Файл қосу

Жүкаяқ жасау технологиясы

Пән: Технология

[pic]

Жүкаяқ жасау технологиясы

Амантай Сектайович Искаков
Әлкей Марғұлан атындағы №40 мектебінің технология пәні
мұғалімі,Астана қаласы.

Сабақтың мақсаты:
Қазақ халқының ұлттық қолөнерін терең зерттей отырып, бүгінгі
өмірге енгізу, оны терең оқып дамыту. Ұлттық қолданбалы өнердің сыры мен
қырын терең меңгеру.

а) Білімділігі: ұлттық өнермен таныса отырып,
жүкаяқтың
қажеттілігін түсіндіру

ә) Дамытушылық: оқушының кәсіптік бейімділігін,
шығармашылық
шеберлігін, еңбек
іскерлігін, икемділігін дамыту

б) Тәрбиелік: оқушыларды ұлттық қолөнерді
қастерлеуге,
еңбексүйгіштікке,
адамгершілікке баулу

Сабақтың түрі: теориялық

Пәнаралық байланыс: тарих, бейнелеу, сызу, математика

Сабаққа қажетті нұсқау карта, суреттер
көрнекіліктер:

Сабақтың барысы:

1. Ұйымдастыру кезеңі:
Оқушылармен амандасу, түгендеу,арнаулы киімдерін тексеру, оқушылардың
зейінін аударту.

2. Үй тапсырмасы:
- Техикалық қауіпсіздік ережелері.
- Ағаш неше бөлікке бөлінеді?
- Ағаштарды механикалық тәсілмен қалай өңдейміз?
- Технология сөзін қалай түсінесіз?
- Қандай ою-өрнек түрлерін білесіз?

3.Жаңа сабақ:
Құрметті оқушылар,бүгінгі сабағымыздың тақырыбы қазақ халқының көне
дәуірден өшпес мұрасы болып, ұрпақтан-ұрпаққа, әкеден балаға сабақтасып,
өзіндік тарихмен, әдеп-ғұрыпымен, сәндік, көркемдік жолымен, көшпенді
еліміздің бүкіл әлемге өзіндік ерекшелігімен таныта білген –қолөнері.
Қазақ халқының қолөнерінің ішінде ағашты, киізді, темірді
ұқсату, оларды өңдеп тұрмыс қажетіне қосып іске асыру, үй жиһаздарын,
бұйымдарын жасау тек нағыз шебер-үйшілердің ғана қолынан келген.
Үйші-ұсталар киіз үйдің сүйегін арнайы дайындаған ағаштардан
кептіріп, морға салып иіп, сырлап жасаған. Киіз үйдің ағаштан құралатын
бөлігіне шаңырақ, кереге, уық, есік жатады. Әрбір киіз үйдің іші жиһазсыз
болмаған, оған жүкаяқ, ағаш төсек, жастық ағаш, кебеже, күбі, әбдіре
жасалып,киіз үйдің төрінен бастап босағасына дейін сәніменен орын алған.
Ағаш - табиғатта өте жиі кездесетін өсімдіктердің бірі
болғандықтан, адам өміріне тигізетін пайдасы көп, алар орны бөлек.
Сондықтан болар біз ағашты күнделікті өмірімізде жиі пайдаланмыз.Мысалы:
ағашсыз үй соғылмайды, жиһаз, ыдыс-аяқтар т.б.
Ағаштан жасалған үй жиһаздарының қатарына –ағаш төсек, ағаш жастық,
жүкаяқ т.б бұйымдары жатады.
Міне, балалар бүгінгі сабақта қазақ халқының тұрмыстық тіршілікте
пайдаланған жүкаяқтың жасалу жолын түсіндіру.
Жалпы жүкаяқ- Қазақстанның көптеген жерлерінде көрпе-жастық, сандық т.б
үй ішіндегі бұйымдарды жиыстырып солардың астына қойылатын зат. Жүкаяқтың
көлемі негізінен оның үстіне қойылатын заттарға байланысты жасалады.
Көбіне, ұзындығы 100-120 см, биіктігі 35-45 см шамасында болады. Жасалу,
өңделу әдістері, тәсілдері кебежеге қарағанда қарапайым, күрделі емес.
Бұларда да дәстүрлі ою-өрнектердің түрлері,ескі мәдени заттардың
формалары, сабақтасып, жалғасып жатады.
3. Жаңа сабақты қорыту:
а) Жүкаяқтың сүйегі дегеніміз не? (ағаштан)
ә) қазақ халқының үй мүліктерінің түрлері?(ағаш төсек, ағаш жастық,
жүкаяқ, кебеже,әбдіре, сандық, ыдыс аяқ)
б) әбдіре дегеніміз не? (сандықтың бір түрі)
в) кебежені не үшін қолданылады? (азық –түлік сақтау)
5. жаңа сабақты бекіту.
Қазақ халқының қолөнерін бағалау құрметтеу.
4. Бағалау
5. Үйге тапсырма
6. Шеберхананы тазалау

Нұсқау карта «Жүкаяқ»
|№ |Жұмыстың барысы |Сызбасы |Материалы |Құрал- |
| | | | |саймандары |
|1 |Жүкаяқтың сирағын| |5х5 |ара, сүргі, |
| |дайындау, жақтау | |брус ағаш |қашақ балға, |
| |ағаштың ойығын | | |сызғыш, қалам |
| |салу | | | |
| | | | | |
|2 |Жақтау ағашты | |5х5 |ара, сүргі, |
| |дайындау және | |брус ағаш |қашақ балға, |
| |кертігін салу | | |сызғыш, қалам |
| | | | | |
| | | | | |
| | | | | |
|3 |Көлденең жақтау | |5х5 |ара, сүргі, |
| |ағаштарын | |брус ағаш |қашақ балға, |
| |дайындау және | | |сызғыш, қалам |
| |кертігін салу | | | |
| | | | | |
| | | | | |
|4 |Жүкаяқтың сүйегін| | |ағаш, балға, |
| |құрастыру | | |желім |
| | | | | |
| | | | | |
| | | | | |
| | | | | |
|5 |Алдыңғы бетін | |ДВП немесе |ара, сызғыш, |
| |даярлау | |фанера |қалам |
| | | | | |
| | | | | |
| | | | | |
| | | | | |
|6 |Үстінгі бетін | |ДВП немесе |ара, сызғыш, |
| |даярлау | |фанера |қалам |
| | | | | |
| | | | | |
| | | | | |
|7 |Бүйір бетін | | | |
| |даярлау | | | |
| | | | | |
| | | | | |
| | | | | |
| | | | | |
|8 |Шыбықтар даярлау | |2х2 брустар|шеге балға, |
| |және бекіту | | |сызғыш |
| | | | | |
| | | | | |
| | | | | |
|9 |Даярланған | | |шеге, балға, |
| |беттерін | | |ара |
| |жүкаяқтың | | | |
| |сүйегіне бекіту | | | |
| | | | | |
| | | | | |
|10 |әрлеу жұмысы | |Ою үлгісі, |әр түрлі |
| | | |ойшықтар |бояулар |
| | | | | |
| | | | | |
| | | | | |




Ұқсас жұмыстар
Қаңылтырмен көркем безендіру
Paint графикалық редакторы тақырыбы бойынша оқушылардың білімдерін тексеру
Ағашты көркемдеп өңдеу түрлері
Керегеге бекиді
Ағаш материалдарының түрлері және қасиеттері
Жайқалған жасыл жайлау
Құрастыру реті
Қазақтың ою-өрнектері. 6 класс
Кілем түрлері туралы түсінік. Қағаздан кілемше тоқу
Елім менің. 7 сынып
Пәндер