ҰБТ да кездесетін мәтінді есептерді шығару жолдары
1. Құрамында никельдің мөлшері 5 % және 40 % болатын екі түрлі сорты бар. Құрамындағы никельдің мөлшері 30 % болатын 140 тонна болат алу үшін екі сорттың әрқайсысынан неше тоннадан алу керек?
х
т
5 %0, 05
у
т
40 %0, 4
140 т 30 %0, 3
Жауабы: 100 т, 40 т
2. 40 литр 5 %-дық тұз ерітіндісіне қанша су қосып 4 %-дық тұз ерітіндісін алуға болады?
40 л 5 % =0, 05
х
л
0 %
у
л
4 %=0, 04
1, 6+0, 04х=2
0, 04х=0, 4
х=10 л
Жауабы: 10 литр
3. 90 % суы бар 100кг массадан 80 %- тік судан тұратын масса алу үшін қанша суды құрғату керек?
100 кг 90 %
х 100 %
у 80 %
90-х=0, 8*(100-х)
-х+0, 8х=80-90
-0, 2х=-10
х=50
Жауабы: 50 кг
4. Массалары 80 грамм және 120 грамм екі тұз ерітіндісі бар. 1-ші ерітіндіде 12 грамм, ал 2-ші ерітіндіде 15 грамм тұз бар. Екі ерітіндіні қосқанда пайда болатын ерітіндідегі тұздың концентрациясын анықтаңыз.
Шешуі: мұндағы белгісіз үшінші ерітіндідегі тұздың концентрациясы - х %
Таза зат - тұз.
80 гр + 120 гр = 200 гр
12 гр + 15 гр = 27 гр
200 гр 100 %
27 гр х %
Жауабы: 13, 5 %
5. 50 %- тік 100 литр азот қышқылының ерітіндісін алу үшін 30 % - тік және 55 % - тік азот қышқылы бар ерітінділерден қандай мөлшерде алу керек?
0, 3 х + 55 - 0, 55 х =50
- 0, 25 х = - 5
у = 80
Жауабы: 20 л - 30 %, 80 л - 55 %
6. Концентрациясы 30 %, массасы 200 грамм қантты су ерітіндісіне 100 грамм таза су құйылды. Соңғы ерітіндідегі қанттың концентациясы неше процент?
200 + 100 = 300
200 * 0, 3 = 300 *
60 = 3х
х = 20 %
Жауабы: 20 %
7. Концентрациясы 15 %, массасы 600 грамм тұзды су ерітіндісіне концентрациясы 50 % 240 грамм тұзды су ерітіндісі қосылды. Қоспа ерітіндісінің неше проценті тұз?
Жауабы: 25 % тұз
8. 300 грамм тұзды неше литр суға қосқанда концентрациясы 15 % тұзды су ерітіндісі алынады?
Жауабы: 1700 л
9. Екі ерітіндіден қоспа ерітінді даярланды. Бірінші ерітіндінің массасы 800 грамм, оның 40 % -ы тұз, екінші ерітіндінің массасы 1, 2 килограмм, оның 15 % - ы түз. Осы екі ерітіндіден даярланған қоспаның неше % тұз?
Жауабы: 25 % тұз
10. Майлылығы 25 % 3 килограмм қаймаққа, майлылығы 45 % 1 кг қаймақ қосылды. Қоспа қаймақтың майлылығы неше процент?
Жауабы: 30 %