Теріс емес бүтін сандарды және арифметикалық амалдарды оқытудағы көрнекіліктер

Жоспар
Кіріспе.
І.тарау
І.І.Нөмірлеу және арифметикалық амалдарды меңгерудегі көрнекіліктерді пайдаланудың педагогикалық.психологиялық негіздері.
1.2.Математиканы оқытудағы көрнекілік принципі.
І.З.Бастауыш сыныптарды оқытудағы көрнекіліктердің
түрлері мен рөлі. ІІ.тарау
2.Сан және арифметикалық амалдарды оқытудағы көрнекіліктерді пайдалану әдістемесі.
2.1.Сан ұғымын кдлыптастырудағы көрнекіліктер.
2.2.Арифметикалық амалдар мен олардың қасиеттерін
меңгерудегі көрнекі қүралдар.
2.3.Дидактикалыі; бірліктерді ірілендіру (ДБІ)
математикалық білім технологиясы.
2.4.Көрнекілікті пайдалану бойынша математика
сабағының үлгісі (2 сынып). Қорытынды.
        
        Тақырып: Теріс емес бүтін сандарды және арифметикалық амалдарды оқытудағы
көрнекіліктер
Жоспар
Кіріспе.
І-тарау
І.І.Нөмірлеу және арифметикалық амалдарды меңгерудегі ... ... ... оқытудағы көрнекілік принципі.
І.З.Бастауыш сыныптарды оқытудағы көрнекіліктердің
түрлері мен рөлі. ІІ-тарау
2.Сан және арифметикалық амалдарды оқытудағы көрнекіліктерді
пайдалану әдістемесі.
2.1.Сан ұғымын ... ... ... мен ... ... ... қүралдар.
2.3.Дидактикалыі; бірліктерді ірілендіру (ДБІ)
математикалық білім технологиясы.
2.4.Көрнекілікті пайдалану бойынша математика
сабағының үлгісі (2 сынып). Қорытынды.
Мазмұны
беі
Юріспе ... және ... ... ... ... ... ... 5
Математиканы оқытудағы көрнекілік принципі ... ... ... ... мен рөлі ... және ... амалдарды оқытудағы
көрнекіліктерді пайдалану әдістемесі ... ... ... ... ... амалдар мен олардың қасиеттерін
меңгерудегі көрнекі құралдар ... ... ... (ДБІ) ... ... ... ... бойынша математика
сабағының үлгісі (2 сынып) 68
Қорытынды 74
Пайдаланылған әдебиеттер 76
Сен ешбір жаңа ... ... және ... ештеңе қоспаған осынау күнді немесе
сағатты бақытсыз сана.
Я.А. Коменский. К ... і с п ... ... да ... ... ... ... және
мәдени салаларындағы өзгерістерге икемделіп отырған. Әр кезеңге сай оқыту
теориялары, ... ... ... мәселелері де өзгеріп, жаңа
сұраныстарға бейімделген.
Дәл қазір адамның ... ... ... ... ... ... ... міндеттерді шешудегі орта мектептің
бастауыш сатысының алар орны ерекше. ... ... ... ... ... нәтижелі дамуын анықгайтын негіз бастауышта қалатындығы
баршаға белгілі.
Республикада ... ... ... жаңа буын ... енгізіп
жатыр.
Жаңа оқулықгар:
1. Көп деңгейлі.
2. Интеграцияланған.
1. Дамыта оқыту жүйесі қағидаларына
сәйкестендірілгендігімен ерекшелінеді.
Соңғы жылдары оқыту ... ... оның ... ... ... ... ... жасалды.
Білім беру саласындағы жаңалықгар:
1. Үйымдастырудағы
2. Технологиялардағы
3. Оқулықгар мен бағдарламалардың ... ... беру ... ... беру ... орта ... ... өте жоғары болуы тән. Бүл ең алдымен барынша байыпты
бастауыш ... ... ... ... ... ... әр ... ішінде бастауыш сынып математикасын оқытудың ғылыми ... ... ... ... ... бәрі ... тәрбие
жүмысының жақсартылуын қамтамасыз ету бағытында әр алуан шаруалар жүзеге
асырылуда.
Бүл ... ... ... ... Д. ... орта ... көп жылдан бері қызмет етіп келе жатқан шебер, озық
үстаздар бірі Ибрагимова Түрғанкүл, ... ... ... ... Анар ... ... математика сабақгарына қатыстым, сабақга
көрнекілік пайдалану әдістерімен таныстым.
Зерттеу әдісі - жүмысты орындау барысында ... ... ... ... және ... ... ... болды.
Зерттеу объекті — балалардың математика сабағында көрнекіліктің
түрлері мен оны пайдалануы.
Зерттеу мақсаты — бастауыш сынып ... ... ... ... ... ... ... олардың ынта-жігерін, ... ... ... ... ... ... ... :
1. Математиканы оқытуда көрнекілік мәселелерінде әдебиеттерге
шолу жасап, мәселелерді зерттеп, ... ... ... ... ... білімін көрнекі қүралдар
көмегімен, белгілі жүйе бойынша дамыту жолдарын белгілеу.
3. Іс-тәжірибе тексерілген эксперименттік педагогикалық
жүйенің мазмұнын анықгау.
Нөмірлеу және арифметикалық амалдарды ... ... ... ... ... оқытудағы көрнекілік принципі
Математиканы оқыту процесінде көрнеьсілік принципін жүзеге асырудың
өзіндік ... бар. ... ... ... ... оның ... әрекеті
негізінде жинақгалады. Оқу-көрнекі күралдарын оқушылар пайдалана отырып,
алғашқы жалпылау және қарапайым байланыстарды орнатады.
Көрнекілік — бұл ... ... ... ... ... сөз, образ, сурет, сызба, схема т.б. бола алады.
XVII ғасырдың өзінде Ян Амос ... ... ... талаптарды негіздеді. Оның айтуынша, ақыл-ойға түйсік әсерін
тигізбесе, оған өздігінен ештеңе қонбайды. ... ... ... ... жасамас бүрын сол нәрсе, заттарды байқаудан бастау керек
деген.
Коменсісийдің ойынша, білім ... ... ... ... сезім
арқылы қабылданған білім есте анағұрлым түрақгы сақгалатынын дәлелдеді.
Я.А.Коменский былай деген: "Мүғалім үшін алтын ... — бала ... ... ... ... ... ... туғызып білдірген жөн: көруге болатынды көзге көрсет, естуге
болатын нәрсені құлақ түріп тыңцасын, ... ... ... ... ... ... үстап қаттылығы мен жұмсақгығын, тағы-тағыларын байкдсыі^.
Кейбір нәрсені түрлі ... ... ... ... ... ... дидактика" XX —тарау). Бүл жағдайды ол балаларды оқытуда ең бағалы
дәреже деп санады. Кейінгі кезеңдерде педагогика классиктер, ... ... ... ... ... ... нақгылай түсті.
Окушылардың теориялық ойлауын дамытуға көрнекіліктің бір жағынан,
көптеген нәрселер мен ... ... ... ... ... ... беретін, ал екінші жағынан ... ... ... ... ... ... етеді. Көрнекі қүраддардың бүл
мүмкіншіліктері А.М.Пышкало жазған мақаланың бірінде: "Әр ... және ... ... ... жанаса, көптеген
тәжірибелерді орындай отырып, оқушылар олардың қандай ... ... , ... және т.с.с ... ... ... ... қасиеттерді айқындайды "-деп жазған.
Қазақстандағы үлы ағартушылардың қазақгың ... ... ... ... мен тәрбиенің негізгі мәселелері орын алады. Соның бірі
Абай өзінің шығармаларында ақыл-ойды дамытып, ... ... ... атап ... Ол үшін ... ... ес, мінез-қүлық, қиял, ерік-
жігер сияқгы психикалық процестерді дамыту керек - деді.
Үлы Абай: " Адам баласы... көзбен көріп, қүлақпен естіп, ... ... ... мүрынмен иіскеп, тыстағы дүниеден хабар алады " (А.Қүнанбаев
шығармаларының толық жинағы, ... 43 сөз, ... 1954, ... — деген дана ойы педагог классиктердің
пікірімен үштасады.
Сонымен, көрнекілікті пайдалану, заттардың негізгі белгілері ... ... ... ... ... ... есте ... сактауға ыкдал жасайды. Окушылар оқылатын нәрсе —
заттармен тікелей ... ... ... келеді. Сондыктан, көрнекілік
оқушылардың назарын белгілі бір ... ... ... оқу ... көрнекілікпен ғана шешуге болмайды.
Педагогика классиктері байқаудың ... ... ... байланысты
болатындығын ескертті. Олардың ойынша, байқау ақыл-ой арқылы ... ... өз ... былай деген: "Е, егер жоғарғы байқаушы ақыл-
ой, ... ... ... ... қадағаламаса, сыртқы сезімдер ... ... ... ... мүмкін".
Осы кезде байқау мен сөз сөйлеуді тиімді түрде байланыстыру ... ... ... адам санасындағы бірінші және ... ... ... ... жөніндегі, яғни бірінші сигнал
қоршаған ортадан келетін ... ... ... ... — сөз ... ... бірінші сигналсыз болмайды, екеуі ... ... ... ... дамыған сайын екінші сигнал системасының
функциясы өсе ... ... сөз ... ... ... ... ... бекітілмесе, тек сөйлеу, сөз сөйлеу қайталана берсе, ... ... ... алыстата береді. Сонымен бірге, ... ... ... ... білім сөз сөйлеу арқылы айтылмаса, ол ... ... ... ... ғана қала ... логикалық
дәрежеге көтерілмей ... ... және ... ... ... ... жасайтын
әңгімелесу, есеп шығару, тапсырмаларды орындау арқылы жүргізіледі. Өз
кезінде Я.А.Коменский ... ... ... оқушылардың мүмкіндігінше әр
салалы сезім мүшелері арқылы қабылдауын ... ... ... көзбен көрумен қатар бұлшық етпен сезіну арқылы да
қабылдайды. Егер ... ... ... қана ... ... жасаса,
жинақгаса білімдері нақгы болады. Мысалы, ... ... ... отырып сондай формалы фигуралардың негізгі белгілерін (3 бүрышы,
3 төбесі, 3 қабырғасы) ... ... ... ... ... нәрселердің формасы үшбүрыш тәріздес ... ... ... ... оқушыларды тікелей қабылдауы мен түсініктері
үйлестіріле пайдаланады.
Математика нәрселердің өзімен айналадағы өмір қүбылыстарын ғана ... ... ... ... мен ... ... ... Сондықган, математиканы оқытқанда дәл осы жақгарын айырып, алуға
тырысады; ... ... ... болса, еленбей қала ... ... мен ... оқып ... үшін ... ... қүралдар пайдаланады. Мүндай қүралдар ... ... ... ... ... ... ... қарағанда анағүрлым
көрнекі болып шығады.
Көрнеьсі қүралдардың әр ... ... ... ... ... олардың сабақ үстінде ... ... ... ... Тек осы ... ғана ... ... қойылатын әр
бір танымдық міндетті шешу бағытында максимадды әсерлілікке қол ... әр ... ... ... ... қолдану
қажеттілігі, оның сабақ үстінде әр алуан анализаторлардың бірлесіп жүмыс
істеуін қамтамасыз ете алуына да ... Бүл жай ... ... ... ашыла берілген.
"Зат кеңістік пен уақыт аясында біріккен тітіркендіргіштердің белгілі
комплексі ретінде бір сыпыра ... әсер ... ... ... ... нерв ... тиісті топтарымен уақытша
байланыстар ... ... — деп ... ... - ... өзі ... түтас нәрсе ретінде сезінуіне логикалық екпін туғызады. Сонымен бірге
көрнекілік қүралдарының әлденеше түрін тек оқылып жатқан ... ... ... ашып ... ал оның ... ... тек ... түрімен сенімді түрде және толық бейнелей алатын жағдайда ғана
пайдалануға тиімді.
Көрнекі ... ... ... ... ... екпінін әрбір оқу
пәнінің өзіндік ерекшелігімен және әрбір сабақтың мазмүнымен салыстырып алу
қажет. Бүл арада Ю.К.Бабанскийдің ... ... тыс ... ... ... әсерлі түрде таныту мүмкін емес, абстрактілі ойлауды тежеуге
апарып соғады.
"Көрнекілікті өте мол қолдану көп жағдайда оқушылар зейінін ... ... ... ... ... ... ... аударады,
мүның өзі, әсіресе, ес қабілеті көрнекілік-образды қабыддаудан гөрі, сөздік-
логикалық қабылдауға бейім болатындығымен айналысқанда орын алады" — ... ... ... ... мен мүғалім сөзін үштастыру проблемалары Л.В.Занковтың
"Мүғалім сөздері мен ... ... ... ұштастығы" және "Оқыту ісіндегі көрнекілік пен
окушылар белсенділігін көрсету" деген еңбегінде анағұрлым толық ... ... ... ... ... құралдарды
үштастырудың алты формасы бар, атап ... ... ... ... оқушылар жүргізетін бақылауға
жетекшілік жасайды, объектінің бейнесі ... оның ... ... мен ... ... ... ... мүғалім сөздің көмегімен оқушылардың өздері ... ... ... ... ... ... арасындағы
қабылдау процесіндегі көзге көріне қоймайтын байланыстарды, саналы түрде
үғынуға және түжырымдауға бастайды.
3-форма : ... ... ... оның ... ... мен ... туралы мәліметтерді окушылар мүғалімнің сөз
мәлімдемесінен алады, ал көрнекі ... ... ... ... қызметін аңғарады.
4-форма : окушылар көрнекі объектіге жасаған бақылауына ... ... ... ... ... ... ... алатын жағдай
болмағандағы байланыстар туралы хабарлайды, яки ... ... ... біріктіреді, жинақгайды.
5-форма : не сөз жәрдемімен немесе көрнекі түрде көрсете отырып мұғалім
окушыларға қолда бар ... ... ... ... тиісті, іс-
әрекеттерге қатысты, сондай-ақ ол іс-әрекеттердің орындалу ... ... ... : ... ... жәрдемімен оқушыларға қолда бар
объектілермен, олар жасауға тиісті іс-әрекеттерді орындау ... ... ... мұның өзінде мүғалімнің нұсқауы қолма-қол ... ... ... көрнекіліктердің
түрлері мен рөлі
Бастауыш кластарда оқу-көрнекі ... ... ... рөлі өте зор. 1-5 ... ... және оларға амалдар қолдану,
үзындық, масса, уақыт, баға, аудан бірліктері, ... ... ... амалдардың қасиеттері қарастырылады. Сонымен бірге, балалар
алгебралық және геометриялық материалдан ұғым алады.
Оқыту процесінде оқу-көрнекі құралдарының атқаратын міндеті мен ... ... ... сабақгың мазмұнына, сабақга шығарылатын
дидактикалық есептерге және ... ... ... ... Математика сабағында қолданылатын оқу-көрнекі құралдарын 3 ... ... ... ... ... ... , есептеуді, сандарға амаддар қоддану
және арифметикалық амалдардың қасиеттерін үғынуға ... ... ... геометриялық материалдарды оқып үйренуге көмектесетін
құраддар;
3-топкд: үзындық ... мен ... ... ... ... ... ... қүралдар кіреді.
Көрнекілік бірнеше түрлерге бөлінеді:
п
Жаратылыс көрнекілігі — ... ... бар ... хайуанаттар, минералдармен т.б.) класта және мектептен тыс
жерлерге (табиғатқа шығып, экскурсия жасау кезінде және т.б.) таныстыруды
көздейді.
Көлемдік ...... ... ... ... беру ... ... суреттер, картиналар, диафильмдер, диопозитивтер).
Дыбыстық көрнекілік — дыбыстық бейнелерді, дыбыстық көріністерді ... ... ... ... және ... кино жатады.
Символикалық және графикалақ көрнекілік — абстракты ойлауды дамытуды
әсер етеді, ... бүл ... ... ... ... ... қорытылған
символикалық түрде көрсетеді (бүған схемалар, ... ... ... оку қүралдары табиғи және суретті күраддар болып бөлінеді.
Математика сабағында ... ... ... ... ... ... ... дәптерлер, қарындаштар, шыбықгар, кубиктер,
т.с.с. жатады.
Суретті көрнекі қүралдар ... ... ... ... ... көрсетіледі: нәрселер-картиналар, нәрселер мен фигуралардың қағаз
бен картоннан жасалған кескіндері салынған таблицалар.
Көрнекі қүралдардың түрлерін білу мүғалімнің ... ... ... және ... ... ... ... сондай-ақ өзінің немесе
балалармен бірге көрнекі қүралдарды дайындап алуынан мүмкіндік береді.
Көрнекі қүралдарды ... ... ... ... ... ... деп ... Жалпы кластық көрнекі қүралдарды бүкіл класс болып
пайдаланады (олар демонстрациялық деп ... ... ... ... жеке пайдаланылады. Көбінесе жалпы кластық және жекелік ... ... ... және ... ...... ғана болады:
геометриялық фигуралардың модеддері, ... ... ... ... ... ... құралдарды да, сондай-ақ жекелік
құралдарды да, сабақга пайдалану ыңғайлы болу үшін дұрыс ... зор, ... ... ... ... және ... ... моделдерін конвертте сақгайды және т.с.с.
Көрнекі құралдарды оқу ... ... ... ... ... ... ... ( кинофильм көрсету) білім, білік және
дағдыны қалыптастыру кезінде, үйге ... ... ... ... кдйталау кезінде қолданылады.
Дайындау тұрғысынан алғанда көрнекі ... ... ... фабрикада дайындалған және мұғалімнің немесе балалардың өздері
қолдан жасаған көрнекі қүралдар деп бөлінеді.
Көрнекі ... ... көзі ... қодданғанда, ол елеулі мәселеде ... ... ...... болып табылатынын атап көрсетіп,
негізгі емес қосалқы мәнін ... ... ... Егер ... ... емес ... қолданылатын болса, онда балалардың зейіні ... ... ... оның зияны тиеді. ... ... ... математикалық білімінің артуымен және окушылардың ... ... ... ... және арифметикалық амалдарды оқытудағы көрнекілікті
пайдаланудың әдістемесі Сан ұғымын калыптастырудағы
көрнекіліктер
Математиканы 1-класта және одан ... ... ... ... ... 10 ... ... және арифметикалық
амалдарды игеру сапасына байланысты. Біріншіден, 10-ға дейінгі санау- одан
кейінгі барлық санаулардың ... ... ... ... ... ... ... санау немесе 1 жүздіктен 10 жүздіьже дейінгі ... ... ... ... ... ... Еьсіншіден, 10 көлеміндегі
сандарды қосу таблицасын жақсы білмейінше, көп ... ... ... мүмкін емес.
Сан ұғымын оқып-үйренудің міндеті-тек балаларға натурал қатардың
әрбір бірінші ондық сандарымен таныстыру ... ... ... ... ... ... шығарып алу) ғана емес, сонымен қатар әрбір келесі санның
пайда болуына, оның ... ... ... және ... ... ... негіз болатынын не екендігін балалардың санасына жеткізу ... ... он ... ... өткенде бүл жастағы
балалардың ерекше көңіл қоярлық бір өзгешілігін үмытпау керек. Бүл жастағы
балалар ылғи іске қатысқысы келіп отырады, үзақ ... ... ... және ... ... түрақгы болмайды, көңілі бірден-бірге ауып ылғи
жүмыстың түрлі-түрлі болып келуін тілеп отырады.
Окудың бүл сатысында көрнекі қүралдар мен ... ... ... қанағаттандырарлықгай болуы керек.
14
1) көрнекі құралдар балаларды қызығарлықгай түрлі-түрлі
болып келу керек.
2) Мүғалімнің ... ... ... ... балалардың өздерінің қолдарында да жеткілікті
болу керек.
3) Дидактикалық материал ретінде айналадағы түрмыстан
балалар оңай тауып аларлықгай нәрселерді қоддану
керек, мысалы ... ... емен ... ... ұсақ тас және ... ... оңай ... болу керек, кез-келген тәртіпте
орналастыруға қолайлы болу керек.
Материалдар көрнекі және ... ... ... ... әдістің
бірі оқылатын санды көрнекі түрде көрсету үшін алынған нәрселердің суретін
салуға болады, мысалы 3 санын ... ... ... ... салу және бояу ... жүмыста үсынылады.
Бірінші ондық сандарын оқып-үйрену сабақгарын қүрғанда балалардың
мектепке ... ... ... дайындығы мен дамуына сүйену керек
болады. Сондықган, бірінші ... ... ... ... ... мен ... бар екендігін анықтап, соған негіздеп
өзінің сабақгарын күру қажет. Дайындық кезінде ... ...... ... "тең", реттік қатынастар т.с.с)ға көшуге қажетті
білімді жүйеге келтіру және толықгыру керек. Санауға ... ... ол үшін ... ... ... әр ... қосу керек, мүнда
нәрселерді сырттай, ойша санамай, ... ... өзін ... ... ... кез ... тәртіпте санау керек, мүнда санау нәтижесі
15
санау тәртібіне байланысты болады деген қорытынды шығару кджет.
Осындай жаттығулардың барысында мүмкіндігінше әрбір окушының ... ... ... ол ... жатқан нәрселерімен сәйкестендіре білетіндей
етіп үйрету керек. Осы кезде балаларда ... ... ... кластағы заттарды) салыстыра білуге, сандары тең емес
нәрселерді, сандары тең ... және ... ... білуге үйрету
керек.
Мысалы, балалар дөңгелектердің үшбүрыштары санынан біреуі артық деп
анықгады ... ... ... ... ... саны ... ... болу үшін не істеу керек ?
Үшбүрыштардың саны дөңгелектердің ... болу үшін не ... ... ... ... ... орындауға болатынын түсінулері керек.
Ал енді осы жерде, балалар ... ... ... ... яғни ... ... ... такдақгар көмегімен оқыту барысында жақсы
нәтижелерге ие болуы мүмкін.
Мысалы, кейбір математикалық үғымдарды ... ... ... етіп
алынады:
Дәптеріңізді сәндетіп, Зор сан екен, байқаңыз.
Мақүлдайсыз абыройменен
Әрине, бүл сан
(Бес).
Жүмбақгың жауабы табылғаннан кейін 5 саны үстінде жүмыс жүргізіледі.
Мүғалім бүл санның ... ... ... сан ... 5 ... көршілес сандарын айтып беру, 5 саны
қалай құралғанын және алдыңғы, кейінгі ... ... ... ... ... мына ... негізінен көңіл бөлінеді:
І.Әрбір жаңа санды шығарып алу. Бірінші ондықгың жаңа санын оқып-үйрену
шамамен ... ... ... және ... материалын, сондай-
ақ оқулықгың иллюстрациясын пайдалана отырып, жаңа санды шығарып алу;
берілген аралықта ... ... ... оның ... сандармен салыстыру
(окулықгың иллюстрациясы, санау және демонстрациялық ... ... ... және ... ... ... көршілес жатқан сандары арасындағы қатынастарын анықгау,
яғни санды салыстыруға үйрету. Сандарды ... ... ... ... ... санау процесі кезінде де жүргізіледі.
Мысалы : 4 пен 5 сандарын салыстыру, ... ... ... ... ... ... ... санды атадың: 5 — ті ме, әлде 4 - ті
ме ? Демек, қайсы сан кем, ... сан ... ... 2 ... өздігінен салыстыруға және олар туралы толық айтып
беруге үйрету қажет. Мысалы 5 және 6 ... ... ... былай
айтады: "Санағанда 5 саны 6 — дан бүрын кездеседі, санауда 6 саны іле-шала
айтылады. Бүл сандардың ... ... тең, 5-ті алу үшін 6-дан ... ... жаңа ... ... қүрастыру және мүмкіндігінше есте сақгау ( 1-ші
бестіктің сандарын ... ... есте ... . ... ... ... ... санды 2 қосылғыштан құрастыру;
б) санды 2 ... ... ... ... 2 ... ... ... салуға болады ?
10 көлемінде қосу мен азайтуды жақсы оқып- ... үшін ... ... ... ... 2 ... тұратындығын білудің үлкен мәні
бар. Санның құрамын жақсы үғынуға балалардың осы қосылғыштарды ... ... ... ... ... ... ... Кейбір жаттығулардың
үлгілерін келтіреміз. Біздің ойымыз бойынша оған 1-ші ондық сандарын ... ... ... зор ... ... ... Сабақга оқулықгың барлық жаттығуларын пайдалану.
2. Бір-бірден қосу және бір-бірден шегеру ... ... ... ... ... жүргізіледі).
3. Сан тізбектерін күру (жұмыс дидактикалық материалмен
жүргізіледі).
Мысалы:
- 4 дөңгелекті ... ... ... оның төменгі жағына сонша үшбүрыш
қойындар, тағы бір үшбүрыш қойыңдар. Үшбүрыш қанша болды ? 5 үшбүрыш қалай
шықты ? Қандай фигуралар ... ? ... ... ? Қанша бүрыш болса төменгі
жағына сонша квадрат қойындар. Қанша квадрат қойдындар ? ... бір ... ... ... квадрат қойдыңдар ? 6 квадрат қалай шықгы
? ... ... ... ? ... ... ? ... немесе жазбаша түрде
берілген көптеген ... ... ... ... ... касса
цифрларымен орындау керек. Мүнда сигнал карточкалар арқылы міндетті түрде
кері байланыста ... ... ... ... ... ... ... жауапты әзірлейді, содан кейін
18
сигнал бойынша барлық окушылар бір мезгілде жауабы бар карточканы көтеріп
көрсетеді.
4. ... ... ... 7 ... кейін
келетін санды жазыңдар ( атандар). 6 санының алдында тұрған
санды жазыңдар. 5-ті 1-ге арттырыңдар және ... ... ... Егер 7-ні 1-ге ... ... сан ... ? Егер
6-дан 1-ді шегерсеңдер қандай сан шығады ? ... ... ... ... 7 ... ... сан ойладыңцар ма ? Әрбір
алдыңғы сан келесі саннан қаншаға кем ? Әрбір келесі санға бірді
қоссаң немесе алдыңғы саннан бірді ... ... сан ... ? Мысалдар келтіріндер
6 мен 8 аралығында қандай сан тұр ? 4-тен 9-ға ... ... 1-ге ... ... ... ... ... қалып қойған ?
2...4...5...7...9.
3,5,8,9 ... ... Осы ... ... сандарды
жазындар. Олардан кейін келетін сандарды жазындар.
5. Кесінділерді сызу және ... Бүл ... ... ... ... және ... нумерациясын
ұғынуға көмектеседі.
6. Қос мысалдарды шығару:
4+1 7-1
5+1 6-1
Қай мысалдарда жауап ... ? ... ?
7. ... ... ... ... ... тексеру үшін ... ... ... ... ... тең таяқшаларды (дөңгелектер, квадраттар)
көрсетіңдер. Немесе мұғалім нәрселерді көрсетеді, ал балалар ... ... ... ... ... ... 1,2,3,4,5,6,7,8,9 — мүнда тағы қандай цифр жоқ?
(0). Сендер барлығы қанша ... ... ... оқып үйренуде төмендегі көрнекі
құралдарды пайдалану қажет: -*"■
Заттардың суреттері — ... ... үй ... ... ... кескінделген карточкалар — демонстрациялық
материалдар ретінде ... Олар сан ... ... ерекше
сипаттамасы екеніне оқушылардың көзін жеткізеді. ... ... ... ... ... ... ... алады. Зат суреттері
қорапқа салынып сақгалады, класта полотно ... ... бүл ... есеп ... және есеп ... ... ... түсіндіруде жиі қолданылады. Сонымен бірге, суреттер
сандарды салыстыруға қолданылады.
Есептеу материалына жататындар: таяқшалар, заттардың суреттері,
геометриялық ... ... әр ... ... ... ... ... (саны 20) жеке пайдалану үшін қолданылады. Мүғалім
үзындығы 25-30 см-ге тең демонстрациялық таяқшаларды дайындайды. Бүл ... ... ... мен ... ... ... ... арасында өзара бір мәнді сәйкестік орнатуға болады.
Геометриялық фигуралардың моделдерін мүғалім оқушыларға ... ... ... ... шаршы, үшбүрыш, тік ... ... ... ... ... мен бояуы бір-біріне
сай түрде болу керек.
Осы орайда ... ... ... ... ... кетпеске болмайды.
20
Оның зерттеуі бойынша геометриялық фигуралар мен олардың бояуларының
бір-біріне сәйкес келуі окушылардың психологиялық және денесін жастайынан
қауіпсіздендіру, яғни ... ... ... ... және ... ... ... жасайды.
Математика сабақгары үшін барлық көрнекі құралдар ақ фонда орындалуы
тиіс.
Әрбір арифметикалық амалдың өзіне тән белгіленген ... ... ... ... ... Бөлу-көк
Реңцердің осылайша сәйкестікке түсуі белгілі ережелерді есте сақгау
және меңгерілуіне көмектеседі.
Оқушылармен геометриялық фигуралар жайлы түрлі жаттығулар ... ... және 3 кіші ... 4 сары және 4 көк үшбүрыштар, ... ... ... жаңа ... ... ... сандарды
салыстыруға, бір-бірімен қосу және бір-бірінен шегеруге, сан ... ... Тағы да 2 ... алып ... оның ... ... үшбүрыш қойындар, оған тағы бір үшбүрышты қосып қойыңдар. Барлығы
неше үшбүрыш ... ... 3 ... ... ... ... көп:
үшбүрыштар ма әлде дөңгелектер ме? Нешеуі ... ... ... неше ... алып ... қарай сонша
квадрат алып қояды. Квадраттардың біреуі артық болып шығу үшін не ... Тағы да бір ... алып ... ... ... ... ... 4 квадрат болып шықгы?
Ал егер бір қоянға тағы бір қоян қосса, неше қоян ... Егер ... 1 ... ... ... сЯн шығады? Мүны кеспе цифрлармен көрсетіндер.
ТИЫНДАР МОДЕЛІ-оқушылар санының кұрамы туралы түсінікті ... ... ... ... ... бірақ та олардың ішіндегі ең
ыңғайлысы —тиындар ... ... ... қорытындыға санау арқылы
келмейтіндігіне, сондықган оларды оқытудың ... ... ... Есеп ... ... ... істеу амалдарды таңдауға
дағдыландырады.
1-класта қүны 1,3,5,20 тиындық моделдер пайдаланылады.
Есептеу материалдарын пайдалану ... ... ... "кіші",
"арттыру", "азайту" үғымдары қалыптасады. Мысалы, автомашина кескінделген
карточканың біреуін артық алайық, ... ... бүл ... ... ... ... ... көрсетуге мүмкіндік береді. Мысалы, Айжанда 5 алма, ал Бақытта 3
алма бар. Екеуінде неше алма бар ? ... 7 ... ал ... одан 2
саңыраукүлақ кем терді. Динара неше саңырауқүлақ терді?
Мектепте ... ... ... пайдаланады. Класс есепшоты оқыту
қызметін ... ал ... ... ... ... ... қатар өз бетінше тапсырма орындағанда
пайдаланылады.
Алғашқы ондықгы үйренгенде ... ... ... ... ... ... санағанда әрбір сым темір ондықгы, әрбір сүйеюпе
бірліьсті анықгайтын болады.
22
3-5 кластарда есепшот 1000-ға ... ... ... ... ... ... санға бір бірлікті қосып жаңа сан алғанда,
дөңгелек жүздерді ... және ... ... ... ... көп ... абак ретінде қолданылады: 3
сым темір-бірлік класс, одан кейінгі үшеуі (жоғарыда ... ... одан ... ... миллиондық ісласс және оныншы сым темір (ең
жоғарғысы) — миллиардық кластың ... ... ... бастап мүғалім есепшотпен жұмыс істеуге
техникасын үйретеді: ... ... оң ... ... ... ... сол жағында жүргізіледі.
Оқушылар оңнан солға қарай ... ... ... ... 3206 санын есепшотқа салғанда ... сым ... ... өйткені бүл санда ондық разряд жоқ.
Есепшотта қосу мен азайту амалдарын орындау үшін оқушылар 20-ға
дейінгі ... ... ... ... және ... өту амалдарын білу
қажет. Мысалы, мынандай жаттығулар орындауға болады: мүғалім 1-ші, 4-ші, 7-
ші, 10-шы сым ... 8 ... ... ал ... оны ... ... ... сым темірге бірдей сүйекшелер салынғанымен, олар әр түрлі
бірліктерді 8 ... 8 ... 8 мың, 8 ... білдіреді.
Жоғарыда айтылған жаттығуды окушылар ... ... ... ... ... ... және жазбаша нөмірлегенде қодданылады. Бүл ... сан ... ... ... ... ... көмегімен
сандарды салыстыруға
23
сан сәулесіндегі санның орнын, үлкен және ... ... ... ... ... 13 саны 12 мен 14 ... ... ал 12 13 саны 12 санынан
үлкен де 14 санынан кіші.
АБАКТАР сандарды нөмірлеуді кдрастырғанда, ондық арқылы өтіп сандарды
қосқанда 10 ... ... ... ... ... ... 2 ... 3 қатар вертикаль калталары бар бір ... ... ... ... 2 түсті есептеу материалдарын (көк түсті, оған керісі
қызыл түсті) дайындайды.
100-ге дейінгі сандарды қарастырғанда 3 ... ... ... ... 3 ... бірлік, ондық, жүздік разрядтарға сәйкес келеді.
Номерлеуді қиындықпен түсінетін оқушылармен жеке жүмыс істегенде ... ... орын ... 9-ға ... ... мен ... символиканың белгілері бар
карточкалар жиынтығы 2 түрде басылған: жекелеп пайдаланатын ... ... ... ... ... сандар туралы білім
алған соң олардың жазылу әдістерімен танысады. Яғни ... ... ... мен ... ... ... ... қолданылады.
Олардың мөлшері 10 * 6 см комплекстегі саны 150 . Әрбір цифр ... 4-тен 12-ге ... ... Бүл жазуға жаттықпаған балаларға
математикалық өрнектерді амалдардың нәтижелері мен ... ... ... ... теңдеулерді, теңсіздіктерді орындауға
мүмкіндік береді. Сонымен бірге, карточкалар ондық санау системасы үғымымен
24
таныстыруға көмектеседі: 5 цифры жазылған оң ... ... ... тұрған
10 карточка 5 ондық, т.с.с.
1 сыныпқа арналған демонстрациялық дидактикалық материал 10 кестеден
тұрады. Оларды ... ... ... ... есептеу
аспаптары, геометриялық фигуралардың моделдері, тиындар моделі және 1
сыныпта жиі ... ... ... (л, м, кг т.б.) бейнеленген.
Кестелер картонға желімделіп, одан соң кесіледі. Олар ... ... ... ... ... ... жазылған жылжымалы
карточкалар, заттардың суреттері) Балалардың ... ... ... ... maiqna" ... пайдалану, математикалық символдар
жазылған карточкалар мен есептеу материалдарын арнайы алынған полотноның
көмегімен пайдалануға ... ... ... қағаздардан жасалады. 3
жиекшемен бөлінген мөлшері 45 * 40 см ... 4 ... ... әр ... ... ... кескінделген карточкалар
қыстырылады.
Ағаштан жасалған полотно жиынтығы оқу-көрнекі ... ... 2-ші ... ... Оны ... мүғалім В. Пугал
үсынды. Мүндай күралды мектепте де жасауға болады. Сынып тақгасының ... ... ... ... ... ... бір бөлігіне ), оны
сырлап қоюға болады. Қаңылтырға ... ... ... Т A K, T A - ... ағаш ... Онда 4 табақша болады.
Магнитті пайдалана отырып тақга үстінде материалдарды кез ... ... ... ... ... сол ... ... табақшаны
бекітіп ( төрттен бір бөлігіне ), оны тақга ... ... ... ... Ж Ә Ш I Г I - ... және ... ... түбіне
қалыңдығы жәшіктің биіктігінің оннан бірге тең бірнеше ... ... ... ... ... ... кубиктерге бөлуге
болатындығын көрсететін сызықгар жүргізілген, онан соң ... тек 2 ... ... ... ... тақгалар, бүлардың жоғарғы әрқайсысын
кубиктерге бөлуге болатындығын сызықгармен көрсетілген 10 қырлы білеушелер
жатады, ақырында ең ... ... 100 ... ... Бүл ... ... қолданылады: сандар үғымын қалыптастыруда, ... ... ... ... ... және БУМАЛАР-ШЫБЫҚТАР -бумалар оқушыларды санауға,
әсіресе, 20 көлемінде және 100 көлемінде санауға ... ... ... ... ... табылады.
Бірінші 10 көлемінде басқа көрнекі қүралдармен (тастар, кубиктер,
үрықгар т.б ) бір ... ... ... мен ... 20 көлеміндегі
нөмірлеуді, ал содан кейін арифметикалық амалдарды , әсіресе, қосу ... оқып ... ... ... жоқ ... қүрал болып
саналады. Оқушылар 10 шыбықгы қосып бір байлап (бір бума жасап) жаңа санау
бірліктері туралы - ондар ... ... ... ал ... 10 ... 10 буманы қосып бір байлап 100 туралы түсінік ... ... ... ... ... ... ... қыла қоймайды, ал дайындығы кем
окушылар ... ... ... көшу үшін жеткілікті түрде үғым жетілгенше
бүлармен әсіресе, өздігінше жүмыстарда пайдалана беруі мүмкін.
26
Бұл құралдарды жасап алу әр ... ... ... ... ... ... жасап алыңдар", - деп балаларға шыбықтардың үзындығын
көрсеткен пайдалы.
Мүның өзі балалардың өлшеу және ... ... ... бір ... ... ... A 3 Р Я Д ТА Р мен КЛАСТАР кестесі вертикаль сызықгармен кластарға,
разрядтарға бөлінген, оның төменгі жағында горизонталь жүқа ... ... ... ... ... ... саналуын және көп таңбалы сандарды
өткенде пайдалану тиімді. Көп таңбалы сандар нумерациясын оқып ... мен ... ... ... Мысалы, нумерациялық кестесі
438000 саны белгіленген, осы санның жазылуындағы 3 ... ... ... оған 1 ... ... ... (айталық 126) . 1-класс
санын көрсететін цифрлары бар карточкалар 1-класс ... ... ... орналастырылады.
Бүл саннан соң нөлдері бар сандардың (438107, 438120,438007) жазылуын
көрнекі түрде иллюстрациялауға мүмкіндік ... тағы да көп ... ... сандар қарастырылады.
Разрядтар мен кластар кестесін пайдаланып "санды ... ... ... :
1) ... ... әр ... және әр ... бірліктер санын атаңцар
3) әр разрядтың бірліктерінің жалпы санын атаңдар
санды разрядтың қосылғыштардың ... ... ... ... ... ... және
одан кейінгі санды атаңдар
27
6) берілген санда қанша разряд болса, сонша разрядтары
болатын ең кіші және ең үлкен сандарды атаңдар
7) берілген санды жазу үшін ... неше цифр ... және ... ... әр ... нешеу екенін
көрсетіңдер
8) берілген санның барлық цифрларын пайдаланып ең ... ең ... ... жазындар.
Арифметикалық амалдар мен олардың қасиеттерін меңгерудегі
көрнекі кұралдар
Арифметикалық амалдар математиканың бастауыш ... ... ... ... өзі де ... әрі сан ... мәселе. Оған арифметикалық
амалдардың, сандардың және амалдар қасиеттерінің, амалдардың ... ... ... байланыстар мен тәуелділіктердің нақгылы
мағынасын ашып көрсету, сондай-ақ есептеу ... ... ... білу ... ... мәселесі енеді.
Балалар арифметикалық амалдарды оқып үйренуде ең алғаш 10 ... мен ... ... ... әдістерін игеріп алуларын қамтамасыз ету
қажет, берік есептеу дағдыларын ісдлыптастыру керек, қосу мен ... ... ... ... ... қүралатынын жаттап
алатын дәрежеге жету керек. Сонымен бірге қосу мен азайтуға берілген ... ... ... ... 10 ... қосу мен ... жай №1 кестені пайдалану ... Оқып ... ... Бүл ... 5 жатық қатардан және 10-дық кдтардан ... ... ... ... қосу мен ... ... нумерациясына жаттығулар орындатуға
болады.
1 кесте
123456789 10
1 10 986 5 54544
2. 9764 ... 8875 ... 6543 ... 7 6 5 2 112 ... қатарға бір таңбалы сандарды қосындар
(қосындысы 10 — нан аспасын). Мысалы 8 ... ... ... ... ... етіп ... ... бір
таңбалы сандарды алып тастаңдар. Мысалы, 1 кдтардан
0,1,2,3,4,5, сандарын ... ... 5-ші және 10-шы ... сандарды қосындар.
4-ші қатардағы сандарды 9-шы және 10-шы қатардағы
сандарды қосыңдар.
1,2,3,4-ші тік қатардағы әрбір саннан келесі ... алып ... 1-ші ... 10-қатардағы сандарды азайтыңдар.
5-ші қатардағы сандардан 6-шы және 9-шы қатардағы
сандарды азайтыңдар.
7. 1-ші қатардан ... ... ... ... ... ... қосу ... мысалдар
келтіріңдер және оны шығарындар. Мысалы, 5+3, 5+4,... 3+4,
3+2
29
9. Барілген қатардан ... ... ... Мысалы, қатардан мына мысалдарды құруға болады:
10-9, 10-8 ... 9-8, 9-6 ...
10. Берілген қатардағы ... ... ... ... ... 3 қатарды 9- ға дейін толықгыр.
11. Өрнек пен ... ... ... 6 және 7 ... ... 5-ші ... сандармен салыстыр.
12. Екі өрнекті салыстыр. ... 7-ші және ... ... ... 9-шы және 8-ші ... ... Күрделі мысалдар ... ... ... ... ... ... ... қолдану материаддарының қандайы
болса да қолдануға болады. Мысалы, окушыларға 4 көк және 3
қызыл үшбүрыштар алуды тапсырады. Мүғалім 4 ... ... ... ... ... қойыңдар деп айтады.
Неше үшбүрыш болды? Қалай білдіндер? Окушы 4-ке 3-ті
қоссаң 7 шығады (4+3=7).
Мүғалім: үшбүрыштарды кдйтадан ... ... да, 3 ... ... ... ... ... Неше үшбүрыш болды?
Окушы: тағы да жеті болады. (3+4=7).
Мүғалім: қосу амалындағы ... атай ... осы ... ... ... қосылғыш 4, екінші қосылғыш 3, қосынды 7.
Мүғалім: Осы ... ... ... бар ... Сандарда қосылғыштар бірдей, қосындылар да бірдей.
Мүғалім: Бүл мысалдардың қандай айырмашылығы бар ?
30

Пән: Математика, Геометрия
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 28 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Нөмірлеу және арифметикалық амалдарды меңгерудегі көрнекіліктерді пайдаланудың педагогикалық-психологиялық негіздері60 бет
Сан және арифметикалық амалдарды оқытудағы көрнекіліктерді пайдалану әдістемесі21 бет
Өрнектер5 бет
Математиканың білім мазмұнындағы мектептің бастауыш және орта сатысындағы сабақтастығы20 бет
100 көлеміндегі сандарды көбейту мен бөлу20 бет
Ірі кара малын сою және терісін сыпыру, былғары және тондық-мех шикізатын дайындау5 бет
Арифметикалық амалдар26 бет
Арифметикалық амалдар және олардың қасиеттері мен заңдары.6 бет
Арифметикалық амалдарды жазбаша орындау тәсілдері18 бет
Арифметикалық амалдарды орындаудың таблицалық жағдайлары20 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь