Бүйрек физиологоиясы

1. Сыртқа шығару мүшелерінің негізгі қызметтері.
2. Несеп түзілу үрдісі.
3. Бүйректің сөлініс қызметі.
        
        Ф КГМА 4/3-04/02
ИП №6 УМС при КазГМА
от 14 июня 2007 г.
ҚАРАҒАНДЫ МЕМЛЕКЕТТІК МЕДИЦИНА АКАДЕМИЯСЫ
Физиология кафедрасы
Д Ә Р І ... ... ... Несеп түзілу механизмі»
Мамандық: 051301 «Жалпы медицина»
Пән: «Физиология-2»
3 курс
Уақыты (ұзақтығы) 1 сағат
Қарағанды 2009 ж.
Кафедра ... ... және ... 12 ... 23. 04. 2009 ... ... Ф.А. Миндубаева
Дәрістің тақырыбы : «Бүйректің физиологиясы. Несеп түзілу
механизмі»
Дәрістің мақсаты : Зәр шығарудағы бүйректің негізгі атқаратын
қызметін көрсету. Бүйректің несеп бөліп ... ... ... ... ... ... ... сүзілу, қайта сіңіру, сөлініс
процестерінің маңызын және бұл процесстерге
байланысты алғашқы және соңғы несептің құрамының
өзгеруін баяндау. Бұл үрдістерді түсіндіретін теориялар
мен зерттеу ... ... ... :
1. Сыртқа шығару мүшелерінің негізгі қызметтері.
2. Несеп түзілу үрдісі.
3. Бүйректің сөлініс қызметі.
Сыртқа ... ... ... ... ... ... пайда болған қалдық заттарды сыртқа шығарумен
аяқталады. Күрделі диссимиляция (ыдырау) үрдістері
қорытындысында денеде зат алмасуының ең соңғы
өнімдері — «қалдық зат» (шлак) ... ... Шлак ... ал қор ... ... қалса оны уландырады,
әсіресе ақуыз алмасуы барысында түзілетін несепнәр, несеп
кышқылы, креатинин, аммоний тұздары сияқты ... өте ... Олар ... ... мен май ... ... өнімі — көмір қышқылы мен су. Барлық зат алмасу
үрдісінің нәтижесінде бөлінген қалдық заттар организмнен
шығару мүшелері арқылы сыртқа шығады (экскреция).
Адам мен ... ... ... мүшелері: бүйрек, тер
бездері, өкпе, ас қорыту түтігі.
Ақуыз алмасуы кезінде пайда болатын ... ... су, ... ... ... ... ... организмге жат заттар
(түрлі дәрілер, бояулар т. б.) негізінен бүйрек, аздап тер
бездері аркылы, ал су мен көмір қышқылды газ, ... ... ... ... ұшқыш заттар өкпе арқылы сыртқа шығады.
Асқорыту түтігінің кілегей қабығы ... ет ... ... ... заттар, кейбір ауыр металдардың
(қорғасын, кадмий т. б.) тұздары аласталады. Мұнымен ... ішек және ... ... ... ... ... бәрімізге белгілі негізгі экскрециялык мүше — бүйрек,
одан басқа экстраренальдық ... тыс) ... ... өкпе мен ішектер арқылы зат алмасу кезінде пайда
болған ыдырау өнімдері сыртқа шығарылады.
Сыртқа шығару тіршілікке өте кажет физиологиялық үрдіс. ... жоқ. ... екі ... ... алып ... ... бір ... ішінде өледі. Сыртқа шығару процесі
бұ-зылса, көптеген физиологиялық үрдістер ... бірі — ... ... ... соңғы ыдырау
өнімдері (мо-чевина, несеп қышқылы) жиналып қанға өтеді де
организмді уландырады. Ондай жағдай адамда да байқалады бүйрек
қызме-тінің бұзылуынан ... ... ... кою) ... ... ... өледі. Бұны әдетте емдемесе (жасанды бүйрек
аспабына қосу, пәрменді емдеу жолдарын пайдаланбаса) ... ... ... ... ... яғни теріге
мочевина кристалдары шырады:1,бүйрек қызметін тер бездері
атқарады да, ерганизмнен мочевина теріге шамадан тыс көп
шығарылады.
Сонымен, экскреторлық мүшелердің негізгі ...... ... соңғы өнімдерін, өзге текті басқа заттарды,
мәселен, дәрі-дәрмектерді сыртка ... ... ... ... ... қатар бірнеше косалқы қызмет
атқарады. Гомеостаздың, яғни ішкі орта ...... мен ... ... ... сұйық пен
ликвор құрамының тұрақтылығын сақтайды.
/Сыртқа шығару ағзаларының қан құрамындағы және денеде-гі басқа
сұйықтықтар қүрамындағы ... ... ... және қан мен ... ... сұйықтардың осмостық
қысымының түрақтылығын (изоосмия), денедегі қышқылдар мен
негіздер тепе-тендігінің түрақтылығын (изогидрия)
камтамасыз етеді. Экскрециялық 'ағзалар денедегі басы
артық қышқылдар мен сілтілерді сыртқа шығарып ... ... ... ... және ... ... әрдәйім алмасып тұратын қанның тамырдары
көлемдіктұрақтылығын (изоволемия) сақтайды.
Денеде белгілі бір жағ-дайда қалыптасатын су мен тұздар
тепе-теңдігін (балансын) қамтамасыз өтш олардың артығын
организмнен 'ніығарады Тер ... дене ... ... ... ... ... жылдары
сыртқа шығару ағзаларының бұлардан бас-ка тағы да бірнеше
кызмет атқаратыны анықталып отыр.
Бүйрек қан тамырларьшың тонусы мен ... ... ... ... ... қысымын салыстырмалы бірқа-лыпта
сақтаиды. Мәселен, бүйрек қызметінің бұзылуы салдары-нан
кеибір адамдарда ұзақ уақыт қан ... ... ... ... ... бүйрек гипертониясы пайда
'болады. Бүйректің қанмен камтамасыз етілу деңгейі төмендесе,
бүйрек тканініц юкстагломерулалық комплексі қан тамырыц
тарылтатын арііайы гормондық зат — ... ... ... ... ... ... тән ... бар
екендігі дәлелденді. Сондықтан да ол қан плазмасында а —
глобулиннен (ангиотензиноген) физиологиялық ... ... және оны ... І-ге ... ... ... өзгеріс-тер арқылы тамырды тарылтатын өте
белсенді зат ангиотензин II пайда болады. Бұл зат қан
тамырларын тарылтып, тұрақты ... ... ... ... қатар ангио-тензин II бүйрекүсті безінің
қыртыс қабатынан альдостероннын. шығуын күшейтеді, ал ол
шөлдеу сезімін пайда етіп бүйрек ... ... ... ... ... қан ... кеңейтетін
медуллин, простагландиндер, жүрек қызметін баяулататын
брадикинин сияқты заттар д'а бүйректе түзіледі. ... ... ... ... де ... ягни
эритроциттердің пісіп жетіліп, қан арнасына косылуына әсер
етеді} кан ... ... ... ... ... лейкопоэтин) бүйректе
түзілетіні дәлелде-ніп отыр. "
Бүйрек аса маңызды биологиялық процесс — кан ұюына ка-тысады._І
Бүйректе канның ұюына кедергі ... қан ... ... қан) ... ... ... тұратын фибрин сріткіш
(фибринолиздік) арнайы зат урокиназа ферменті түзіле-ДІ.
Урокиназа бүйректегі кан айналысын жақсартады. Бүйрек
тамырлары арқылы бір тәулікте 1400—1800 л кан ... ... оның ... ... бар ... ... ... Уро-киназаның әлсіз-күштілігін білу арқылы
бүйрек ауруларын дәл анықтауға болады, сондықтан да бұл адіс
клиникада кеңінен паидаланылады. Бауырда түзілген дәрітсіз
алғашқы гормон — ... Д3 ... ... ... айналып ішекте кальцийдщ сшуш
күшейтеді. Сүйек тканінен алынған витамин Д гормоны ... ... ... ... кепі ... тездетеді.
Бүйректің белок көмірсу және липидтер алмасуына катысады
Ьүирек түтікшелершің клеткасында төменгі молекулалы
пептидтер амин қышқылдарынан ажыратылады ... ... ол амнн ... ... өз ... Мұньшен қатар глюконеогенез процесі де жүреді,
басқаша айт-канда табиғаты басқа органикалық заттардан ... ... ... ... ... ... — фосфатидилинозит синтезделеді, бұдан басқа да
липид-тер алмасуымен ... өте ... ... негізгі қызметі — несеп түзу. Несеп түзілуі, оны
сыртқа шығару процесі диурез (несеп шығару) деп аталады.
Қалыпты жағдайда ... ... ... ... ... ... желінген тамақтың құрамына,
мөл-шеріне және ішкен судың мөлшеріне байланысты. Әдетте,
ересек адамда тәулігіне 1000—1800 мл (орта ... 1500 ... ... ... ... кезде кейде тіпті сау
адамда да диу-рез өзгеріп отырады. Физиологиялық ... үш ... ... ... олигурия — тәуліктік диурездің
азаюы; полиу-рия — тәуліктік диурездің көбегоі, анурия — несеп
түзілуінің тоқта-уы. ... ... ... туатын
өзгерістер — энурез («шыжың» немесе түнде несебін
ұстай алмау), никтурия (түнде несептің шектен тыс ... ... ... ... зәр жасалуды терең
түсіну үшін несеп пен қан плазмасының қүрам-дарындағы
әртүрлі заттардың өзара ... ... ... керек,
үйткені бүйрек арқылы зат алмасу процесінің соңгы калдықтары
шығарылады. Несеп қаннан ... оның ... және ... ... ... қарастырылады. Біз тек қана, оның
кейбіреулері-тіе ғана тоқтап өтеміз. Ол — гипертопиялық
(қаныққан) ... зат. Оныд қату ... ... (қан
0,56—0,58° катады), тығыздығы 1,012—1,025, түсі сарғылт. Түсі
несеп құрамьіндағы уробилин және урохром бояуларына
байланысты. ... ... 2—4% ... зат ... ... органикалық құрамы мочевинадан тұратынын
кестеден байкауға болады. Ересек адам несебініқ кұрамымен
орта ... ... ... 30 г ... мочевина (12
г-нан 36 г-ға дейін) шығарылады. Несеппен ... ... саны ... 10 ... 18 г ... өзгеріп
отырады. Оның мөлшері белокқа бай тамақ ішкенде, ауырғанда,
әсіресе белок көп ыдырайтын ауруларда жоғарылайды (мысалы,
гипертиреоз, дене температурасы өзгер-генде т. б.). ... ... ... ... ... жұп мүше, салмағы 120—200 г. Бүйректің негізгі
морфофункциялық құрылымы — нефрон, ол мальпиги
шумақта-ры мен бүйрек түтікшелерінен тұрады. Әрбір
бүйректе 1_млн-_ға жуық ... бад| Олар қан, ... жиі ... ға'н және ... сұйықтық болады. Әр-бір нефронда
бір-біріне тәуелді аса күрделі процестер жүріп жа-тады. Соның
нәтижесінде бүйректе несеп түзіледі.
Нефрон құрылысы — өте күрделі ... Ол ... ... ... артериялық капилляр шумағынан, яғни
Мальпиги шумағьшан және түтікшелерден түрады. Нефрон-ның
шумақтық бөлігі гломерулалык, бөлім деп ... ... ... ... ... ... ... оны нефронның түтікше
бөлімі деп те атайды. Бұл (құрамында проксимал және дистал
ирек ... бар), ... ... бөлімінде, ал Генле
ілмешегі және несеп жиналатын түтіктер ми ... Әр ... өз ... ... ... арып келетін қаннын. 85%-ке жуығы, бүйректің кыртыс
қабатындағы қан тамырларында.
Қанды алып келуші артериола тамырынын, қабырғасында, оның
шумаққа кіретін ... ... ... ... ... ... ... (тасиіа сіепза) бар. Оны
юкста-гломеруларлық (шумақ қасы) аппарат деп
атайды. Егер де бүйректің қан мен қамтамасыз етілуі
нашарласа, бұл ... ... ... ... артерия қан
тамырының қысымын реттеп, қандағы электролиттердің мөлшерін
қалыпты жағдайға келтіреді. Несеп жасалу процесін терең әрі
жан-жақты қарастыру ... ... да ... ... ... қаң ... ... (үаа аНегепз) бүйрек артериясынан
(а. гепаііз) басталады. Бүйрек ... іш ... ... осыған байланысты Мальпиги шумағы капиллярла-рында
қан кысымы басқа мүшелер капиллярындары қысымына қарағанда (с.
б. б. 25—30 мм) анағұрлым жоғары (с. б. б. 70—«0 мм). ... ... ... ... қан ... ... диаметрі
(үаз еііегепз) екі есе тар. Нефрон түтікшелерінің ұзындығы
35—50 см, ал бүйректегі жалпы ... ... ... км. Әр капилляр шумағы қабырғасының жалпы ауданы 1,5—2
м2, яғни адам денесінің ... ... ... ... ... ... ... базальдық
мембранасынаң түрады. Нефрон түтікшелерінін құрылымдық
ерекшелігі, онық жоғарғы бөлімі цилиндр тәрізді эпителийден
тұрады, олардьщ ішкі бетінде микробүрлер, ... кері ... ... ... ... бар. КейІн
эпителийлердің пішіні өзгеріп куб тәрізді болады.
Микробүрлер бүйрек ... ... ішкі ... ...

Пән: Медицина
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 8 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
1986 ж. желтоқсан оқиғасы10 бет
Ішкі секреция бездері4 бет
Ішкі секреция бездері жайлы6 бет
Ішкі секреция бездері. Жыныстық жетілу. Оқушыны медициналық-гигиеналық және жыныстық тәрбилеу6 бет
Ішкі секреция бездерінің физиологиясы8 бет
Ішкі секрециялық бездер және олардың маңызы туралы жалпы түсініктеме14 бет
Ішкі секрециялық бездер. Жыныстық жетілу. Оқушыны медициналық -гигиеналық жане жыныстық тәрбиелеу11 бет
Ішкі сөлініс бездер физиологиясы6 бет
Адам мен жануарлар физиологиясы (2-бөлім. Висцеральдык жүйелер)74 бет
Ас қорытужүйесі мен зәр шығару жүйесінің патологиясы5 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь