Бастауыш сынып оқушыларына отансүйгіштікті қалыптастыру


Мазмұны
Кіріспе . . .
I. тарау. Бастауыш сынып оқушыларына отансүйгіштік тәрбие берудің теориялық негіздері.
1. 1. Бастауыш сынып оқушыларына отансүйгіштікті қалыптастыру. .
1. 2. Халықтық педагогика отансүйгіштік тәрбие берудің негізі ретінде . . .
II. тарау. Отансүйгіштік тәрбие берудің әдіс-тәсілдері мен жолдары.
2. 1. Отансүйгіштік тәрбие беруді ұйымдастыру формалары . . .
2. 2. Дамыта оқыту технологиясы арқылы отансүйгіштік тәрбие беру әдістемесі . . .
Қорытынды . . .
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі . . .
Қосымшалар
Кіріспе
Қазақстан Республикасының егемендік алып, дербес мемлекет болуына байланысты қоғам өмірін ізгілендіру мен демократияландыру өскелең жеткіншектерді тәрбиелеуде көркем шығарманың мән-мағынасын санамен ой елегінен өткізе отырып, тереңірек түсінуге мүмкіндік береді.
Тәрбиедегі ең басты бағыт делінген тәлім-тәрбие тұжырымдамасында: (1999) “Әрбір адам ең алдымен өз халқының перзенті, өз отанының азаматы болуы керек екенін, ұлттың болашағы тек өзіне байланысты болатынын еске ұстауға тиіс. Оның осындай тұжырымға тоқталуына ұлттық әдет-ғұрыптар мен дәстүрлер көптеп көмектеседі, солар арқылы ол жалпы адамзаттық әлемге аяқ басып, өз халқының мәдени игілігін басқа халықтарға жақын да түсінікті ете алады. Сондықтан әрбір ұрпақ өз кезегімен өткеннің талаптары, обьективті факторлары негізінде жас ұрпақты өмірге даярлап, оны жинақталған бай тәжірибе арқылы тәрбиелей отырып, өзінің ата-бабаларының рухани мұрасын игере түсуі керек ”. [3, 98] Осыған байланысты өсіп келе жатқан жас ұрпақты ізгілік, имандылық тұрғыда өмір сүріп, шығармашылықпен еркін еңбек ете алатын, бәсекелске бейім, өмірге икемділігін, ұлттық, жалпы адамзаттық құндылықтарды тұтастықта меңгере алатын, отансүйгіштік сезімі қалыптасқан жаңа азаматты тәрбиелеудің қажеттілігі туындауда.
Қазіргі кезде бастауыш сынып оқушыларына отансүйгіштік тәрбие беру өзекті мәселелер болып отыр. Себебі, бүгінгі таңда жастарымыздың арасында Отанды қорғауға деген саналы көзқарастың болмауы салдарынан әскер қатарында қызметін өтеуден қашу сияқты келеңсіз жайттар жиі кездесіп қалады. Сондықтан мектепте отансүйгіштік тәрбие беруді қолға алудың маңызы зор, тәрбиенің бұл түрі жастарды елін қорғауға, ұлттық армия сапында адал қызмет атқаруға, азаматтық қасиеттерге баулиды.
Мектепте өткізілетін сабақтар, алғашқы әскери даярлық пәндері оқушыларға берілетін отансүйгіштік тәрбиенің тереңдеуіне, Отанымыздың саналы және белсенді күрескерлерін тәрбиелеуге, оларды халықтың игілігі үшін еңбек етуге, егеменді елеміздің мүддесін қорғауға даярлау үшін мүмкіндіктер туғызады.
Қазіргі әлемдік ғылымда Отан және адам дүниесінің үйлесімділік идеясын басшылыққа алуды қажет етіп отырған кезде ғылымдар жүйесінің интеграциялық бағыты адамның интеллектілік өрісін байытумен бірге жалпы адамзаттық құндылықтың біртұтастығын көрсетеді. Соның ішінде, отансүйгіштік тәрбие барлық адамзатқа ортақ қасиет екендігін ғылымдар байланысынан айқын көруге болады.
Бүгінгі таңда отансүйгіштік тәрбие берудің Отанға, елге деген саналы көзқарастың қалыптастыру қажеттігі, педагогика теориясы мен практикасында жеткілікті зерттелмеуі арасында қарама-қайшылықты тудырып отыр.
Осыған орай, зерттеу проблемасы оқыту процесінде бастауыш сынып оқушыларының отансүйгіш сезімін қалыптастырудың педагогикалық-псхологиялық негізін қарастыру, педагогикалық жолдарын айқындау осының негізінде ғылыми-әдістемелік нұсқау дайындау қажеттілігінде болып отыр.
Бұл қайшылықты шешу зерттеу жұмыстың тақырыбын “Бастауыш сынып оқушыларын отансүйгіштікке тәрбиелеудің педагогикалық шарттары” деп таңдауға мүмкіндік береді.
Зерттеудің көкейтестілігі - отаншылдық сезімін тәрбиелеу білім берудің мектепке дейіңгі жүйесінен жоғарғы оқу орындарына дейінгі орталықтарда, барлық ұйымдарда көкейтесті болып табылады. Балаларды Отанды, туған жерді, өзінің халқын сүюге тәрбиелеу тәрбие отансүйгіштік Зерттеу мақсаты: оқыту процесінде бастауыш сынып оқушыларының отансүйгіштік сезімін қалыптастырудың мазмұны мен әдістемесін теориялық тұрғыдан негіздеу.
Зерттеу обьектісі: Бастауыш сыныпқа білім беру ұйымдарындағы оқу-тәрбие үрдісі.
Зерттеу пәні: мектептегі оқыту процесінде бастауыш сынып оқушыларының отансүйгіштік сезімін қалыптастыру жүйесі.
Зерттеу болжамы: егерде оқыту үрдісінің мазмұны мен әдістемесі пәнаралық байланыс негізінде оқушылардың сана-сезімін, сенімін, еркін, қарым-қатынасын және мінез-құлқын отансүйгіштікті мақсаттылықпен қалыптастыруға бағытталған жүйемен қамтамасыз етілсе, оқыту үрдісінде бастауыш сынып оқушыларының отансүйгіш сезімін қалыптастыру тиімді болуы мүмкін.
Зерттеу міндеттері:
- Жас жеткіншектерге отансүйгіш тәрбие беруді жетілдірудің негізгі бағыттарын анықтау;
- оқыту, тәрбиелеу, дамыту және оқушылардың отанды қорғауға психологиялық даярлығының бірлігін қамтамасыз ету;
- отансүйгіш және азаматты тәрбиелеу мәселесіне бірегей көзқарасты қалыптастыру;
- оқушыларға отансүйгіш тәрбие беруді ұйымдастыру мен іске асыруда мектеп ұжымының рөлін анықтау;
- оқушыларға отансүйгіш сезім негіздерін оқытудың түрлері мен әдістерін жетілдіру;
- оқушыларға жоғары отансүйгіш сананы, ұлттық мақтаныш сезімін, мемлекеттің ұлттық мүддесін қорғау бойынша азаматтық және конституциялық міндеттерді орындауға даярлықты қалыптастыру;
Зерттеудің әдіснамалық негізі: таным теориясы, жеке тұлғалық пен іс-әрекет теориясы; жалпы адамзаттық және ұлттық құндылықтардың диалектикалық өзара бірлікте болуы туралы философиялық, әлеуметтк-мәдени теориясы; оқыту процесінде пәнаралық байланыс теориясы.
Зерттеу көздері: педагогика, психология ғалымдарының еңбектері, Қазақстан Республикасының “Білім туралы” Заңы (1999)
Зерттеу әдістері: педагогикалық, психологиялық және оқу-әдістемелік әдебиеттерге теориялық талдау жасау, оқушылардан сауал-сұрақтар алу, әңгімелесу, педагогикалық бақылау арқылы озат педагогикалық іс-тәжірибені зерттеу, оны қорытындылау.
Курстық жұмыстың құрылымы: Зерттеу жұмысы кіріспеден, 2 бөлімнен, қорытындыдан, пайдаланылған әдебиеттер тізімінен, қосымшадан тұрады.
Кіріспеде - зерттеу жұмыстың көкейтестілігін, мақсаты, объектісі, пәні, болжамы, міндеттері, зерттеу жұмысының әдістері мен базасы. Зерттеу нәтижелерінің дәлдігі, курстық жұмыс баяндалады.
Қорытындыда - жүргізілген зерттеудің нәтижелеріне негізделген тұжырымдар мен ұсыныстар берілген.
Қосымшада - зерттеу барысында қолданылған материалдар (анкета, тәрбие сағаттары, сабақтар) бар.
І. тарау. Бастауыш сынып оқушыларына отансүйгіштік тәрбие берудің теориялық негіздері.
1. 1 Бастауыш сынып оқушыларына отансүйгіштікті қалыптастыру.
Отансүйгіш тәрбие негізін дамытудың мәні жеке тұлғаның жоғары әлеуметтік белсенділігін көрсететін және қалыптастыратын идеялық-адамгершілік, моральдық еріктілік, еңбек және дене сапаларын тәрбиелеудегі ішкі байланыстарды анықтау және саралау болып табылады.
Таным психикалық процестердің (түйсік, қабылдау, зейін, ойлау, сөйлеу т. б. ) дамуымен бірге баланың психикалық қасиеттері: қабілет бейімділік, мінез қалыптаса бастайды. Іс-әрекет үрдісінде әртүрлі қиыншылықтарды жеңу үшін жеке адамда шешімділік, өзін ұстай білу, батылдық, табандылық, төзімділік сияқты ерік қасиеттері пайда болады.
Отансүйгіш тәрбие беру бағыттары:
Бүгінгі жас ұрпақ - болашақ Қазақстан азаматы. Олар өзімізді қоршаған ірі өркениет орталықтарын, түрлі мәдениетті меңгеріп, өзін сыйлата алатын, рухани дүниесі бай, интеллект деңгейі жоғары, білімді де білікті жаһандану заманына сай болуы шарт.
Бастауыш мектепте тәрбие жұмысын жан-жақты ұйымдастыра отырып, оқушыларды тәрбиелеу болашақ қоғам мүддесі үшін еңбектене алатын, Отанын сүйетін, нағыз отансүйгіш тұлға етіп даярлауға бағытталады.
Жалпы білім беретін мектеп оқушыларын отансүйгіштікке тәрбиелеу мәселелерін зерттеген ғалымдардың еңбектерінің қорытындылары мен тікелей мектеп практикасындағы мұғалімдердің іс-тәжірибелерінің қорытындыларына сүйене отырып, біз мектептегі отансүйгіштікке тәрбиелеу - оқушылардың нақты іс-әрекеті, мінез-құлқын ұйымдастыру, оған бағыт беруді негізге алу қажет деп шештік. Отансүйгіштікке тәрбелеу үрдісінің танымдық мәнін естен шығаруға болмайды, бірақ ол әрбір оқушыда отансүйгіштік сана, отансүйгіш сезім қалыптастырудан бастау алғанда ғана тиімді болмақ.
Бастауыш мектеп оқушыларына отансүйгіштік тәрбие берудің іс-тәжірибелерін зерттеушілер олардың әдістері, формалары мен мазмұнын анықтаған (С. Ешімханов, С. Иманбаева, Л. Сейдахметова, т. б. ) ғалымдардың еңбектеріне сүйене отырып, отансүйгіш тәрбиені қалыптастырудың төмендегідей бағыттарын белгіледік:
1. Отансүйгіштік білім
2. Отансүйгіштік сана
3. Отансүйгіштік іс-әрекет
Қазіргі қоғамның әлеуметтік сұранысын мектепке қойып отырған талап тұрғысынан қарастырғанда, отансүйгіштік білім беру маңызды мәселе болып отыр. Отансүйгіштік білім ол қоғамда білімнің тез және шапшаң қарқынмен дамуына байланысты туындауда. Өйткені оқушылардың мектепте алған білімдерімен шектеліп қалуына болмайды.
Әр оқушы білімді өздігінен ізденіп, ғылыми және техникалық ақпараттардың ағымына бағдар ұстау дағдысын қалыптастыру қажет. Бұл отансүйгіштік білім үрдісін оқушы тұлғасын қалыптастыруға бағыттау үшін қажет.
Отансүйгіштік білім - оқушылардың іс-әрекет тәсілдерді меңгеруі мен білім алуы, іскерлік пен дағдыны игеруге даярлау.
Отансүйгіштік білім қасиеттілігі осы заманда ақпараттық алмасу үлгісінің қарқындығымен байланысты.
Қай кезеңде болмасын ұрпақ тәрбиелеу мәселесі басты назарда болады. Тәрбие процесі - үздіксіз процесс. Тәрбиенің адам өміріндегі ерекше рөлін ұлы ғалым әл - Фараби: “Адамға ең бірінші керегі білім емес, тәрбие беру керек. Тәрбиесіз берілген білім - адамзаттың қас жауы, ол келешекте оның өміріне опат әкеледі ”, - деп атап көрсетеді. [3, 18] Тәрбиенің барлық бағыттары бір-бірімен тығыз байланыста болады. Олардың әрқайсысының атқарар рөлі өте зор. Бағыттарды жеке бөліп қарастырар болсақ, бүгінгі егеменді ел болып, дербес мемлекет атану жағдайында оқушыларды отансүйгіштікке тәрбиелеу көкейтесті болып отыр. Әр халық Отанын сүйер, Отан үшін, ел үшін күйінер отансүйгіштікке тәрбиелеуге тырысады. Осы жерде “отансүйгіштік” ұғымына тоқталып кетейік.
Отансүйгіштік идеясы сонау Аристотель мен Платон, кейін педагогика тарихында Д. Локк шығармаларынан бастау алса, жастарға отансүйгіштік тәрбие беру мәселесі кеңес педагогтары Н. Крупская, А. В. Луначарский, А. С. Макаренко, В. А. Сухомлинский және т. б. еңбектерінде ғылыми тұрғыдан баяндалды.
Кейін отансүйгіштік, интернационалдық тәрбие беру мазмұны, оның әдістемесі мен құралдарын жетілдіруге арналған бірқатар ТМД /Н. И. Болдырев, А. В. Мудрик, Г. Н. Моносзон т. б. / және Қазақстан /С. Есімханов, А. Ахметов, Е. Жұматаева, Д. Құсайынова, т. б. / ғылымдарының зерттеу еңбектері жарық көрді
Отансүйгіштік (грек сөзі Patriotes - отандас, Patris - Отан, туған жер )
Отанға деген сүйіспеншілік, бойындағы күш қуатымен білімін Отан игілігі мен мүддесіне жұмсау. Туған жер, ана тілін, елдің әдет-ғұрпымен салт-дәстүрін құрмет тұту сияқты отансүйгіштік элементтері ерте заманнан бастап-ақ қалыптаса бастайды, - деп көрсетілген -өзінің ізгілікті мәнін сақтайды. [3; 12] Отансүйгіштік сезімнің обьектісі мен қайнар көзі - Отан десек, оның мазмұны: Туған жер, табиғат, оның байлықтары, тіл, дәстүр, тарихи ескерткіштер, туған өлкедегі тамаша киелі орындар. Олардың адам көкірегіне жылулық, жақындық, туысқандық сезімдерді ұялатып, ізгі де ерлік істердің қайнар көздеріне айналуы отансүйгіштікке тәрбиелеудің арқауы. “Отансүйгіштік тәрбие” ұғымы тұғаның жоғарғы рухани, адамгершілік түрткісі бола тұра оқушыларда Отан үшін жауапкершілік, азаматтық өзіндік сана-сезімін мақсатты түрде қалыптастыру процесін күшейтеді Отансүйгіштік тәрбие барысында Отанға сүйіспеншілік, тәуелсіз өмір сүріп жатқан елдерге ынтымақтастық, ел тағдырының болашағы үшін жауапкершілік, эконмикалық даму қарқынын тездетуге үлес қосуға ниеттестік, ғылыми, саяси-моральдық және туған жерін қорғау мақсатындағы әскери әзірлік, Отанын саяси, идеологиялық қауіптерден сақтауға бағыттылық, арам ниеттегі ішкі және сыртқы жауларға төзбеушілік тәрізді мінез-құлқы қалыптасады және дамиды. Сонда даму өрісінің басты тірегі - отансүйгіштік тәрбие дей отырып, дамудың өзі отансүйгіштіксіз жүзеге аспайтынын мойындаған жөн.
Елжандылық идея - отаншылдық сезім - адамда жүре пайда болатын, жеке тұлғаның саналы өмірімен қабаттас қалыптасатын психологиялық, әлеуметтік құбылыс. Отаншылдық сезім жалпы адам баласына тән адами - түйсік қасиеті, оның еліне, туған жеріне, өз тілі мен мәдениетіне, ұлттың құндылықтарына деген жеке қатынасын, өзіндік бағасын, түйсінуін, қуаттап қолдауын пайымдайтын сезім көрсеткіші.
В. В. Макаров “ Отансүйгіштік кез келген саяси, әлеуметтік, этникалық топтың ғасырлар бойы тұтастығын қамтитын құбылыс”- деп тұжырымдайды. Ал, Н. И. Губанов былай деп ой түйеді:“Шын мәніндегі патриотизм кім кімнің болса да өз Отанына шексіз берілгендігі, сонымен бірге өзге халық мақтанышына құрметпен қарау болмақ. Ал, мұндай қасиет іс-әрекет пен идеяның, ықыластың бірлігінің айғағы іспеттес”. [5; 7]
Осы айтылғандардың барлығы патриотизм қоғамдық сананың бір формасы, тарихи және классикалық категория екенін, яғни ол да қоғам дамуымен бірге дамып, жаңа мазмұнмен толыға түсетінін білдіреді.
Көп ұлтты Қазақстан үшін отансүйгіштік сезімнің рухани саладағы тату - тәтті тірлік, азаматтық келісімге ғана емес, мемлекеттің материалдық негізін нығайтуға да тікелей ықпалы бар.
Отансүйгіштік идеясының дамуы Аристотель, Цицерон, Платон есімдерімен тығыз байланысты. Отансүйгіштік идеясының дамуына француз материалистерінің де (18 ғасыр), неміс философтарының да, орыс революционер демократтарының да В. И. Белинский, Н. А. Добролюбовь, Н. Г. Чернышевский т. б. қосқан үлесі мол.
Отансүйгіштік туралы идеяларды кезінде өздерінің шығармаларында қазақ даласының ойшылдары да, атап айтсақ, Әл-Фараби, Ж. Баласағұни, М. Қашқари, жыршы-жыраулары да: Асан-қайғы, Доспамбет, Шалкиіз, Бұқар Жырау, Махамбет т. б. айтқан. Қазақ халқының табиғи түрдегі отансүйгіштік тәлімінің басқа да халықтық дәстүрі мен байлықтарының дами түсуін, тіпті кейбір уақыттарда отансүйгіштік деген сөздің лексикалық құрамынан алынып қалмауын қазақ жеріндегі жиі-жиі болып тұрған тарихи оқиғалардың қыр-сырынан іздеген жөн. Қазақтың ұлан-байтақ даласын біздің ата-бабаларымыз сан ғасыр “Найзаның ұшымен, білектің күшімен”, “Қанаттыға қақтырмай, тұмсықтыға соқтырмай” аман сақтап келді. Олардың құрып кету қаупі төніп тұрған кезде бір жағадан бас, бір жеңнен қол шығарып жауға қарсы тұруы нағыз шынайы отансүйгішті қасиет деп түсінеміз.
1991 жылдан бастап Қазақстанның тәуелсіздік алуына орай ұлттық отансүйгіштіктің, Қазақстандық отансүйгіштіктің жаңа жылнамасы басталып келді. Бұған мемлекеттік дәрежеде айрықша мән берілді. Қазақстандық отансүйгіштік әлеуметтік саяси қатынастардың, адамгершілік қасиеттер мен түрлі көзқарастардың, діни наным-сенімдердің ара салмағы бола беретін ұғым оның өлшемі дейтін болсақ, онда ең алдымен ұлттар мен ұлыстардың мұрат-мүддесінің бірлігі айқын болуы тиіс. Осы өлшем биігінен көрінген сәтте ғана Қазақстандық отансүйгіштікке толық қол жеткізуге болатындығы анық.
Қазақстандық отансүйгіштікті профессор А. Хұсайнов: “Қазақ елін шексіз сүю - деп түсінемін”, - дей келе, “Отан сүю сезімі - халқының келешегі үшін аянбай еңбек етумен етене қабысып жатқан сезім, Қазақстанның келешегі үшін ақ жүрек, адал ниетпен қандай салада болмасын өз шама-шарқы келгенше аянбай еңбек етуде. Мен Қазақстандық патриотизмнің бүгінгі шынайы көрінісі дер едім”, -дейді.
Белгілі педагогтар А. С. Макаренко мен В. А. Сухомлинский ерлік пен оны туғызатын факторлар туралы мәселелерді зерделеп, бұл олардың педагогикалық еңбектерін негізі болғаны белгілі. Мәселен, А. С. Макаренко “Адамды ерлік көрсетуге, мейлі, неде болсын - ұстамдылықта, ашық, тік сөз айтуда, кейбір мұқтаждықтарда, шыдамдылықта, батылдықта ерлік көрсетуге мүмкіндік беретін жағдайға қоймайынша ержүрек етәп тәрбиелеу мүмкін емес”, - деп тұжырымдайды. В. А. Сухомлинский: “ Отансүйгіштік сезімдер мен моральдық ерік - күш қасиеттері толғаныстар арқылы тәрбиеленеді. Отан идеясын ұғына жүріп, сүйіспеншілік, ризашылық, шаттық, қауіп, оның бүгіні мен ертеңі үшін қамқорлық сезімін, оның жаулары мен ұмырасыздық және Отан үшін өмірін беруге даярлық сезімін бастан өткере отырып . . . адам жасөспірім шағында-ақ өзін таниды, өз жетістіктерін нығайтады. ” - деп жазды. [5, 102]
Ендеше, жас ұрпақтың бойында ұлттық сананы қалыптастыруда олардың туған жер мен еліне сүйіспеншілігін оятудың маңызы зор. Ұрпағын өз халқының патриоты етіп тәрбиелеу - қай халықтың болса да, тәрбиелеу жүйесінің негізгі талаптарының бірі.
Зерттеуші - ғалым Қ. Қабдіразақұлы жас ұрпақты дәстүрлер негізінде тәрбиелеу мәселесін педагогикалық тұрғыда зерделей отырып, дәстүрлерді шартты түрде беске бөледі. Солардың ішінде негізгі дәстүрлердің бірі деп ұлттық жауынгерлік дәстүрді қарастырды. “Жауынгерлік дәстүр Отан, туған жер және халқы үшін, оның бостандығы мен тәуелсіздігі, салтанатты болашағы үшін шексіз жүректілік, шамадан тыс қуаттылық және өлшеусіз ерлік жасаудың үлгісін көрсеткен жауынгерлік күресті бейнелеген ұғым”, - деп атап көрсетеді. [17, 23]
Ғалым-психолог А. Темірбеков “Оқушылардың патриотизм сезімін тәрбиелеудің кейбір мәселелері”атты еңбегінде: бірінші сыныптардан бастап-ақ, оқушылардың отансүйгіштік сезімдерін тәрбиелеп, тереңдету жолдары көп. Мысалы үшін екінші сыныпқа арналған “Ана тілі” оқу кітабындағы талай материалдарға байланысты балалардың бұл сезімін оятып, дамыта беру қажет. Бұл кітапта басылған “Отан - біздің анамыз ” деген мақалдағы идеялық жағынан өте құнды пікірлерге сүйене отырып, мұғалім айналадағы өмірден алынған балаларға таныс фактілер арқылы олардың санасында, бір жағынан жаңа елестер мен ұғымдар тудырса, екінші жағынан, сонымен бірге, оқушылардың көңіл-күйін тербете, олардың отансүйгіштік сезімін де тәрбиелейді, - деп көрсетеді.
Егеменді Қазақстанның болашағы, тағдыры жастардың қолында. Сондықтан жастарымыз білімді де тәрбиелі, жан-жақты дамыған азамат болып қалыптасу керек. Кез келген азамат өзінің елі мен жері үшін жанын берер отансүйгіштік болуы керек. Ең мықты мемлекет болу үшін жастардың бойында шынайы патроитизмді қалыптастыруға үлкен күш жұмсауымыз қажет.
Қазақстан - көп ұлтты мемлекет. Демек, жас ұрпақтың бойында ұлттық отансүйгіштікпен бірге Қазақстандық отансүйгіштікті қалыптастыру ерекше маңызға ие. Қазақстанның әрбір азаматы ұлты мен дініне қарамай татулық пен бірліктің туын жоғары көтере білсе - отансүйгіштіктің негізі сол болмақ. Ел басы өзінің “Тарих толқынында”кітабында:“Ұлттық бірліксіз патриотизм деген жансыз бірдеңе ғана болып қалады”, - деп ұлттық бірлікке ерекше мән береді. Бірлік пен татулықтың маңызына халқымызда бей-жай қарамаған. “Бірлік болмай, тірлік болмас”, “Төртеу түгел болса, төбедегі келер, алтау ала болса, ауыздағы кетер”, “Ынтымақсыз ел оңбас”деп, жас ұрпақтың санасына сіңіріп отырған. [12, 31]
... жалғасы- Іс жүргізу
- Автоматтандыру, Техника
- Алғашқы әскери дайындық
- Астрономия
- Ауыл шаруашылығы
- Банк ісі
- Бизнесті бағалау
- Биология
- Бухгалтерлік іс
- Валеология
- Ветеринария
- География
- Геология, Геофизика, Геодезия
- Дін
- Ет, сүт, шарап өнімдері
- Жалпы тарих
- Жер кадастрі, Жылжымайтын мүлік
- Журналистика
- Информатика
- Кеден ісі
- Маркетинг
- Математика, Геометрия
- Медицина
- Мемлекеттік басқару
- Менеджмент
- Мұнай, Газ
- Мұрағат ісі
- Мәдениеттану
- ОБЖ (Основы безопасности жизнедеятельности)
- Педагогика
- Полиграфия
- Психология
- Салық
- Саясаттану
- Сақтандыру
- Сертификаттау, стандарттау
- Социология, Демография
- Спорт
- Статистика
- Тілтану, Филология
- Тарихи тұлғалар
- Тау-кен ісі
- Транспорт
- Туризм
- Физика
- Философия
- Халықаралық қатынастар
- Химия
- Экология, Қоршаған ортаны қорғау
- Экономика
- Экономикалық география
- Электротехника
- Қазақстан тарихы
- Қаржы
- Құрылыс
- Құқық, Криминалистика
- Әдебиет
- Өнер, музыка
- Өнеркәсіп, Өндіріс
Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор #1 болып табылады.

Ақпарат
Қосымша
Email: info@stud.kz