Файл қосу

Бесік жыры. Сабақтың тақрыбы

Пән: Әртүрлі
Күні: Сыныбы:
Сабақтың тақрыбы: Бесік жыры
Сабақтың мақсаты:
I. Бесі жыры туралы түсініктерді калыптастырып,кеңейту.
II. Тез ойлау,есте сақтау қабілетін дамыту.Өмірмен байланысын жақсарту;
III. Жауапкершілікке , ұқыптылыққа тәрбиелеу.
Көрнекілігі: Тірек сызбалар, үлгі дәптер, электронды оқулық, үлестірмелі карточкалар, суреттер Сабақтың түрі: Дамытушылық Сабақтың типі: Ойын сабақ Сабақтың формасы:Ұжымдық, топтық, жеке. Сабақтың барысы:
Ұйымдастыру кезеңі: Оқушыларды сабақта жұмыс істеуге даярлау. Оқу құралдарын түгендеу. Сыныптың тазалығына көңіл аудару
Мақсат қою: Жаңа сабақтың мақсатымен таныстыру
Жаңа сабақ:
Бесік жыры -- тұрмыс-салт жырларының көне түрінің бірі. Әлемде бесік жырын айтпайтын халық жоқ. Халық педагогикасының мәйегіне айналған Бесік жырында халықтың төл тарихының, дәстүрлі мәдениетінің, ежелгі наным-сенімінің,дүниетанымының көрінісі бар. Бесік жырын барша халық ұлттық тәрбиенің кәусар бұлағы деп таниды. Әлем халықтарының бесік жырлары әр елде әр түрлі аталғанымен, атқаратын міндеті, мазмұн байлығы, поэтикалық құрылымы мен саз-әуені жағынан үндесіп жатады. Бесік жырының басты қызметі -- бесік тербелісіне ыңғайлас сазды әуен, ырғақты сөзбен баланы тыныштандыра отырып, оның жан жүйесі мен санасына ұлттық тәрбиенің алғашқы нәрін сіңіру. Бесік жыры баланың сәби кезінде, яғни 1-5 жас аралығында, бала жанына жағымды әуенмен айтылады, әуен-сазсыз бесік жырының мәні де, сәні де келмейді. Қазақ Бесік жырының үлгілерін алғаш Ә.Диваев хатқа түсіріп, 1905 жылы жариялаған.
Бесік жырыларын мазмұны мен поэтикалық құрылымына қарай дәстүрлі Бесік жырылары және суырып салма бесік жырылары деп екі топқа бөлуге болады. Дәстүрлі бесік жырлары ел арасында ежелден айтылып, әбден қалыпқа түскен, барлық жерлерде мазмұн желісі мен әуені өзгертілмей орындалатын жырлар. Олар: "Әлди, әлди ақ бөпем, Ақ бесікке жат, бөпем!" деген ана мейіріміне толы өлең жолдарымен басталып, баланы жұбататын, алдандырып тәтті ұйқыға батыратын шумақтарға ұласады.
Ал суырып салма бесік жырларында айтушы жанрлық түрді пайдалана отырып, кезеңдік жағдайларды, өзінің ішкі мұң-сырын өлеңге қосады. Мәселен, Г.Н. Потанин хатқа түсірген Бесік жырының бір үлгісінде: "Таудан Тоғас түскен жоқ, Секемен тары піскен жоқ. Тоғас түссе етекке, Қой жүреді жетекке. Жылама, бөпем, жылама" деп жарты құрсақ жатақтар өмірінің ауыр тірлігі суреттелді. Сырлы сөз бен сазды әуен астасып келетін Бесік жыры халық педагогикасының бастау бұлағы ғана емес, қазақ әйелінің жан дүниесін танытатын, кезеңдік ел тұрмысынан мол мағлұмат беретін шалқары кең жанр. Оның осы мүмкіншілігін кейінгі жазба әдебиет өкілдері мен сазгерлер де кеңінен пайдаланып келеді.
Сергіту сәті:
Оқушы білімін тексеру: сұрақ-жауап
Бекіту кезеңі: Бесік жыры туралы түсініктерін айтқызу
Үйге тапсырма: Бесік жырын жаттау



Ұқсас жұмыстар
Бесік жыры. тұсау кесу
Бесік жыры
Бесік жыры жайлы ақпарат
Ғылыми жоба "бесік жыры-халық даналығы"
«тіл дамыту» арнайы курс бағдарламасы
М.Жұмабаев Бесік жыры
Бесік жырының маңызын ұғындыру
Бесік жыры туралы ақпарат
Бесік жыры өлеңін жаттау
Бесік жыры таныстырылым
Пәндер