8-сыныпқа арналған Батыр Баян поэмасының тарихи-әлеуметтік негізі

А) білімділік: М. Жұмабаев шығармашылығын өз бетінше ізденіп оқуға, поэманы түсінуге және талдай білуге қалыптастыру. Тарихи деректер мен поэма мазмұнын астастыра отырып, Баян бейнесін аша білуге үйрету.
Ә) дамытушылық: Оқушылардың өз бетінше ойлау және көркем де дәйекті сөйлеу қабілеттерін дамыту. Сөйлеу мәдениетін қалыптастыру. Өз ой пікірлерін оралымды, дәлелді жеткізуге, ізденімпаздыққа қалыптастыру.
Б) тәрбиелік: Баян әрекеттерін бағалау, талдау барысында, Абылайдың тұлғалық сипатын ашуда оқушы бойында патриоттық сезімді ояту. Бауырмалдыққа, адалдыққа, әділдікке тәрбиелеу.
Әр оқушының өзіндік ой-қиялына ерік бере отырып,
оқушыларды шығармашылықпен жұмыс істеуіне жағдай жасау
Ұйымдастыру бөлімі:
- Оқушыларды түгендеймін;
Сабаққа дайындығын тексеремін
Оқушыларды 3 топқа бөлемін.
Оқушылардан «Батыр Баян» поэмасының мазмұнын сұрап, құрылысына қарай талдатамын.
І . Шығарманың басталуы
«Батыр Баян» поэмасы Мағжан ақынның көңіл-күй сезімін толғаудан басталады.
ІІ. Шығарманың дамуы
Ақын бұл жерде Баянды Абылай ханның сүйікті батыры, қалың жолға қаймықпай барар жолбарысы дейді.
ІІІ. Шығарманың шиеленісуі :Тұтқын боп келген қалмақ қызы мен Ноян әрекеті. Баян батырдың ыстық сезімі.
IV. Шығарманың шарықтау шегі
Қалмақ еліне қашып бара жатқан екі ғашықты Баянның өлтіруі . Баян ішкі ойы екіге бөлінеді. Бірі - айыптайды, екіншісі - ақтайды.
VI. Шығарманың шешімі Батырдың өз үкімі.
Баянның ерлік қылықтары, іс-әрекеті баяндалады. Баян батырға көрсетілген ерекше құрмет.
Поэмаға талдау жасау
«Топтастыру стратегиясы
- Абылайға, Баянға, Ноянға мінездеме
Поэма ұнады ма?
. -Поэмада батыр Баянның тарихи бейне екендігі қалай берілген?
-Жаны жаралы Батырдың жан толғанысы қалай берілген?
- Абылай хан туралы не білеміз?
Кинодан үзінді көрсетіліп, оқушыларға сұрақ қойылады
Сұрақ: Әсерің қандай? Сен Баянның орнында болсаң не істер едің?
Бес жолды өлең (қорытындылау)
Шығарма кейіпкерлеріне 5 жолды өлең құрастыра отырып, мінездеме беру.
Үлгі:
Кім? Зат есім (1 сөз)
Қандай? Сын есім (2 сөз)
Не істеді? Етістік (3 сөз)
Сөз тіркесі (4 сөз)
Синоним (1 сөз)
Үйге тапсырма: «Батыр Баян» дастаны
«Қалқаман - Мамыр» дастанымен салыстыру
Бағалау: Сабақта белсенділік танытқан оқушыларды бағалаймын.
Үйге тапсырма: