Исландия энергетика саласы жағынан озық


Жұмыс түрі:  Реферат
Тегін:  Антиплагиат
Көлемі: 11 бет
Таңдаулыға:   
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге

Қандай қате таптыңыз?

Рақмет!






Жоспар

1. Кіріспе
2. Негізгі бөлім
1. Норвегия (Норвегия корольдігі)
2. Канада
3. Исландия Республикасы
3. Қорытынды
4. Пайдаланған әдебиеттер

Кіріспе

Дамыған елдердің санына келетін болсақ, ең алдыңғы қатарлы сегіз ел
бар. Бұл АҚШ, Германия, Жапония елдері бар тізім. Бұл елдердің экономикасы
өте жоғары дамыған және жалпы ұлттық өнім жан басына шаққанда ең көп
дәрежеде. Өзі дүниежүзінің экономикалық дамуына қарай бірінші, екінші және
үшінші ел болып бөлінеді. Үшінші елдер – ең артта қалған елдер. Екіншінің
қатарындағылар орта дәрежедегі елдер. Ал бірінші елдерге жоғарыда айтқан
дамыған сегіз ел жатады. Экономикасының өсу деңгейіне қарай бұлардың қатары
өзгеріп отырады. Үшінші елдердің қатарында артта қалған, әсіресе отаршылдық
езгіде болған Африка, Оңтүстік Азия, Шығыс Азия елдері бар. Олардың
экономикасының артта қалуына отаршылдық және өздерінің мемлекет болып
бірігуі, бытыраңқылығы, толып жатқан тарихи басқа да себептер болған.

Норвегия (Норвегия корольдігі)

Байрағы
Елтаңбасы

Солтүстiк Еуропаның Скандинавия түбегiнде батыс жағалауды барынша
иемденiп жатқан iрi елдердiң бiрi — Норвегия болып табылады. Атлант
мұхитынан соғатын суық желдiң әсерi бар, батыстағы таулы қыраттың қытымыр
аязы үстемдiк құратын өлке қатарынан үш елмен қоңсылас орналасқан: Ресеймен
— 196, Финляндиямен — 727 km, ал Швециямен — 1619 km шекарасы шектесiп
жатыр.
Корольдiктiң жер аумағы — 386 960 km2 құрайды. Бұл жағынан келгенде
Норвегия Скандинавия елдерi iшiнде екiншi орында.
Әкімшілік бөлінісуі
Норвегия жерi 19 облысқа бөлiнген (жергiлiктi тiлде облысты фүлке атайды).
Әр облыс қалалар мен ауылдық округтерден (коммуна) құралады. Оның әрбiрi
төрт жылда бiр сайланатын кеңеске ие.
Жұрты
Халық саны жер аумағына қарай шаққанда аз және қоныстануы да әркелкi.
Айталық соңғы жасалған халық санағы бойынша елде 4 миллион 574 мың халық
тұрады. Ал осы аз халықтың үштен бiрi — бiр Осло-Фьорд аймағына ғана
шоғырланған. Ал өзге iрi қалалардағы халықтың қоныстануы төмендегiдей:
Берген (224 мың), Тронхейм (145 мың), Ставангер (106 мың), Берум (98 мың).
Ал елдiң қалған бөлiгi халық өте сирек қоныстанған аймақ болып саналады.
Елдегi бала туу — 11,89 % құраса, адам өлiмi — 9,51 %. Елдегi балалар
өлiмi ең төменгi деңгейде. Және статистикалық мәлiметтерге сүйенсек, әрбiр
төртiншi норвег ауылдық жердi мекен етедi екен.
Норвегияның негiзгi халқы — германиялық бiртектi ұлт. Ал елдiң
солтүстiгiнде жалпы саны 20 мыңға жуық саам халқы мекен етедi. Елде норвег
тiлiнiң екi түрi кездеседi — букмол және нүношк.
Саясат жайғасы
Норвегия — демократиялы конституциялық монархия болып табылатын мемлекет.
1991 жылдың 17 қаңтарынан берi мемлекет королi — Харалд V.
1814 жылы қабылданып, көптеген рет өзгерiстер мен толықтыруларды бастан
кешiрген ел конституциясына сай, корольдiң уысына елдiң үш билiгi бiрдей
берiлген.
Министрлер кабинетi Премьер-министр мен 16 министрден құралады.
Үкiметбасыға елдiң атқарушы билiгi табысталған.
Стортинг аталатын ел парламентiне 169 депутат мүше бола алады.
Корольдiкте көппартиялық жүйе мықтап қалыптасқан. Норвегияның белдi
партиялары қатарына — Норвегия жұмысшылар партиясы, Социалистiк
солшылдар партиясы және Орталық партия жатады.
Экономикасы
Норвегияның экономикасы айтарлықтай кең көлемде. Бұған себеп — үлкен мұнай
қорына иелiк ете тұра, корольдiктiң сыртқы саяси ойында аса белсендiлiк
танытпауында жатыр. Дегенмен, қазiргi таңда IЖӨ индексi бойынша Норвегия
әлемнiң ең бай мемлекеттерiнiң қатарында. 1970 жж. басталған Солтүстiк
теңiз кенiшiндегi мұнай мен газ өндiрiсi елдi Батыс Еуропа нарығындағы ең
iрi мұнай шығарушы мемлекет қатарына шығарып, әлемдiк саудаға мұнай
шығарудан 2-шi (Сауд Арабстаннан кейiнгi) орынға көтерiп тастады. 2005 ж.
IЖӨ 194,7 млрд. АҚШ долларын немесе жан басына шаққанда 42,4 мың АҚШ
долларын құрап, Норвегияны үздiктер тiзбегiндегi 17 орынға шығарса, 2006
жылы корольдiк тағы да бес сатыға жоғарылап, 12-ші орынға көтерiлдi.
Ел экономикасындағы негiзгi сала — мұнай мен газ өндiрiсi. Алайда
елдегi энергия көзi осы мұнайдан алынып отыр деу — жаңсақ. Өйткенi Норвегия
мұнайы түгелiмен экспортқа шығарылады. Ал энергияны олар су көзiнен алады.
Алдағы уақытта оған этанол аталатын химиялық қосалқы энергия көзiн қосу —
жоспарда. Бұл дегенiңiз — қалдықтарды қайта өңдеу арқылы оны бензинге
араластырып, таза экологиялық энергия шығару деген сөз. Норвегия үкiметi
химия технологиясына қатты мән береді.
Дегенмен бұл жерасты байлығын иемденем дегенге дейiн Норвегия
экономикалық тұрғыда үлкен қиындықтарды бастан кешiргенi белгiлi. Өйткенi
19 ғ. мен 20 ғ. орта шенiне дейiн елдiң негiзгi экономикалық саласы — ауыл,
орман және балық шаруашылығы болғаны белгiлi.
Корольдiк ежелден теңiзшiлер елi саналады. Соған орай халықтың үлкен
бөлiгi жағалауға қарай қоныстанған. Ертеректе, дәлiрек айтқанда бiздiң
дәуiрдiң 1000 жж. викингтер аталатын тәжiрибелi теңiзшiлер тобы Атлант
мұхитын кесiп өтiп, Жаңа әлемнiң есiгiнен енген. Бұл ерте дәуiрден-ақ
Норвегия жерiнде теңiз шаруашылығының кең өрiс алғанынан хабар берсе керек.
Бұған елде сақталып қалған зәулiм сауда флоты мен жоғары дамыған балық
шаруашылығы да дәлел бола алады. Айта кетерлiгi аталмыш флот тасымалға
шығаратын тауар көлемi жағынан 1997 ж. 6-шы орынды иеленген.
Балық шаруашылығы елде ертеден-ақ жақсы дамыған. 1975 жылы аталмыш
шаруашылықты дамыту жөнiнен Норвегия дүниежүзi бойынша 5-орынды иеленсе,
1995 жылы 10-орынға тұрақтаған. Корольдiкте балық шаруашылығы саласының ең
негiзгiсi — майшабақ. Бұл жағынан 1996 жылғы есеп бойынша Норвегия ең
негiзгi бәсекелесi — Ұлыбританиядан үш есе көп, 330 мың тонна балық аулап,
экспортқа шығарған.
Орман шаруашылығында да айтарлықтай жетiстiктер бар. Өйткенi Норвегия
жерi географиялық жағынан орман шаруашылығына қолайлы. Ел территориясының
төрттен бiр бөлiгi орманды алқап. Алайда ағаш өсiмiнiң өте баяу екенiн
ескеретiн болсақ, бұл саланың ел экономикасының екпiндi тiрегiне
айналмағанына көз жеткiзу қиынға соқпайды.
Ауыл шаруашылығы Норвегия халқы үшiн тиiмсiз сала. Егiн егуге
корольдiктiң таулы, қыратты, құнарсыз топырақты географиясы мен жазы
салқын, аса мол жауын-шашынды ауа райы да қолайсыз. 1996 жылы ауыл және
орман шаруашылығында еңбекке жарамды халықтың бар болғаны 5,2 пайызы ғана
қызмет еткен. Ал ауыл шаруашылығына бөлiнген жердiң 3 пайызы ғана өңделiп,
пайдаланылған. Мұнай өндiрiсi ашылғанға дейiн ел экономикасының негiзгi
салаларының бiрi болғанымен, бүгiнде Норвегияда ауыл шаруашылығына аса
көңiл бөлiнбейдi.
Норвегияның өңдеу өнеркәсiбiнде алға қойылған салалар —
электрометаллургия, радиоэлектроника мен кеме жасау және жөндеу
өнеркәсiптерi. Бұл салаларға жалпы еңбекке жарамды халықтың 25 пайызы
тартылған. Норвегия сыртқы саудада Германия, Швеция, ұлыбритания, Дания,
Нидерланды және АҚШ мемлекеттерiмен тығыз байланыс орнатқан. Экспортқа
шығаратын негiзгi өнiмдерi — мұнай мен газ (55 пайыз) және дайын өнiмдер
(36 пайыз). Сондай-ақ, импорттайтын тауарлары — дайын өнiмдер (81,6 пайыз)
және ауыл шаруашылығы өнiмдерi (9,1 пайыз).

Елдiң қорғаныс саласында жаяу әскер, әскери-теңiз және әскери-әуе флоттары
бар. Ел заңы бойынша, 19 және 45 жас аралығындағы азаматтар мiндеттi түрде
6 айдан 1 жылға дейiнгi уақыт аралығында әскери қызметте болуы шарт.
Запастағы әскер саны — 230 мың. Ал Норвегияның қорғаныс саласына жұмсаған
соңғы жылдағы қаржысы IЖӨ-нiң 1,9 % құраған.

Елордасы Осло
Ең ірі қаласы Осло
Ресми тілдері Норвегше (Букмол, Нүношк)
Ел басқаруы Конституциялық монархия
— Король Харалд V
— Премьер-министр Йенс Столтенберг
Жұрт саны
— 2006 шілденің 1 сарап. 4.667.410 (114-ші)
— Тығыздығы 12km² (202-ші)
Ұлттық ақшасы крон

Канада

Канада атауы Лаврентия өзенінің жағалауында тұратын ирокездер тілінен
шыққан. Ол ауыл немесе қоңыс деген мағынаны білдіреді. 1535 жылы Квебек
қаласында тұрған аймақ тұрғындары зерттеуші Жак Картьені Стадакон ауылына
жол сілтеу үшін бұл сөзді қолданған. Ал Картье болса Канада сөзін тек
қана сол ауылды ғана емес, Стадоконе ауылының билеушісі Доннаконге бағынған
барлық аудандарды білдіру үшін қолданған.
1545ж тамам еуропалық кітаптар мен карта беттерінде бұл аймақ Канада
сөзімен аталады.
Канада- әлемнің бай мемлекеттерінің бірі, экономикалық қатынастар
және даму ұйымының және Үлкен сегіздік мүшесі. Канада- бұл жай ғана
мемлекеттің араласуымен туындаған нарықтық экономика. Экономикалық қайта
құру кезенінен кейін, соңғы он жыл ішінде Канада экономикасы жұмыссыздықтың
ең төменгі деңгейі мен федералды бюджеттің жоғары профицитімен тез арада
өседі.Қазір Канада экономика жүйесіндегі нарықтық бағыттарымен, өндірістік
күштерімен және оның өмірде жоғары деңгейімен АҚШ-қа өте ұқсайды.
Өндірістік, тау өндіру секторлары және қызмет көрсету салаларының
айтарлықтай өсуі аграрлы мемлекетті қала тұрғындарымен қоса, индустриалды
мемлекетке айналдырады. Қазіргі таңғы өндірістік-дамыған елдер секілді
Канада да қызмет көрсету
саласы жұмыс жасайды, ол канадалылықтардың ¾ бөлігін құрайды.Бірақта
Канада басқа өндірістік дамыған мемлекеттерге қарағанда мұнай және орман
саласында өнім шығарумен ерекшеленеді.

Канада энергияны жылдам тасымалдаушылардың бірі болып табылады.
Канаданың шығыс жағалауларында газды кен орындары және мұна мен газдың
қорлары бар. Атабаска ауданындағы битумды топырақтың кең таралуымен Канада
мұнай өндіруші мемлекеттердің арасында екінші орынға ие. Британдық
Колумбия, Манитобе, Онтарио, Квебеке және Ньюфаундленде-Лабрадореде қайта
өндірмелі арзан гидроэнергияның көздері орналасқан.Ал уран өндіруден
Канада әлемдік көшбасшысы болып табылады.

Канада ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Қазақстан аумағындағы электр энергетика саласы
Энергетика
Геотермальды энергетика
Озық стандарттау
Атомдық энергетика
Аудитті ұйымдастырудың озық тәжірибесі
Қазақстанның энергетика жүйесі
Жылу энергетика және қоршаған орта
Отын - энергетика кешені
Атом энергетика мәселесі
Пәндер
Stud.kz
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рақмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Жабу / Закрыть