ALL INCLUSIVE ЖҮЙЕСІНІҢ ТЕОРИЯЛЫҚ АСПЕКТІСІ


МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ 3
«All inclusive» жүйесі бойынша жұмыс істейтін қонақ үйлер
(3-5 категориялы)
КІРІСПЕ
Зерттеудің өзектілігі. Бүгінгі таңда қонақ үй нарығында қызметтердің саны өте кең ауқымды қамтып жатыр. Соның ішінде кең сұранысқа ие сондай өнімдердің бірі «All inclusive» жүйесі бойынша демалыс болып саналады. Бұл қызмет жүйесі жарнамалық элементтерді және баға белгілеу сияқты маркетингтік процесті қамтитын жан-жақты маркетингтік құрал болып табылады. Турист қызметтердің толық спектрін нақты анықталған, тіркелген, туристік пакеттің бағасымен алады.
«All inclusive» немесе «Барлығы қамтылған» - бұл белгілі бір уақыт аралығында қонақ үйдің аумағында ұсынылатын тегін қызметтер жүйесі. Алдымен бұл жүйе тек круиздерде жұмыс істеді. Кейіннен қонақ үйлер де бұл жүйеге қызығушылық таныта бастады. Қазіргі уақытта Анталия қонақ үйлерінің 90%-ы және Мармарис пен Бодрумның 50%-ы осы қағидаға сәйкес жұмыс істейді. «Барлығы қамтылған» жүйесі Түркияның туризміне шетелдік туристерді өз тарапына тартуда маңызды қадам жасауға мүмкіндік берді.
Қазақстан Республикасының қонақ үйлерінде «All inclusive» жүйесі бойынша қызмет көрсету мүлде дамымаған десек те болады. Осыған байланысты, осы жүйенің даму перспективаларын қонақжайлық индустриясының отандық кәсіпорындары тәжірибесінде зерттеу маңызды болып табылады.
Жұмыстың мақсаты: «All inclusive» жүйесі бойынша Түркиядағы туризмнің даму тәжірибесі мен ерекшелігін Қазақстанның қонақжайлық индустриясының кәсіпорындары тәжірибесінде зерттеу.
Дипломдық жұмыста қойылған мақсатқа жету үшін төмендегідей зeрттey жұмысының міндеттері алға қойылды:
- «All inclusive» жүйесінің мәні мен тарихына шолу жасау;
- Түркиядағы «All inclusive» жүйесінің ерекшелігін талдау;
- «All inclusive» жүйесінің Қазақстандағы мәселелерін қарастыру;
- Қазақстан Республикасының қонақ үй бизнесіндегі «All inclusive» жүйесінің жағдайын зерттеу;
- «All inclusive» жүйесін Қазақстанда қолдану мүмкіндіктерін айқындау.
Зерттеу пәні: Қонақ үй бизнесінде «All inclusive» жүйесін қолдану ерекшеліктері.
Зерттеу объектісі: «All inclusive» жүйесі.
Ғылыми-зерттеу жұмысын жазу барысында келесідей әдістер қолданылды: жүйелі талдау, классификация (жіктеу) әдісі, салыстырмалы талдау, сауалнама, әдістері қолданылады.
Дипломдық жұмыстың аясында Қазақстанның қонақ үй бизнесіндегі «All inclusive» тұжырымдамасы, шетелдің озық тәжірибесіне сүйене отырып, толыққанды және кешенді түрде зерттелді. Міне, осы аспектпен диплом жұмысының ғылыми жаңашылдығы айқындалады.
Жұмыстың зерттелу деңгейі: «All inclusive» жүйесінің теориялық-әдістемелік негіздеріне талдау түрлі ақпарат көздеріне жүгінуді талап етеді.
Жұмыстың қайнар көздері ретінде Котанс А. Я., Соколова М. В., Kervankıran, İ. ve Çuhadar, M., Азар В. И., Ляпина И. Ю., Tellioğlu, S. & Tekin, M., Квартальнов В. А., Ильина Е. Н., Тучнин Р., Bahar, O. & Kozak, M., Черных Н. Б., Данильчук В. Ф., Ефимов А., Вернадский Д. К., Исмаев Д. К., Панов В. Я., Байлик С. И., Быков А. Т., Яковлева Г. А., Буйнов В. И., Дурович А. П., Папирян Г. А., Усов В. В., Исимова Б. А., Güzel, Ö., Аверьянов Б. И. және тағы да басқа ғалымдар мен зерттеушілердің еңбектері қолданылды.
Жұмыстың теориялық маңыздылығы: Зерттеудің нәтижелерін туристік-рекреациялық қызмет пен іс-әрекетті ұйымдастыруда қолдануға болады. Туризм ұйымдастырушыларының тарапынан қызығушылық тудырады. Сонымен қатар ұқсас мәселелерді зерттеуде қолдануға болады.
Жұмыстың тәжірибелік маңыздылығы: Щучье көлінің жағасында орналасқан Бурабай шипажай аумағындағы «Rixos Borovoe» қонақ үйінің мысалында «All inclusive» жүйесі бойынша қызмет көрсетуді енгізуді ұсынумен зерттеудің тәжірибелік маңыздылығы айқындалады.
Жұмыстың құрылымы: 60 беттен, кіріспеден, үш тараудан, 20 суреттен, 10 кестеден, қорытындыдан, 47 пайдаланылған әдебиеттерден тұрады.
- «ALL INCLUSIVE» ЖҮЙЕСІНІҢ ТЕОРИЯЛЫҚ АСПЕКТІСІ«All inclusive» жүйесінің тарихы мен түсінігі
Дүниеде алғаш рет осындай жағымды демалыс түрін ұсынған Еуропадағы алғаш йога насихаттаушыларының бірі Жерар Блиц. 1912 жылы Антверпенде (Бельгия) зергерлер жанұясында дүниеге келген. Жерар Блиц өз ағасы сияқты толыққанды спортшы және су полосы бойынша Бельгия құрамасының мүшесі болған. 1949 жылдың соңында Корсика аралындағы спорттық іс-шаралардың бірінде Гилберт Триганомен танысады. Олар бірігіп 200-ге жуық шатырға арналған кемпинг бизнес-жобасын ойластырады. Іске асыру үшін жарнама жазады: «Балеар аралдарында 2 апта үшін 159 франк. Бәрі қамтылған» Кейіннен метрода парақшаларды таратады [1] .
Сұраныс үлкен ауқымға ие болады. Бірақ Майорка аралында Алкудияда бірінші лагерь ашылғанда, жағдай күрделене түсті. Алайда, Жерар Блиц берілмей, жаңа қонақжайлылық тәжірибесін енгізеді. Қазіргі таңда Түркияда «All inclusive» жүйесіндегі қонақ үйлердің көбісі қолданатын, қонақтарды гүлдермен және сияпатпен қарсы алу рәсімін ұйымдастырды.
1951 жылы шатырлар доминик-бунгало үйлеріне ауыстырылды (сурет 1) . Осыған байланысты Жерар Блиц өзінің негізгі идеясын білдірді: «Өмірдегі басты нәрсе - бақытты болу және бұл үшін ең жақсы орын - осында, ал ең жақсы уақыт - қазір».
Cурет 1. «Бәрі қамтылған» жүйесіндегі алғаш доминик-бунгало үйі [1]
1954 жылы «All inclusive» жүйесін алғаш француздық қонақ үй желісі Club Med қолданады. Бұл концепция мінсіз демалыс үшін қажетті барлық нәрселерді қамтыды: рейстер, трансферлер, жайлы қонақ үй бөлмесі, тамақтандыру, балаларға арналған күтім [2] .
1960-жылдардың аяғынан бастап, ол Кариб теңізі бойынша экскурсия ұйымдастырған бірнеше мұхит лайнерінде сәтті қолданылған. 1970-жылдардың басында басталған жаһандық мұнай дағдарысы басты серпін болды. Адамдар аз саяхаттай бастады, ол өз кезегінде туризмге зиянын тигізді, ал кәсіпкерлер осы уақытта сұранысты көтеретін жол ойластыра бастады. 1976 жылы Ямайкада ашылған Negril Beach (қазіргі Hedonism II) толыққанды «Барлығы қамтылған» жүйесі бойынша қызмет көрсететін қонақ үйлердің бірі болды. Көп ұзамай Кариб аралдарының көпшілігінде қонақ үй бизнесі дамыды. Бұл тұтынушылар ынта-жігермен қабылдаған қымбат «өнім» болды. Бірақ 90-жылдардың соңында Түркияның дамып келе жатқан қонақ үй индустриясында қолданыла басталмағанда, ол ауқатты адамдар үшін «жұмақ» аралдарында демалудың экзотикалық формасы болып қалатын еді. «All inclusive» жүйесінің танымал болғаны соншалықты, осы жүйеге 2-3 жұлдызды санаттағы қонақ үйлер де қосыла бастады. Қазіргі уақытта Анталия қонақ үйлерінің 90%-ы және Мармарис пен Бодрумның 50%-ы осы қағидаға сәйкес жұмыс істейді.
90-жылдардың ортасына дейін қонақ үйдің иелері «Бәрі» деген тұжырым астарында не ұсынантынын өздері шешкен. Біреу туристерге максималды қызмет, тамақ, ойын-сауық және экскурсия ұсынды, ал кейбіреулері жай баспана, үстел және шезлонгпен қамтамасыз етті. 1995 жылы Бүкіләлемдік туристік ұйым «All inclusive» жүйесінің соңғы біртұтас нұсқасын құрады:
бұл жолдама уақыты біткенше қонақ үй аумағында тегін және шектеусіз ұсынылатын қызметтердің жиынтығын білдіреді және турды сатып алғанда төленеді.
Соңғы кездері «All inclusive» жүйесінің әртүрлілігі соншалықты, туристер былай тұрсын, тіпті туристік нарықтың кәсіби мамандары оның мән-мағынасы мен түрлерін шатастырады.
«Барлығы қамтылған» жүйесі Түркияның туризміне шетелдік туристерді өз тарапына тартуда маңызды қадам жасауға мүмкіндік берді. Осы жүйе арқасында 2017 жылы түрік курорттары 8 миллионнан астам туристерді қарсы алды және өсім үрдісі байқалады. Қолжетімді түрік инклюзивін қолданған туристер оны басқа елдерден талап ете бастады. Бұл қозғалыс Болгария, Тунис, Египет және Хорватияны жаулап алды. «Барлығы қамтылған» жүйесі, бірінші кезекте, қонақтардың қонақ үй аумағында үнемі қалуы үшін және мүмкіндігінше сирек оның шегінен тыс шығуы үшін бағытталған. Сондықтан да бұл жүйе қонақ үйден тыс аумақта инфрақұрылым дамымаған аймақтарда белсенді дамып келеді. Көптеген барлар, мейрамханалар, клубтар мен дүкендер бар үлкен туристік қала (Испания, Греция, Кипр, Тайланд) болып табылатын елдерде «All inclusive» жүйесі негізінен көптеп пайдаланылмайды және қонақ үйлерде BB (таңғы ас), HB (жартылай пансион - таңғы ас және кешкі ас, сусындарды қоспағанда) және FB (толық пансион - таңғы ас, түскі және кешкі ас, сусындарды қоспағанда) тамақтандыру жүйелері қолданылады.
«All inclusive» - толық экономикалық жүйе және оның дамуына құрамына кіретін түрлі элементтер әсер етеді. Бұл жүйенің мәнін толықтай түсіну үшін оның объектісі мен субъектісін анықтап алу қажет (сурет 2) .
Туристік ұйымдар
Туристер
Қонақ үй индустриясы
«ALL INCLUSIVE»
Дестинация
Туристік ресурстар
Тәуелсіз инвесторлар
Тасымалдау компаниялары
Сурет 2 - «All inclusive» жүйесінің субъект - объектік құрылымы
([4] дереккөзі негізінде жасалды)
Зерттелу аясындағы жүйенің субъектілері: тұтынушы (турист), қонақжайлық индустриясының өкілдері, туристік ұйымдар, тасымалдау компаниялары, тәуелсіз, жеке инвесторлар.
Негізгі субъект - бұл «All Inclusive» жүйесінің негізгі тұтынушысы ретінде турист, жүйе олардың рекреациялық қажеттіліктерін барынша қанағаттандыруға бағытталған.
Жүйенің объектісі ретінде «All inclusive» бойынша қызмет көрсетуді жүзеге асыру барысында туындайтын туристік өнімді тұтынушы (турист) мен түрлі саладағы (көлік, қонақ үй, тамақтандыру) туристік ұйымдар арасындағы қатынастар айқындалады.
Сонымен, «All inclusive» немесе «Барлығы қамтылған» - бұл белгілі бір уақыт аралығында қонақ үйдің аумағында ұсынылатын тегін қызметтер жүйесі. Бірақ, «All inclusive» жүйесінде мүмкін болатын қызметтердің ауқымы таңдалған қонақ үй деңгейіне қарай айтарлықтай ерекшеленуі мүмкін. «All inclusive» жүйесі елдерге байланысты да ерекшеленуі мүмкін. Әрине, курорт неғұрлым беделді және қонақ үй жұлдыздарының рейтингісі неғұрлым жоғары болса, соғұрлым толыққанды қызмет көрсетулерді ұсынады. Әдетте, «All inclusive» турларының құны мыналарды қамтиды:
- қонақ үйде тұру;
- қонақ үйдегі тағамдар;
- қонақ үйдегі сусындар, соның ішінде алкогольді сусындар;
- қонақ үй аумағында балалар мен ересектерге арналған анимациялық бағдарламалар;
- қонақ үйдің инфрақұрылымын пайдалану. «All inclusive» жүйесінің классификациясы
«All inclusive» жүйесі ұсынылған қызметтер санындағы кейбір айырмашылықтарға мүмкіндік береді. Кейбір жағажай елдерінде олар «Ultra inclusive», «All inclusive excellent», «All inclusive superior», «All inclusive vip class» сияқты тартымды қосымшаларды қосуды ұнатады. Көбінесе мұндай белгілер жарнамалық айла болып табылады. Бірақ экскурсияны дұрыс таңдау үшін, қонақ үйлердің маркетингтік амалдарын дәл білу керек, сондықтан «All inclusive» жүйесінің классификациясы құрастырылған (сурет 3) .
«All inclusive» жүйесінде ұсынылатын қызметтер таңдалған қонақ үй деңгейіне қарай айтарлықтай ерекшеленуі мүмкін. «All inclusive» қонақ үй орналасқан елге байланысты да ерекшеленеді. Егер курорт неғұрлым беделді және қонақ үй жұлдыздарының рейтингісі неғұрлым жоғары болса, соғұрлым толыққанды қызмет көрсетулерді ұсынады [3] .
ULTRA ALL INCLUSIVE
IMPERIAL
MAX. INCLUSIVE
ALL INCLUSIVE
АРАЛАС СЕРВИС
ҚҰБЫЛМАЛЫ СЕРВИС
MINI ALL INCLUSIVE
Сурет 3 - «All inclusive» классификациясы
(автормен [3] дереккөзі негізінде жасалды)
MAX. INCLUSIVE
Бұл жүйенің айырықша ерекшелігі - барлық сусындар, оның ішінде шетелдік алкоголь де турдың бағасына қосылған. Нөмірдің мини-барындағы алкогольсіз сусындар мен сыра тегін. Сонымен қатар, уақытша шектеу жоқ - қонақ үй аумағында кез-келген сусындарды тәулік бойы тапсырыс беруге болады. Бұл жүйе қонақтарға қонақ үй мейрамханаларында тағамдардың кең ассортиментіне кепілдік береді. Осы жүйенің қонақ үйлерінде кейбір қосымша ойын-сауық түрлері (мысалы, моторлы спорт түрлері) жиі тегін ұсынылады.
IMPERIAL
Бұл жүйеде барлық алкогольдік және алкогольсіз, соның ішінде шетелдік сусындар турдың бағасына кіреді. Сондай-ақ, қонақ үйдегі мейрамханалар мен барларда көп тағамдарды ұсына алады. Сонымен қатар, қонақ үйде арнайы мамандандырылған мейрамханалар (мысалы, балық, итальян және т. б. ) ұсынылады, оған алдын-ала брон жасау қажет. Тегін ойын-сауық аймағында моторлы спорт түрлеріне (су шаңғысы, үрлемелі банан) мүмкіндік беретін қосымша артықшылықтар бар.
ULTRA ALL INCLUSIVE
Бұл жүйеде турдың бағасы жергілікті ғана емес, сондай-ақ импортталған алкогольді және алкогольсіз ішімдіктерді қамтиды. Қонақ үй мейрамханаларының швед үстелі тағамдардың кең ассортиментін ұсынады. «Ultra All Inclusive» жүйесінде жұмыс істейтін қонақ үйлердің көпшілігі әлемнің түрлі халықтарының тағамдары бар мейрамханаларда қосымша ақысыз тамақтануды ұсынады + a-la carte мейрамханаларында тамақтану, сондай-ақ қонақ үй әкімшілігінің қалауы бойынша қосымша қызметтер ұсынады. «Ultra all inclusive» жүйесінің бірнеше түрі бар: «All inclusive De Luxe», «All inclusive High Class», «All inclusive Royal Class», «All inclusive Superior».
- «All inclusive De Luxe» - тамақтандыру түрі мен қонақ үйдегі қызмет көрсетулер жүйесі. Қонақтарға жергілікті және импортталған алкогольді, алкогольсіз сусындар, мамандандырылған «а-ля карт» жүйесіндегі мейрамханаларда тамақтандыру, мини-бардағы сусындар мен бөлмеде қызмет көрсетуді (room service) қамтамасыз етеді.
- «All inclusive High Class» - қызметтердің ауқымы мамандандырылған «а-ля карт» жүйесіндегі мейрамханаларда тамақтандыру, жергілікті және импортталған алкогольді, алкогольсіз сусындар, мини-бардағы сусындар мен бөлмеде қызмет көрсетуді (room service), кір жуу, массажды қамтиды.
- «All inclusive Royal Class» - қонақтарға бөлмедегі қызмет көрсетулер, жергілікті ғана емес, сондай-ақ импортталған алкогольді және алкогольсіз ішімдіктер, қонақ үй аумағындағы мамандандырылған «а-ля карт» жүйесіндегі мейрамханаларда тамақтандыру, internet cafe, боулинг қызметтерін ұсынады.
- «All inclusive Superior» - қонақ үй нөмірінде күнделікті жеміс-жидектер мен шоколад, жергілікті және импорттық алкогольсіз сусындар мен ішімдіктер, a-la carte мейрамханаларында тамақтандыру, мини-бардағы сусындар, теннис пен шағын гольф ойындарын үйрету курстарын қамтамасыз ететін «Ultra all inclusive» жүйесінің бір түрі.
MINI ALL INCLUSIVE
Толық пансион + сусындар, тәулігіне үш рет тамақтандыру. Көптеген қонақ үйлерде кешкі асқа швед үстелі ұйымдастырылады. Тамақтану уақытында жергілікті сусындар ұсынылады. Сонымен қатар, сусындарды тамақтану кезінде ғана емес, кез-келген уақытта, бірақ шектеулі мөлшерде алуға болады.
Қонақ үйлерде BB, HB, FB тамақтандыру жүйелері де қолданылады [4] .
Bed and Breakfast (BB) - күніне бір мезгіл тамақтандыру, таңғы ас. Әдетте бұл іссапарлар мен экскурсиялық турларға арналған. Континенталды таңғы асқа (әдетте, бұл 2* - 3* қонақ үйлерде ұсынылады) жиі жіңішке кесілген шұжық пен ірімшік, күлше, кішкене қаптамалы йогурт және кофе беріледі.
Нalf-Board (HB) - жартылай пансион (таңғы және кешкі ас) . Таңғы ас дәстүрлі түрде «швед үстелі» болуы мүмкін.
Full-Board (FB) - толық пансион (күніне үш мезгіл тамақтандыру) . Күндізгі және кешкі уақытта да сусындар ақылы.
FULL BOARD PLUS (FB+) және HALF BOARD PLUS (HB+)
Әдетте қызметтердің бұл түрлері швед үстеліндегі жергілікті сыра мен шарапты турдың бағасына қосады. «All inclusive» жүйесінен айырмашылығы, олар басқа тегін қызметтерге кепілдік бермейді.
Аралас сервис
Демек, белгілі бір қонақ үй аумағында туристерге «All inclusive» жүйесімен де, басқа жүйелермен де (BB, HB, FB) қызмет көрсетіледі. Қызмет көрсету жүйесін таңдау туристердің өз қалауына байланысты. Шатастыруды болдырмау үшін қонақ үй қонақтары жеке қонақ үйлерді айырбастау жүйесін пайдалануға шақырылады. Әдетте, бұл арнайы білезіктер немесе басқа да атрибуттар, олар арқылы қонақ үй персоналы сіз таңдаған сервистік жүйені дәл анықтай алады.
Құбылмалы сервис
Кейбір қонақ үйлер, маусымға байланысты, қонақтарға әртүрлі санаттағы қызметтерді ұсынады. Мысалы, жазда қонақ үй «All inclusive» жүйесінде, ал қыста HB жүйесі бойынша жұмыс істейді. Осындай қонақ үйлердің бірінде демалысты жоспарлағанда, оператордан қызықтырған уақытта қандай сервис ұсынылатындығын анықтап алған жөн.
- «All inclusive» жүйесі бойынша турлардың мәні
«All inclusive» жүйесі бойынша қызмет көрсететін қонақ үйлер бірқатар ерекшеліктерге ие. Оларда күніне кем дегенде үш рет тамақтану: таңғы ас, түскі және кешкі ас, сондай-ақ түрлі сусындар (алкогольсіз және алкогольді) ұсынылады. Көбінесе «All inclusive» қонақ үйлерінде тамақтандыру «швед үстелі» жүйесі арқылы ұйымдастырылады. Өз-өзіне қызмет көрсету арқылы жүзеге асырылады, және таңдаған азық-түлік көлеміне ешқандай шектеулер болмайды. Жалғыз шектеу - тек уақыт интервалы. Әрбір қонақ үйде таңғы ас, түскі ас және кешкі ас кестесі бар, яғни тағам белгілі бір уақытта беріледі. Мысалы, таңғы ас әдетте 7-ден 10-ға дейін созылады. Бұл жағдайда турист қосымша ақы үшін қонақ үйдің барында жеңіл тамақтана алады. Көптеген «All inclusive» қонақ үйлерде арнайы тамақтану жүйесі бар. Мысалы: балалар үстелі, вегетариандық тағамдар, қант диабетімен ауыратын адамдарға арналған тағам және тағы да басқа. Сонымен қатар, бұл қонақ үйде ұсынылатын сусындарға да қатысты. Әдетте «All inclusive» жүйесіндегі қонақ үйлерде сусындар тегін және шектеусіз мөлшерде ұсынылады. Соның ішінде алкогольсіз сусындар (шай, кофе, шырындар, газдалған және газдалмаған су, түрлі коктейльдер) және алкоголь (сыра, шарап, арақ, ром, бренди, джин, текила, алкогольдік коктейльдер) сияқты сусындарды ішуге болады. Бірақ, соған қарамастан, бұл мәселеде белгілі бір ескертулер бар. Біріншіден, барлық сусындар тек жергілікті өнімдер болуы керек. Бұл дегеніміз Түркиядағы демалыс барысында, чех сырасын тегін ішуге болмайды. Оның оң жақтары да бар, мысалы, Грузияда, Испанияда, Болгарияда немесе Кипрде елдердің керемет аспаздық дәстүрлерін бағалауға ғана емес, жергілікті алкогольдік сусындардың дәмін татуға мүмкіндік бар. Греция мен Болгария өздерінің күшті үстелдік шараптары мен арақтарымен танымал, Испания - Херестің туған жері, ал Кипрде олар керемет бренди шығарады. Екіншіден, барлық шетелдік сусындарға ақы төлеуге тура келеді. Үшіншіден, қонақ үйде барлық сусындар белгілі бір уақытта ұсынылады. Көбінесе бұл интервал таңғы 10-нан түңгі 10-ға дейін, ал кейбір қонақ үйлерде сусындар тегін және тәулік бойы беріледі. Төртіншіден, мини-бардағы сусындар ақылы болып табылады. Ешнәрсеге шектеуді қаламайтындар және уақыт туралы алаңдағысы келмейтіндер - жоғары санаттағы қонақ үйлерді таңдайды. Қонақ үйдің деңгейі неғұрлым жоғары болса, онда швед үстелі соғұрлым сан алуан болады. Тамақтандыру мөлшері де өсуі мүмкін - мысалы, бесіндік қосылады. Сонымен қатар, тамақтану үшін уақыт интервалы айтарлықтай кеңейтіледі. «All inclusive» жүйесіндегі көптеген қонақ үйлерде тамақтандыру түрлі мейрамханалар мен барларда тәулік бойы ұйымдастырылады [5] .
... жалғасы- Іс жүргізу
- Автоматтандыру, Техника
- Алғашқы әскери дайындық
- Астрономия
- Ауыл шаруашылығы
- Банк ісі
- Бизнесті бағалау
- Биология
- Бухгалтерлік іс
- Валеология
- Ветеринария
- География
- Геология, Геофизика, Геодезия
- Дін
- Ет, сүт, шарап өнімдері
- Жалпы тарих
- Жер кадастрі, Жылжымайтын мүлік
- Журналистика
- Информатика
- Кеден ісі
- Маркетинг
- Математика, Геометрия
- Медицина
- Мемлекеттік басқару
- Менеджмент
- Мұнай, Газ
- Мұрағат ісі
- Мәдениеттану
- ОБЖ (Основы безопасности жизнедеятельности)
- Педагогика
- Полиграфия
- Психология
- Салық
- Саясаттану
- Сақтандыру
- Сертификаттау, стандарттау
- Социология, Демография
- Спорт
- Статистика
- Тілтану, Филология
- Тарихи тұлғалар
- Тау-кен ісі
- Транспорт
- Туризм
- Физика
- Философия
- Халықаралық қатынастар
- Химия
- Экология, Қоршаған ортаны қорғау
- Экономика
- Экономикалық география
- Электротехника
- Қазақстан тарихы
- Қаржы
- Құрылыс
- Құқық, Криминалистика
- Әдебиет
- Өнер, музыка
- Өнеркәсіп, Өндіріс
Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор #1 болып табылады.

Ақпарат
Қосымша
Email: info@stud.kz