-өзі сенімділік,
өзін-өзі таныту.
3. ... ... ... ... бағдарлар, өмірдің
мағынасы мен мақсаттары.
4. Тұлғаның этникалық ... ... ...... ... ... ... этномәдени сәйкестілік.
Өзiн-өзi тану сияқты күрделi ... ... ... ... ... бар. Тұлғаның өзiн-өзi тану теориясының
негiзiн салушы К. Маслоудың анықтамасы бойынша, өзiн-өзi ... ... ... ... ... ... мүмкiндiктерi мен шығармашылық қабiлеттерiн
толық ашуға және дамытуға үздiксiз ұмтылысы [5].
Жалпыға міндетті жаңа пән арқылы ... адам ... ... ... ... ... жалпыадамзаттьқ, жалпыұлттық қазақстандық
идеалдармен сәйкес келетін өзінің жеке кұндылықтарынң жүйесін қалыптастыра
алады. Өзін-өзі тану ... мәні бар ... ... ... ... ерекше мәдени кодтар және образдар арқылы жаңа тэжірибелер үшін
ашықтық, әлеуметтік жауапкершілік, басқа адамдарды ... ... ... жэне ... ... қабылдау мен өзін түсініп,
танып-білуге негізделген даралық және кәсіби ... ... ... тану ... ... тыс әрекет күнделікті өмірде ... іс ... ... арқылы қоғам үшін белсенді ... ... ... басты мақсаты: рухани-адамгершілік білім беру, ... ... ... түйінді құзіреттілікте үйлесімді қалыптасуына
ықпал ету:
- өзінің өмірлік ... ... әр ... ... ... нормаларға сәйкес сындарлы шешу;
- өзіне, адамдарға және қоршаған әлемге ізгілікті қарым-қатынас жасау;
- ... ... ... ... ... ... және жақындарына
қамқорлық көрсету;
- өзімен өзі үндестікте өмір сүру; ойы, сөзі және ... ... ... ... ... және ... және толеранттық
таныту;
- адамгершілік тұрғысынан таңдауға даярлығын таныту және өз ойы, сөзі ... ... ... ... ... ету ... іс жүзінде дамыту.
Зерттеу жұмыстың міндеттері:
- оқушылардың өзін-өзі тануда және ... іске ... ... дамыту;
- жалпыадамзаттық құндылықтардың негізін ... ... ... ... әсер ... ... беруде және өмірдегі жағдаяттарда адамгершілік мінез-құлық
тәжірибесін қалыптастыру;
Зерттеу объектісі: субъектінің ... ... және ... ... ... ... пәні: оқушының өмірінің құндылықтық ... және оның ... ... ... ... тану үдерісінде адамның дүниетанымдық және мінез-құлықтық
бағдарларын ... ... ... өзгелерді, әлемді, адамзаттың рухани тәжірибесін
тануға мүмкіндік беретін жалпыадамзаттық құндылықтар жүйесі;
2) ... өзге ... ... ... ... ... қатысты тұлғаның жеке қасиеті негіз бола алады.
Зерттеудің ғылыми болжамы: Егерде оқушыларының психологиялық ерекшеліктерін
өзін - өзі тану арқылы балаларда өзіндік ... ... ... диагностикалық
әдістер арқылы анықталса, онда мұғалімге оқушылардың даму үрдісін дұрыс
басқара алар еді.
Диплом жұмысының ғылыми жаңалығы: ... ...... ... ... ... және ... іске асыруда ... ... ... (С.А. ... қатынас деңгейін анықтау»
2.«Өзіңді жақсы көресің бе?»
Зерттеу жұмыстың базасы:
1. Қазақстандағы өзін - өзі тануының ... ... ... ... ... көзқарастары
Р.С. Немов өзiн-өзi тануды психологиялық бiлiм негiзiнде қарастыра,
маңызды қайнар көздерiн атап көрсетедi:
1. Қоршаған орта: ата-ана, туған-туыс, достар т.б ... ... баға ... ал бала сол ... ... сенiм ретiнде қабылдап, қандай
да бiр өзiндiк баға бала бойында қалыптасады.
2. Адам өз iс-әрекетiн өзгелердiң iс-әрекетiмен ... ... ... тану мен өзгенi тану ... ... ... әртүрлi тесттер арқылы жүзеге асыруға болады [6].
С.В. Кондратьева ... ... ... зерттеуде әртүрлi бағыттар,
психологиялық механизмдер жайлы сұрақтар, басқа жеке адамды ... ... ... және өзiн-өзi тануы жеткiлктi дәрежеде зерттелiнбеген.
Өзге адамды түсiнуде және ... ... ... мазмұнын айқындауы,
мiнез-құлық рефлексивтi қасиетiн анықтауға жол ашады деп ... ... ... ... ... мен өзге ... ол ... тануының арасындағы өзара байланысын зерттеуде, ең алдымен қоршаған
адамдар ортасында ... ... ... ... ... ... ... құрбыларымен, қарама-қарсы жынысты адамдар
арасындағы қарым-қатынасы әсер етедi [7].
Ж. Маралов бойынша, «өзiн-өзi тану» - бұл өзiнiң потенционалды ... бас ... ... ... мiнез-құлқын, өзiнiң
қатынасын өзге адамдар арқылы өзiн тану процесi [8].
Өзiн-өзi танудың ғылыми тұрғыдан қарастырғанда, ... ... ... өзiн-өзi тану – психологиялық кемелдi және iшкi үйлесiмдiлiктi ... ... тану - ... ... және ... денсаулықты
қабылдау жағдайы.
- өзiн-өзi тану - тұлғаның өзiндiк дамуының бiрден-бiр жолы және ... ... Бұл ... ... ... ... ... келедi және олар
бiр-бiрiн толықтырып отырады.
Классикалық психоанализде өзiн-өзi тану бейсанада ... ... ... ... және ... З. Фрейд ығыстыруға
агрессивтi және сексуалды тенденцияны жатқызады. Психоаналитиктiң мұндағы
рөлi ... ... ... ... техникасын қолдана көмек
беру [9].
З. Фрейд шәкiртi австриялық психиатр А. Адлер өзін-өзі ... ... ... ... ... ... шынайы мақсатын танудан көреді.
Гештальттерапияда өзін-өзі тану адамның тұлғалық кемелге ... ... ... ... Неміс психологы Ф. Перлз тұлғалық
кемел сапасындағы көрсеткішін мынандай ... ... ... ... емес, өзіне демеулік, көмек көрсете алу.
2. Жауапкершілікті өз мойнына алу.
3. Қиын жағдайда өзіндік ресурсын жеделдету.
4. Дағдарыстан шығу үшін тәуекелге бару ... ... ... тану ... ... ... өзін-өзі жетілдірумен қарастырылады. Бұл ... ... ... К. ... адам ... ... «Мен» және идеалды «Мен»
деп бөліп көрсетеді, ал адам ... ... ... әлеуметтік ортаны
қосымша етіп алады.
Реалды «Мен» - өзі туралы ой, ... ... тағы сол ... ... ... адам ... ... болғысы келетiнi, терең ойлауы мен
өзiнiң тәжiрибесi.
Әлеуметтік орта - бұл басқа адамдардың баға ... ... ... ... ... тағы сол ... ... «мен» және идеалды мен өзара ... ... ... ... ... ... ... мәселелер туындайды.
Сонымен, В.Г. Маралов бойынша өзiн-өзi тану - ... ... ... адам өзiн-өзiн тануда тұлғалық өсу қабiлетiн, өзiн-өзi
жетiлдiру, өмiр қуанышын сезiну, өмiр мәнiн түсiне ... ... ... ... және ... ... ... бөлiнедi [8].
Позитивтi мәнi – кез келген жұмыс жағдайы, белгiлi бiр мақсатқа жету
үшiн, жұмыс сәттi болу үшiн ... ... ... ... ... арттыру және бұл қасиеттердi адам өз бойынан тануы.
Негативтi мәнi - өзi жайлы жақсы танып бiле ... ... және ... ... мұттәйiм мақсатта қолдануы, өз амбициясын, өз
талаптарын қанағаттандыру тағы басқа.
Психологияда өзін-өзі тану ... ... атап ... ... У. ... Сыртқы дүние арқылы өзiн-өзi тану - қарым-қатынаста, iс-
әрекеттi орындауда өз қылығын бағалау, өз мүмкiншiлiгiн және ... алу. Iшкi ... ... ... тану - ... ... ... ой,
қалау тағы сол сияқты iшкi дүниенi сыртқа шығарып, тану үшiн ... ... ... ... тану ... мен ... ... кең түрде Д. Лафта[14] және
Г. Интрома «Джогари терезесiн» көрсеттi. ... 1 ... ... ... ... бірнеше көрсеткіштер арқылы мынадай кестесін
құрастыруға болады:
-Мен өзім ... ... ... ... ... жайлы өзге адамдардың білуі
-Арена
-Соқыр дақ
-Мен жайлы өзге адамдардың білмеуі
-Жасырын аймақ
-Белгісіз
-Арена - мен өзiм жайлы бiлетiнiм және мен туралы ... ... ... дақ - мен ... басқа адамдардың бiлуi, бiрақ мен өзiм бiлмеуiм.
Жасырын аймақ - мен өзiм жайлы бiлуiм, бiрақ өзге адамдар мұны байқамайды.
- ... - мен өзiм ... және өзге ... мен ... ... ... тану пәнiнiң қорытындысы Арена терезесiн жоғары
деңгейге көтеру, ... ал ... дақ ... ... ... аймағын
нақтылау, яғни ненi өзге адамдардан жасыру, ненi ашық көрсету мен ... үшiн ненi ... ... және оны ... ... ... тұлға өзiндік бақылау жасай отыра, өзге адамдардың тұлға ... ... бiле ... сана – ... образын тану субьектiсi ретiнде «Мен» iс-әрекетi
(Мен-концепциясы). «Мен» образы, «Мен» субьективтi ретiнде құрылымындағы
реттеушi қызмет. Өзiндiк сана ... ... ... ... ... ... ... қатынасы
2. Өзiн-өзi тану
3. Өзiн-өзi реттеу
4. Өзiн-өзi бақылау
5. Өзiн-өзi бағалау
«Мен» субьект ретiнде әртүрлi ... ... ... ... тану ... ... оның өзi эмоционалды құндылық қатынасымен тығыз
бiрге жүредi.
Өзiн-өзi тану ... ... ... тұсiндiрiледi және кейде
жаңа «Мен» образы жинақталынады. ... ... ... ... бiрден
пайда болмайды, ең алдымен тұлға қасиеттерi, қылық, әрекет ерекшелiктерi
тағы сол сияқты өзi ... ... ... ... ... ... ... өзiн-өзi бағалауымен ерекшеленедi. Егер «Мен» образы рационалды
түсiнiктi қабылданған мезетте «Мен ... ... ... ... ол
адам өмiрiне әсерiн тигiзiп, мақсатын, жоспарын анықтауға әсерiн тигiзедi.
Отандық психолог В.В. Столин [15] адам ұйымының үш деңгейiн көрсеттi:
1. Биологиялық ... ... ... ... ... ... өзiндiк сана «Мен» физикалық
мүмкiндiгiн, өз дене ... құру ... ... индивид деңгейiнде өзiндiк сана ... ... ... өзiн ... әрекеттi орындаудағы үлгiлердi
игеру, өзiн-өзi бағалауының қалыптасуы; кейiннен кәсіби ... ... алуы тағы сол ... ... адам ... ... сана ... әлеуметтiк құндылығымен,
өткен, қазiргi және болашақ жайлы елестетуi мен ... ... ... Маралов сипаттамасында өзiн-өзi тану – бұл ... мен ... ... ... бiр ... ... немесе iс-
әрекет сипатын анықтап алу, бұл өте ... ... ... тану мәнi
жойылады. Оны санамауға бекiтiп, талдау соңында адамның тұлғалық қасиеттер
құрылымын, оның шекарасын ... ... да «Мен ... ... тану ... - бұл өзiнiң бойынан қандайда бiр
қасиеттi анықтау [8].
Кесте 2 ... тану ... ... танудың түсiну және түсiне алмау ... Адам ... ... ... ... ... түседi, өз-өзiмен
сөйлеседi. Өмiр барысында көптеген дәйектер жиналып (өзге адамдар ... ... бір ... ... ... ... немесе түсіне алмауы,
яғни өзіне деген қатынасына бақылау жасай алмауы қабілетінің ... ... Жеке адам өз ... ... бір ... ... ... қабілеттілігін, тұлға қасиеттерін қолдана отырып, сол
мақсатқа жетуге тырысады. Осы жағдайда ... ... ... ... өзін-өзі тануы жүзеге асады. Тұлға неғұрлым іс-әрекетте ... ... ... ... ... ... өзі ... біле түседі. Бұл
жерде керi модел де ... егер ... күй ... ... болса,
өзiн-өзi тануы объективтi болмайды, әртүрлi комплекстер пайда болады.
3. ... ... ... ... ... жолдарында кездеседi.
Тұлға тек жағдайды, өзге адамдарды бiлiп қана ... өз ... ... бiлген жөн.
4. Өзiн-өзi танудың аяқталмауы - бұнда ересек адамдардың өмiрi ... ... ... Өзiңдi толық тану мүмкiн емес, тiптi ... ... зор, ... деп ... ... өзi де ... деңгейде өзiн-өзi
тани алмайды.
5. Өзiн-өзi танудың психологиялық механизмi - ол ... ... ... ... өзiнiң барлық жеке дара, типтiк қасиеттерiн,
эмоционалдылық-ерiктiк, мотивациялық танымдық жетiлдiруi.
С.М. Жақыповтың айтуынша, өзiндiк тану, өзiндiк сана, рефлексия ... ... еске алу ... ... ... тұлғаның өзiн-өзi
танытуының алғы шарттары болып табылады [16].
Өзiн-өзi ... ... ... ... бiрi ... ... көзқарасы бойынша, белсендiлiк - бұл ... ... ... ... және ... тұлғаға
қоятын талаптарын интеграциялау негiзiнде тұлғаға ғана тән, ... ... және ... ... тәсiлi [17].
А.А. Бодалев белсендiлiк және оның құрамдас бөлiктерi тұлғаның өзiне-
өзi сенiмдiлiк ... ... ... ... деп ... ... ... тұлғаның маңызды қасиетi өзiне сенiмдiлiк
проблемасы отандық ... аз ... ... ... бұл ... ... және ... түрде зерттеуге
тырысты [18].
Бiрақ, алғашында ол ... ... ... ... сенiмдiлiктiң аз немесе тiптi болмауы көп ... мен ... ... ... ... ... әкеледi. ХХ ғасырдың 40 ... ... ... бас ... ... Сальтер өзiне сенiмсiздiктi коррекциялау,
емдеу және әлсiрету проблемасымен ең ... ... ... ... ... көзiнiң белсендiлiк көзi - қажеттiлiк.
Қажеттiлiк кең мағынада - бұл ... ал тар ... - ... ... ... ... көрiнiсi. Қажеттiлiк биологиялық және
әлеуметтiк болып бөлiнедi. Биологиялық ... – су, ... ауа, ... ... т.б., ал ... ... ... - еңбек ету,
тануда, қарым-қатынас, жетiстiкке жету т.б.
Өзiн-өзi тану процесi ретiнде көрiнiс бередi және оның ... ... ... ол ... танудағы қажеттiлiк деп атауға
болады. Өзiн-өзi танудағы қажеттiлiк - бұл тану ... Ол ... ... ... ... жататындар: өзiн-өзi сыйлаудағы
қажеттiлiк, өзiн ... ... ... ... бойынша
өзiн мойындау т.б.
Өзiн-өзi сыйлауға деген қажеттiлiгi адамның өз талаптарына ... ... ... ... ... беруiмен жоғары дәрежеге
жетуiмен көрiнiс бередi. ... ... ... қажеттiлiгi «Мен»
образының соңына жету [18].
Барлық ... ... ... ... және ... ... ... сыйлау және «Мен» тұтастығы, олар өзiн-өзi
тану ... ... ... тану ... ... да
қажеттiлiктердiң қанағаттануымен жеңiлдетiледi. Мысалы, өзiңе талапты қоя
бiлу үшiн, ең алдымен ... бiлу ... ал ... ... ... ... аласың және «Мен» образына ешқандай ... ... ... ... ... байланысты.
Өзiңдi бiлу үшiн және өзiн-өзi тану қажеттiлiктi күшейту үшiн, көбiрек
қарым-қатынас жасау керек, ал ... түсу үшiн ... ... ... ал бұл ... ... ... жүзеге асады.
Жетiстiкке жету үшiн де өзiңдi бiлген жөн.
С.М. Жақыпов жек мағыналық құрылымдарды емес, тұлғаның танымдық іс-
әрекетінеде ... ішкі ... ... ... ... Ол мотивацияның іс-әрекетке байланыстығын, ... ... ... ... ... ... бірлесіп әрекет етуіндегі
ортақ мотив ... ... ... ...... ... ... және
іс-әрекетке қатысты тұлғалардың мағыналық жүйесінің өзара сәйкестілігінен
байқалады, ол ... ... ... әсер етеді [16].
А.А. Бодалев өзін-өзі танудың оптимальді мүмкіндігі адамдармен
қарым-қатынас негізінде ... ал ... ... ... ... ... қарастырды. Мұндай қатынас негізінің
сапасында субьектінің тану эталоны тұлғаның құнды қасиеттері жайлы, ... және өзі ... ... жиынтығы [19].
Өзін-өзі тану процесі - өзін ... білу ... ... ауысуы, ал өзін-өзі тану құралы - ... ... ... өзін басқалармен салыстыру. Өзін-өзі бақылау өз ... ішкі ... ... ... және ол ... ... ... бақылау – мінездік сипатын, ... ... ... ... ... ... талдау, өзін-өзі бақылау арқылы және ... ... ... Алайда, адам өзін үнемі өзгелермен салыстырады, ... ... ... тану ... ... ... бағалауы
қалыптасады.
Моделдеу – бұл өзін-өзі танудың арнайы тәсілі. Мысалы, психологтың
көмегіне сүйену, алайда, ... ... ... ... кез ... адам жете ... ... өзіндік нәтижесін өңдеу
жұмысын дербес жүргізуге болады. ... - жеке дара ... ... қарапайым әдістері - өзін суреттеу, «Мен қазіргі ... ... «Мен дос ... «Мен ... ... сурет өзіндік
талдауды жеңілдетеді (мен қандаймын?, менде қандай қасиеттер басым?, мен
нені қажет етемін?, мен не ... ... Егер ... белгілер айқын
көрсетілген кезде, бұл тәсіл тиімді болады. Сондай-ақ, практика ... ... ... және өзіне басқа жағынан қарауға көмектеседі.
Мысалы, рөлдік ойындар, психодрама.
В.Г. Маралов бойынша өзін-өзі тану ... ... - ... ... ... ... Бұл білімдер жақындық ... ... ... да ... тану ... ... «Мен»
концепциясын жете білу көбінесе адамның ... ... ... ... ... және өзін-өзі тану жүйесімен айналысуы [8].
Өзін-өзі тану нәтижесі ретінде ... ... ... құндылық
қатынасы бойынша төмендегідей тұлғаның компоненттерін айтуға болады. Олар
ұқсастық, өзіндік ... және өзін ... ... ... ... өзін ... ... өзіне қатынасы,
өз жетістіктеріне, өзін мақтау. Егер өзін-өзі сыйлауы ... ... ... ... көруі төмендеп, ішкі қақтығыстардың бар болуы, ал өзін-өзі
сыйлауы жоғары болса, ... ... ... ... ... ... және өзіне жағымды жақтарды ұстануы мен талаптану,
шынайы жетістікті салыстырмен қалыптасады [19].
Американ психологы У. Джеймс жеке ... ... мен ... ... ... ... формула жобасын көрсетті. Өзін-
өзі сыйлау = табыс /талаптану [13].
Табыс неғұрлым жоғары болса, талаптану ... ... ... ... ... жоғары болса, табыс төмен ... Адам ... бас ... ... ... пен ... ... категория, ол
жағдайға және жеке адамның өзінен ... ... ... ... ... ... дәлме-дәлдігімен
анықталады. Егер өзін-өзі сыйлауы төмен ... адам ... ... ... көптеген психологиялық қорғаныс түрлерінің дамуы, сондай-
ақ, өзін-өзі сыйлау өзге адамдармен өзара қатынас сипатын ... ... ... дәлме-дәлдігі тәрбиеге байланысты.
Н.В. Крогус бойынша өзін өзге ... ... ... ... бағалау ретінде қабылдайды. Егер субьект өзіндік ... ... ... ... өзін ... ... ... белсенді әрекет жасайды
[20].
С.В. Кондратьева субьект өзге адамдармен қарым-қатынаста өзін-өзі
тануымен бірге басқаның қасиетін танып, өз ... ... алуы және ... ... ... ... ... феномені пайда болады [21].
Австриялық ғалым К. Лоренц адамның өзін ... ... ... өзін
табиғаттың бір бөлігі ретінде қарастырғысы ... деп ... ... ... ... ... ... Талдау, бағалау, қабылдау әрекеттерінің қалыптасуынан, ұқсастыру
мен рефлексия құралдарының дұрыс ... ... өзін ... ... ... ... төмен болуы.
2. Өзін тануда қорқыныш сезімнің болуы, қоршаған ... ... өзін ... тырысу.
Аталған кедергілерді жеңуде адамның бойындағы үрейді, қорғаныс
және сақтануды қалыптастыру, өзін-өзі сыйлау ... мен ... ... ... адамды оқыту, өзін-өзі тәрбиелеуде ең тиімдісі болып ... бұл адам ... өз ... мақсат қоя білу, сол мақсатқа жетуге өз
еңбегімен жетуге тырысу.
Қорыта айтқанда, ... тану – бұл өзін тану мен ... ... және ... басқа адамдармен қарым-
қатынас , өз бойынан белгілі бір қасиеттерді қабылдау процесі.
Өзін-өзі тану өзіндік сана құрылым компонент ретінде ... ... тану ... және саласына сана, бейсана, адамның сыртқы және
ішкі дүниесіндегі әрекет, тұлғаның ... ... ... ... ... ... ... тудырып, өзін-өзі жетілдіру мен
өзін-өзі жүзеге асыруына ықпал етеді.
1.2 Білім беру жүйесінің дамыту ... ... ... ... ... ... экономикалық
өрлеу – Қазақстанның жаңа мүмкіндіктері” атты 2010 ... 29 ... ... ... ... міндеттерді іске асыру мақсатында
Қазақстан Республикасының Білім және ... ... ... ... ... ... 2011-2020 жылдарға арналған
мемлекеттік бағдарламасының жобасын әзірледі ... жоба ... ... Үкіметі әзірлеген төрт басым
мемлекеттік бағдарламалардың бірі болып табылады.
Мемлекеттік бағдарлама жобасының ...... өсім ... ... ... ... қамтамасыз етуіне білім беру
жүйесінің бәсекеге қабілеттілігін арттыру, адами капиталды дамыту үшін оны
түбегейлі жаңғырту.
Бұдан ... ... ... ... ... ... ... Е. Орынбаевтың, облыс
әкімдерінің орынбасарлары, ғылыми және педагогикалық ... ... ... ... ... ... ... өткен кеңестерде,
білім жүйесіндегі семинарлар мен ... ... ... ... К.Қ.Мәсімовтің тапсырмасына
сәйкес Мемлекеттік бағдарламаның жобасы ... кең ... ... ... ... ... ... 7 ... мерзімде
жолдауларыңызды сұраймыз.
Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігінің баспасөз
қызметі.
Бағдарламаның атауы ... ... ... ... 2011-2020 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасы. Әзірлеу
үшін негіз ... ... ... 2010 ... 1 ақпандағы №
922 Жарлығымен бекітілген Қазақстан Республикасының 2020 жылға дейінгі
Стратегиялық даму ... ... ... ... ... тізбесін бекіту туралы” 2010 ... ... № 957 ... ... ... Республикасы Білім
және ғылым әзірлеуші ... ... және ... ... ... дамуын
қамтамасыз ететін білім беру жүйесінің бәсекеге қабілеттілігін арттыру,
адами капиталды дамыту үшін оны түбегейлі жаңғырту.
Міндеттері - жан ... ... ... ... ... оны ... беру ұйымдарына енгізу
- білім берудегі менеджментті жетілдіру
- педагог мамандығының мәртебесін көтеру
- оқу үрдісін ... ... ... ... ... желісін арттыру
- 12 жылдыққа көшу
- шағын жинақты мектептердің санын қысқарту
- мектептерде ... ... ... жетілдіру
- техникалық және кәсіптік білім беруді еңбек нарығының сұраныстарына
сәйкес кадрлармен қамтамасыз ету;
- еліміздің ... даму ... ... ... оқу ... кейінгі білімді кадрлармен қамтамасыз ету
- еуропалық аймаққа жоғары білімнің кірігуін ... ... ... және ғылымның кірігуін қамтамасыз ету
- интеллектуалды меншік өнімдерін коммерциализациялау үшін ... ... ... 2011 – 2020 жылда (кезеңдері).Бағдарлама
екі кезеңде іске асырылатын болады:
-Бірінші ... - 2011 – 2015 ... ... - 2016 – 2020 жылдар.
Мақсатты: Орта білім беру ... жан ... ... ... ... - 100 % ... Педагогтардың орташа жалақы
деңгейі экономикадағы орташа жалақы деңгейіне жетеді Ваучерлік қаржыландыру
принципі бойынша педагогтардың 70%-ы біліктілік арттырудан ... ... ... ... ... ... ... Орта білім беру
ұйымдарының 90%-ы электрондық оқыту жүйесі қолданылады 100 % ... ... ... қамтамасыз етіледі 2020 жылы 12 жылдық мектепке толық көшу іске
асырылады.
2020 жылға дейін жекеменшік ... ... ... мен ... барлық балабақшалардың 13 % - ын ... . ... ... ... ... оқу ... түсу үшін шектік деңгейден өте
алмаған түлектер ... ... 22,2 %-дан 10 %-ға ... 100 % ... өзі ... тұлғаның адамгершілік-рухани даму ... ... ... PІSA, TІMSS, PІRLS, TІMSS ... ІCІLS
халықаралық салыстырмалы зерттеулеріне қатысады ... ... ... ... ... ... ... өткен
техникалық және кәсіптік білім беру түлектерінің үлесі - 80% болады Жұмыс
берушілер ... ... ... ... алғашқы реттен
өткен жоғары және жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру түлектерінің үлесі
- 60% болады Жоғары оқу ... ... ... бір жыл жыл ... ... ... үлесі 80 %-ға дейін жетеді
Білім беру ұйымдарына бірыңғай электронды оқыту жүйесін енгізіледі
Қаржыландыру көздері Бағдарламаның ... ... ... ... ... млн. ... мен көлемі құрайды, оның ішінде
республикалық бюджет ... ... - ... млн. ... ... ... – 419 436 ... жергілікті бюджет қаражаты есебінен–
842 789 млн.теңге.
Халықаралық тәжірибе ерте ... ... ... ... ... ... оның ... білім беруге бөлінген инвестицияның қоғам ... ... әсер ... ... ... ... ... қолайлы жағдайлар, ... ... ... және мұнай экспортынан түскен жоғары табыстар
нәтижесінде Қазақстан экономиканың ... ... ... ... қалды.
Минералды ресурстарды игеру бүгінгі күнге дейін орасан зор мүмкіндікті
және ... және ұзақ ... ... ... өсу ... ... етіп ... үнемі өзгеріп отырған экономикалық жағдайлар ұлттың ұзақ
мерзімді экономикалық ... ... ете ... 2020 жылдан бастап
мұнайды өндірудің физикалық көлемі өсуді тоқтатады немесе тіпті төмендейді.
Экономиканы көтеру шикізаттық емес ... ... ... ... ... ... ұзақ мерзімді негізі және өмір сүру
деңгейінің ең негізгі көрсеткіші өндірістің тұрақты ... ... ... ... ... ... пайдаланылатын ресурстарды бар ресурстарды
интенсивтірек, тиімдірек немесе шығармашылықпен қолдану есебінен көбірек
өндіргенде жүзеге ... ... ... ... бөлігінің бірі адам
капиталына бөлінген инвестицияның сапасы мен деңгейі болып табылады.
Адам капиталына инвестиция бөлу тез өзгеретін ... ... ... ... ... ... күшін қалыптастыру үшін өте қажет.
Болашақтың табысты экономикасы адам ... мен ... ... дәстүрлі
ерекшеліктерді қоса алғандар бола алады. Сондықтан жұртшылықтың ... және ... ... Қазақстанды дамытудың негізгі бағыты
болып табылады. Бүгінде білім беруді жай ғана ... ... ... емес ... ... деп түсіну қажет.
Білім беру мен экономикалық дамуды байланыстырушы ... ... ... және ... ... зерттеулер білім беру, табыс
пен өндірушіліктің ... ... ... көрсетіп отыр. Оқытудың ерте
кезеңіндегі инвестицияның үлкен ... ... ... ... болмайды.
- зерттеулер білімді экономика тұрақтырақ болатынын, білім беруді дамытуға
жұмсалған ... ол ... ... ... ... ... оқытудың
орташа ұзақтығын жақсарту болсын өте маңызды ... ... ... ... ... ... экономикалық өсу көрсеткіштері де
жоғары. Экономикалық ынтымақтастық пен даму ұйымының зерттеулері ... - ... ... ... жастағы тұрғындардың орташа білім деңгейін 1
жылға арттырудың экономиканың 3-6%-н және экономика өсу ... ... ... отыр.
Осыған орай жаңа ұлттық көзқарас ұсынылады: 2020 жылға дейін Қазақстан –
білімді мемлекет, ақылды ... және ... ... ... ... ... дамыту мемлекеттің экономикалық гүлденуінің негізі болуы керек.
Қазақстанға білім беруді түбегейлі модернизациялау қажет: ауқымды және
тұрақты білім беруді және оның ... ... ... ... ... ... ... беру басқа да әлеуметтік
табыстарды қалыптастырады. ... ... ... ... ... тығыздылық және интеграцияны, ... ... ... ... ...... ... қалыптасуына ықпал
етеді. Ең ерте жастағы білім беру әлеуметтік, эмоционалды және басқа да
өмірге ... ... ... ... рөл ... беру ... барлық спекторының алдағы дамуы пайдасының дәлелді
аргументтері осында.
Қазақстандық білім беруді жаңғыртуды ... ... ... ... ... ... ... 2011-2020
жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасы ... ...... ... ... саясатын жүзеге асырудың
ұйымдастырушылық негізі болуы ... ... беру ... ... ... ... ... білім берудің, басқару жүйесінің, білім беру
қызметі субъектілерінің ... ... ... ... ... ... ... өзгерістерді құрайтын ресурстары мен мерзімі бойынша
бір-бірімен байланыстағы шаралар кешені ... ... ... ... автономды дамуы білім беру ... ... ... ... ... деңгейіне
көтерілуіне мүмкіндік бермейді.
Одан басқа, Бағдарлама шараларын жүзеге асыру салааралық мазмұнға
ие және бірыңғай білім беру ... ... ... ... ... беру және ... кеңістікті қалыптастыруды, білім беру жүйесінің
өңірлік дамуындағы сәйкессіздік мәселелерін қамтамасыз ететін білім ... ... ... ... беру жүйесінің ағымдағы жай-күйін талдау
Қазақстан Республикасындағы мемлекет басшылығының адам капиталын дамытудың
маңыздылығы мен қажеттілігін және білім беру ... ... ... ... ... қолдау көрсетуінің нәтижесінде білім беруді
прогрессивті дамыту мен ... ... ... ... беру ұзақ ... “Қазақстан - 2030” Стратегиясының негізгі
приоритеттерінің бірі болып отыр. Қазақстандағы ... беру ... ... ... беру ... жаңа ... ... болып табылады. Қазақстан Президенті әлемдегі бәсекеге қабілетті
50 елдің қатарына республиканы ... ... ... қойған болатын. Осы
мақсатты жүзеге асыруда білім беру жүйесін дамыту маңызды роль атқарады
[23].
Жаңа ... шешу үшін ... ... ... ... ... ... арналған мемлекеттік бағдарламасы,
Қазақстан Республикасындағы техникалық және кәсіптік білім беруді дамытудың
2008-2012 жылдарға арналған мемлекеттік ... ... ... ... бірқатар бағдарламалық құжаттар мен нормативті актілер
қабылданды.
Қазақстан Республикасы Президентінің жас дарынды ... ... ... ... алуға мүмкіндік беретін “Болашақ”
бағдарламасы еліміздегі адам капиталының дамуына қосылған ... ... ... ... ... ... адам мен бала ... саласындағы барлық негізгі халықаралық құжаттарға қатысушы болып
табылады. Бұл жоғары білім саласындағы ... ... адам ... Балалар құқығы туралы Конвенция, Халықаралық ... ... және ... ... Декларациясы, Болон және
Лиссабон Конвенциялары және ... ... мен ... “Баршаға
арналған білім” Дүниежүзілік форумының ұсынымдарын қолдау және жүзеге асыру
мақсатында Қазақстан “Баршаға арналған білім” атты Ұлттық іс-қимыл ... 2010 жылы ... ... мен ... ... әрі - ... басшылық жасауы Қазақстанның әлемдік ... ... ... ... ... факт ... ... Осылайша
біздің республикамыз кеңес үкіметі елдерінің және Азия елдерінің ішінде
алғашқы беделді халықаралық ұйымдардың ... ... ие ... ел ... ... бұл – ... ... мемлекетімізді алдыңғы қатарлы батыс
елдерінің толық құқықты ... ... ... ... Қазақстанның
әлемдік кеңістікке белсенді кірігуінің тағы бір дәлелі.
2020 ... ... ... ... ... жоспарының
жоғары басымдылығы ретінде адам ресурстарын дамыту болды. ... ... ... ... ... мен ... ... көтеретін
білім берудегі инвестицияларға байланыста болады. ... да ... ... беру ... сапасын жақсартуға баса назар аударылатын
болады.
Ақпараттың, интеллектуалды өнімнің және ... ... ... бір ... ... қатар нәтижесі болып табылады. Жалпы
тәуелсіздік алған жылдары ескі стереотиптердің ... мен ... ... және жаңа саяси және ... ... ... ... ... ... ... Жас
ұрпақ жаңа идеяларға ашық, жаһанша және болашақ санатында ойлайды.
БҰҰДБ мәліметі бойынша Қазақстандағы сауатты тұрғындар 99,6 ... ... ... ... түсінуі, білімге, жаңа
білуге ұмтылуы, дамуға және ... ... ... ... ... ... дамуының, мәдениаралық алмасулардың, пікірін еркін
білдірудің, жаңашыл жобаларды, шығармашылық ойларды іске асырудың түпқазығы
ретінде Қазақстанда қолайлы орта ... Бұл, өз ... жас ... мен қызығушылығына барынша жауап беретін ... ... ... ... ... ... ... даму кезеңде білім беру негізгі рөл атқарады.
Еліміздің қазіргі әлемдегі орны адам ... ... ... ... және ... ... мен ғылымды пайдалану деңгейімен
анықталады. Технологияның дамуы жаһанданудың ... және ... ... ... ... факторы болып табылады. Қазіргі
білім мен технологияларға негізделген экономика ... ... ... ... жаңа ... ... ... кепілі болып табылады.
Қазіргі заманғы технологиялар ақпараттарды жылдам және сапалы ... ... ... ... береді, бұл, өз кезегінде,елдің алдағы тұрақты
дамуының маңызды факторы болып табылады.
Қазіргі кезеңде елімізде жаңа инновациялық инфраструктураны ... ... ... ... мен пайдалануға барлық мүмкіндік бар. Қазіргі
заманғы ақпараттық- телекоммуникациялық технологияларды және ... ... ... дамытуға, оларды ғылыми-техникалық қызметке және
өндіріс процесіне ендіру жалғастырылуда. ... ... ... ... ету, ... трансферттерін ұйымдастыру мақсатында ғылыми-
зерттеу және тәжірибелік-құрастырушылық жұмыстарды ... ... ... жүзеге асырылуда.
Үлкен ара қашықтық секілді кедергіні жеңетін, ақпаратты көпшілік
тұрғындарға қолжетімді ететін, ал ... ... ... және ... ... ... ... мүмкіндіктерін пайдалануды ескере отырып,
білім беруді ... ... адам ... сапалы дамыту секілді
реалды қол жеткізуге мүмкін мақсаттар бар.
Бүгінде Қазақстан ... ... ... ... 2005-2010
жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламаларын жүзеге асыру нәтижесіде білім
берудің барлық деңгейі тиісті ұйымдар жүйесімен институционалды ... ... ... құрылымы ЮНЕСКО-97 ... ... ... ... 12 ... ... ... үшін жағдайлар
жасалуда. Техникалық және кәсіптік білім қайтадан қалпына ... - Ph.D ... үш ... ... ... енгізілді.
2009 жылы іріленген мамандықтар топтарын құрайтын ... ... және ... оқу ... кейінгі мамандар жіктеуіші бекітілді.
Білім беру сапасын бағалаудың ұлттық жүйесі құрылды. Ол ... ... ... элементтерін (лицензиялау, аттестаттау,
аккредиттеу, рейтинг, бірыңғай ұлттық ... ... әрі- ... ... ... ... ... кешенді тестілеу және
басқалары) қамтиды.
Барлық облыстарда білім беру ... ... ... ... ... ... ... материалдық-техникалық базасы
нығайтылуда.
Білім беру сапасы арттырылуда: ... ... ... олимпиада жеңімпаздарының саны артуда.
Инклюзивті білім беру даму үстінде.
Балаларды ыстық тамақпен қамту және тасу ... ... ... ... және жоғары оқу ... ... ... ... ... білім тапсырыстар көлемі артуда.
Білім беруді ақпараттандыруды іске асырылуда. ... ... ... ... ... ... және ... білім сапасын арттыру бойынша өнімді
жұмыс атқарылуда. Оның көрсеткіші ретінде ... ... ... ... 2007 ... Trends іn Mathematіcs and
Scіence Study (бұдан әрі – TІMSS 2007) (36 елдің ішінде математика бойынша
5-ші орын және ... ... 11-ші ... ... Тұңғыш Президентінің 3 интеллектуалды мектебі ... ... ... ... ... ... арнайы мектептердің
желісін құру бойынша жұмыстар жүргізілуде. ... ... ... ... ... 33 мектеп жұмыс істейді. Оларда 3749 бала оқиды.
Білім және ғылым саласы бойынша 130 халықаралық ... ... ... ... ... білім және ... ... ... ... ... тұра ... ... беру саласы әлі де бәсекеге қабілетті
бола алмай отыр.
Мектепке дейінгі ... мен ... ... әрі – МТО) ... тәрбие мен оқытудың маңызын арттыру ... ... ... санына жатады. Балабақшаларға баратын балалар аз ауырады,
білім берудің барлық деңгейлерінде білімді тез ... ... ... ... ... ... ... беру уақыты бала дамуының анағұрлым
белсенді ... ... ... Бұл ... ... ... жастағы
балалардың ұлттық рухани-мәдени құндылықтар негізінде дене, нерв-
психикалық, ой-өрісі ... ... ... ... ... ... тәрбие және оқыту балалардың әлеуметтік
жағдайы мен тұратын орнына қарамастан барлық балаларға берілуі ... ... ... ... ... ... және ... балалардың
тек қана 38,7% ғана қамтылған, ал дамыған елдерде бұл көрсеткіш 90-100%.
Туу деңгейінің артуына ... ... орын ... орта ... жыл ... 5-7 %-ды ... Одан ... 5 өңірде
(Оңтүстік Қазақстан (8,1%), Қызылорда (11,8%), Жамбыл (10,7%) облыстарында,
Алматы (11,3%), Астана (13,6%) қалаларында) туу ... мен ... бұл ... ... ... орта ... 100 ... 111 баладан келеді,
қалалық жерлерде – 120. ... ... ... үшінші бала, ауылдық
жерлерде 100 баланың ішінен 5-і ғана балабақшаға ... ... ... ... тыс ... ... жекеменшік балабақшалардың желісі дамымаған, ... ... ... санының 4,8%-ын ғана құрайды (4972-нің 237-
сі).
Мектепке дейінгі тәрбиеге кететін және ... ... ... ... ... ... ... ішкі жалпы өнімнің
(бұдан әрі ... ... 0,1% ... ЭЫДҰ ... бұл ... ... 2%-ға ... құрайды.
Орта білім
Орта білім Қазақстанның адами капиталын қалыптастыруда басты рөл
атқарады, себебі ол ... ... және оны ... алу ... ... ... сапасына қойылатын қазіргі заманғы талаптар білім
берудің қазіргі ... ... ... ... мен оны ... ... кеңістігіне кірігуін қажет етеді.
Дарынды балаларға арналған 107 білім беру ұйымдары әртүрлі
бағыттағы ... ... ... ... көп ... ... әскери және спорттық
бағыттар бойынша элитарлы білім береді.
Қазақстандық оқушылар халықаралық ... мен ... ... оралып жүр. Олар халықаралық олимпиадаларда салмақты
бәсекелеске айналуда. Жеңімпаздардың саны тұрақты түрде дамуда.
Елбасы тапсырмасын орындау ... ... ... ... ... асыратын, оқушы қызығушылығын,
бейімділігі мен қабілетін толық ескеру үшін жағдайлар жасайтын “Назарбаев
Интеллектуалды ... ... құру ... ... ... физика-
математика бағытындағы 3 мектеп Астана, Семей және ... ... ... ... орта ... беру жүйесінде материалдық-техникалық, оқу-
әдістемелік базалардың нашар жабдықталуына, ... ... ... ... ... байланысты маңызды проблемалар орын алуда.
Қазіргі уақытта ... 7576 ... ... ... ... мектеп жұмыс істейді. Мектептердің жалпы санының 64%-ы
үлгілік, 35,4%-ы - ... ... ... 201 ... жағдайда. Мектептердің 37,4%-ы тасымалды суды қолданады. 70 ... ... 1 ... – 4 ... ... ... Күрделі жөндеуді
мектептердің 25,1%-ы қажет етеді. Республиканың бастауыш және ... 47,4 ... жаңа ... ... ... 13,2 ... 16,3%-ы ... 46,7%-ы ЛМК-мен жабдықталған. Әрбір бесінші
мектепте асхана мен буфет жоқ. 80 % ... ... ... ... ескірген. 26,4 % (1999) мектепте спорт залдары жоқ. Мемлекет
есебінен қаржыландырылатын арнайы автобустармен балаларды ... ... ... ... ... жалпы орта білім беру
деңгейінде бейіндік оқыту, ерте жастан кәсіптік ... іске ... ... ... Есептерге сүйенсек Бейіндік мектептерде 40 % ... ... ... ... ... ... Бейіндік мектептердің
жұмысын, оның ішінде жобалық қуаты 200 оқушы орындық, олардың ... ... ... ... жұмысын ұйымдастыруға тура келеді.
Қазақстандық білім беру ... ...... ... ... әрі – ШЖМ) ... 7576 ... орта білім беретін ұйымының 4288-і ШЖМ,
бұл жалпы санның 56,5%-ын құрайды. Ауылдық ... - 4139 (68,6%) ... 15 ... негізгі ШЖМ-ның саны 2 есеге көбейді. Әрбір төртінші ... ... ... істеп, әрбір алтыншы қазақстандық оқушы ШЖМ ... ... ... ... саны ... Егер 2002 жылы ... 120 мыңды құраса, 2009 жылы 149 246 мыңды құрады. Олардың 38%-ы ... ... беру ... қамтылған.
Қазіргі заманғы білім беру жүйесін құру, оқытудың инновациялық
нысандары мен ... ... ... ... ... және
кәсіптік құзыреттілігіне жоғары талаптар қоюда. Алайда қазіргі ... сай ... база және ... ... материалдық және
моральдық жағынан ынталандыратын, оның әлеуметтік ... ... ... жалпы білім беретін мектептерінде 274914 педагог
еңбек етеді. Олардың 236271-і (86%) жоғары білімді, 34882-сі (12,7%)- ... 2831-і (1%) – ... ... 930-ы (0,3 %) – ... ... ... ... - 39111 (14,2 %), бірінші - 80978 (29,5 %), ... 81348 (29,6%) ... ... ... - 73477 ... ... 1 ... бастап 2008 жылғы 24 желтоқсанда № 111-
ІV “Қазақстан ... ... ... актілеріне ауылдық елді
мекендердің әлеуметтік сала қызметкерлерін ... ... ... ... ... ... мен толықтырулар енгізу туралы”
Қазақстан Республикасы Заңы ... ... Осы ... іске ... ауылдық жерлерге келген жас мамандарға тұрғын үй алуға 2009
жылдан бастап 70 АЕК, 2010 ... – 630 АЕК ... ... ақы (90 мың
теңгеден аса) қарастырылған.
Мемлекеттік білім беру ... ... ... қызметкерлер деп танылуына байланысты 2008 жылдан
бастап жыл сайынғы еңбек демалысын беру ... ... ... ... ... ... ... беріледі.
2008 жылдан бастап білім беру ұйымдарының бастауыш сынып мұғалімдері ... 18 ... ... оқу ... ... ... байланысты
олардың жалақысы 10 % -ға артты.
Қала ... ... ... ... ... ... ... айлықақылар мен ... ... ... бес ... арттырылып белгіленеді.
Педагогикалық қызметкерлердің мәртебесін арттыру үшін ... ... ... ... ... ... ең ... білім беру
қызметкерлеріне 75, 50, 30 мың ... ... жыл ... ... ... ... ... мұғалім 50 және одан үлкен жаста.
Педагогтардың жалпы санынан 3 жылға дейінгі өтілі барлар – 13 %. ... жас ... ... ... тек 2,6 %-ды құрып отыр.
Гендерлік сәйкессіздік, мамандықтың ... (83,1 ... ... ... ... ... ... (еліміздегі орташа жалақының
60 %-ға жуығы), ... ... ... ... ... білікті
мамандардың бұл саладан кетуіне ықпал етеді. Инженер-педагогикалық
қызметкерлердің мәртебесінің ... ... ... және ... ... жоғары білікті кадрларды тартуға мүмкіндік бермейді.
Білім беру саласындағы мемлекеттік саясаттың басым ... ... ... ... ... болып табылады. Алайда білім
беру ұйымдарының және балалар қоғамдық ұйымдарының тәрбие беру ... ... ... отыр. Мектептерде еңбекпен тәрбиелеу және кәсіптік
бағыт беру жүйесі құрыған, мектептердегі және мектептен тыс ... және ... ... ... ... ... саны
жеткіліксіз. Балалар және мектептік қоғамдық ұйымдардың қызметі ... ... ... ... ... ... ... елдермен
салыстырғанда (30-50%) барлығы 21,5%-ды ғана құрайды.
Республикадағы орта білім берудің ... мен ... ... ететін факторлар - ескірген әдістемелік білім беру ... ... ... деген ынтаны төмендететін және оқушылардың денсаулығын
нашарлататын ақпараттың ... тыс ... ... ... емес үстірт
нәтижелер алуға бағытталу, оқу жетістіктерін бағалаудың ескірген ... ... ... бар ... орта ... беру ... қазақстандық
қоғам дамуының және әлемдік білім беру ... ... ... заманғы талаптарға сәйкес жаңғыртуды талап етеді.
Техникалық және кәсіптік білім ... әрі - ... ... ... ... ТжКБ ... ... мүдделерін, еңбек нарығының
сұраныстарын, экономика мен ... ... ... ... ... рөл атқарады.
Қазақстан Республикасында 882 ТжКБ оқу орындары бар, оның ішінде
322 кәсіптік лицейі, 560 колледждері жұмыс істейді. ... 171 оқу ... 19,7%) ... ... ... оның ... 133 (136) кәсіптік
лицей және 35 колледжер.
ТжКБ оқу орындарында 609,0 мың ... оның ... ... 221,0 мың адам ... 36,3%) ... алуда.
Техникалық және қызмет көрсету білікті мамандарын даярлау 177 кәсіп ... ... ... ... ... ... ... талаптары бойынша
кадрларды даярлау ... ... және ... ... ... ... ... және материалдық-техникалық жарақтандыру
ТжКБ жүйесінде кадрлар даярлауды ... ете ... ... ... ... үшін ... және беделсіз болып отыр.
Инженер-педагогикалық қызметкерлердің мәртебесінің төмен ... ... ... ... ... бермейді.
Қаржыландыру көлемінің төмендігі мен тиімсіз басқару сақталып отыр.
Жоғары, жоғары білімнен кейінгі білім және ... оқу ... ... ... ... ... ғылым мен өндірісті біріктіретін, жоғары мектептің
тәжірибе-нысаналық және ... ... ... ... ... ... үшін ... қабілетті және білікті
мамандарды дайындаудың кәсіби шарттарымен міндетті түрде қамтамасыз етумен
анықталады.
Қазақстанның жоғары ... ... ... білім деңгейіне жетуге
және бірыңғай білім беру кеңістігіне енуге ұмтылуы керек. Алға ... жету ... ... ... ... орындау болып
табылады. Олар үш деңгейлі жүйеден тұрады: білім берудің ... ... мен ... ... ... ... ... білім сапасына бақылау.
Астана қаласында әлемдік деңгейдегі “Назарбаев Университеті” сияқты
беделді жоғары оқу ... ашу ... ... және ... дайындаудың сапалылығын және қазіргі кездегі ғылыми-зерттеу
инфрақұрылымын қалыптастыруды ... ... ... мектеп”, мектепке дейінгі және орта ... ... ... ... ... ... болады.
Білім беру процесін және оның құрамын қатаң тәртіпте ... ... ... міндетті жоғары білім стандарты жұмыс
істеуде. Кеңес үкіметінің ... ... ... мемлекеттік жалпыға
міндетті білім стандартының (одан әрі – МЖМБС) құрылымы экономикадағы ... ... ... жауап қайтара алмайды.
Қазіргі кезде оқу бағдарламалары мазмұнын анықтауда ... ... ... бостандығы кеңейтілген: бакалавриат 40%-дан 50%
дейін, магистратура 50% -дан 60% -ға ... ... ... ... өсті.
Жұмыс берушілердің көпшілігі жоғары оқу ... ... ... қанағаттандырмайды. Білім беру бағдарламалары жұмыс
берушілермен және экономикалық қажеттіліктерге сәйкес бола ... ... ... ... ... қамтитын негізгі жабық
фактор болып сыбайлас жемқорлық ... ... Бұл ... ... ... ... ... қолданбай жоғары білім саясаты тиімді іске аспайды.
Жоғары оқу орындарын кадрлық қамтамасыз етуде келеңсіз жағдайлар орын
алуда: ... ... ... корпустың жоқтығы, қоса
атқарушылық бойынша жұмыстың кең ... ... ... орын ... ... оқу ... ... жаңартылмайды. Гуманитарлық мамандық және техникалық мамандықтар
бойынша жоғары оқу орындарындағы кітапхана қорларын жаңарту ... Көп ... ... оқулықтар дайындалмауда, тіпті кейбреулері
аз таралыммен басылуда. Жоғары оқу орындарының ақпараттық ... ... ... ... ... орын ... ... материалдық-техникалық және кадрлық қамтамасыз ету бойынша барлық
бар нормативтер ғылыми және ... ... ... ... ... ... ... Республикадағы жоғары оқу
орындарында 10 мыңнан астам шетел азаматтары оқуда, шетелдерде 20 мыңнан
астам қазақстандықтар ... ... ... жуық ... ... 27 ... оқуда.
Қазіргі кезде білім беру қызметін қаржыландырудың қолданыстағы
мемлекеттік қолдау механизмі жеткіліксіз.
Осыған байланысты несиелік білім беру жүйесі ... ... ... және одан әрі ... ... ... ... ұзақ уақыт бойы қарастырылмаған бірқатар өзекті
мәселелер орын алуда. Зертханалар ... мен ... ... сапалы зерттеулер ... ... ... бюро мен жобалық ... ... ... ... технологияларын бәсеңдетеді. Ғылымның ... ... ... ... жастарды тарту үшін жағдай
жасалмауда.
Ғылымды басқару жүйесін одан әрі жетілдіру қажет. Ғылымның ең ... бірі ... ... ... ... жеке меншік
секторын тарту ІЖӨ-нің 0,22% құраса (бюджеттің қаржыландыру үлесі ШЖӨ-нің
0,13% құрайды), ал ... АҚШ – 2,84%, ... — 4,0%, ... ... мәртебесі төмен болып қалуда, ал бұл талантты жастарды
ғылымға тартуға кері әсерін тигізуде.
Қазіргі кезде ... оқу ... ... ... қарағанда
білім беру қызметіне қарай ұйымдастырылған. Зерттеу қызметтеріне қатысу
бойынша университеттер үшін мыналар ... ... ... ... ... ... ашу, ... қызметтері нәтижелерін
коммерциализациялау, гранттар негізінде зерттеу жобаларын қаржыландыру.
Ғылым саласындағы басқару принципі орталықтандырылатын және ... ... ... мен бизнес арасындағы ынтымақтастық дамитын
болады, жаңа ... ... және ... қолдануын қамтамасыз
ететін тетік жасалды.
Міндетті түрде өмір бойы ... ... бөлу ... беру жүйесінің одан әрі ... және ... ... ... дейін жеткізуі бойынша жұмыс осы ... ... ... ... ... индикаторлары және іске
асыру нәтижелерінің көрсеткіштері
Басты мақсаты:
білім беру жүйесін түбегейлі жетілдіру үшін азаматтардың әл-ауқатын
және ... ... ... ... ... оның ... арттыру, адамзат капиталын дамыту.
Бағдарлама мақсаттары:
қаржыландыруды жетілдірубілім беру жүйесін жоғары ... ... ету, ... ... ... және педагогикалық
жұмыскерлердің еңбегін ынталандыру ... беру ... ... ... және ... ... ... арттыру үздік білім
беру ресурстары мен технологияларына ... ... ... мүмкіндігін қамтамасыз ету, білім сапасын жақсарту мен ... ... үшін оқу ... автоматтандыру.
1 жастан 6 жасқа дейінгі балаларды мектепке дейінгі ... ... ... ... ... ету, олардың мектепке даярлығы үшін әр түрлі
мектепке дейінгі тәрбие және оқыту ... ... ... ... ... интеллектуалдылықты, Қазақстан
Республикасының рухани және дене жағынан дамыған ... ... ... ... ... қамтамасыз ететін оның білім алу
қажеттілігін қанағаттандыру, еліміздің экономикалық әл-ауқаты үшін ... ... ... капиталды дамыту индустриалды-инновациялық даму
талаптарына сәйкес ТжКБ жүйесін жетілдіру тұлғалық қажеттілік пен ... даму ... ... ... ... жоғары білім сапасының деңгейін жетілдіру.
Мақсатты индикаторлар: орта білім ұйымдарында 100% жан ... ... ... орта ... ... деңгейі
экономикадағы орташа еңбек ақы деңгейіне дейін жеткізілетін болады.
Мұғалімдердің 70% ваучерлік қаржыландыру ... ... ... беру ұйымдарының 90% -да Қамқоршылық кеңестер құрылған орта
білім беру ұйымдарының 90% -да ... оқу ... ... ... ... ... балалардың 100% қамтылған 12
жылдық мектепке толық көшу 2020 жылы іске асырылады.
Тәуелсіз тестілеудің нәтижесі бойынша жоғары оқу ... ... ... түлектерінің шектік деңгейден өте алмау үлесі 22,2% -дан 10%
-ға дейін төмендейді.
Мектептерде ... ... ... ... ... іске ... PІSA, TІMSS, PІRLS, TІMSS, ... ІCІLS, TEDS-M
халықаралық салыстырмалы зерттеулерге қатысужұмыс берушілер ... ... ... ... бағалаудан өткен ТжКБ түлектерінің
үлесі 80% ... ... ... ... ... ... бағалаудан өткен жоғары оқу орындары түлектерінің үлесі 60%жоғары
оқу орындары түлектерін еңбекпен қамту ЖОО-ны бітіргеннен ... ... – 80% ... ... ... ... жету үшін ... міндеттерді орындау қажет:
жан басына шаққандағы қаржыландыру әдісін өңдеу және оны ... ... ... ... беру ... жетілдіру педагог мамандығының
беделін көтеруоқу процесін автоматтандыруды енгізу.
Мектепке дейінгі ұйымдардың санын ... 12 ... ... асырушағын жинақты мектеп мәселелерін шешу ... ... ... ... ... ... ... техникалық және
кәсіптік білім (ТжКБ) жүйесін ... ... ету ... ... даму ... ... және ... оқу орнынан кейінгі білімді
кадрларымен қамтамасыз ету жоғары білім жүйесінің еуропалық аймаққа кіруін
қамтамасыз ету ... және ... ... ... ... ... өнімдерін коммерциализациялау үшін жағдай жасау.
Міндеттерге жету келесі индикаторлармен ... ... ... бар ... ... ... үлесі – 10 %;
- оқыту кезінде ағылшын ... ... ... ... - ... жаңа технологияларды зерделеу үшін ... ... ... ... ТжКБ ұйымдарының инженер-педагогикалық кадрлар үлесі
–5 % жыл сайын;
- елімізде біліктілік арттыру және қайта ... ... ... ... ... - 5 % жыл ... ЖОО-ларда корпоративті басқару принциптерін енгізу - 65 %;
- оқытуда ... ... ... ... арттырудан өткен
педагогтардың үлесі, 2015 жылы олардың жалпы санының 90 %-ын құрайды;
- 1 компьютердегі оқушының саны – 1;
- ... ... ... ... ... ... шағын орталықтар үлесі
– 52,7 %;
- топтың жалпы толымдылығының орташа көрсеткіші – 24 адам; балабақшалар
жалпы санынан ... ... ... 13 %;
-ведомстволық және мемлекеттік балабақшалардың үлесі - %;
-мектептердің жалпы санынан жаратылыстану-математикалық бағыт ... ... ... – 16,5 ... ... санынан жаңа модификациялы кабинеттері ... ... ... және ... ... ... үлесі – 100 %;
-мектептердің жалпы санынан апатты жағдайдағы мектептердің үлесі-1%;оқушы
орнының тапшылығы – 30 ... және ... ... ... және ыңғайлы тасумен қамтылған
тасымалға мұқтаж ... ... ... ... ... ... -
100%;
- ресурстық орталықтар саны – 160;
-мүмкіндігі шектеулі балалардың жалпы санынан инклюзивті білім ... ... ... - 50 %;
- ... аз отбасы балаларының санынан тегін ыстық тамақпен қамтамасыз
етілгендерінің ... – 100 %;
- ... ... ... ... ... ... етілген
мамандықтардың үлесі - 90 %;
- ТжКБ оқу орындарында мемлекеттік тапсырыс есебінен ... ... ... базасында тәжірибеден өту үшін орындармен қамтамасыз
етілген білім алушылар үлесі – 90 %;
- білім ... ... ... ... берушілер қаражаты есебінен оқып
жатқан білім алушылардың үлесі – 1,8 %;
- техникалық және кәсіптік біліммен қамтылған 14-24 ... ... ... 28,7 %;
- ТжКБ оқу орындарының жалпы санынан қазіргі заманғы оқу құрылғыларымен
жабдықталған оқу орындарының ... - 90 %;
- ... ... ... асыратын ЖОО-лардың үлесі – 85 %;
- PhD докторларын даярлауды ... ... ... ... – 22 %;
- Қазақстан Республикасында кредиттік оқыту ... ... ... ... ... (ESTC) ... есептеу балдар
жүйесін енгізген ЖОО-лардың үлесі – 100 %;
- Шетелдік ЖОО-лармен екі дипломды білім беру ... іске ... ... – 70 %;
- ... бағдарламасы стипендиаттарының 90 %-ы магистратурада,
докторантурада оқуда, ғылыми ... ... ... зерттеулер нәтижесін өнеркәсіпке трансферттеу негізінде білім мен
ғылдымды кіріктендіру ... ... ... атқарып жатқан
инновациялық университеттерді құру - 20%;
- жатақханадағы орынға ... ... ... ... ... ... үлесі – 85 %;
- Республикалық ЖОО-аралық электрондық кітапханаға қол жетімділігі бар ЖОО-
лардың үлесі – 100 %;
- ... ... ... ... ... ... 70 %;
- ... агенттіктерде халықаралық мамандандырылған және институционалды
аккредиттеуден өткен ЖОО-лардың үлесі – 14 %;
жоғары білікті мамандар мен жас ... ... ... ... ... халықаралық стандарттар бойынша тәуелсіз ... ... ... ... үлесі – 65 %;
- техникалық ЖОО-лардың ... ... ... ... ... ... орталықтар құрған ЖОО-лардың үлесі - 50%;
- бағдарламаны іске асырудың ... ... ... мен нәтижелердің көрсеткіштеріне Білім және ғылым ... және ... ... ... және ... ... және жаңа
технология, туризм және спорт, мәдениет министрліктерімен, ҮИИД-ң салалық
министрліктерімен, ... ... ... ... ... ... одағымен бірлесе отырып жететін болады.
Бағдарламаның негізгі бағыттары, алға ... ... ... және ... ... беруді дамыту мына бағыттарда іске асырылатын болады:
-білім беруді қаржыландыру;
-білім беру менеджменті;
-педагог мәртебесі;
-“e-learnіng” электрондық оқыту;
-мектепке дейінгі тәрбие мен оқыту;
-орта білім;
-техникалық және ... ... және ... оқу ... ... ... беру жүйесін қаржыландыру.
Мақсаты: Қаржыландыруды жетілдіру
Мақсатты индикатор: білімді қаржыландыру 2015 жылы 2011 ... 1,3 ... ... ... ... жан ... шаққанда қаржыландыру әдістемесін әзірлеу және білім беру
ұйымдарына оны енгізу;
- оқытуға арналған ... жеке ... беру ... ... беру ... ... жаңа тетіктері білім беру
сапасын арттыруға бағытталған.
Жан басына шаққанда қаржыландыру ... ... және ... беру
ұйымдарына оны енгізу
Нәтижеге бағдарланған бюджеттеу орта ... ... ... ... ... ... ... бөлігі болады.
2011 жылы бюджеттік шығыстардың тиімділігін арттыруға мүмкіндік беретін жан
басына шаққанда нормативтік қаржыландыру ... ... ... ... ... үшін ... ... қолжетімділігін арттыруға
ықпал ететін болады.
Жан басына қаржыландыру бірінші кезеңде жоғары мектептер үшін ... 2013 жылы ... орта ... ... жан ... ... 4 жоғары мектептің (Астана, Алматы қалалары, Оңтүстік ... ... ... ... ... өткізіледі. Бұл үшін жан басына
қаржыландыру жүйесі бойынша мынадай ... ... ... ... ... ... Жоғары мектептер қызметінің
ережесі, Мемлекеттік тапсырысты қалыптастыру және бөлу ... және ... ... жан ... ... жоғары мектепте
алынған тәжірибенің негізінде енгізілетін болады.
2015 жылы мектепке ... ... мен ... жан ... ... нысаналы трансферттер арқылы мемлекеттік ... ... ... ... әртүрлі меншік нысандарындағы
провайдерлерден конкурстық негізде қызметтерді ... ... ... ... және ... білім беру жүйесінде ҮИИД-нің (үдемелі
индустриалды-инновациялық даму) 12 саласы бойынша бір ... ... ... ... бекітіледі:
2011 жылы – Ақмола облысында ... ... ... бойынша
пилоттық жоба іске асырылатын;
2012 жылдан бастап ТжКБ-ны жан ... ... ... ... ... ... 2015 жылға қарай жұмыс берушілер, жер қойнауын
пайдаланушылар ... ... және ... үшін ... ... ... қоры құрылатын болады.
Сонымен қатар, инвесторларға білім беру саласында ... ... ... ... мемлекеттік жеке кредит беру жүйесін дамыту. Жоғары
білімге қолжетімділікті қамтамасыз ету үшін мемлекеттік білім берудің ... ... құру ... ... беру қызметін қаржыландырудың
мемлекеттік ... ... ... ... беру ... беру ... ... деңгейлі банк арқылы “Қаржы
орталығы” АҚ-тың нысаналы салымдары есебінен жүзеге асырылады.
Гранттың баламасы немесе ... ... ... ... ... ... ... кепілдік ретінде халықтың жеке ... ... ... ... және мемлекетті қолдау үшін жоғары, техникалық
және ... ... ... ... ... МБЖЖ құрылады.
МБЖЖ “Қазақстанның тұрғын үй құрылысы жинақ банкі” АҚ ... ... ... ... ... ... оқытуға жинақтау қоры туралы шарт жасайды.
Белгіленген мерзім бойы тиянақталған көлемде ай ... ... ... Шарт ... соң ... ... ... төлемі үшін қажетті
сома оқу орнының шотына аударылады. Оқудың жетпеген ... ... ең ... пайыздық ставкада Қор төлейді.
Халықтың жинақтық білім беру салымдарына Қор қайта ... ... ... ... Осы ... ... ... кезеңінде
мемлекет жыл сайынғы мемлекеттік сыйақы аудару ... ... ... ... ... ... ... орталығы” АҚ нысаналы
салымдар есебінен білім беру ... беру ... ... ... ... арқылы білім беру кредиттерін ... ... ... ... орындауға байланысты серіктес банктердің
қатерлерін төмендетуге;
-жаңа серіктес банктерді тарту арқылы білім беру ... ... ... ... ... ... береді.
Педагог мәртебесі
Мақсаты: Жоғары білікті кадрлармен білім беру жүйесін қамтамасыз
ету, мемлекеттік ... ... және ... ... еңбегін
ынталандыру.
Мақсатты индикаторлар:
- Педагогтің орташа жалақысы экономикадағы орташа жалақыға жетеді;
- Педагогтердің 70%-ы ваучерлік қаржыландыру принципі ... ... ... ... қол ... үшін ... ... шешу қажет:
педагогтерді даярлау және олардың біліктілігін арттыру ... ... :
- ... ... ... арттырукәсіби шеберлік деңгейі бойынша;
- педагогке қойылатын талаптарды арттыру .
Білім сапасы бірінші кезекте сапалы ... ... олар бұл ... ... ... арқылы білім алушыларға
береді.
Педагогтерді даярлау және олардың біліктілігін арттыру сапасын қамтамасыз
ету2011 жылдан бастап:
“Болашақ” бағдарламасының ... ТжКБ және ... үшін ... ... даярлау қамтамасыз етілетін болады;
Көптілді білімі бар педагог кадрларды ... ... пән ... шет
тілі бойынша кредиттер көлемін кеңейту арқылы жүзеге асырылады. Бұл үшін
Үлгілік оқу бағдарламаларына үш ... ... ... ... даярлау
бөлігіне өзгерістер енгізіледі;
Педагогтерді, оның ішінде шағын ... ... ... әрі – ... ... ... ... кадрларды даярлайтын ЖОО-ларда (Абай
атындағы Қазақ ұлттық ... ... ... ... ... ... ... Павлодар және Семей мемлекеттік
педагогикалық институты) жоғары мектеп үшін мұғалімдерді ... ... (екі ... білім бойынша кадрлар даярлау, мысалы, математика-
физика-информатика) арналған мемлекеттік тапсырыс ... ... ... ... жетілдіріледі;
Жаңа білім беру бағдарламаларына сәйкес біліктілікті ... ... және ... беру ... ... ... ... қамтамасыз етіледі.
Педагог қызметкерлердің біліктілігін арттыру Білім беру ... және ... ... ... ... ... ... әрі – БЖ БАРИ), облыстық ... ... ... әрі – облБАИ), 5 өңірлік біліктілікті
арттыру ... ... ... ... ... ... ... институты) жүзеге асырылады. 2011 жылы 70,2 мың ... ... ... -72,6 мың ... 2020 жылға қарай - 73,7 мың ... ... ... ... ... ... 12 ... білім беру технологиясы және
бейіндік оқыту бойынша біліктіліктерін арттырудан өтеді.
Даярлауды және біліктілікті арттыруды ... ... ... ... ... ... ... ету мақсатында интерактивтік
жабдықтармен жарықталады.
Жылсайын мектепке ... және орта ... беру ... ... ... ... ... тапсырыс 10%-ға арттырылады.
Оның ішінде мына мамандар үшін:
- мектеп жасына дейінгі және ... ... ... ... ... (инклюзивті);даму мүмкіндігі шектеулі балалармен жұмыс;
- білім беру бағдарламаларын іске асыру (жылсайын 18000 адам).
Техникалық және кәсіптік білім беру жүйесінде мыналар:
-жылсайын 1000 ... ... ... арттыру, білім
беру ұйымдары мен кәсіпорындарының базасында өндірістік оқыту шеберлерінің
аралас кәсіптерді меңгеруі;
- шетелде 144 ... ... ... мен ... ... оқытушыларының
біліктілігін арттыру;
- жылсайын 500 арнайы пәндердің оқытушылары мен әлеуметтік әріптестіктер
есебінен кәсіпорындарда 250 өндіріс шеберлерін ... ... жыл ... оқу орындарының 350 басшы қызметкерлерін ... ... ... арттыру ұйымдастырылады.
Басым бағыттар бойынша алдыңғы қатарлы отандық және ... ... ... көпжақты бірігулері мақсатында ПОҚ-
тың шетелде жылсайын 100 адамға дейін біліктілігін арттыру ұйымдастырылады.
Біліктілікті арттыру жан ... ... және ... ... ... мерзімдерін педагогтердің таңдау еркіндігін
қамтамасыз ... ... ... ұйымдастырудың модульдік жинақтау
принциптеріне негізделген ваучерлік жүйе ... ... жылы ... ... ... қалаларында ваучерлік жүйенің
сынақтан өткізу жүзеге асырылатын болады, көшу – 2013 жылдан ... ... ... арттыру:
- Педагог кәсібінің беделін арттыру үшін бірқатар іс-шаралар жүзеге
асырылады.
- 2013 жылдан бастап ... ... және орта ... ... ... ... санаты үшін төленетін қосымша ақының мөлшері
арттырылатын болады.
- Педагог қызметкерлердің орташа жалақысы 2015 жылы ... ... ... ... ... ... ... Азаматтық қызметшілер лауазымдарының тізіліміне (G-10-нан G-8-ге дейін)
өзгерістер енгізу арқылы өндірістік оқыту ... ... ... Педагог магистрлер үшін шағын жинақты мектептердегі жұмысына, педагог
қызметкердің ... ... ... ақы ... ... қазіргі қосымша ақылар мен үстеме ақылардың мөлшерлері қайта
қаралады. Жыл сайынғы еңбек демалысына берілетін сауықтыру жәрдемақысы ... ... екі ... ... ... мемлекеттік бюджеттен және жұмыс берушілер ... қоса ... ... ... ... ... тетігі
жетілдіріледі;
- жылдар бойы сіңірген ... үшін ... шығу ... шеберлік деңгейі бойынша педагогке қойылатын ... ... беру ... ... ету үшін білікті кадрлар болу ... үшін ... ... талаптарды күшейту жөнінде шаралар
қарастырылуда.
2016 жылдан бастап жұмысқа алғаш рет ... ... ... ... ... жатқан педагогтер біліктілігінің деңгейін
растау рәсімі енгізілетін болады. Білім беру ұйымдарына жұмысқа ... ... ол ... аталған санаттары үшін тестілеуден
өтуді көздейді.
Жоғары орта мектеп үшін мұғалімдерді ... ... ... ... ... дәрежесінің барлығы көтермеленетін болады.
Өздігінен білім алу және ... ... ... ... ... ... ... даярлау сапасын бақылау және ынталандыру үшін
барлық өңірлерде ... ... ... ... ... ... білімін тестілеу рәсімінен,
қызметі туралы есептен білім беру беру ... мен ... ... тұратын кешенді бағалау ... ... ... ... математика мұғалімі TEDS-M халықаралық
салыстырмалы зерттеуге (Teacher Educatіon and ... Study ... – орта ... ... және орта ... ... ... білім сапасын бағалауға қатысатын болады.
Білім беру менеджменті.
Мақсаты: білім беру саясатының барлық субъектілерінің рөлін күшейту ... ... ... ... ... беру ұйымдарының 90%-ында қамқоршылық
кеңестері құрылды.
Бұл мақсатқа жету үшін ... ... шешу ... ... ... басқару жүйесін жетілдіру;
- білім беруді дамытудың мониторинг жүйесін жетілдіру.
Білім ... ... ... ... ... ... білім беру менеджменті жүйесінің ұтқырлығы мен серпінділігін
талап етеді.
Білім берудің басқару жүйесі қалың қоғамдастығын — ... ... ... ... ... және жүзеге асыруға тарту жолымен
қарастырылатын ... ... ... ... ... ... ... білім
беруді қолдауға, дамытуға және реформалауға белсене қатысатын қамқоршылық
кеңес ... ... ... Білім беру ... ... ... ... ата-аналардың, жұмыс берушілердің,
мемлекеттік органдардың, ҮҰ-ның қатысуы есебінен қамқоршылық ... ... ... ... негізгі функциясы демеушілік қаражатты ... да ... ... пайдалануға, мұғалімдермен және студенттермен
кері байланысты қолдауға, кадрлық ... ... ... ... ... ... ... жылы орта білім беру ұйымдарының 90%-ында ... ... ... және ... ... беру ... басқарудың ашықтығын
қамтамасыз ету үшін 543 қамқоршылық ... 12 ... ... және ... ... кадрларды даярлау бойынша 16 өңірлік кеңестер
құрылатын болады.
Шаруашылық жүргізу құқығындағы мемлекеттік кәсіпорын ... ... беру мен ... ... ЖОО-да, мемлекеттік кәсіпорындар
мәселелері бойынша Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне
өзгерістер мен ... ... ... ... басқару
принциптері енгізілетін болады. Оң нәтиже болған жағдайда, корпоративті
басқару принциптеріне 2020 жылы ... 40% ... ... жылдан бастап мемлекеттік мекемелерді және мемлекеттік
қазыналық коммуналды кәсіпорындарды, оның ... ... ... емес ұйымдар (АҚ, ЖШС, ТУ) түріне ауыстыру қамтамасыз етілетін
болады.
2013 жылы мемлекеттік ЖОО ректорларын, ... ... ... ... бөлімінде тағайындаудың тетіктері қайта ... жылы ... беру ... ... және ... жаңа дағдылары мен біліктілікті арттыруды талап ететін нәтижеге
бағдарланған жоспарлау жүйесі енгізілетін болады.
Мектепке дейінгі тәрбие мен оқытудың білім беру ... ... ... ... ... орта ... ... басшылық
қызметкерлерінің біліктілігін арттыруға мемлекеттік тапсырысты жыл сайын
10%-ға көбейту болжанып отыр.
Ұйымдардың басшылығына қосымша білімі бар ... ... ... ... ... ... ... болады.
Білім беруді дамытудың мониторинг жүйесін жетілдіру.
Білім беруде сапа менеджменті жүйесінің принциптерінің бірі болып
мониторинг нәтижелерін ... ала ... ... беру ... ... принципі болып табылады.
Ұлттық және өңірлік деңгейдегі білім беру нәтижелері мен әлеуметтік
әсерлердің жүйелік мониторингін ... ... ... ... ... ... басқарудың ақпараттық базасы және дамыту
жолдарын болжамдау түрінде енгізу ... үшін ... ... ... ... ... беру сапасын бағалау жүйесін енгізу
жалғастырылатын;
- алғашқы деректер негізінде білім беру ... ... ... ... беру ... ... ... беру ұйымдарында түрлі
қызмет көрсетулерден бас тартатын коммерциялық емес ... ... ... ... ... ... толық ену үшін облыстарда Сапаны
бағалау қызметі құрылатын болады. Олар мониторингтік зерттеулерді: ... ... ... беру ... ... үшін ... бақылауға, өңдеу
мен талдауға, сонымен қатар, білім беру жүйесі туралы ақпаратты сақтауға,
жаңартуға, ... және ... ... беру ... ... ... жүргізуге және салалық басқару тетіктерін жетілдіру ... ... ... болады.
Мониторинг нәтижелері бойынша басқарушылық шешімдерді қабылдау үшін
білім беру жүйесінің жай-күйі және оны дамыту туралы жыл ... ... ... ... ... ... педагогтық және кәсіби
қоғамдастықпен, жекелеген мәселелер бойынша талдамалық ... ... ... ... және ... ... жетуге болады.
2015 жылы қолданыстағы статистикалық деректердің электронды базасы
білім беру ... ... ... ... болады.
Деректер базасы алғашқы деректер негізінде (мектеп, колледж, ЖОО, ... ... ... ... және т.б.) ... болады және
Министрлікте шоғырландырылады. Сонымен қатар 2020 жылы ... ... ... ... ... болады, ашықтылық қамтамасыз
етілген.“e-learnіng” электронды оқыту.
Мақсаты: Білім беру сапасын және басқару тиімділігін арттыру үшін
оқу процесін автоматтандыру, ... мен ... ең ... білім беру
ресурстарына және технологияларына тең қол жеткізуін қамтамасыз ету
Мақсатты индикатор: Орта білім беру ... ... ... ... қолданылады алға қойылған ... жету үшін ... шешу ... ... ... құру; педагогтар
құзыретіне АКТ-ны қалыптастыру; қажетті инфрақұрылымды құру;
оқу процесін автоматтандыруды енгізу.
Алға қойылған ... жету ... ... ... ... жетілдіруге, сыртқы ортамен ақпараттық біріктіруге әкеп
соқтырады.
Қажетті нормативтік ... ... ... ... ... бір ... құжаттарға өзгертулер мен толықтырулар енгізуді талап етеді.
2012 жылы ... ... ... ... жұмыс жасау үшін ... ... ... техникалық және кәсіптік білім берудің, мемлекеттік білім
берудің жалпы білім беру стандартына (бұдан әрі — ... ... ... ... пайдалану бөлігінде орта білім берудің МБЖБС-ға;
- мемлекеттік ... беру ... ... ... ... ... ... үйлестіруші және жүйелік әкімші)енгізілетін
болады;
- бұдан басқа электронды оқыту жүйесінде, жүйені пайдаланушылардың жеке
және ... ... ... техникалық регламентте (электронды
оқыту жүйесін алып жүру және қолдану) ... ... ... ... ... құру үшін ... ... және бекітілетін
болады.
Педагогтар құзыретіне АКТ-ны қалыптастыру.Аталған міндеттерді жүзеге
асыру үшін электронды оқыту ... ... ... ... ... ұйымдастыруды қамтамасыз ету қажет.
Электронды оқыту жүйесін техникалық қолдау ... ... ... АҚ және ... ... мен ... ... жанындағы білім берудегі жаңа технологиялардың өңірлік
орталығы) ... ... ... ... ... ... ... БЖБАРИ - электронды ресурстар мен контенттер.
2011-2015 жылдарда әрбір педагог білім беруде АКТ-ны ... ... ... ... ... ... өтеді деп
болжануда.
Қажетті инфрақұрылымды құру. Техникалық инфрақұрылымдарды дамыту білім ... ... ... 4-10 Мбит/сек. өткізу мүмкіндігімен ... 2011 жылы ... ... ... беру ұйымдарының 44-і, 2012
жылы — 1556, 2013 жылы — 1871, 2014 жылы — 1800, 2015 жылы — ... ... ... ... ... қосылу, электронды білім беру
жүйесі үшін жабдықтармен қамтамасыз ету және жеткізушілердің ... ... ... мемлекеттік сатып алуларда ... ... ... ... ... болады.
Білім беру ұйымдарының 90%-ының қажетті оқу ресурстарымен веб-сайты болады.
Ақпараттық-ресурстық қамтамасыз ету, мектептерді әдістемелік қолдау
және жедел қызмет ... ... БАИ және ПРО ... ... және ... орта мектептерде оқытылатын әрбір пән бойынша
бір пәнге цифрлы білім беру ... (ЦБР) 30 ... ... ... беру контентпен (қандай да бір ақпараттық ... ... және ... ... ... бейне, дыбыс және
т.б.(мысалы: интернет-сайт контенті)) ашық қолжетімділікте орта, техникалық
және кәсіптік білім беру ұйымдары (барлығы 25800 ... ... ... ... беру ресурстарын дамытуға алу.
Білім беру ұйымдарынаң цифрлы білім беру ресурстарына, оқушылардың
on-Lіne-ға қол жеткізуі қамтамасыз етілетін болады. Оған оқу ... ... ... ... автоматтандыруды енгізу.Оқу процесіне автоматтандыруды
енгізу үшін әрбір білім беру ұйымы ... ... ... ... жаңа түрлері, КЖҚ-ға қол жеткізу және т.б.
2011 жылы әкімші, ... ... ... медициналық
қызметкер, кітапханашы үшін функционалдар әзірленетін болады.
Оқушы автоматтандырылған жүйеде жеке портфолиосын, күнтізбесін,
күнделігін алып ... ... ... ... ... ... ... журналын, хабарландыру сервистерін (алда болатын
жоспарлы және жоспардан тыс жиналыстар мен ... ... ... e-maіl ... sms хабарламалар, есептілік және т.б. жіберу)
толтыратын болады. Оқытушылық жүктемені, ... ... ... мен ... ... келуін, педагог қызметін, есептілікті
және т.б. оқу ісі жөніндегі меңгеруші ... ... ... әкімші
локальды есептеу желісін, ғаламдық есептеу желісін, телефон ... ... ... ... қоса ... көп қолданылатын компьютерлік жүйенің
жұмыс істеп тұруына жауапты болады.
Оқу процесін автоматтандыру кезең-кезеңмен енгізіледі:
1-кезең – ... ...... ... 8157 ... беру ұйымын, оның ішінде 6282 ауылдық ұйымды қамтиды:
- бірінші ... – 3471 ұйым ... ... ... Атырау, Шығыс
Қазақстан, Қарағанды, Оңтүстік Қазақстан облыстары);
- екінші кезеңде – қалған облыстар мен Алматы қаласының 4686 ... ... ... мен ... ... 1 ... 6 жасқа дейінгі
жастағы балаларды сапалы мектепке дейінгі тәрбиелеумен және ... ... ... ... ... үшін ... ... дейінгі тәрбиелеу
мен оқытудың әртүрлі бағдарламаларына тең қол жеткізуін қамтамасыз ету.
Мақсатты индикатор: 100% бала ұйымдастырылған ... ... ... ... мақсатты іске асыру үшін мынадай міндеттерді шешу қажет:
- мектепке ... ... ... арттыру, мектепке дейінгі ұйымдардың
баламалы желісін ... ... ... ... ... оқу ... ... және оқу-әдістемелік кешендер әзірлеу;
балалардың мектепке дейінгі ұйымдарын жоғары білікті кадрлармен қамтамасыз
ету;
- ата-аналар үшін ... ... ... ... ... ... дамытуды қамтамасыз ету.
Мектепке дейінгі ұйымдардың желісін арттыру, ... ... ... ... дамыту (жекеменшік, отбасылық, ведомстволық,
мемлекеттік)
2015 жылға ... ... ... ... ... ... және оқытумен қамтудың 70 %-ын қамтамасыз ... және ... ... ... дамытылады.
Мектепке дейінгі ұйымдар желісі 6104-тен 7957 бірлікке дейін
көбейеді. Оның ішінде 2011 ж. – 1132, 2012 ж. – 447, 2013 ж. – 282, 2014 ... 217, 2015 ж. – 176 ... ... ... ... оның ... 2011 ж. – ... ж. – 40, 2013 ж. – 44, 2014 ж. – 29, 2015 ж. – ... ... ... қызметінің жекеменшік өнім берушілерін көтермелеу
мақсатында ... ... ... ... дейінгі ұйымдарда
мемлекеттік білім беру тапсырысын орналастыру көзделген.
Мемлекеттік мектепке ... ... ... ... ... бекітілген мектепке дейінгі ұйымдар қызметінің нормалары мен
ережелері сақталған жағдайда ... ... беру ... ... үшін ... ... тәрбие мен оқыту жөніндегі қызмет
көрсетулердің өнім берушілерінің ... ... ... ... ... ... ... негізде
комиссия қалыптастырады.
Мемлекеттік білім беру ... жан ... ... ... қаржыландырылады.
Бір балаға шағып есептеудегі ... ... беру ... мен мемлекеттік білім беру тапсырысы ... ... ... ... үшін ... ... ... мөлшері жыл сайын облыс
әкімінің шешімімен белгіленеді.
Өңірлердің ... ... ... ... ... ... жұмыс істеуі қамтамасыз етіледі. ... ...... ... ... орналасқан, тұрғын үйлерде
5-6 балаға арналған отбасылық ... ... ... ... ... ... қатысады. Солтүстік өңірлерде – оқушы орындарының
есебінен жалпы білім беретін мектептердің базасында жұмыс ... ... ... ... жай ... төменгі қабаттарында
орналасқан шағын жинақталған балабақшалар мен ... ... ...... ... ... балабақшаларға ірі
компаниялардың, ұйымдардың, кәсіпорындардың жанындағы балабақшалар ... ... ... ... дейінгі ұйымдарында орындар саны 373 мыңнан
662 мыңға ... ... ... 289 мың ... орны ... ... ... жас нормаларына сәйкес 27
баладан (жалпы ел бойынша) 15-25 балаға дейін азайтылады (сәбилер тобы ... ... топ – 20, ... топ – ... ... ... және оқу-әдістемелік кешендерді әзірлеу
2015 жылға қарай МЖБС-тың ... ... беру ... ... 5 ... жаңарту көзделіп отыр: ... ... ... ... ... әрқайсысы үшін оқу-әдістемелік кешендер
әзірленетін болады (жыл сайын 5 бірліктен, барлығы 25).
Балалардың мектепке дейінгі ... ... ... кадрлармен қамтамасыз
ету.
2015 жылға дейін жоғары оқу орындарында, ... және ... беру ... ... ... ... 18 мың ... қызметкері
даярланатын болады.
Мектепке дейінгі ұйымдардың 6595 ... ... ... ... арналған консультативтік пункттер ашу.
Барлық өңірлерде ҚР БҒМ-ның 2009 ... 28 ...... ... ... пункттер қызметінің үлгі ережесіне
сәйкес үй жағдайларында баланы тәрбиелеуде әдістемелік және ... ... ... ... ... 160 ... пункт
құрылады: 2011 ж. – 16, 2012 ж. – 32, 2013 ж. – 32, 2014 ж. – 32, 2015 ж. ... ... ... ... ... қамтамасыз ету.
Барлық өңірлерде ерте жастағы балаларға түзеу-педагогикалық қолдау
көрсету үшін түзеу және инклюзивті ... беру ... ... ... дейін желі 380-нен 540 бірлікке дейін өседі.
2020 ... ... ... ... ... және ... балалардың саны барлық мектепке дейінгі жастағы балалардың 70 %-
нан 100 %-ға дейін ... Оның ... 2016 ж. 79,5 %, 2017 ж. – 85 %, ... – 90 %, 2019 ж. – 95 %, 2020 ж. – 100 %.
Бұл міндет мектепке дейінгі ұйымдардың ... ... ... үлесін арттыру есебінен 5,7 % – 2011 ж, 6,1 %-ға дейін –
2015 ж. және 6,5 % – 2020 ... 249 246 ... ... балалардың 39218-і немесе 15,7
% – мектеп жасына дейінгі балалар. 37 арнаулы балабақшада және 240 арнаулы
топтарда ... ... ... және ... 10 ... жуық ... ол 24,5 %-ды ғана ... Арнаулы түзету мектепке дейінгі
ұйымдардың желісін сақтау және оларды ... ... ... ... ... ... және Солтүстік Қазақстан облыстарында арнаулы
балабақшалар ашылады. Арнаулы түзету мектепке ... ... ... санынан 2015 жылы – 2 %-ды, 2020 жылы – 2,5 %-ды ... ... ... жалпы санынан кедергісіз жағдай туғыза отырып
20 %-дан 2011 ж. 30%-ға дейін 2020 ж. ... ... оқу ... жаңартылатын болады, 30 оқу-әдістемелік
кешен әзірленеді, оның ішінде 2016 ж. – 8, 2017 ж.– 8, 2018 ж. – 8, ... – 8 , 2020 ж.– 8 ... ... ... ... әдістемелік және практикалық
көмек көрсету жөнінде ... ... 340 ... ... 2016 ж. – 48, 2017 ж. – 58, 2018 ж. – 58, 2019 ж. – 58, 2020 ж. ... бірлік.
Орта білім беру.
Мақсаты: 12 жылдық мектепте интеллектуалды, физикалық және рухани тұрғыдан
дамыған ... ... ... қалыптастыру, оның тез
өзгеріп тұратын әлемде табысты ... ... ... ... ... экономикалық әл-ауқаты үшін бәсекеге қабілетті адами ... ... 2015 жылы 1, 5, ... 12 ... ... бағдарламасы бойынша
оқиды.
- 2020 жылы 12 жылдық мектепке өту жүзеге асырылады.
Оқудағы жетістіктері ... ең ... және ... ... ... 40,6 %-дан 10,6 %-ға дейін төмендейді. Балалардың 99,9 %-ы ... ... орта ... алады.
Мектептердің 100%-ында “Өзін-өзі тану” тұлғаны рухани-
адамгершілік ... ... ... іске ... ... ... ... мектептер саны, 67-ден 1000-ға дейін
артады.
Жалпы білім беретін оқу ... ... PІSA ... ... ... 40 орын (65-70 ... ... TІMSS кемінде 15 орын
(65-70 елдің арасында), PІRLS, TІMSS ADVANCED, ІCІLS ... ... ... ... қарай республикада инклюзивті білім беру жүйесі
әзірленеді және енгізіледі. Инклюзивті ... беру үшін ... ... ... ... санынан 10%-дан 70%-ға дейін артады.
2015 жылға қарай алға қойылған ... қол ... үшін ... шешу ... орта ... мазмұнын жаңарту;
мектептердің инфрақұрылымын дамыту және материалдық-техникалық жарақтау;
- шағын жинақталған мектептерде білім беру сапасын арттыру;
- ... ... беру ... ... және олардың мазмұнын жетілдіру;
- инклюзивті білім беруді жетілдіру;
- мектепте тамақтанудың тиімді менеджментін ұйымдастыру.
Орта білім мазмұнын жаңарту.
2012 жылы ... ... орта және ... орта ... МЖБС ... оқу бағдарламасы әзірленеді.
Жалпы орта білімінің МЖБС жоғары ... ... ... ... ал ... білімнің жалпы білім беретін пәндері (ЖБП)
циклінің ... ... ... ... ... ... ... болады.
2013 жылы 12 жылдық оқытудың бағдарламасы бойынша 1, 5, ... ... 90 ... ... – 8 қаз., 9 ... ...... 14 орыс; 11-сыныпқа – 23 қаз., 23 орыс) және 232 оқу-әдістемелік ... – 27 қаз., 28 ... ... – 37 қаз., 38 ... ... – 51 қаз., 51 орыс) әзірленеді.
2014 жылға қарай “Бейіндік мектеп” бейіндік ... ... және ... өткізіледі. 2015 жылдан бастап “Бейіндік ... ... ... бар жалпы білім беретін ... ... ... ... мектептерде,
интеллектуалдық мектептерде, дарынды балаларға арналған мамандандырылған
мектептерде іске асырылады.
2015 жылы ... ... ... ұйымдардың барлық оқушылары
жергілікті бюджет есебінен ... ... және ... ... ... ... етіледі.
Өңірлік 16 жоғары оқу орнының базасында “Бейіндік мектеп” бейіндік
оқыту бағдарламасын іске асыратын оқу орындары құрылады.
2015 жылы 12 ... ... беру ... ... ... ... ... бойынша
көшу басталады:
Жылдар 12 жылдық 11 жылдық білім беру ... беру ... ... 1,5,11 ... 1,2,5,6,11,12 3,4,7,8,9
2017-2018 1,2,3,5,6,7,11,12 4,8,9
2018-2019 1,2,3,4,5,6,7,8,11,12 9
2019-2020 ... ... ... ... 12 ... мектептің 11 сыныбына
секіріп өту 2015-2016 жылдардан бастап 2019-2020 жылдар арасында жүзеге
асырылады.
Орта білім беру ... ... ... ... бағалау
жүйесінің 5 балдық және 10 балдық екі бағалау жүйесі қолданылады.
Жаңа бағалаудың 10 балдық жүйесі білім беру нәтижелерін неғұрлым ... ... ... оның ... ... оқу ... әртүрлі
тәсілдерін меңгеруін ... ... ... Ол ... ... ... ... ал оқу қызметінің сапасын айқындауға
бағытталған. Ол интегральды сипатта болады, алынған білімді бағалау сияқты
сондай-ақ ... ... ... де және ... ... да ... ... Оқушының оқу жетістіктерін бағалауға
бағытталған, яғни оның өсуін, жаңа ... ... ... отырады.
Оқушылардың оқу жетістіктерін сырттай бағалау жүйесі дамитын болады.
Ұлттық тестілеу бастауыш, ... және ... ... ... ... ... ол оқушылардың оқудағы жетістіктеріне мониторинг
жүргізу мақсатында таңдаулы түрде өткізіледі.
Негізгі мектепте (9 (10) сыныптан кейін) – ... ... ... ... (бейіндік мектеп немесе колледж, қол жеткізілген
нәтижелер деңгейіне қарай).
2015 жылы, 2011 ... ... ... ... ... ... анықтауға бағдарланған тест тапсырмаларының базасы
қалыптастырылады.
Сыртқы емтихандар ... ... ... жаңа ... ... ... жүргізіледі.
Республиканың жоғары оқу орындарына түсу емтихандары оқыту бейіні мен
кейінгі ... ... ... анықтауды ескеріп тестілеу нысанында
өткізіледі.
Қазақ ... ... ... – Қазтест жүйесі ... ... ... ... ... ... ... мектептері” мектептерінің саны 6-дан 20-ға
дейін ұлғаяды.
Қазақстан оқушыларының ... ... ... ... ... ... PІSA (15-16 ... ... ... және оқу және ... білімі сауаттылығын бағалау),
TІMSS (4 және 8 сынып оқушыларының математикалық және жаратылыстану ... ... ... PІRLS (оқу деңгейін және сапасын салыстыру,
дүниежүзі елдерінің бастауыш мектеп оқушыларының ... ... ... ... ... ... және жаратылыстану-ғылыми
пәндерін тереңдетіп оқитын сыныптардағы олардың сауаттылығын ... ... ... оқу ... ... PІSA халықаралық салыстырмалы
зерттеулердегі жоғары нәтижелерге кемінде 40 орын (65-70 ел ... ... 15 орын (65-70 ел ... қол ... ... және ... дамыту
12 жылдық білім беру моделінің талаптарына сәйкес ... және ... ... ... ... оқытуға көшу жөніндегі ... ... ... ... 2 046-дан 14 512-ге дейін көбейту, барлық мектепті жас
ерекшелікке сәйкес жиһаздармен ... ... ... залдарын қазіргі заманғы жабдықтармен
жарақтандыру мәселесі шешіледі. ... ... ... ... ... ... ... биология кабинеттерімен жарақтандыру жалғасады,
олардың үлесі 35,6%-дан 60%-ға ... ... жылы ... ... үлгілік жобасы және ... ... ... ... ... ... мәжіліс
және спорт залдары, медиа орталықтар мен кітапханалар, оның ... ... ... бар 30-40 ... ... пайдалануға берілді.
Сонымен қатар, мектептердің үш ауысымдығы мен апаттылығын ... 91 ... ... ... 2011 жылы – ... ... ... КВШИ; 2012 жылы – 18 мектеп: Ақмола, ... ... ШҚО, ... ... ... ОҚО, Астана қаласында; 2013 жылы – 12 мектеп:
Ақтөбе, ... ... ... Қызылорда, Маңғыстау, ОҚО, Астана
қаласында; 2014 жылы – 7 мектеп: Алматы, Атырау, ОҚО, ... және ... 2015 жылы – 14 ... Алматы, Атырау, Жамбыл, Қызылорда, ОҚО;
2017 жылы – 5 мектеп: Ақмола, Алматы, Қызылорда, ОҚО; 2018 жылы – 7 ... ОҚО, ... ... 2019 жылы – 4 ... ... ОҚО;
2020 жылы – 6 мектеп ОҚО-да.
Шағын жинақты мектептердегі білімнің сапасын арттыру
2011 жылы Ы. ... ... ... ... беру академиясының базасында
ШЖМ-ны дамытудың республикалық орталығы, БАИ ... 14 ... ... ... ШЖМ ... ... ережесі әзірленетін болады.
ШЖМ-дағы білім сапасын арттыру проблемасын шешуге мынадай іс-шаралар
ықпал ететін болады:
- тасымалдауды ұйымдастыру.
Республиканың мектебі жоқ 1 522 елді ... 36 960 ... ... ... (61,9%) мектепке тасымалдаумен қамтамасыз етілген, 3 559-ы
(9,6%) мектеп жанындағы интернаттарға ... ... ... ... ... ... ... және үйге сапалы және қауіпсіз жеткізуді қамтамасыз ету,
оның ішінде рейс алдында мектеп ... ... ... ... ... ... тексеруді қамтамасыз ету проблемасы бар.
2011 жылы “Мектептері жоқ елді мекендерде тұратын ... ... ... ... және кері ... және ... ... ету” стандарты әзірленіп қабылданады;
- бірнеше жақын жерлерде орналасқан ШЖМ-ны ... ... ... ... 160 ... мектебін” құру.
Тірек мектептері – ауылдық ... ... ... ... ауылшаруашылық бейіні бойынша тереңдетіп теориялық
және практикалық даярлайтын мектеп-агро-биозертханалары; құрамында түрлі
жастағы білім алушылары бар ... оқу ... ... ... ... ... ... сыныптық-сабақтық түрге жатпайтын
мектептері бар ... ... ... ... өңірлік бағдарламаларының шеңберінде 160 “тірек
мектептері” құрылады, олардан 2011 жылы – 45, 2012 жылы – 52, 2013 жылы ... Оның ... 2014 ... ... ... облысында 18, Қостанай – 17, Шығыс
Қазақстан – 15, ... ... – 14, ... – 14, ... ... ... ... – 12, Ақтөбе – 12, Қарағанды – 12, Жамбыл – 10, ... – 10, ... – 6, ... – 4, ... – 3 “тірек мектебі”
жұмыс істейтін ... ... ... жылдан бастап 10 және одан да көп оқушысы бар барлық ШЖМ ... ... және кең ... ... ... ... ... электронды оқыту шеңберінде ұйымдастырылатын болады.
2020 жылға қарай шағын жинақты мектептер ... ... ... ... ғана болады. 5-12 сынып оқушылары үшін интернаттарда,
ресурстық орталықтарда ... ... ... немесе оқытудың
интерактивті құралдарымен қамтамасыз етілген ... ... ... ... ... ... және мазмұнын жетілдіру
2015 жылға қарай қосымша білім беру желісі 620-дан 625-ке кеңейетін болады.
Республиканың оңтүстігінде, ... ... ... қала ... ... ... ... құру есебінен
“Балдәурен” республикалық оқу-сауықтыру орталығының филиалдарын ашу
жоспарлануда. ... ... ... сарайын салу қарастырылуда.
Бұл балаларды қосымша ... ... ... 23%-ға ... ... ... ... құзыреттілікте, үздіксіз білім беру мен тәрбиелеуде,
кәсіби тұрғыда өзін-өзі ... ... ... ... ... негізгі бағыттар бойынша балаларға қосымша білім
беру ... ... ... ... ... ... ... туристік-өлкетану; әскери-патриоттық;
әлеуметтік-педагогикалық; білім беру-сауықтыру және т.б.
Қосымша білім беретін ... және ... ... ... даярлау бағдарламасы жетілдірілетін болады. Бұл ... және ... орта ... ... ... ... мен
мамандықтары жіктеуішінің, жоғары білім бойынша МЖБС-ның тәрбие жұмысының
теориясы мен әдістемесі бойынша білім берудің ... ... ... ... ... ... мен ... енгізіледі.
Құқық бұзушылықтар мен бейәлеуметтік құбылыстардың алдын алу
бойынша әрбір білім алушыны жеке ... ... ... ... білім берудің конкурстары мен олимпиадаларының
жүйесі арқылы оқушылардың қоғамдық және ... ... ... ... қоғамдық бірлестіктері дамытылады.
Инклюзивті білім беруді жетілдіру.
2015 жылға қарай аталған міндетті шешу үшін қажетті ... ... ... ... ... беру ... ... және арнайы білім ... ... ... ... ... ... ... оқытудың модульдік бағдарламалары
әзірленді;
- жалпы білім беретін ортада ... ... ... ... ... ... дамуында әртүрлі бұзушылықтары бар
балалар үшін ... ... ... мүгедек балаларға қашықтықтан білім беруді ұйымдастырудың ... ... ... 830 ... ... ... санитарлық бөлмелерде арнайы аспаптар, арнайы парталар, үстелдер
және т.б. арнайы компенсаторлық құралдар орнату арқылы “кедергісіз ... ... ... шектеулі балалардың оқуға және тәрбиеленуге
тең қол жеткізулері үшін жағдайлар жасалады ... ... ... ... сүйемелдедің,
арнайы жеке техникалық және ... ... ... ... ... және ... тамақтанудың тиімді
менеджментін ұйымдастыру.
2015 ... ... ... ... балалар, оның ішінде ауылдық
жерлердегі балалар ... ... 100% ... ... ... 60% бала арнайы медициналық топтарда дене шынықтырумен
айналысулары үшін ... ... ... ... ... ... ... үлесі 70%-
дан 50%-ға, асқазан-ішек қуысы ауыратын оқушылар ... ... ... ... ... ... 1%-ға төмендейді.
2011 жылдан бастап облыстардың, Астана және Алматы ... беру ... ... ... тамақтануды ұйымдастырудың
мониторингі бойынша ведомствоаралық сараптамалық топтар құрылады.
2012 жылы Астана қаласында ... ... ... ... ... ... ... түскі тамақтың 30 мың
порциясына арналған мектептік тамақтану ... ... ... 2012
жылдан бастап мектеп ... 34 896 ... ... ... жылы ... оқушыларын сапалы ... ... ету ... ... ... әкімдердің рейтингтік
қызметінің бағасына ... ... ... мектептік тамақтану мен мектептік тамақ ... ... ... және ... ... 2015 ... аз ... етілген отбасылардан шыққан, мектепалды және бастауыш
сыныптардың оқушылары 100% тегін ыстық тамақпен ... ... жылы ... ... ... ... алу бойынша
деректердің бірыңғай электронды базасын әзірлеу мен ... ... ... ... ... ... 12 ... білім беру моделі енгізіледі. Республиканың
жоғары оқу орындарына түсу ... ... ... ... ... қолдану арқылы тестілеу нысанында жүргізіледі;
- 2017 жылға қарай 11-12 ... ... ... ... ... оқу орындарында бітіру және түсу емтихандарының жүйесі әзірленеді
(ерекшелік белгілері бар оқытудың бейінін ескере отырып орта ... ... ... ... ... L - ... S - жаратылыстану,
ES - экономикалық, STT - жаратылыстану ғылымдары мен қызмет көрсетудің
техникалық ... STL – ... ... мен ... SMC – ... STІ – жаратылыстану ғылымдары
және өнеркәсіп технологиясы);
- орта ... ... ... ... және мектептерді
техникалық жарақтандыру қамтамасыз етіледі – 30-40 бейінді мектеп, оның
ішінде облыс ... ... бар ... мектептер, жаңа
үлгідегі физика, химия, ... ... ... және
мультимедиалық кабинеттермен жарақтандырылған мектептердің үлесі 60%-дан
79%-ға ... ШЖМ ... ... желіге қосылады. Педагогикалық жоғары оқу
орындарында ШЖМ үшін ... ... ... ... ... ... қарай оқушыларды тасымалдауға мұқтаж барлық мектептер ... және ... ... (846) қамтамасыз етіледі;
- қосымша білім беру білім алушылар үшін ... ие ... және тұл ... ... ... ықпал етеді. Қосымша білім берумен білім
алушылар мен тәрбиеленушілердің 30-50%-ы қамтылатын болады;
- инклюзивті ... беру ... ... ... ... білім беру үшін жағдай жасалған мектептердің үлесі жалпы
санынан 70%-ға ... ... ... ... балалар үшін “кедергісіз қол жеткізу” жағдайын
жасаған мектептердің үлесі – 20%;
- даму ... ... ... ... ... ... білім
берумен қамтамасыз етілген балалардың үлесі – 50%.
Медициналық қызмет көрсету мен мектептегі ... ... ... ... 2020 жылға қарай оқушылар жалпы білім
беретін мектепте сапалы медициналық қызмет алатын болады. Осы ... ... ... ... білім беретін мектептерде 1680 медициналық кабинет
ашылады. Ауылдық ... ... ... ... ... ... 4340
медициналық кабинеті қажетті медициналық жабдықтармен және ... ... ... ... ... ... ... әріптестік негізінде
облыс орталықтарында мектептік тамақтанудың 16 энергия сақтаушы ... ... 50% ... ... тамақ блоктарының
материалдық-техникалық базасы жаңғыртылады. Сапалы және қауіпсіз мектептік
тамақтануды ұйымдастыру мониторингінің жүйесі енгізіледі.
Техникалық және ... ... ... ... даму ... ... ТжКБ
жүйесін жаңғырту.
Мақсатты индикатор: кәсіби даярлық ... және ... ... дейін
біліктілік беруді бағалауға қатысушы бітірушілердің үлесін арттыру.
Бұл мақсатқа қол жеткізу үшін мынадай міндеттерді шешу ... ... және ... ... ... мазмұнын индустриялды жобалардың
сұранысын ескере отырып жаңарту;
- ... ... ... ... даярлаудың инфрақұрылымын дамыту;
- ТжК білім берудің мәртебесін ... өмір бойы ... алу, ... ... ... және ... білім берудің мазмұнын индустриялды
жобалардың сұранысын ескере ... ... ... ... және оның ... ... мұнайхимиялық, таулыметаллургиялық, химиялық, машина жасау,
агроөнеркәсіптік, фрамацевтикалық, құрылыс, ғарыштық, ... ... ... салаларында 12 салалық біліктілік шегін және ұлттық
біліктілік шегін әзірлеу.
Берілген ... ... ... ... ... ... жобалары ескерілген индустриялды-
инновациялық дамудың барлық бағыттары ... ... ... заманауи біліктілік талаптар орнатылатын болады, олар:
- ТжКБ мемлекеттік жалпыға бірдей стандарттарын, арнайы пәндер
бойынша ... оқу ... ... алу ... ... біліктілік алу үшін мамандықтар бойынша модульдік бағдарламалардың
банкін құруға ... ... ... ... ... үшін оқу ... қос ... беру (аптасын екі күн оқу орнында және 3 күн ... ... (1-2 жыл оқу ... 1-2 жыл ... ... ... ... арқылы
өндірісте) кәсіптік тәжірибенің үлесі 70%-ға дейін ұлғаяды.
Қазақстан ... ... ... Қазақстан
Республикасының “Жеке кәсіпкерлік туралы”, “Мемлекеттік кәсіпорын туралы”,
“Халықты жұмыспен қамту ... ... ... сынақ мерзімін
өткізуді, шәкірттікті және жас ... ... ... ... ... орын беру ... қағидалар енгізілетін болады.
Индустрия жобалары бойынша мамандарды даярлаудың инфрақұрылымын ... ... ... ... ... ету үшін
әсіресе ауылды жерлерде 44 кәсіптік лицей салынатын болады (ауылшаруашылығы
саласы бойынша – 22, ... ... – 1, ... ...... ... – 5, мұнайгаз бойынша – 3, көлік бойынша – 3, машинажасау
бойынша – 3, металлургиялық сала ... – 3, ... сала ...... орын саны Индустрияландыру картасы жобаларының ... 20 мың ... ... ... ... мамандармен қамтамасыз ету
мақсатында ... ... ... ... ... ... профильденетін болады.
Атырау қаласында мұнайгаз саласы бойынша, Екібастұзда отын-
энергетикалық сала ... ... ... саласы бойынша және Өскеменде
машинажасау саласы бойынша 4 аймақаралық кәсіптік орталық салынатын болады.
2015 жылға ... ... ... ... үшін мамандар
даярлайтын 543 оқу орны өндірістік ... ... ... ... ... ... кәсіпорын келісім шарт негізінде бекітілетін болады.
Ауыл жастарын тарту үшін ... 15 ... ТжКБ оқу ... 41 ... ... ... оқу орындарының 70%-ы жаңартылады және заманауи оқу-өндірістік
және технологиялық құрал-жабдықтармен ... ... ... оқу ... ... ... тренингтік
лабораториялар және т.б.).
Заманауи құрал-жабдықтарда практикалық дағдыларды пысықтаумен жоғары
технологиялық өндірістер үшін мамандар даярлау жұмыс берушілердің ... ... ... пайдаланудағы 16 ресурстық орталықта іске асырылатын
болады.
Мамандарды даярлаудың сапасын бақылау және ынталандыру үшін ... ... ... 12 ... орталық құрылатын болады.
ТжКБ оқу орындарына бизнестің енуін ынталандыру және ... ... ... ... ... ... даму ... мемлекеттік ... ... ... ... ету үшін:
ұлттық холдингтер мен компаниялар жанында ТжКБ;
шетелдік инвесторлар мен трансұлттық корпорациялардың үлесі бар ТжКБ ... ТжКБ ... ... ... балансында қалатын
болады. ТжКБ оқу орындарының мүлкін меншіктен шығарудың ... ... ... ... ... өзгертулер мен ... ... ... берудің мәртебесін көтеру
ТжКб жүйесінде білім алудың тартымдылығын және мәртебесін арттыру ... ... ... жоқ 341 оқу орнының жанында
мансаптық ... ... ... жылға қарай индустриалды-инновациялық дамудың мамандықтары,
оның ішінде жоғары білім бағдарламаларымен ... ... ... ... ... ... ... шеңберіндегі индустрияның ғылыми ауқымды
жобаларын жоғары білікті мамандармен қамтамасыз ету үшін ... ... ... ... ... ... ... білім
алушылар анықталатын және қолдау көрсетілетін болады ... ... ... иелі ... ... ... бос ... базасымен әрекет
ететін сертификатталған бітірушілердің деректер базасы құрылған.
Оқу орындарының бірыңғай түрі – ... ... ... ... ... ... ... жобаларының және
экономиканың басым ... ... ... даярлау үшін ТжКБ
дамыту жөніндегі ұлттық, өңірлік және ... ... ... ... ... ... ... өзара әрекет етуі
қамтамасыз етілетін болады.
ТжКБ оқу орындарының 90%-ы жаңартылады және заманауи оқу-өндірістік
және технологиялық ... ... ... ... оқу ... тренажерлер, виртуалды ... және ... ... ... берушілер мойындаған сертификаттар алатын
болады. Халықаралық тәжірибемен сәйкес біліктілікті сертификаттау ... ... ... ... бойы білім алу, жаппай білім беру 2020 жылға қарай жасына, білім
және кәсіптік деңгейіне ... өмір бойы ... алу үшін ... ... және ... жағдайына тәуелсіз білім беру қызметтерін
көрсететін жеке жабдықтаушы (қашықтық білім алу, қысқа мерзімді ... ... ... ... емес, инклюзивті), техникалық және
кәсіптік, жоғары білім жүйесінің әртүрлі білім беру түрлері арқылы ... ... ... қоса ... ... тұрғындарға машықтану
және негізгі дағдыларын жетілдіру мүмкіндігі берілетін болады. ... ... ... ... ... өндірістен
үздіксіз оқыту қайта қарастырылатын болады.
Адам білім алу процесін жекелендіріп, ... ... ... мерзімін өзі таңдай алатын болады.
Білім алушылардың сертификат ... ... ... ... ... бағалаудан өтуі арқылы білім беру қызметтерінің
мемлекеттік және жеке жабдықтаушысының оқыту нәтижелерін мойындау ... ... ... ... бойы ... беру ... және ... емес білім беру
түрлерінің спектрін қоса алғанда, мектепке дейінгі жастан бастап зейнет
жасынан кейін ... (6-65 жас) ... ... ... ... ... өмір бойы білім беруді іске ... бірі ... ... ... ... ... үшін жеке меншік
секторды ынталандыру механизмдерін құру болады. Құрылған ... ... ... мен ... ... қоса ... ... арнайы оқыту демалыстары немесе субсидия беруді қарастырады.
Жұмыс берушілер әрбір жұмысшы үздіксіз білім беруге ... ... ... ... және оқу ... ... қаржыландыруға тартылатын
болады.
1.3 Өзін - өзі тану ... ... жеке ... ... ... ... және кеңінен ашуға
бағытталған рухани-адамгершілік білім беру ұлттық ... беру ... ... ... ... ... тұлғаның психологиялық, рухани, тәндік, әлеуметтік ... ... ... қол ... ... ... тәрбие білім беру жүйесінде өзін-өзі тану пәні арқылы
жүзеге асады.
Болмыстың ... және ... ... тұрғысынан қарастырылатын
адам біртұтас үдеріс ретіндегі өзін-өзі танудың нысаны болып табылады. Адам
болмысы күрделі жүйе болғандықтан, ол өзін жеке ... сол ... ... және жеке дара ... ... ... ... осы қырларының
біртұтас болуы оның өзін-өзі анықтау, өз маңыздылығын арттыру, өзін іс
жүзінде ... білу және ... ... ... ... ... ... етеді.
Бұл нысан өзін-өзі танудың пәндік саласын анықтайды, оқу пәнінің
танымдық, дамытушылық және ... ... ... ... пәндік саласы әр оқушының ішкі жан-дүниесін ... ... ... жеке ... пайымдауы арқылы табиғи
қабілеттіліктері мен жасампаздық әлеуетін ашуға ... ... ... үдерісін ұйымдастыруды көздейді. Өзін-өзі тану пәнінің оқу-әдістемелік
құралдары оқушылардың қоғамға және ... ... ... ... ... ... танытуға мүмкіндік беретін өмірлік маңызы
бар, кең ауқымды біліктілік дағдыларды қалыптастыруға көмектеседі.
Өзін-өзі тану бойынша білім берудің негізгі мақсат-мүдделері ... ... ... ... ашу және оның ... ... ... ескере отырып, оны жеке тұлға ретінде, іс-әрекет
субъектісі әрі жеке дара субъект ретінде дамыту;
• оқушылардың өзіне, қоршаған ортаға және ... ... ... ... ... ... ... әлеуметтік
маңызы бар бағдарларының негізін қалыптастыру;
• қоғамға қызмет етуге ... ... ... жеке ... ... ... іс жүзінде шығармашылықпен қолдану
дағдыларын қалыптастыру.
«Өзін-өзі ... ... ... ... ... ... өзінің өмірлік айқындамасын анықтау;
• түрлі мәселелерді адамгершілік қағидаларға сәйкес сындарлы түрде шешу;
• өзіне, адамдарға және қоршаған әлемге ізгілікті қарым-қатынас жасау;
... ... ... ... және ... ... ... өзімен-өзі үндестікте өмір сүру, ойы, сөзі және ... ... ... пен ... азаматтылық және елжандылық таныту;
• өз ойын, сөзі мен ісін адамгершілік тұрғысынан таңдауға ... ... оған ... ... ... ... ету ... іс жүзінде дамыту.
Мектеп бітірушілердің негізгі ... ... беру ... ... ... ... ... үшін бағыт-бағдар
береді және өзін-өзі тану пәнінің мазмұнын анықтауға, сол ... ... ... ... ... ... ... берудің бастауыш, негізгі және жоғарғы сатылары үшін ... ... ... ... ... қарастырылған міндеттер, атап
айтқанда:
• оқушылардың өз-өзіне, адамдарға және қоршаған ортаға ... ... ... ... деген сезімталдық және
кішіпейілдік таныту қабілеттіліктерін ашу;
• өзін, өзгелерді, әлемді және адамзатты танып-білу, өзінің ... ... ... және ... ... пен сүйіспеншілік таныту
ниеттерін дамыту;
• өзін дәріптеу, өзіне сену, өз ойы, сөзі және ... ... ... дарыту;
• адам мен ішкі және сыртқы ортаның өзара ... ... ... тән және жан ... ... ... түсіну, салауатты өмір сүрудің негізі ретінде өзінің
дене және психикалық күйін реттеу қабілеттіліктерін арттыру;
• әлеуметтік айқындамалар мен ... көп ... ... ... мен мінез-құлықтарын реттеуде терең ойланып, сезіне білу
қабілеттіліктерін дамыту;
• белгілі бір мағынадағы ақпараттарды жинау және оған ... ... ... ... білігін және дағдысын қолдана білу; жағдаятты бағалау;
жалпы адамзаттық және этно-мәдени құндылықтарға қайшы келмейтін ... ... үшін ... ... білдіру қабілеттіліктерін
дамыту;
• күнделікті өмірде нақты мәселелерді шешуде ... ... ... ... сәйкес алға қойылған міндеттерді
сындарлы шешу үшін ұжымда бірлесе еңбек ету және топпен, ... ... ... ... бұл мақсаттарға қол жеткізуге мүмкіндік
береді.
Өзін-өзі тану пәнінің құрамы мен ... ... ... ... 1-11 сыныптарға білім берудің базалық мазмұнын анықтайды.
Өзін-өзі тану пәнінің мазмұны төмендегі дидактикалық негіздемелерге
сәйкес іріктелді:
... ... ... ... мақсаты адамның
қабілеттіліктерін ашуға, оның дене, ... ... ... шығармашылық әлеуеттерін үйлесімді дамытуға бағытталған;
• өзін-өзі тану пәнінің білімдік мақсаттары ... ... ... ... және рефлексивтік мәдениеттерді
дамытуға ықпал етуді қарастырады;
• күтілетін нәтижелердің көп деңгейлі ... ... орта ... келгенде оқушылардың оқу жетістіктерінің алты кезеңіне сәйкес
және оқушылардың оқу жетістіктерін қадағалау мен бағалауға мүмкіндік
беретін әр ... соң (1,2,3, 4,5, 6, 7,8, 9,10, 11 ... ... ... ретіндегі оқушылардың адамгершілік мінез-құлқы
негіздерін қалыптастыруды көздейді.
Пән мазмұнының логикалық ... ... тану ... күтілетін
нәтижелер жүйесі негізінде анықтауға:
1) жалпыадамзаттық құндылықтар жүйесі:
а) ... ... ... ... еркіндік, бақыт, еңбек, тән
мен жан үндестігі;
ә) өзгелерді тануға: отбасы, достық, сыйластық, ... ... ... ... ... ... ... табиғат, Отан, әлем, өмір, Бүкіл әлеммен үндестік,
сенім, үміт;
в) ... ... ... ... ... жер адамзаттың ортақ
үйі, шығармашылық, мәдениет, адамзатпен бірігу.
2) жеке тұлғаның негізгі қасиеттері:
а) өзіне қатысты: махаббат, адамгершілік, жан тазалығы, өзін ... ... ... ... ... өзгелерге қатысты: жауапкершілік, көпшілдік, елгезектік, әділдік,
төзiмдiлiк, ... ... ... қамқорлық, білімге құштарлық, танымдық, махаббат,
қайырымдылық, қоғамға қызмет ету;
в) адамзатқа қатысты: елжандылық, оптимистік, дәстүрді ... ... зор ... адамзат жинақтаған әлеуметтік тәжірибенің құрамдас бөлiктері:
әлемдік мәдениет, халықтар даналығы, білім мен ғылым мүмкіндік ... ... ... ... Адам және қоғам
3. Адам және қоршаған орта
4. Адамзаттың рухани тәжірибесі
тәрізді төрт тарауды қамтитын базалық мазмұн Өзін-өзі тану, ... ... ... ... ... ... мазмұндық желілерді
нақтылайды.
Аталған тараулар өзін-өзі тану үдерісінің түйінді ... ... ... олар адам өмірінің логикасына, жалпы адамзаттық ... ... ... және жеке ... ... қасиеттерін
дамытуға, өзін-өзі танып, өзін-өзі іс жүзінде мейлінше көрсете білуге
айтарлықтай мүмкіндік ... ... ... ... ... оқыту мазмұнын, оқушылардың
жас ерекшеліктерін ескере отырып, нақты бірізділікпен құрылған.
Өзін-өзі ... жеке ... пән ... ... оқу жоспарының
инвариантты бөлімінде 1-11-сыныптарда аптасына 1 сағаттан, әрбір сыныпта
бір жылға барлығы 34 ... оқу ... ... ... ... оқу ... 1-2 оқу ... бастауыш мектепте таңдау
бойынша сабақтарда, негізгі мектепте таңдау ... ... ... ... сатысындағы бейімдік оқыту жағдайларында, қолданбалы
курстарда пайдаланылады. Модульдік принцип ... ... ... ... уақыты (34 сағаттан 68 сағатқа дейін) мен ... ... ... ... ... ... ... сәйкес оқу әрекеті және
сыныптан тыс және мектепішілік ... ... ... қоғамға
қызмет ете білу дағдыларын меңгертуге бағытталуы тиіс.
Бағдарламада ... орта ... ... мен ... ... құндылықтар туралы негізгі түсініктер мен жеке қасиеттерді
дамыту өзара сабақтастықта қарастырылған. Сонымен қатар бұл бағдарлама өзін-
өзі танудың ... ... ... ... пәндермен байланысы арқылы салауатты
өмір салтын, адамгершілік қасиеттерін, экологиялық санасын, ... ... ... ... ... ... іске
асыруға да негіз болады.
Сонымен бірге бағдарлама мазмұны өзін-өзі танудың мақсат-міндеттеріне
әсер ету үшін ... ... ... тәсілдерін пайдалануды
қарастырады. Мысалы «Шаттық шеңбері» және ... ... ... әрбір
сабақтың басталу және аяқталуы кезеңдеріне орай қолданылады. Әрбір оқушының
сабақта ... ... ... ... ... өзі де ... алуға, сабақ мазмұнын сезіммен қабылдап, алған әсерлерімен бөлісіп
және бір-біріне тілек айтуға мүмкіндік ... Пән ... ... және ... қасиеттер туралы білімдері мен түсініктерін
кеңейтеді және эмоциясын, ерік-жігерін, ойлауын дамытады. Оқу ... ... ... ... шығармашылық қабілеттерін
ашуға («Оқу», ... ... ... ... ... ... ... және т.б.) бағытталған ... ... ... ... ... тану ... оқу ... кезінде оқушының көңіл күйіне, өзін жақсы сезінуіне әсер ететін
релаксация жасауға мүмкіндік беретін, денеге түсетін ... ... ... өз ... эмоциясына, рефлексиясына дем беретін
(«Тыныштық ... ... ... ... ... ... тәсілдердің
көмегімен дамытушы салауатты орта құру маңызды шарт болып табылады.
Бағдарлама өзін-өзі тану ... ... ... ... күтілетін нәтижелер деңгейлеріне сәйкес пән ... ... ... ... ... ... ... (7-8-сыныптар).
Бағдарлама мектептің негізгі сатысында «Өзін-өзі тану» пәні бойынша
берілетін білім мазмұнын және ... орта ... беру ... бесінші, алтыншы және жетінші деңгейлеріндегі ... ... ... ... ... «Өзін-өзі тану» пәнін оқытуда оқу
жетістіктері ... ... ... көрсетілген көп деңгейлі
мақсаттар ... ... ... ... оқушылардың танымдық
мүмкіндіктері мен жас ерекшеліктері ескеріле отырып, мазмұнда көрсетілген
жалпыадамзаттық құндылықтар ... ... ... дамыту көзделеді.
Пән мазмұны арқылы эстетикалық талғам, қоршаған орта және ... орны ... ... ... және дамыту; қоғамдағы адамның рөлі,
адам мен табиғаттың, әлемнің бірлігі мен ... ... ... тұлғаны толықтай дамыту үдерісінің түрлі қырларын ашу; ... ... ... ... ... рухани
тәжірибесінде жалпыадамзаттық құндылықтардың маңызын ... орта ... ... ... өзін-өзі тану бағдарламасы оқушылардың
өзін-өзі жетілдіруіне, рухани-адамгершілік және дене жағынан ... ... ... ... ... кең ... ашады.
«Өзін-өзі тану» пәні мектептің негізгі ... ... ... ... күшейте отырып, адамдарды сүйе білу, өзіне-өзі сену,
жақсылық жасау, мейірімділік таныту, өзгелерге ... ... сыни ... ... жасай білу, дәстүрді дәріптеу және дамыту, жасампаздық,
өзіне жауапкершілікпен қарау, өзін-өзі ... ... ... ... мазмұны оқушылардың өзара түсінісу білігіне, адамдар арасындағы
қарым-қатынаста татулық пен келісім орнатуға әр адамның жауаптылығы ... ... ... ... «өзара түсіністік»
ұғымдарының мағынасын кеңейтуді нысана ... ... ... жақсылық, сыпайылық, сыйластық, ықылас білдіру,
елгезектік, жаны ашырлық сияқты басқа адамдармен ... ... ... ... ... көңіл бөлінеді. Сыныптарда
қамтылған өзара қарым-қатынас негізінде қыздар мен ұлдар ... ... ... ... ... ... болу қабілеттерін дамытуға
баса назар аударылады. Сонымен қатар оқушылардың татулық, келісім, ... ... ... ... ... тереңдете отырып, мазмұнда
адамдардың нәсіліне, ұлтына, ... мен ... ... ... ... ... ... мінез-құлық мәдениетіне; сыпайы
және ізетті болу, басқаларды түсіне білу, айналасындағы адамдарды ... ... ... ... тату болу біліктерін ... ... ... ... ... ... ... адамның әлемде алатын орны, «өмірлік мақсат», «өмірдің мәні»,
«адамның ... ... ... ... ... ... қоғамға қызмет
ету ниеттерін дамыту болып табылады. Сонымен бірге оқушылардың ... ... ... ... ... оны ... білуге, ғаламшар
деңгейінде шығармашылықпен қабылдауға, әлем туралы ... ... ... ... ... ... беру оқушылардың ұлттық мәдени мұраның өзін-өзі
тануда алатын орны, адамзаттың мәдени мұрасының рухани негіздері ... ... ... адамның үздіксіз рухани кемелденуіне, оның
шығармашылық қабілеттерін ашуға ықпал етуге бағытталады.
Мектептің негізгі ... ... ... ... ... анықтауына және дамытуына, өзін-өзі жетілдіру
мүмкіндіктеріне ықпал ету осы кезеңнің негізгі идеясы болып табылады.
7-сыныптағы «Өзін-өзі тану» ... ... ... ... ... ... бойынша беріледі:
1.Адам болам десеңіз...
2.Адам және қоғам
3.Әлем және адам
4.Адамзаттың рухани тағылымы
8-сыныптың білім мазмұны бұрынғы сыныптармен ... ... ... жолында
2.Адам және қоғам
3.Адам мен әлем тұтастығы
4.Адамзаттың рухани тағылымы
7 -сынып
(аптасына 1 сағат, барлығы 34 сағат)
|Сағат ... ... ... | | ... бөлім Адам болам десеңіз ... | ... өзі ... өзінің мінез-құлқы туралы |
| |Көкірек көзін ... ... ... ... |
| ... ... ... және өзін-өзі тәрбиелеу |
| | ... ... ... ... ... ... маңыздылығы арқылы саналы |
| ... ... өз ... ерік-жігерін тәрбиелеу, |
| |жігерленсін ... ... ... |
| ... | ... |Сыр мен ... ... ... тұлғасы мен ішкі жан-дүниесінің |
| | ... ... ... ... |
| | ... ... болатын себептер, адамгершілік |
| | ... ... ... ішкі жан ... | ... адами қасиеттерін бағалай білу. |
|7-8 |Бақыт құшағында |Рухани және тән ... ... |
| | ... ... ақ көңілділік, |
| | ... ... ... өмір ... | ... ... ... |
| | ... ... және ... |
|ІІ- бөлім Адам және қоғам ... ... ... ... ... мектепте, сол |
| |жарастығы ... ... ... ... ... |
| | ... ... ... ... сүйіспеншілік, |
| | ... ... ... ... |
| | ... ... ... қасиеттер мен |
| | ... ... ... ... |Тамырын жайып |Отбасы құндылықтары. Ата-баба дәстүрі, ұрпақ |
| ... ... ... ... Өскелең |
| | ... ... ... ... |
| | ... ықпалы. ... ... біл сен деп ... ... ... ... ... жылуын |
| |соққан жүректі ... ... ... ... ... отбасы |
| | ... ... ... ... |
| | ... ... ... ... ... ... ... ... алдындағы әлеуметтік және |
| ... ... ... өз ... мен |
| | ... ... сыни көзқарас |
| | ... ... ... ... ... |
| | ... өз ... елеулі оқиғаларды мақтан |
| | |ету ... ... ... ... |
| | ... ... маңызы. Дін, діл және мәдениет|
| | ... Жеке адам ... ... ... Әлем және адам ... ... ... |Туған жердің, ... ... адам ... |
| ... ... ... атамекенді қадірлеп, |
| | ... ... адам ... ықпалы. |
|19-20 |Құдіретті Жер-Ана |Жер - Ананың қадір-қасиетін бағалау. Ауа, су, |
| | ...... көзі ... Табиғат |
| | ... ... адам ... әсері.|
|21-22 |Ғажапқа толы ғалам|Адамдардың нәсілін, дінін, көзқарасын түсініп, |
| | ... білу ... ... ... ... ... ... |Өмірге құштарлық, өмірді сүйе білу, қадірлеу, |
| ... ... ... ... тырысу. ... ... ... ... тағылымы ... ... ... ... ... адам ... |
| ... ... ... ... ... ... |
| | ... ... орны. ... ... ... ... ... діл, дін, мәдениет, |
| ... із ... ... адам өміріндегі маңызы.Мәдени |
| |қалдырған ... ... әрі ... ... ... ... ... жемісі|Адамның шығармашылық қабілеттері. |
| | ... ... ... |
| | ... ... және ... ... |
|31-32 ... – жан ... ... және ... деген көзқарасының, |
| ... |жан ... ... ... арқылы |
| | ... сүру ... Адам ... ізгілендіру. |
|33-34 |Қорытынды сабақ |Өзін-өзі бағалау, тапсырмаларды орындау, |
| | ... ... ... т.б. ... ... ... ... ... ... ... туралы терең түсініктерді
және даналық, адалдық, келісім, шындық, бақыт, өмір, махаббат, сыр мен
сымбат, ерік-жігер, дін, діл, мәдениет сияқты жаңа ... ... адам ... ... және жағымсыз сипаттарын, әрекеттері мен
ниеттерін ажырата алады;
• қоршаған орта мен адам ... ... ... ... оларға
қатынасын шығармашылық әрекеттер арқылы жеткізе алады;
• өзінің және өзге халықтар ... ... ... және ... ... біледі;
• жағымды қарым-қатынас жасау құндылығын түсінеді, өзін-өзі бағалай
біледі және оны ... ... ... мен жақындарының
бағалауымен салыстыра алады;
• Табиғат құбылыстарының адам өміріне әсерін біледі.
7-сынып ... ... ... ... ... пәні ... ... сапасын бағалау 7-сынып
бағдарламасында белгіленген «Оқушылардың дайындық деңгейіне қойылатын
талаптар» негізінде ... Бұл ... ... ... ... ... ... және қоғамға қызмет ету
дағдыларын жетілдірудегі танымдық ... ... ... ... етеді. ... ... ... сай ... емес, сапалық бағалау маңызды, ... ... ... ... ... баға ... ... бағдарламасындағы «Оқушылардың дайындық деңгейіне
қойылатын талаптардың» жалпы көлемінің кем ... 2/3 ... сай ... ... ... онда ... деген баға қойылады.
Оқушыға «сынақ/сынақ емес» деген баға қойыларда оның «Өзін-өзі тану»
пәні бойынша шығармашылық-жобалау жұмыстарын көрсететін портфолиосы ... ... ... ... ... ... және ... жұмыстарға қатысу белсенділігіне, сонымен қатар ... ... ... ... ... ... ... оның мақсаты
мен мазмұны жалпыадамзаттық құндылықтар ... ... ... ... және ... әлемге деген сүйіспеншілік ... ... ... жолдарын іздеуіне назар аударылады.
8 - сынып
(аптасына 1 сағат, барлығы 34 сағат)
|№ |Тарау ... ... ... |
| ... | | |
| |1-2 |Сен де бір ... өз ... ... түсініп, белгілей|
| | ... ... ... жөніндегі ұғымдарын |
|Таным | ... ... ... мақсат-мұраттар мен |
|жолынд| | ... ... адам ... | | ... ... |
| |3-4 ... – өмір ... өміріндегі өнердің маңызы. Адамның |
| | ... ... ... мен |
| | | ... ... ... |
| | | ... |
| |5-6 ... – |Өз ... ... ... ... ... | ... |білу. |
| | ... | |
| |7-8 ... нұр ... ... ... ... ... |
| | ... ... ... ... талаптана |
| | | ... ... ... ... ... |
| | | ... ... |
| |9-10 ... ... ... ... ... |
| | ... ... қоршаған адамдарға кешіріммен, |
|Адам | | ... ... ... |
|және | | ... ... ... түсінік. |
|қоғам | | | |
| |11-12 ... ... ... ... ... |
| | ... |құндылық ретіндегі мәні. Достар арасындағы |
| | ... ... ... ... |
| |13-14 ... |«Махаббат» ұғымының адамгершілік құндылық |
| | ... сүй, ... ... Өз ... ... |
| | ... деп ... болмысқа бағыттай алудың |
| | | ... |
| |15-16 ... деп ... ... «ел» ... ... |
| | ... ... ... ... ... туған |
| | | ... ... ... ... ... |
| | | ... ... деген махаббат. |
| |17-18 ... – әлем ... ... ... ... |
| | ... ... ... ... ... адам |
|Адам | | ... мәні ... ... ... | | | ... | | | ... | | ... | | | |
| |19-20 ... нәр ... ... «Су, ... Топырақ» |
| | ... ... ... ... байлығының адам |
| | | ... ... ... түсінік. |
| |21-22 ... – тал ... ... ... ... |
| | ... ... |туралы түсінік. Табиғат тіршілік бастауы, |
| | |біл! ... ... бір ... екендігі, |
| | | ... ... ... ... |
| | | ... |
| |23-24 ...... өмір» туралы түсінік. |
| | ... ... | ... ... даналығы |Халық даналығы, салт-дәстүрлер туралы алған|
|т-тың | |– ... ... ... ... дәстүрінің, |
|рухани| |көзі ... ... мен ... ... ... ... | ... ... ... даналық |
|мы | | ... мәні мен ... |
| | | | |
| |26 ...... келе ... ... ... бір |
| | |дәстүрлі өнер ...... ... ... ... |
| | | ... |
| |27-28 |Ана тілі – ... ... тәрбиесіндегі, өмірдегі, |
| | ... үні ... орны ... ... Әлемдегі |
| | | ... ... пен игі ... ана |
| | | ... ... Ана ... құдіреті.|
| |29-30 |Ізгілік ... ... ... ... ... ... |
| | ... ... ... ... ... |
| | | ... дамытуға ықпал ету. |
| |31-32 ... ... ... тану» сабағынан өткен білімдерін|
| | ... ... ... ... ... бұрын меңгерген адамгершілік құндылықтар туралы терең түсініктерді
және талап, жетістік, ана ... дос, ... ... ... ... ... махаббат сияқты жаңа ұғымдарды біледі;
• өзінің эмоциялық және психикалық жай-күйін басқара алады, жағымсыз
эмоция мен ... ... ... ... ... ... және ... алады, өзінің отбасындағы
рөлін түсініп, табыстары және жақындары мен ... ... ... ... ... жауапкершілікті сезініп, қамқор бола алады;
• салауатты өмір салтына ықпал ететін түрлі дене ... ... өз ... жауапкершілікпен қараудың мәнін түсінеді, жеке дара
және ұжымда еңбек ете алады;
• рухани-адамгершілік ... ... жеке ... мен ... ... мүмкіндіктерін анықтай алады;
• жағымсыз стереотиптер мен қатерлі әуестікті бағалай алады, жағымсыз
әдеттердің (маскүнемдік, шылым шегу, ... ... ... ... ... алу тұрғысынан өз іс-әрекеттері мен өзінің шамасын бағалай
алады;
... ... ... ... ... ... адам өміріндегі маңыздылығын түсінеді ... ... өмір ... ... ... біледі;
• қоғамда мінез-құлық ережелерін лайықты сақтай алады, өз қылықтары мен
айналасындағылардың әрекеттерін бағалай алады;
• өзінің ... және ... ... ... біледі, өз
бетінше шешім қабылдай алады.
8-сынып оқушыларының білімін бағалау.
Оқушылардың «Өзін-өзі тану» пәні ... ... ... ... ... ... ... дайындық деңгейіне қойылатын
талаптар» негізінде жүргізіледі. Бұл ... ... ... ... ... ... және ... қызмет ету
дағдыларын жетілдірудегі танымдық әрекеттерін дамытуды ... ... ... ... ... беру
ерекшеліктеріне сай сандық емес, сапалық бағалау маңызды, сондықтан ... ... ... деген баға қойылады.
Оқушы 8-сынып бағдарламасындағы «Оқушылардың дайындық деңгейіне
қойылатын талаптардың» ... ... кем ... 2/3 ... сай ... көрсете алса, онда «сынақ» деген баға қойылады.
Оқушыға «сынақ/сынақ емес» ... баға ... оның ... тану»
пәні бойынша шығармашылық-жобалау жұмыстарын көрсететін портфолиосы назарға
алынады. ... ... ... ... ұжымдық және топтық
шығармашылық жұмыстарға қатысу белсенділігіне, ... ... ... жеке
шығармашылық іс-әрекетінде қойылған мәселені терең түсінуіне, оның мақсаты
мен мазмұны жалпыадамзаттық құндылықтар басымдылығына бағдарлануына, сабақ
барысында ... және ... ... деген сүйіспеншілік негізінде
қойылған мәселелерді ... ... ... ... ... ... бойында қазақстандық патриотизмнің негізгі құндылықтарын
қалыптастыру.
«Қазақ баласын ұлтжандылық, отаншылдық сезімде тәрбиелеу, ... ... ... ... ... оқу ... ... барлық
ұйымдардың міндеті. ХХІ ғасырда өз ұлтын сүйген, бірлікте болған халық қана
тұтастығын сақтап қалады» (Н.Ә.Назарбаев). 
Кез келген мемлекеттің білім беру жүйесі сол ... ... ... ... Н.Ә.Назарбаев Қазақстан Республикасының Азаматтарына
патриоттық тәрбие ... ... ... ... мемлекеттік
бағдарламасын бекітті.
Еліміздің ұлттық білім беру жүйесінде «Қазақстандық патриотизм» ұғымы
қолданылып келеді. «Қазақстандық патриотизм» арқылы ... ... жер, ... ... туған өлке, халқы туралы түсініктер оқу – тәрбие
үрдісінде, сабақтан тыс іс – ... ... ... дамыту, ұлттық
салт – дәстүрді ... ... ... ... ана ... сияқты сезімдерді оқушылар бойында қалыптастыру жүзеге асырылады.
Бұл ұғымның педагогикалық жүгіне келер болсақ, ол болашақ Қазақстан
азаматтарын тәрбиелеумен тығыз ... ... – көп ... ... халқының өзін-өзі
тануының күрделі жолы. Өзін - өзі тану - ... өсу мен ... ... ... ... ... құндылықтарды меңгеруге, бағалауға алып
келеді. Ең ... – жас ... ... ... ... еліне деген
сүйіспеншілік сезімін қалыптастыру.
Қазақстандық патриотизмнің ... ... ... ... ... Отан ... ... жауапкершілік сезімін арттыру;
• Отан мүддесіне қызмет етуге дайын ... ... ... Отанның қол жеткен жетістіктерін ішкі және халықаралық аренада
мақтанышпен көрсете білу;
• Қазақ тілін ... тіл ... ... ... тұратын ұлт өкілдерінің құқықтарына құрметпен қарау;
• Ана тілін ... ... ... ұлт ... ... салт – дәстүріне және әдет
– ғұрпына құрметпен қарай білу;
• Қазақстан халықтарының келісімі мен ұлтаралық бірлігін сақтау;
Қазақстандық патриотизмнің ... ...... ... ... ... өмірі мен қауіпсіздік жағдайын жасау болып
табылады. Қазақстандық патриотизмнің ұлтшылдықтан айырмашылығы ол басқа
халықтарға ... ... ... ... ... туралы  адамгершілік
түсінікке қайшы келмейтін  Отанға деген сүйіспеншіліктің үлгісі бола алады.
Халқымыз ғасырлар бойы ұрпағын өз елін ... ... ... Бұл ... дәстүрлі ұлттық тәрбиесінің өзегі деуге болады.
Ұлтымыздың патриотизмге бай ... ... мен ... ата - ... ... ... жас ... жеткізу
патриотизмге баулудың бірден – бір көзі. Бұл ретте аттары аңызға айналған
Қаракерей ... ... ... ... ... Ақтан батыр,
Наурызбай, Қарасай батыр сынды ерлеріміздің ерлігін баяндау ... ... ... ... ұлдары А.Байтұрсынов, М.Жұмабаев, Ш.Құдайбердиев,
М.Дулатов, Ж.Аймауытов, С.Сейфуллин, І.Жансүгіров, Б.Майлиндер өз ... ... ... ... нағыз ұлы тұлғалар.
Отаншылдық сезім – адамға туа біткен қасиет емес. Ол ... ... ... ... ... саяси - әлеуметтік
құбылыс. Патриоттық сезім ... адам ... ... ... өз тілі ... ұлттық құндылықтарына жеке қатынасын, өзіндік ... ... ... ... ... көрсеткіші болып табылады.
Осыған орай ҚР ... ... ... "Әр ... ұлттық
сезімін сыйлап, бірде-бір ұлтпен қарама-қайшылық туғызбау"- деп белгілеген.
Қазақ халқы ... ... ... бала ... ерте бастан сіңіруге
тырысқан. Сондықтан  да  соншама  кең  далада өмір ... де, ... үшін ... ... қастерлі де қасиетті ұғым.
Отан – патриоттық сезімнің қайнар көзі.
Жас ұрпақты патриотизмге тәрбиелеуде ... ... ... ... - ... туған жер, атамекен, туған ел деген адам
санасында мәңгі өшпейтін ұғым.
Отансүйгіштік пен ... - егіз ... ... ...... ... ... отандас деген сөзінен алынған.
Ұлтжандылық - жаңа қоғамдық қарым-қатынастың нәтижесінде туған тарихи саты.
Қазіргі таңда елімізде бұл екі ұғым жаңа ... ... ... ... ... немесе Отансүйгіштік деп атайды. Оның
мақсаты - Қазақстанды Отаным деп білетін әрбір азамат тек осы ... ... ... ... ... қорғау, Қазақстанның дамуына ... ... ... ... ... ... ... ерлік, отаншылдық істерге баруы үшін, оған алдымен рухани ... ... ... ... тәрбиелеу ұлттық ерлік дәстүрлерге сүйене
отырып, жастардың ішкі жан дүниесі - ... мен ... ... ... ... Бұл ... Елбасымыз Н.Назарбаевтың
«Қазақтың ұлттық сана сезімін дамыту, «қазақ» деп аталатын таңғажайып, әрі
бай тарихи және мәдени ... өз ... ... ... - ... ұстанып отырған пікірлерімізді қуаттай түседі.
Жастардың патриоттық іс-әрекетін ұйымдастыру және өзін-өзі тәрбиелеуін, не
істесе де Отаны, ұлты, ... ... ... деп ... Өз мүддесін
көздеп орындаған жұмыстарының саналы болуының өзін Отанға қосқан үлес
ретінде ... да ... зор. ... ... ... ... ... біз нағыз патриоттар тәрбиелей аламыз.
Патриоттық сана ұлттық және жалпы адамзаттың мүдделер тұрғысынан
қарастырғанда Отанға деген ... ... ... болып
табылады.
Жоғарыда айтып өткеніміздей ұрпағын өз халқының ... ... – қай ... ... ... ... негізгі талаптарының
бірі.
Халық батыры Бауыржан Момышұлы былай деген екен: «Біздің тарихымыз
батырға бай ... ... ... биік дәріптеп, азаматтықпен
кісіліктің символы, үлгісі санаған. Батырлық деген, ерлік ... ... ... ... қала бермек. Өткенін білмеген, ... ... ... ұрпағы-тұл, келешегі-тұрлаусыз. Біздің қазақ халқы - батыр
халық».
Олай болса, ... ... ... ... халықтың
тыныштығын алатын лаңкестермен қарсы ұйымшылдықпен күрес, ... ... кез ... ... және ішкі ... ... ... өзі
жастарды отаншылдық рухта тәрбиелеу міндетін жүктейді. Патриоттық тәрбие
мәселесі адамзат тарихының өн ... ... ... ... ұлы ... ... ... бойындағы Оанға деген
сүйіспеншілігі мен патриоттық санасын дарытуда ... ... ... ... ... ... Қаһарманы, жазушы Бауыржан Момышұлының
кейінгі ... үлгі етіп ... ... мен ... ... орны ... Момышұлы шығармаларды әскери-патриоттық тақырыптарда
жазды.
Ал Бауыржан Момышұлының ерліктері туралы қаншама ... ... алды ... ... ... ... жайлы, «Арпалыс»
атты романын жазса, Ә.Нұршайықов «Ақиқат пен ... ... ... ... ... ... ... күндер»
естелік- эссесін жазды.
Бауыржан Момышұлы «Соғыс психологиясы» [25] еңбегінде патриотизмге
төмендегідей анықтама ... ...... ... ... жеке ... ... қоғамдық – мемлекеттік қауіпсіздікке тікелей байланыстығын
сезіну, ал мемлекетті нығайту дегеніміз – жеке ... ... ... ... ... ... ... деген ұғымды жеке адаммен,
яғни оның өткенімен, ... ... және ... ... дегеніміз – табиғат сыйы емес, ең алдымен, өзінің ар-намысын
және адамзаттың ... ... ... ... ... пен масқара болу
сезімінен қорғай отырып, адамның ең ұлы ...... ... ... ... ... ... өзіңмен сайысқа түсе отырып тұтас ... ... ғана ... оның ... қатерін де бөлісіп, жауды барынша
жою, жанға – жанмен, қанға - қанмен аяусыз кек алу жолымен жеке ... ... ... етуге ұмтылу, саналы түрде қауіп-қатерге бас
тігу.
Батылдық – қимыл, әрекет есебін тәуекелдеумен үйлестіре ...... ... қайсарлық – адамның тіпті мүмкін емес ... ... ... ... бас тігуге тәуекел етушілік, игілікті құлшыныс.
Бауыржан Момышұлының өзі де ұлтжанды азамат екенін артында қалдырған
қанатты ... ... ... ... ... ... ұлтын мақтаныш
тұта алмайды, ол сөз жоқ арамза, тексіз әрі ... ... ... ... ... құл ... Момышұлы туралы айтылған ойлар мен пікірлер оның батырлығын,
ерлігін суреттейді. Кез келген адам батыр болмайды. Батыр ... ... ... молынан көрінеді.
Тәрбие үдерісінде жазушы, ержүрек қолбасшы Бауыржан ... ... - ... ... ... қайнар көзі.
Білім берудің сапасы жастарымыздың Отан алдындағы азаматтың парызын
сезінуімен, өзіндік көзқарасымен, халықтық бағытына рухани және ... ... ... ... ... де ... ... Қазақстан жағдайындағы ұлттық патриотизмнің ... ... ... ана ... ... ас ұрпаққа ұлттық тәрбие беруі, ұлттық мінез
бен болмыс қалыптастыру, ізеттілік, ... ... ... ... ... ұрпақ - болашақ Қазақстан азаматы. Олар өзімізді қоршаған
ірі өркениет орталықтарын, түрлі ... ... өзін ... ... ... бай, интеллект деңгейі жоғары, білімді де білікті жаһандану
заманына сай болуы шарт.
Жас ұрпақты ... ... ... ... ... ... мен тікелей мектеп практикасындағы
мұғалімдердің іс-тәжірибелерінің корытындыларына сүйене отырып, ... ... - ... нақты іс-әрекеті, мінез-құлқын
ұйымдастыру, оған бағыт беруді негізге алу қажет деп ... ... ... ... ... естен шығаруға болмайды, бірак ол әрбір
оқушыда патриоттық сана, патриоттық сезім қалыптастырудан ... ... ... ... ... ... ... мектепке койып отырған талап
тұрғысынан қарастырғанда, патриоттық білім беру маңызды мәселе болып ... ... ол ... білімнің тез және шапшаң қарқынмен дамуына
байланысты туындауда. Өйткені ... ... ... ... ... ... оқушы білімді өздігінен ізденіп, ғылыми және ... ... ... ұстау дағдысын қалыптастыру қажет. Бұл
патриоттық білім үрдісін оқушы тұлғасын қалыптастыруға бағыттау үшін ... ... - ... ... ... ... мен білім
алуы, іскерлік пен дағдыны игеруге даярлау. Патриоттық білім қасиеттілігі
осы ... ... ... ... ... ... - бұл адамзат өмірінің барлық жағына ақыл-ой, қызметтің
интеллектілік құндылығы мен ықпал етушілік ... ... ... ... үрдіс. Осыған орай білімді ақпараттандыру бүгінде
оқушылардың жан-жақты дамуының басты шарты болып ... ... ... ... ... ... ... оқушыларды өмірге
жан-жақты даярлауды талап етеді.
Қазақстандық патриотизм өткен замандағы ... ... ... білім, еңбек, Отан, Жер бетіндегі ... ... ... ... ... ... ғана емес, қоғам
құндылықтарына қарай бағыт ұстайды. ... ... ... басты
нысанасы - Отан, оның мазмұны: туған жер, табиғат, дін, тіл, дәстүр, тарих,
әдебиет, ... Олар жеке ... ... ... сүйіспеншілік сезіміне
баулып, патриоттық сезімнің негізі болады.
Отанға деген сүйіспеншілік, туған ... ... ... -
тұлғаның дамуындағы ең жоғарғы деңгейді сипаттайтын аса маңызды рухани
игіліктердің бірі. Ол ... Отан ... үшін ... ... ... сол ... жолында ғұмырын құрбандыкка шалуға дейін баруынан
көрінеді.
Біз ... ... ... ... ... ... жеке басы ... құрметтейтін, өзіне-өзі қызмет етуге жағдайы жоқ жандарды
қамқорлыққа бөлейтін, қандай еңбекті болса да ... ана мен ... ... ... болатын, ардагерлер мен отан қорғаушыларды
ардақ тұтатын қоғам ... ... ... - ... ... ... басты ісі. Сондай-ақ
«Қазақстандық патриотизмді» еліміздің әрбір азаматының ... ... ... күттірмейтін мәселе. Ұлтына, нәсіліне, сенімі мен ... ... мен ... ... т.б. ... ... әрбір азаматы өзі өмір сүріп, ауасын жұтып, игілігін
пайдаланып отырған ... ... ... ... деп тануы қажет.
Мемлекетке есімін беріп ... ... ... құрметпен қарау, оның
тілі мен дінін ... ... ... ... ... шаттану - қоғамның әрбір мүшесінің басты міндеті.
Тәрбие жұмыстарын ұйымдастыруда ... сай ... ... ... ... ... ... – төл теңге», «Біздің бір ғана
Отанымыз - Қазақстан», «Батырлық пен қайсарлық» ... ... ... мен жыл ... мектеп бойынша өткізілетін «Талантыңмен
таныл» байқауы, «Тілі басқа, жүрегі бір» өнер ... ... ... ... ... мен көркем сөз оқу сайысы оқушыларды патриоттық
сезімге тәрбиелеудің көзі.
Патриоттық сана - сабақта және сабақтан тыс ... ... ... ... байланысты басты ұғымдарды ашып көрсету арқылы қалыптасады.
Елімізде болып жатқан шын мәніндегі ... ... ... ... ... ұлт арқылы қатынастар үрдісі Отанымыздың ортақ тағдыры үшін
жауапкершілікті сезінетін ... ... ... талап етеді. Осыған
байланысты мектеп ұжымдарының жас ұрпақтың патриоттық санасын қалыптастыру
үрдісіндегі іс-әрекетіне қажетті, адамгершілік ұстанымдар мен ... ... ... ... ... Ту, Елтаңба, Әнұранда халқымыздың өткен өмір
тарихы, бүтінгі игілікті ... ... Осы ... ... ... ... қоғамдық бағыт-бағдарын ... ... ... ... ... өз іс-әрекеттеріне жауапкершілігін арттырады және Отан игілігі
жолында қызмет етуге ұмтылдырады. Сондай-ақ қазақ ... озық ... ... ... ұлтжандылыққа, қазақстандық патриотизмге,
отансүйгіштікке, жастарды ашық ... сөз ... ... ... даму кезеңінде жетекші іс-әрекеті болады, мұндай іс-
әрекет өзінің мақсаттары, мотивтері және орындалу тәсілдерімен сипатталады.
Патриоттық ... - ... ... ... ... ... ... үрдістерін қалыптастыруға бағытталған іс-әрекет.
«Бұл дүниеде біздің бір ғана ... бар, ол - ... Біз ... ... тәуелсіздігін баянды етуге, қуатын
арттыруға, оның ... ... ... абройының өсуіне адал
қызмет етуге парыздармыз. Ол үшін ... ... ... ... ... ... жарастығын аман сақтай білу
қаншалықты үлкен тарихи жауапкершілік екенін жан – ... ... ... -
деген Елбасымыз Н.Ә.Назарбаевтың  сөзі партриоттық ұғымның, ел мен ... ... ... достығы мен бірлігі екенін нақтылай түседі.
Қазақстандық патриотизм мен ... ... ... ... ... ... ... еңбектері.
Жас ұрпақтың бойында ұлттық патриотизм сезімін қалыптастыру үшін әр ... ... тек өз ... ғана ... ... жеткіліксіз, сонымен қатар
олар бір - бірін танып біліп, құрметтеуі тиіс. Мектеп ... ... ... мен мәдениетін, өз болмысында еш бұрмалаусыз танып, білуі
шарт.
1.4. Өзін - өзі тану кабинетіндегі ұйымдастыру жұмыстары
«Өзін-өзі тану» пәнінің ... ... ... ... өзі және ... ... ... білу қабілетін дамыту.
«Өзін-өзі тану» пәнінің міндеттері:
- оқушылардың өзін-өзі ... мен ... ... іске асыру
қажеттілігін дамыту;
- элемнің тұтастық картинасын ... ... ... ... ... ... ... және кәсіби жағдаяттарда адамгершілік ... ... ... оқып үйрену барысында студенттердің меңгеретін
біліктері:
- ... ... ... ... және ... ... ... адам құндылықтарын, оның ... мен ... ... ... түсіну, жалпыадамзаттық құндылықтарды сақтау;
- шын мәніндегі азамат болу, өз Отаны - Қазақстан Республикасын ... ... өз рөлі мен ... ... ... ... ... мейлінше толық көрсетуі;
- тарихты, ... жэне ... ... ... бағалау;
- әлемді жэне өзін-өзі тануда жасампаздық белсенділік таныту;
- ... және ... ... ... ... басшылыққа
алу;
- адамдармен қарым-қатынаста позитивті болып, ... ... ... ... толерантты болу, төзімділік таныту;
- адам өміріндегі отбасының құндылығын, мәні мен маңызын түсіну;
- ... ... ... ... ... салауатты өмір салтын ... ... ... жэне эмоционалды-
рухани жағдайын қалыпта ұстау.
«Өзін-өзі тану» пәні Қазақстан тарихымен, ... және ... ... мен ... негіздерімен, сондай-ақ
психология, экология негіздерімен тығыз байланысты.
«Өзін-өзі тану» пәнін мектеп оқушылардың оқытудың ... ... ... мәтіндерді оқығаннан кейінгі берілетін
сұрақтар мен тапсырмалар арқылы қамтамасыз ... Оқу ... ... ... мен ... ... олардың
эмоционалдық-құндылық көрінісінің кең ауқымды диапазонын актуалдандырады.
«Өзін-өзі тану» пәнінің технологиясы оқу-әдістемелік ... ... және ... ... ... іске асырылуын көздейді. Оқу
әрекетін ұйымдастырудың дайындаушылардың ұсынған әдістемелік амалдары
оқушыларының өзін-өзі ... ... ... ... ... ... ... жағдай жасайды.
Ұсынылып отырған оқу-әдістемелік кешенін дайындаушылар оқу үдерісін
ұйымдастырудың ... ... ... отыруға тырысты, оның басты
мақсаты - қазіргі заманның өзгермелі жағдайларьнда өзінің ... ... ... ... ... ... «Өзін-өзі тану» пәнінің
өзіне тән ерекшеліктер оқытушыдан шығармашылық бастаманы талап етеді,
оқытудың ... ... ... ... ... ... және ... тиімді пайдалануға мүмкіндік беретін әртүрлі ... ... ... етеді.
Өзін-өзі тану сабақтары аудио- және бейнетехникамен, көрнекі және
дидактикалық материалдармен ... ... ... ... ... - педагогтің оқушы студенттермен жеке тілдесуі, оның
барысында бозбалалар мен қыздар - колледж оқушылары ... мен ... ... баға ... ... шын ... ... екенін танып,
оларға қайырымдылық, төзімділікті білдіруге ... ... ... пәннің ерекшелігін ескеретін
интерактивтік әдістерді қолдануды көздейді. Осыған байланысты жағдаяттар
үлгілері беріледі, оларда әрекеттердің мәні мен ... ... ... ... ... ... және ... өзі мен өзгенің
әрекеттеріне баға ... ... ... ... өздері мен
өзгелерде проекциялау.
Өзін-өзі тануды оқыту барысында ... ... мен ... ... ... отырып, қолданылады.
«Өзін-өзі тану» пәні мазмұнының даму болашағы. ... ... ... даму ... ... жас ... өз ... мен
заңдылықтары болатын адамның өзін-өзі тану және өзін-өзі жүзеге асыруының
үздіксіз үдерісімен байланысты.
«Өзін-өзі тану» пәнінің ... оқу ... ... оқу ... ... тану білімінің «Адам және қоғам»
саласындағы міндетті пән ... ... ... ... жалпы орта білім
беру деңгейлерінде оқыту көрсетілген.
«Өзін-өзі тану» пәні бойынша арналған оқу бағдарлама түрлері
«Өзін-өзі тану» оқу пәні ... ... оқу ... ... білім беруді жүзеге асыру бастауыш, негізгі орта,
жалпы орта білім беру ... ... оқу ... ... ... танудың негізгі идеяларымен байытуды көздейді.
Оқу жүктемесінің көлемі мен бөлінуі
Өзін-өзі тану пәні оқу ... ... ... ... беру ...... 1 сағат, оқу жылында 34
сағат.
2. Негізі орта білім беру ...... 1 ... оқу ... ... ... ... беру деңгейінде – аптасына 1 сағат, оқу ... ... ... ... пәні ... ... ... мазмұны
«Өзін-өзі тану» пәнінің базалық мазмұны рухани-адамгершілік қасиеттерін
дамытуға, жеке тұлғаның өзін-өзі тануына, өзін-өзі ... және ... ... жүзеге асыруына ықпал етеді.
Оқу бағдарламаларында базалық мазмұн бала дамуының жас ерекшеліктерін
есепке алу ... ... тану ... ... ... беру ... төрт ... бөлімді
қамтиды:
5. Адамның өзін-өзі тануы
6. Адам және қоғам
7. Адам және қоршаған орта
8. Адамзаттың ... ... тану ... ... ... нұсқаулары.
«Өзін-өзі тану» пәнінің оқу кабинетін безендіру пәндік кабинеттер
жұмысының ... ... ... мен ... ... ... ... негізінде жүзеге асырылады. «Өзін-өзі тану» пәніне
арналған кабинеттің болуы және оның ... ... ... ... ... әрекетті ұйымдастырудың сапасы мен нәтижелілігіне
айтарлықтай әсер етеді.
«Өзін-өзі тану» пәнінің оқу ...... ... ... атап ... пәннің бағдарламасын іске асырудың құралы болып
табылатын, сонымен қатар білім беру ... ... ... да ... ... ... ... оқу-тәрбиелік бөлімшесі.
Бұл жағдайлар:
• оқу материалын эмоционалдық-құндылық қабылдауды ... ... ... ... ... қалыптастыруға;
• ойлау әрекетін белсендіруге;
• оқу сабақтарының дәстүрлі емес түрлерін ұйымдастыруға;
• оқытудың мульти-аудио-бейнеқұралдарын, ... ... ... ... пайдалануға мүмкіндік береді.
Өзін-өзі тану оқу кабинетіне қойылатын жалпы талаптар:
1. Сабақ жүргізілетін ортаға балалармен ... ... де ... мен ... көңіл күйін көтеретін эстетиканың, көркем
дизайнның элементтерін енгізу ... ... ... ... ... ... мен бөлме өсімдіктерінің болуы.
3. Терезелерде перде немесе жалюздердің, еденде ... ... ... ... ... ... ... психологиялық және педагогикалық талаптарға сәйкес келетін
жиһазбен жабдықтау.
5. Кабинетті ... ... ... және ... ... ... ... дейінгі ұйымдар мен бастауыш мектепте сабақтар үшін балалар
ойыншықтарының болуы.
Өзін-өзі тану ... ... ... ... ... тану кабинеті:
• көлемі 36 шаршы метрден кем болмай және ... ... ... ... ... 2-3 ... зонаға, мұғалімнің және оқушылардың жұмыс
орнына бөлінуі тиіс (белсенді жұмыс және сенімді қарым-қатынас жасау
аумағы, ... ... ... жұмыстарды орындау аумағы);
• заманауи санитарлық-гигиеналық нормаларға сәйкес болуы ... ... ... ... ... ... ... жиһаз);
• нақты түстердің үйлесіміне және дизайнына (көркем ... ... ... тану ... ... ... ... Өзін-өзі тану кабинетін безендіру үшін мыналар болуы тиіс:
• Рухани-адамгершілік білім беру жобасының авторы С.А.Назарбаеваның
қоғамдық ... ... ... Қабырғаларда – балалардың суреттері немесе туған өлке табиғатының
көріністері;
• Балалардың ... тану ... ... ... туған күн иелерін құттықтаулар үшін сынып бұрышы.
• Өзін-өзі тану кабинетінің ... ... ... және пән ... тақырыптық-оқу жоспарының
бөлімдеріне ... ... ... ... ... ... дейінгі және мектепалды топтары үшін «Өзін-өзі тану»
пәнінің мазмұны суреттерде, стенділер мен панноларда бейнеленуі ... ... ... оқушылары үшін сонымен қатар балалардың шығармашылық
жұмыстарын бейнелейтін паннолар және ... ... ... ... ... рухани-адамгершілік білім беру контексінде ата-
аналармен жұмысты көрсететін жеке ... ... ... ... ... жұмыс істеуі және ... ... ... ... тақталар, флипчаткалар мен магнитұстағыштар;
2. Белсенді жұмыс аумағында 4-6 адам үшін дөңгелек немесе ұзынша ... ... ... дейінгі балалар үшін жеңіл пластмасса орындықтар;
4. Жоғарғы ... ... мен ... үшін ... ... кеңсе
орындықтары;
5.Рухани-адамгершілік білім беру бойынша кітапхана қорын, шығармашылық
жұмыстарды, дидактикалық және әдістемелік ... ... ... ... ... ... үшін шкафтар немесе
стеллаждар;
6. Музыка орталығы, бейнемагнитофон және ... ... ... ... ... қажет.
7.Түстерді қолданғанда олардың негізінен ашық және жылы, ашық-сары,
ашық – ... ... ... ... тану ... ... ... қамтамасыз етілуіне
қойылатын талаптар:
1. Кабинеттің оқу-әдістемелік ... ... ... ... ... ... (ҚР БжҒМ бұйрықтары, пәннің білім беру
стандарты, тақырыптық жоспарлар);
• көрнекі ... ... ... ... ... ... рухани-адамгершілік білім берудің барлық деңгейлеріне арналған оқу-
әдістемелік кешендер;
• сабақ өңдеулерінің папкалары;
• үлестірме дидактикалық ... ... ... ... ... ... ғылыми семинарлар, конференциялар және ... ... ... ... озат ... ... ... және аудиокассеталар, компьютер дискілері және дискеталар;
• рухани-адамгершілік білім беру жөніндегі және әдістемелік әдебиеттің
болуы және жүйеленуі тиіс.
2. ... ... ... үшін ... тану кабинетін пайдалану
кестесі болуы қажет:
• оқу кабинетінің жұмыс кестесі;
• жеке ... ... ... т.б. ... ... құжаттардың болуы маңызды:
• кабинеттегі жабдықтар, әдістемелік құралдар, дидактикалық ... ... ... ... ... жұмыс істеу қауіпсіздігі техникасының ережелері;
• әдістемелік бірлестіктің өзін-өзі тану кабинетінің нақты оқу ... ... ... хаттамалары.
Кабинет қызметін бағалау:
• Өзін-өзі тану кабинеті басқа пәндер кабинеттерімен бірге кабинеттер
байқауына қатысады (білім беру ұйымының ... ... ... нәтижелері бойынша қорытынды шығарылып, ... ... Өзін - өзі тану ... ... ... Өзін - өзі ... ... «Қарым - қатынас деңгейін анықтау» тесті
Мақсаты: өзін - өзі ... және өзін - өзі ... ...... ... ... ... пікірді оқып шығыңыз, оның нөмерін параққа жазыңыз
және оған баға беріңіз, Сіз үшін осы пікір қаншалықты дұрыс екендігін
анықтаныз. Сұрақтардыу үш жауабы бар ... ... ... ... ... өте ... іс ... тұр. Бұл сізді ашуландыра ма?
2. Жиналыста сөз сөйлеуді ұнайтпайсыз ба?
3. Өзгелермен сырласасыз ... ... ... адам ... немесе мекен - жай сұраса сашуланасыз ... ... мен ... ... бар деп ойлайсыз ба немесе түрлі ұрпақ
мүшелері бір – бірін түсінуі қиын ба?
6. Жолдасыңыздың сізден алған қарызын ... ... ... ... ... ... ... ас әкелді, сіз тарелканы итеріп қоясыз ба?
8. Таныс кісімен қалғанда ... ол ... ... ... Ұзақ ... күту ... ... ма?
10. Сіз өзінің пікірін қабылдай аласыз ба?
11. Қате пікір айтылып жатқанда үндемей қала аласыз ... ... ... ... ... бұл ... қажыта ма?
|А |Иә |2 ұпай ... |Кей ... |1 ұпай ... |Жоқ |0 ұпай |
19 – 24 ... Сіз ... емес ортада сенімсіз сіз. Жаңа мәсілірлер
сізді қорқытпайды, бірақ өзгелермен қарым – қатынаста жалтақтық танытасыз.
Пікірталасқа қатысқыңыз келмейді
14 – 18 ұпай. Сіз ... ... ...... адамсыз.
Қызығушылығыңыз жоғары. Өзгені тыңдай аласыз, сабырлысыз, өз пікіріңізді
аса қызбалықсыз ... Аса шулы ... ... – 13 ... ... – қатынаста белсендісіз. Әңгімешілсіз, кейде
өзгелердің наразылығын туғызатындай өз пікіріңізді білдіресіз. ... ... жұрт ... ... ... ... келмесе де
ешкімнің өтінішін жерге тастамайсыз. Сізге қиын мәселелерді ... және ... ... ... ... ... өз – ... ала аласыз.
2.1.2 Өзіңді жақсы көресің бе?
Мақсаты: өзін - өзі ... және өзін - өзі ... ... дайындығын
анықтау.
Нұсқау:
Сұрақтарға мүмкіндігінше тез, көп ойланбастан «иә» немесе «жоқ» деп жауап
бер.
1. Өзіңді осы қалпыңда жақсы сезінесің бе?
2. ... сені ... бере ... ... ... ... айналаңдағылардың пікіріне жүгінесің бе?
4. Ұйықтар алдында осы күнгі барлық қылықтарың мен сөздеріңді қайта
бастан кешіру жиі бола ... ... ... егер ... ... ... зін ... ұстайтынын жиі
елестетесің бе?
6. Өзіңді көзіңше мақтаған кезде ұяласың ба?
7. Сен ұзақ уақыт жалғыздықта бола ... ... ... көңіл күйің материалдық жағдайыңа байланысты ма?
9. Бір нәрсенің жамандыққа соқтыратынын алдын ала сезесің бе?
10. Өз ... ... ...... ... ... деген жауапқа 3- ұпай,
«иә» деген жауапқа – 5 –ұпай.
35 – 50 ұпай
Олар өзіңнің де басқаның абыройын бағалай ... Ол ... ... ... көмектеседі және дау – жандалдан аулақ болуға мүмкіндік береді.
Олар өзіңнің барлық кемшіліктеріңді жақсы біледі, ... олар үшін ... ... Олар ... ... ... ... жасамайды, өйткені оған
лайықтысың. Ал мұның өзі көбінесе олардың табыстарыңды айқындайды және
қуанышты көңіл сыйлайды.
11-34 ұпай
Саған өзіңді жақсы көру туралы ... ... ... емес. Мүмкін
сен мұның қаншалықты қажетті екенін білмеген де боларсың. Сен өз
қабілеттеріңді толықтай және қажетінше көп пайдаланбайсың, кемшіліктер мен
сәтсіздіктерге көңіл бөлесің.тек ... ... ... де. Осындай
сәттерде өзіңді жақтырмау сезімі басқа адамдарға көңіл бөлу және ... ... ... келтіреді.
0-10 ұпай
Сен өзіңді тіптен жақсы көрмейсің. Жамандық күту – сенің қалыпты жайың.
Бұл күтулердің жиі ... ... ... ... жек ... ... және ... нәтижесінде асығыс және қате шешім қабылдайсың.
Саған өзіңе көбірек сну керек.
2.2. Өзін - өзі тану ... жеке ... ... қатынас деңгейін және
өзіне деген көзқарастардың көрсеткіштері
2.2.1 Қарым – қатынас ... ... үшін біз ... ... ... нәтижесі бірінші кестеде
көрсетілген.
№ 1 кесте. «Қарым –
қатынас деңгейін анықтау»
жұмысының көрсеткіштері
|№ |Оқушылардың аты жөні ... ұпай ... |
|1 ... ... |20 |100 |
|2 ... ... |20 |100 |
|3 ... ... |20 |100 |
|4 ... ... |18 |90 |
|5 ... ... |18 |90 |
|6 ... ... |18 |90 |
|7 ... Олжас |16 |80 |
|8 ... ... |16 |80 |
|9 ... ... |10 |50 ... ... Наргиз |10 |50 ... ... ... |10 |50 ... ... ... |10 |50 ... ... ... |10 |50 ... |Абенова Айым |13 |65 ... ... ... |14 |70 ... ... ... |10 |50 ... |Адильбеков Шернияз |14 |70 ... ... ... |16 |80 ... ... ... |16 |80 ... |Салкенова Анель |14 |70 ... 19- 24 ұпай – 3 ... 14- 18 ұпай – 10 ... 9-13 ұпай – ... ... ... ... 14-18 ұпай тән (50 пайыз). Олардың
ерекшеліктері мынадай: олар ... ... ...... Қызығушылығыңыз жоғары. Өзгені тыңдай алады, сабырлысыз, өз
пікіріңізде аса қызбалықсыз қорғайды. Аса шулы ... ... ... 7 оқушыға (35 пайыз) орташа дәрежеде. Олар ... ... ... ... ... өзгелердің наразылығын туғызатындай
өз пікіріңізді білдіреді. Өзгелермен қуана танысады, жұрт ... ... ... ... де ешкімнің өтінішін жерге тастамайды.
Сізге қиын мәселелерді шешуде сабарлылық және батырлық ... ... ... өз – ... қолға ала аласыз болады.
Ең жоғары ұпай 3 ... ... (15 ... Олар ... емес
ортада сенімсіз болады. Жаңа мәселелер оларды қорқытпайды, бірақ өзгелермен
қарым – қатынаста жалтақтық ... ... ... ... ... ... ... 7-8 сыныптағы оқушыларға
қараым – қатынастың орташа дәрежесі тән.
Осы ... ... ... ... ... 19- 24 ұпай – 3 оқушы, 14- 18 ұпай – 10 оқушы, 9-13 ұпай – 7 оқушы.
Диаграмма№ 1 ...... ... Екінші әдіс арқылы біз оқушылардың өзіңе көзқарасын
зерттедік.Олардың нәтижесі екінші кестеде көрсетілген.
№2
кесте Оқушылардың ... ... ... ... аты жөні |Жинаған ... ... ... |
|1 ... ... |39 |80 |
|2 ... ... |21 |70 |
|3 ... ... |35 |80 |
|4 ... ... |41 |90 |
|5 ... ... |37 |80 |
|6 ... ... |38 |80 |
|7 ... ... |32 |80 |
|8 ... ... |32 |80 |
|9 ... Алина |35 |80 ... ... ... |40 |90 ... ... Малик |50 |100 ... ... ... |47 |100 ... ... Диана |44 |90 ... ... ... |39 |80 ... ... Айя |22 |70 ... ... ... |36 |80 ... ... ... |40 |90 ... ... ... |38 |80 ... ... ... |39 |80 ... ... Бота |33 |80 ... ... методика арқылы
35 – 50 ұпай – 15 оқушы.
11-34 ұпай – 5 ... ұпай – ... 35 – 50 ұпай –15 ... 11- 34 ұпай – 5 оқушы, ... – жоқ. ... ... ... 35- 50 ұпай тән (75 ... ... мынадай: олар өзіңнің де басқаның абыройын ... Ол ... ... – қатынаста көмектеседі және дау – жандалдан аулақ
болуға мүмкіндік береді. Олар өзіңнің барлық кемшіліктеріңді жақсы ... олар үшін ... ... ... Олар ... ... ... кедергі
жасамайды, өйткені оған лайықты. Ал мұның өзі көбінесе олардың табыстарыңды
айқындайды және қуанышты көңіл сыйлайды.
Содан ... 11 – 34 ұпай 5 ... (25 ... ... дәрежеде.
Олардың ерекшеліктері мынадай: олар ... ... көру ... ... ... ... ... мұның қаншалықты қажетті екенін білмеген ... Олар өз ... ... және ... көп ... мен ... ... бөлмейді.Тек өзіндікіне емес,
өзгелердікіне де. ... ... ... ... ... ... ... бөлу және жақсы көру мүмкіндіктеріңе кедергі келтіреді.
0-10 ұпай – жоқ. Төмен дәрежеде оқушыларға тән емес. Олар ... ... ... ... күту – ... ... ... Бұл күтулердің жиі
болып тұратыны таңқаларлық емес. Олар өзіңді жек көретін сәттер болады және
осының нәтижесінде ... және қате ... ... ... ... ... ... айтқанда, көбінесе оқушыларға өзі - өзіңе көзқарастын жоғары
дәрежесі тән.Басқаша айтқанда, олар ... де ... ... ... Оларға қарым – қатынаста көмектеседі және дау – жандалдан аулақ
болуға мүмкіндік береді. Олар өзіңнің ... ... ... ... олар үшін бұғынып қалмауды үйренген. Олар саған өзіңді жақсы көруге
кедергі жасамайды, өйткені олар оған ... Ал ... өзі ... ... және ... ... сыйлайды.
Өзіңе деген көзқарасын диаграмма арқылы (Диаграмма №2)
Диаграмма №2
Оқушылардың өз - өзіне
көзқарастары.
Диаграммаға талдау: Оқушылардың өз - ... ... ... ... ... ... ... дәрежеде.Олар өзіңнің барлық кемшіліктеріңді
жақсы біледі, бірақ олар үшін бұғынып қалмауды үйренді. Ал ... ... ... ... ... және қуанышты көңіл сыйлайды.
Екі әдіс арқылы мынадай ... ... ... 7-8 ... бір – бірімен орташа қарым – қатынас дәрежеде. Сонымен бірге
олардың өзіне деген көзқарасы өте ... ... ... тану – бұл өзін тану мен ... ерекшеліктері және қасиеттері, басқа адамдармен қарым-
қатынас , өз бойынан белгілі бір қасиеттерді қабылдау процесі.
Өзін-өзі тану ... сана ... ... ... әрекет етеді.
Өзін-өзі тану аймағына және саласына сана, бейсана, адамның сыртқы және
ішкі дүниесіндегі әрекет, ... ... ... ... ... тануына қолайлы жағдайлар тудырып, өзін-өзі ... ... ... ... ... ... тану қорытындысында «Мен» образы түсiндiрiледi және кейде
жаңа «Мен» образы ... ... ... ... ... ... болмайды, ең алдымен тұлға қасиеттерi, қылық, әрекет ерекшелiктерi
тағы сол сияқты өзi ... ... ... ... басты орынды өзгелермен
салыстыруы, өзiн-өзi бағалауымен ерекшеленедi. Егер «Мен» образы рационалды
түсiнiктi қабылданған мезетте «Мен ... ... ... ... ол
адам өмiрiне әсерiн тигiзiп, мақсатын, жоспарын анықтауға әсерiн тигiзедi.
Ұсынылып ... ... ... ... оқу ... талаптарын мейлінше сақтап отыруға тырысты, оның басты
мақсаты - қазіргі заманның өзгермелі жағдайларьнда ... ... ... ... ... ... қалыптастыру. «Өзін-өзі тану» ... тән ... ... шығармашылық бастаманы талап етеді,
оқытудың интерактивті әдістерін қолдап, құптайды, оқытудың топтық және жеке
түрлерін ... ... ... ... ... ... ... талап етеді.
Өзін-өзі тану сабақтары аудио- және бейнетехникамен, көрнекі және
дидактикалық материалдармен жабдықталған арнайы ... ... ... - педагогтің оқушы студенттермен жеке тілдесуі, оның
барысында бозбалалар мен қыздар - колледж оқушылары өздері мен өзгелердің
адами ... баға ... ... шын ... ... екенін танып,
оларға қайырымдылық, төзімділікті білдіруге үйренеді.
Оқу-әдістемелік кешенді дайындаушылар ... ... ... ... ... ... Осыған байланысты жағдаяттар
үлгілері беріледі, оларда әрекеттердің мәні мен мақсатын анықтау ... ... ... ... және ... өзі мен ... баға беру, мінез-құлықтың әртүрлі модельдерін өздері мен
өзгелерде проекциялау.
Өзін-өзі ... ... ... әдістемелік тәсілдер мен амалдар
пәннің ерекшелігін ескере отырып, қолданылады.
«Бұл ... ... бір ғана ... бар, ол - ... Біз ... ... тәуелсіздігін баянды етуге, қуатын
арттыруға, оның игілігіне, халықаралық қоғамдастықта абройының өсуіне адал
қызмет ... ... Ол үшін ... азамат еліміздің тұтастығын,
жеріміздің бүтіндігін, халықтарымыздың жарастығын аман сақтай ... ... ... ... ... жан – ... сезінуі керек» -
деген Елбасымыз Н.Ә.Назарбаевтың  сөзі партриоттық ұғымның, ел мен жердің
бүтіндігін сақтау, халықтар достығы мен ... ... ... ... ... мен ... татулықтың әдіснамасы
Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә.Назарбаевтың тарихи еңбектері.
Жас ұрпақтың бойында ұлттық патриотизм сезімін қалыптастыру үшін әр ... ... тек өз ... ғана ... ... ... сонымен қатар
олар бір - бірін танып ... ... ... ... ... қазақ
халқының тарихы мен мәдениетін, өз болмысында еш ... ... ... ... ... ... бойындағы үрейді, қорғаныс және
сақтануды қалыптастыру, өзін-өзі сыйлау деңгейі мен ... тану ... ... оқыту, өзін-өзі тәрбиелеуде ең тиімдісі болып табылатын – бұл
адам алдына өз бетінше мақсат қоя білу, сол ... ... өз ... ... айтқанда, өзін-өзі тану – бұл өзін тану мен ... ... және ... ... ... қарым-
қатынас , өз бойынан белгілі бір ... ... ... тану ... сана ... ... ... әрекет етеді.
Өзін-өзі тану аймағына және саласына ... ... ... ... ... ... ... тұлғаның позитивті сәйкестілігінің қалыптасуы,
оның өзін-өзі тануына қолайлы жағдайлар тудырып, өзін-өзі жетілдіру ... ... ... ... ... тұлғаның дамуының, мәдениаралық алмасулардың, пікірін еркін
білдірудің, жаңашыл жобаларды, шығармашылық ... іске ... ... ... ... орта ... Бұл, өз ... жас ұлттың
талаптары мен қызығушылығына барынша жауап беретін ... ... ... ... ... ... Қазақстанның
қазіргі даму кезеңде білім беру негізгі рөл атқарады.
Еліміздің қазіргі әлемдегі орны адам капиталының сапасымен, ... ... және ... ... мен ... ... деңгейімен
анықталады. Технологияның дамуы жаһанданудың катализаторы және ... ... ... ... ... ... ... Қазіргі
білім мен технологияларға негізделген экономика жоғары технологиялы қоғам
құрудағы сапалы жаңа өзгерістерге жетудегі табыстың ... ... ... ... ... ... ... және сапалы беру
мен қайта өңдеуге мүмкіндік береді, бұл, өз ... ... ... маңызды факторы болып табылады.
Қазіргі кезеңде елімізде жаңа инновациялық ... ... ... ... ... мен ... ... мүмкіндік бар. Қазіргі
заманғы ақпараттық- телекоммуникациялық технологияларды және басқа ... ... ... ... ғылыми-техникалық қызметке және
өндіріс процесіне ендіру жалғастырылуда. Жоғары ... ... ... ету, ... ... ... мақсатында ғылыми-
зерттеу және тәжірибелік-құрастырушылық жұмыстарды жүргізу ... ... ... ... ара ... секілді кедергіні жеңетін, ақпаратты көпшілік
тұрғындарға қолжетімді ететін, ал білім беруді жылдам және ... ... ... ... ... пайдалануды ескере отырып,
білім беруді қаржыландыру арқылы адам капиталын сапалы ... ... қол ... ... ... ... ... дамуының, мәдениаралық алмасулардың, пікірін еркін
білдірудің, жаңашыл жобаларды, шығармашылық ойларды іске асырудың ... ... ... орта ... Бұл, өз кезегінде, жас ұлттың
талаптары мен қызығушылығына ... ... ... ... ... ... қалыптастырумен анықталады. Осылайша Қазақстанның
қазіргі даму кезеңде білім беру негізгі рөл атқарады.
Еліміздің қазіргі әлемдегі орны адам ... ... ... ... және ... техника мен ғылымды пайдалану деңгейімен
анықталады. Технологияның дамуы жаһанданудың ... және ... ... ... ... ... болып табылады. Қазіргі
білім мен технологияларға негізделген экономика жоғары технологиялы қоғам
құрудағы сапалы жаңа өзгерістерге жетудегі ... ... ... ... заманғы технологиялар ақпараттарды жылдам және сапалы беру
мен қайта ... ... ... бұл, өз ... ... ... ... факторы болып табылады.
Қазіргі кезеңде елімізде жаңа инновациялық инфраструктураны ... ... ... ... мен пайдалануға барлық мүмкіндік бар. ... ... ... ... және ... ... ... дамытуға, оларды ғылыми-техникалық қызметке және
өндіріс процесіне ендіру жалғастырылуда. Жоғары технологиялық ... ... ету, ... ... ... ... ... және тәжірибелік-құрастырушылық ... ... ... ... жүзеге асырылуда.
Үлкен ара қашықтық секілді кедергіні жеңетін, ақпаратты көпшілік
тұрғындарға қолжетімді ететін, ал ... ... ... және тиімді ететін
қазіргі заманғы технологиялардың ... ... ... ... беруді қаржыландыру арқылы адам ... ... ... ... қол жеткізуге мүмкін мақсаттар бар.
Өзін-өзі танудың пәндік саласы әр оқушының ішкі ... ... ... ... жеке даралығын пайымдауы арқылы ... мен ... ... ... ... ... ... үдерісін ұйымдастыруды көздейді. Өзін-өзі тану пәнінің оқу-әдістемелік
құралдары оқушылардың қоғамға және өз-өзіне ... ... ... ... ... танытуға мүмкіндік беретін өмірлік маңызы
бар, кең ауқымды ... ... ... ... сыйлау қоршаған ортадағы адамның ... Егер ... ... ... болса, адам өз-өзін ... ... ... ... ... ... дамуы, сондай-
ақ, өзін-өзі сыйлау өзге адамдармен өзара қатынас сипатын ... ... ... ... ... ... ... өзін - өзі даму жұмысын ұйымдастыру.
«Өзін-өзі тану» пәнінің өзіне тән ерекшеліктер ... ... ... ... ... интерактивті әдістерін қолдап, құптайды,
оқытудың топтық және жеке түрлерін тиімді пайдалануға ... ... ... материалдарды қолдануды талап етеді.
Өзін-өзі тану сабақтары аудио- және бейнетехникамен, көрнекі және
дидактикалық материалдармен жабдықталған арнайы кабинеттерде ... ... - ... ... студенттермен жеке тілдесуі, оның
барысында бозбалалар мен қыздар - колледж ... ... мен ... ... баға ... ... шын мәнінде қандай екенін танып,
оларға қайырымдылық, төзімділікті білдіруге үйренеді.
Оқу-әдістемелік кешенді дайындаушылар пәннің ... ... ... ... ... Осыған байланысты жағдаяттар
үлгілері беріледі, оларда әрекеттердің мәні мен мақсатын анықтау мақсаты
қойылады, ... ... ... және ... өзі мен ... баға ... ... әртүрлі модельдерін өздері ... ... ... ... ... ... ... мен амалдар
пәннің ерекшелігін ескере отырып, қолданылады.
Дипломдық жұмысымызда студенттер психикасына үлкен әсер ететін мазасыздану
кері эмоциясы және оның ... ... одан ... ... ... ... ... көптеген ғалымдардың ой
қорытындылары негізінде төмендегі нәтижелер шығарылды және осы қорытындылар
жасалды:
1. Константивтендіруші эксперимент кезінде ... ... ... ... бар ... ... ... құрдастар арасында
статустық орынға қанағаттанбаушылық пен мазасыздану, жаңа ... ... ... ... ... жасалынды, студенттермен
тығыз қарым-қатынас орнатылды. Персонның корреляция коэффициенті бойынша ол
0,67 құрды. Бұл ... ... ... ... ... ... ... коммуникативтік дағдыны пайдалану
жолын үйретуге негіз алды.
2. ... ... ... ... ... бағдарламаны құрудағы ... ... ... ... ... жұмыс жүргізу болып табылады.
3. Колледж студенттерінің мазасыздануын төмендету динамикасын тексеруге
мүмкіндік ... Бұл ... ... ... нәтижелілігі
көрсетілді, яғни психокорреляциялық жұмыстар арқылы студенттер арасындағы
оқу орнындағы мазасыздануды төмендеттік, ... ... ... конструктивтік тәсілдердің қалыптасуына көмектесті. Жастар
қаншалықты ... жеңе ... ... ... ... ... болса, соншалықты шиеленіс жағдайынан шығу оңай болады
және жағымды нәтижелерге қол ... ... ... ... үшін ... ... ... топшыл, қоғамның
белсенді азаматтары мен азаматшалары болуы керек. ... ... ... ... еркін ойлы, өз пікірін ашық ... ... ... болу ... ... ... ... әсерлерден толығымен
арылатынына сеніміміз зор.
Ұсыныстар:
1. Ұсынылып отырған әдістемені өзін - өзі тану ... ... ... ... ... ... ... Тәрбие процесінде оқушыларының адамгершілік құндылықтарын
қалыптастыруда біз ... ... ... ... ... жөн.
3. Мұғалімдердің білімін жетілдіру ... ... ... ... процесінде қалыптастыруға
байланысты ғылыми-теориялық семинарлар ... ... ... ... ... ... зерттеу толығымен шешім тапты
дей алмаймыз. Бұл зертеуді келешекте тұтас педагогикалық процесте бастауыш
жэне жоғары ... ... ... ... ... ... қалыптастыруда жалпы білім беретін мектеп және
мектептен тыс мекемелерді кіріктіру арқылы жүзеге асыру ... ... ... ... ... ... болады.
Қолданылған әдебиеттер
[1] Н. Ә. Назарбаевтың. Халыққа жолдауы “Жаңа онжылдық –жаңа экономикалық
өрлеу – Қазақстанның жаңа мүмкіндіктері” 2010.
[2] М.Ж. Жадрина, Ғ.З. ... Б.А. ... Ж.Ж. ... Қажығалиева, Р.О. Ізғұттынова, А.С. Сейтақов, Ұ.М. Әбдіғапбарова.
Негізге орта ... ... ... тану ... бағарлама. 2010.
[3] Назарбаева С.А.Бөбек қоры. Өзін - өзі ... ... оқу ... ... ... ... - Алматы 2003. Бөбек РОСО.
[4] Нигметжанова Г.К Тұлғаның ... тану ... ... ... ... №4 – ... Асеев, В.Г., Мотивация поведения и формирования личности. / В.Г. ... М., ... ... А.Н., ... ... ... ... изд., доп. и
перераб. / А.Н. ... - М.: ... ... Р.С. ... ... (1т) ... Москва 1998 г;
[8] Л.Н.Десен. Особенности школьников юношеском возросте. 1973.
[9] ... В.Г. ... ... и саморазвития. – Алматы, 2004.
[10] З.Фрейд Психоанализ 1896.
[11] .Перлз Ф. ... М.: ... ... К.Роджерс.Я концепция.1917.
[13] Ж.Маралов.Психоанализ.1896.
[14] У.Джеймс Беседа с .Бодалев Развитие человека характеристики и ... ... ... ... Менеджмент: учеб. пособие, второе изд., перераб. и доп. /
Дж.К. Лафта. - М.: ТК Велби, 2005.
[16] В.В.Столин.Самопознание личности ... ... .С.М. ... ... деятельности.- А –А, 1992.
[18] Абульханова. К.А. Психология познания и сознания личности – М, 1999
[19] Бодалев А.А. Психология о личности . –М.: ... МГУ , ... ... Р.Д. ...... воспитание школьников//
Менеджмент в образовании, 2001, №4-103
[21] Н.В.Крогус. Психология межличностного ...... ... ... и ... К.Лоренц.Агрессия.1994.
[24] Қазақстан Республикасының «Білім туралы» Заңы 2007.
[25] Өзін-өзі тану пәні бойынша ... ... ... ... ... «Бөбек» 2010.
[26] Б.Момышулы «Психология войны» Алма-Ата «Казахстан», 1990 г.
[27] ... Ы. Таза ... Ы ... – А.: ... ... ... А. О ... характере. Спб., 1997.
[29] Брунер Д.С., Психология познания: За пределами непосредственной
информации. / Д.С. ... - М., ... ... ... ... №10, 2001 ж.
[31] «Қазақстан мектебі» журналы. №1, 2006 ж.
[32] ДжеймсУ. Психология /предисловие Л.А.Петровской. М., ... ... Р.С. ... ... М., 2003 - ... ... В.Г. Основы самопознания и саморазвития. – Алматы, 2004
[35] Абульханова-Славская К. А. ... и ... ... ... ... ... ... сүйіспеншілік
Ұяда не көрсең, ұшқанда соны ілесің
Мақсаты: “Сүйіспеншілік” ұғымы туралы түсініктерін кеңейту.
Міндеттері:
- отбасындағы сүйіспеншілік туралы түсініктерін ... ... ... ... ... сыйластыққа, сүйіспеншілікке тәрбиелеу.
Шаттық шеңбер
Балалар шеңберге тұрып, бір-біріне жақсы сөздер айтып амандасады.
- Салеметсін бе, Зарина, сен сүйкімдісін.
- ... бе, ... сен ... ... бе, ... сен ақылдысын.
- Салеметсін бе, Елжас, сен сабырлысын.
- Салеметсін бе, Томирис, сен мейірімдісін.
Әңгімелеу
Балаларға В. Сухомлинскийдің “Бір ананың жеті ... ... ... ... ... ... өз сүйіспеншіліктерін қалай білдірді?
Сендер аналарына сүйіспеншіліктерінді қалай білдіресіндер?
Балалардың жауаптары тыңдалады.
Менің апам
А. Бақтыгереева
Мені жақсы көреді,
Күндей күліп келеді.
Коп ... ... ... ... гүлдерді жұлмаймын,
Торгайларды қумаймын.
Айтқан сөзді тыңдаймын,
Апашымды сыйлаймын.
Кім ойлап тапқан?
Ә. Исқақов
Сөздерді ең аяулы,
Жақсы көріп жаттадым.
Енді білдім оларды
Кімнің ойлап тапқаның.
“Күнім”, “Жаным” дегенді,
“Құлыншағым” ... ... ... ... ... ... тапқан аналар.
Ойын
Балалар шеңбер бойымен тұрып, мұғалім кезек ... ... ... ... ... ... ... сұрақтарға жауап береді.
Ойынға төмендегідей сұрақтар қоямын:
1. Отбасы мүшелерін ата?
2. Сен отбасында кімді жақсы көресін?
3. Сен өз отбасына қалай көмектесесін?
4. Отбасы ... ... ... ... ... қандай көмек көрсетесін?
6. Ананды қалай мадақтайсын? Қалай жақсы көресін?
7. Отбасында кімге сыйлық сыйлағын келеді?
8. Атан мен әжен ... не ... Атан мен ... ... ... бере аласын?
Дәйексөз
- Отбасы – ол үлкен қуаныш, шаттық, мейірімділік, ... ... ... не ... ... соны ... деген сөз бар. Бала
отбасында жақсы ... ... ... ... ... ... шығады.
Отбасы мүшелеріне қашанда көмектесу, қамқор болу, үлкендердің айтқандарын
тындау, ұқыпты болу әр баланың қолынан ... ... ... отырып, көздерін жұмып өздеріне ең жақын, сүйікті
отбасы мүшелерін, өз үйлерін көз алдарына елестетеді. Өз отбасылары ... ... ... ... ... өз ... ... жұмыс
Мына суреттердегі бейлелердің қайсысын өз отбасы мүшелеріне теңер
едіңдер? әңгімелеп берінде. Суреттерді бояңдар.
Сергіту сәті
Атамның алып күрегін,
Ауланың ... ... мен ... ... ... де жуамын,
Шаң – тозаңды қуамын.
Ғажайып сөздер
Балалар сабақта айтып, үйренген өнегелі сөздерді қайталап ... ... ... ... мейірімділік, қамқорлық, сүйіспеншілік.
Қорытындылау
-Балалар, бүгін біз сүйікті отбасы, отбасы мүшелері туралы жақсы жағымды
сөздер айттық. Шығармалар арқылы әр ... ... ... ...
мейірімділіктің, сүйіспеншіліктің, қамқорлықтың, әдептіліктің ортасы екенің
танып білдік.
Жүректен жүрекке
Балалар шеңберге жиналып, Н. ... ... ... ... ... қайталайды.
Біздің үйден ән тарап
Думандатар өмірді.
Біздің үйде салтанат,
Біздің үйде көңілді.
Қосымша 2
Сабақтың тақырыбы: Мен бақытты ... ... - ... бала ... ... ... “қуаныш”, “сүйіспеншілік” құндылықтарының мағынасын
түсіндіру.
Міндеттері:
- “бақыт”, “қуаныш”,”сүйіспеншілік” туралы түсінік беру;
- адами қасиеттерін дамыту;
- сүйіспеншілікке тәрбиелеу.
Көрнекі ... ... ... ... қарындаштар.
Шаттық шеңбері
Балалармен бірге Ө. Тұрманжановтың төмендегі өлең жолдарын қайталап, бір-
біріне әдемі күлкілерін сыйлайды:
Кел, балалар, күлейік!
Күлкіменен түлейік!
Қабақ ... не ... боп ... ... ... ойлайсыңдар, “бақытты бала” деп кімді айта аламыз?
- Балалардың жауаптары тыңдалып, тәрбиеші қорытындылайды.
- - Дұрыс айтасыңдар! Өз ... ... бар, ... ... ... бала деп ... Н. ... “ Бақыт деген не?” әңгімесін оқып беріп,
сұрақтар қояды.
Бақыт деген не?
Н. Қадырбаев
Бақыт, Серік, Ербол – бір көшенің тұрғындары. Үшеуі ... ... ... ... бәрі де ... ... Бірде апайы адам есімдерінің мәні
жөнінде тәрбие сағатын өткізді.
- Ербол есімі- азамат бол, ер ... бол ... ... ... - ... ... ... – дүниге келген перзентке серік болсын деген ниеттен
туған,- деді.
- Бақыт ... ше? – деді ... ... жасыра алмай.
- Бақыт – бұл әр баланың ой-арманының ... ... күй ... ... іске ... бақытқа қолы жеткені. Әркімдеарман да, ой да көп.
Сондықтан, бақыт та сан алуан,- деді ... ... ... келді. Атасынан:
- Ата, бақыт деген не? – деп сұрады.
- Сенің аман- сау ... – мен үшін ... ... ... үлкені – осы.
- - Апай: “ Бақыт деген әр баланың ой – арманының орындалуы”, - деді.
Менің ...... ... ... ... ... - деді ... Арманыңа жет, - деді атасы немересінің шын пейіліне шаттанып.
Бақыт үшін осы сәт нағыз бақыт ... ... ... ... ... ... не? Қалай түсінесіңдер?
- Бақытты болу үшін не істеу керек?
- Балалардың жуаптары тыңдалады.
-
Дәйексөз
Балаларға М. Мақатаевтың “бақыт деген- сенің бала ... ... ... ... сабақтың дәйексөзі ретінде түсіндіреді.
- Бақыт- сенің балалық шағың, денің сау болып, асыр салып ойнағаның.
Жаттау.
Бақыт деген не?
С. Оспанов
Айтшы, білсең егер ... ... ... ... ... ... әсем тұрағың.
Ну ормандар,
Гүл бағы,
Күннің күліп тұрғаны.
Бақыт –дәні далаңның,
Алақаны анаңның.
“Ботам” деуі әжеңнің!
Қайда бақыт мекені,
Қалай оған ... ... ... ғана жетесің!
Көрінбейтін көзіңе,
Сонда оның өзі не?!
Бақыт деген, ... ... ... - ... ... отырады. Үнтаспадан жайлы әуен ойналады.
- Қане, бәріміз өзіміздің ең бақытты, ең қуанышты сәттерімізді
елестетіп ... ... ... ... ... көтеріңкі.
Дәптермен жұмыс
- “Мен бақытты баламын, өйткені...” деген сөйлемді толықтырып, гүл
күлтелеріне үлкендермен бірге жазыңдар. ... ... ... мазмұнына сәйкес қимыл-қозғалыстар жасалады.
Орнымыздан тұрамыз,
Қолды белге қоямыз.
Бұрыламыз оңға бір,
Бұрыламыз солға бір.
Біз бақытты баламыз,
Гүл-гүл жайнап ... ... ... ... ... сабақта айтып, үйренген өнегелі сөздерді қайталап айтады.
- Бақыт-қуаныш.
- Бақыт – сүйіспеншілік
Қорытындылау
- ... ... біз ... ... – ой- ... орындалуы, қуанышты
сәттің көп болуы, біздің әсем тұрағымыз, деніміздің саулығы ... ... ... Ә. ... “ Біз - ... ... әнін ... өмірдің гүліміз
Ә. Дүйсенбиев
Зеңгір көктен
Нұрын төккен,
Ортақ біздің күніміз.
Жайнап өскен,
Жайдарлы өскен
Біз өмірдің гүліміз.
Бал достыққа,
Жолдастыққа
Шақырады әніміз.
Тыныштыққа,
Жолдастыққа
Бақыттымыз бәріміз.
Қосымша 3
Сабақтың тақырыбы: Жақсылық ... ... ... да- бақыт.
Нақыл сөз.
Мақсаты:”жақсылық” ұғымы туралы түсініктерін кеңейту.
Міндеттері:
- “жақсылық” туралы ұғымдарын кеңейту;
- жағымды ... ... ... ... ... ... дәптер, түрлі-түсті қарындаштар.
Шаттық шеңбері
Балалармен төмендегі өлең жолдарын бірге қайталау.
Біздің топта балалар
Тату-тәтті ойнайды.
Дос ... ... ... ... мен ... мысалын әңгімелеп беру.
Балалардың жауаптары тыңдалады.
Дәйексөз
Балаларға “Жақсылық жасау да – бақыт” деген нақыл сөзді бүгінгі сабақтың
дәйексөзі ретінде ... ... ... ... ... ... көмегің, қамқорлығың.
Жамандықты ойламай, өзгелерді ренжітпей, айналаңа жақсы істер жасап
қуантсаң, көңілің қуанышқа бөленіп, ... ... ... ... ... ... жасалады.
Көтеріліп шаңырақ
Керегелер керіліп,
Өрімдей боп өріліп,
Уықтар боп иіліп,
Шаңыраққа киіліп,
Бәріміз жүрсек айналып,
Киіз үй боп ... ... ... ... ... “қамқорлық”, “көмек” сөздерін
қатыстырып, әңгіме құрастырыңдар. Суреттерді бояңдар.
Тыныштық сәті
- ... ... түзу ... ... ... тырыңдар. Көздеріңді жұмсаңдар да болады. Ауаны терең
жұтып, еркін тыныс алыңдар. Өздеріңнің тыынс алуларыңды бақылап,
бақытқа, махаббатпен тыныштыққа толы ... ... ... ... ... ... Ал енді ... ашсаңдар да
болады.
Ғажайып сөздер.
Балалар сабақта айтып, үйренген өнегелі сөздерді қайталап айтады.
Жақсылық жасау- бақыт, қуаныш.
Қорытындылау.
- Бүгін біз жақсылық жасау – бақыт, ... ... ... бір-
бірімізге жақсылық жасай білуді үйрендік.
Жүректен жүрекке.
Балалар бір-бірінің қолдарынан ұстап, ... ... ... Олардың
ішінен біреуі “Мен сені жақсы көремін” деп көршісінің атын айтып, қолынан
қысады. Жақсы көруді ... оған ... ... ... және соны ... ... Осы ... аяқталғаннан кейін балаларға өзіміздің
жақсы ниетімізді басқаға білдіргенде, оның сөзсіз өзімізге қайтып
оралатынын түсіндіреді.
-----------------------
Қабылдау
Бекіту
Талдау
Өзін - өзі тану ... ... жайл ... жайлы өзге адамдардың білуі
Арена
Соқыр дақ
Мен өзім жайлы жақсы білетінім
Мен жайлы өзге адамдардың білмеуі
Жасырын аймақ
Белгісіз

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 82 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«кәсіпорын өнімінің өзіндік құнын төмендетуді экономикалық ынталандыру»49 бет
Кәсіпорын өнімінің өзіндік құнын төмендетуді экономикалық ынталандыру63 бет
ҚР-ның аймақтық саясаты6 бет
Өнімнің өзіндік құны13 бет
Қазақ тілі грамматикалық категорияларының антропоөзектілігі45 бет
VP-Expert эксперттік жүйенің жазбасы туралы4 бет
Еліміздегі жоғарғы әскери оқу орындарындағы қазақ бөлімінде оқитын болашақ офицер мамандардың кәсіби маңызды сапалық қасиеттерін эксперименттік тұрғыдан зерттеу60 бет
Ж.Б. Сэйдің экономикалық көзқарасы8 бет
Мұнайгаз өндіретін комплексті дамыту30 бет
Отбасы және мектептің жағдайсыз отбасылармен бірлескен жұмысын ұйымдастыру30 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь