11-сынып: Көрсеткіштік функцияның анықтамасы, қасиеттері және графигі

11 сынып Алгебра және анализ бастамалары
Г. Прназарова
Сабақтың тақырыбы: Көрсеткіштік функция, оның қасиеттері мен графигі
Мақсаты:
1. Оқушыларға көрсеткіштік қасиеттері мен графигін салу, көрсеткіштік функцияның қасиеттерін пайдаланып есептер шығару және графигін салу жолдарын түсіндіру
2. Оқушылардың есеп шығару дағдысын қалыптастыру
3. Оқушылардың ойлау қабілетін дамыту
Типі: Жаңа сабақты игерту
Түрі: Араласы сабақ
Көрнекілігі: Сызбалар, үлестірмелі карточкалар
Барысы:
- Ұйымдастыру кезеңі
- Бақылау жұмысынталдау
- Жаңа сабақты түсіндіру
- Есептер шығару
- Бекіту
- Үйге тапсырма беру
Бақылау жұмысын талдау
Бақылау сұрақтары
1. Дәрежелік функция деген не?
2. Дәрежелік функция графиктерін сызыбада көрсету
Жаңа сабақты түсіндіру
y=a x (а≠1, а>0) түріндегі берілген функция көрсеткіштік функция деп аталады.
Анықтаманың тұжырымдасында берілген төмендегі ұйғарымдарға назар аудару қажет.
- а негізі 1 санына тең болмауы керек (а≠1), өйткені а=1 болғанда ахдәрежесінің мәні 1 санына тең болып, х айнымалысына тәуелді болмайды;
- а негізі оң сан болуы керек( а>0), себебі а<0 болғанда х-тің үшін ахдәрежесі нақты сан болмайды.
Мысалы, а =-3 және х =1/2 болғанда, а х дәрежесі мына түрге келеді:
(-3) 1/2 =
Equation. 3, ал бұл нақты сан емес .
3) а негізі бөлшек болған а х дәрежесі қандай да бір дәрежедегі түбірді білдіреді, онда түбір мәндерінің ішінен тек қана арифметикалық түбір алынады.
Қасиеттері
Мысалы,
Мысалы,
Мысалдар:
- 2)
![]()
![]()
![]()
3) 4)
Мәндер жиынын анықтау
(5; +∞)
Есептер шығару.
№179
Бір координаталық жазықтыққа y=3 x және y=(1/3) x функцияларының графигін салыңдар.
( инерактивті тақта орындау)
№180 y=f(x) функциясының анықталу облысын тап.
1) f(x) =4
![]()
Ж ауабы: (-∞; 0)
(0; +∞)
№181 y=f(x) функциясының мәндер жиынын анықтаңдар.
- f(x) =-2
Ж. ауабы: (-2; +∞)
- f(x) =0, 7х-1-1
Жауабы: (-1; +∞)
№182 Егер х:
- 0; 1; 2; 3; 4; . . . ;
- ½; 1/3; 2/3; . . . ;
- -1; -2; -3; -4; . . . ;
Мәндерін тізбектей қабылдаса, онда y=3 x функциясы қандай мәндерін қабылдайды?
Жауабы:1; 3; 9; 27; 81; . . .
. . .
![]()
Бекіту
1: Көрсеткіш функция деген не?
2. Көрсеткіш функцияның қасиеттерін ата?
Үйге:№187
Equation. 3, ал бұл нақты сан емес .
(5; +∞)
(0; +∞)
. . .