Файл қосу

Металдар тақырыбын қорытындылау

Пән: Химия
Оңтүстік Қазақстан облысы
Қазығұрт ауданы
Рабат елді мекені
П. Тәжібаева атындағы жалпы орта мектеп
Химия пәнінің мұғалімі Байзақова Г.

Сабақтың тақырыбы: Металдар тақырыбын қорытындылау
Сабақтың мақсаты:
Білімділік: металлдардың қасиеттерінің бір-біріне ұқсастығын, металдар туралы білімдерін кеңейту
Дамытушылық: Оқушының ой-өрісін, ойлау, сөйлеу қабілетін ашатын сұрақтар қою арқылы дамыту
Тәрбиелік: Оқушылардың пәнге деген қызығушылығын арттыру, жерін сүйетін отансүйгіш, дарынды ұрпақ тәрбиелеу.
Сабақтың түрі: қорытынды сабақ
Сабақтың әдісі: интерактивті оқыту әдісі
Сабақтың барысы:
І.Ұйымдастыру кезеңі
Бағдарлама1. Сұрақ - жауап2. Тест3. Есептер шығару4. Сөзжұмбақ5. Жұмбақтар6. Мақал - мәтелдер
І. Сұрақ - жауап1.Өнеркәсіптің негізгі металы? Темір2. Металдардың кернеу қатарын кім жасады? Н.Н. Бекетов3. Тайқазан 7 металдан құйылған, ол қандай металдар?
Темір, мырыш, қалайы, қорғасын, мыс, күміс және алтын
4. Алғашқы көмекке пайдаланатын бейметалл? Иод5. Ең қатты металл? Вольфрам6. Шаршамайтын метал? Бериллий 20 млрд7. Азотты ашқан ағылшын ғалымы? Д. Резерфорд8. Қай элементтің таңбасы айдаһар бейнесіне ұқсайды? Күкірт9. Индекс, коэфициент нені көрсетеді? Элементтердің атом санын, коэфициенттің моль санын10. Мырыш сульфидінің қандай қабілеті бар? Люминесценттік - электрондардың әсерінен суық жарық шығару
ІІ-топ
1.Ең жеңіл металл? Литий2. Ең ауыр металл ? Осмий3. Ең тез балқитын металл? Цезий4. Ауада жанатын сілтілік металл? Цезий5. Қанның құрамына кіретін металл? Темір6. Тыңайтқыш ретінде қолданылатын сілтілік металл? Калий7. Қиын балқитын , қатты ақ түсті металл? Алюмений8. V топтың металл элементі? Висмут9. Металлургияны грек тілінен аударғандағы қазақша
баламасы? Металдарды өңдеу10. Өнеркәсіптік әдіспен алынатын минералдарды не
деп атаймыз? Кендер
ІІ. Тест І-топ 1. Металдар қандай кендерден жасалады?А) Жасанды Ә) Күрделі Б) Табиғи В) Бос күйдегі2. Металлургия өндірісі нешеге бөлінеді:
А) 4-ке Ә) 5-ке Б) 2-ге В)3-ке3. Жер қыртысында ең көп таралған металл? А) Fe Ә) Ti Б)Al В) Ca4. Металдың бұзылуы А)эрозия Ә)коррозия Б) өзгеріс В)электролиз 5. Азот қышқылының мольдік массасы А) 63г/моль Ә)68г/моль Б) 65г/моль В)61г/моль
6. Өмір мен ой элементі А) фтор Ә)фосфор Б)темір В)сутек7. Бейметалл саны (жалпы) А) 31 Ә) 34 Б) 23 В)228. Күкірттің аллотропиялық түр өзгерісін тап? А) торлы Ә)жоқ Б)пластикалық В)сульфидті

ІІ-топ1. Мыс жай зат ретінде кездеседіа. Сым мыстан жасалғанб. Мыс оксидінің құрамында мыс барв. Малахит құрамында мыс бар2. Периодтық системаның периодындағы химиялық элементтердің ядро заряды артқан сайын өзгермейді а. Атом массасыб. Энергетикалық деңгейдің саныв. Жалпы электрон саны 3. Күкірттің ең жоғарғы және ең төменгі валенттілігі мына қосылысқа тең а. SO2 және ZnS б. SO3 және H2 S в. SO2 және SO2
4. Полюссіз ковалентті байланысқа жатады а. SO3 б. H2 О в. Br25. 0,4 моль судағы сутегі массасыа. 0,8 гб. 0,2 гв. 8 г6. Сілті ерітіндісінде: а. Фенолфталин қызарады яғни малина түсб. Лакмус қызарадыв. Метилоранж қызарады 7. Концентрлі күкірт қышқылы қандай қасиет көрсетеді? А) өндірістік Ә) су тартқыш Б) табиғи В) пермодтық8. Ең созылғыш металл? А) алюминий Ә) алтын Б) сым В)мыс
ІІІ. Есептер шығару І-топ.1. Массасы 6, 2 гр натрий оксиді қанша грамм күкірт қышқылымен әрекеттеседі?
Шешуі: Na2 O + H2 SO4 = Na 2SO4 + H2 O
M r (Na 2 O ) = 23 ∙2 + 16 = 62 7
M r (H2 SO4) = 1∙ 2 + 32+16∙ 4 = 98
6,2 - X
62 - 98
62: 6,2 = X : 98
X = 9,8
Жауабы: 9,8 H2 SO4 қажет
2. Тотығу - тотықсыздандыру реакциясын электрондық баланс әдісі бойынша теңестір: 4N-3H3+ + 5O20 = 4N +2O-2 + 6H +2 O-2
тотығу N-3 - 5е N +2 5 4 тотықсыздандырғыш
тотықсыздану О-0 2 +4е 2О-2 4 5 тотықтырғыш
3. Тұздың 100гр 20% -тік ерітіндісімен 50г 32% -тік ерітіндісі араластырылды. Алынған ерітіндідегі заттың массалық үлесі қандай?
Жауабы: W= 24 %
ІІ топ1. 8% қоспасы бар 148 кг калий гидроксидінен тыңаитқыш ретінде қолданылатын калий селитрасының қандай массасын алуға болады
Шешуі Реакция теңдеуі :

Са(ОН)2+2НNO3 Са(NO3 +2H2O
m қоспа=m гидроксид *W=148*0.08=11.84 кг

m Cа(ОН)2148- 11,84 136,16 кг n Cа(ОН)2=m СаОН2МСаОН2=136,1674=1,84 кмоль
Реакция теңдеуі бойынша
n Cа(NO3)2= nCа(OH)21,84 к моль, оның массасы:
m Cа(NO3)2 = n*M= 1.84*164=301.76кг
2. Тотығу - тотықсыздандыру реакциясының электрондық баланс әдісі бойынша теңестір:
Mn+4O22 + 4 H+Cl - = Mn+2Cl2 - + CL02 + 2H+2O-2
Тотықсыздану Mn + 4 +2e Mn +2 2 1 т-т-ш
Тотығу 2 CL- - 2 e CL20 2 1 т-с-ш
3. Массасы 150г табиғи ізбастасты SiO2 балқытқанда 145г кеміді Ізбестастағы кальций карбонатының массалық үлесін есепте.
Шешуі:
Реакция теңдеуі:CaCО 3+ SI O2 CaSiO3 +CO2

n CaSiO3= m CaSiO3 =145= 1.5 моль
M CaSiO3 116

Реакция теңдеуі бойынша nCaCO3= n CaSiO3= 1.25 м

M CaCO3= n ∙ M = 0.15 ∙ 100= 125г
W CaСO3= m CaСO3 = 125= 0.833немесе 92,6 % 34
M таб ізбестас 150
Сөзжұмбақ І -топ
1. Бактерицидтік қасиеті бар металл. күміс2. Алақанда балқитын металл. Цезий 3. Қан құрамындағы металл. темір4. Металдар патшасы атанған металл. алтын 5. Ең қиын балқитын металл. вольфрам6. Шойын өндіретін пеш. домна 7. Фотографияда қолданылатын металл. магний 8. Ең қатты металл. Хром



М

Е

Т

А

Л

Д

А

р



Сөзжұмбақ ІІ -топ
1. Азотты ең алғаш сипаттаған ғалым Резерфорд2. Ауаның 78% құрайтын элемент азот3. NaNO3 , KNO3 жалпы атауы селитра4. Атмосфераға азот бөліп жанатын газ. торф5. Азот диоксиді адам қанында нені азайтады. гемоглобин6. Азоттың металдармен қоспасы нитрид

Ф

0

С

Ф

О

Р



Жұмбақтар І - топ
1. Осы затпен ескі үйді аластайды. Түсіне қарасаң алтынға ұқсайды. (күкірт) 2. Бірінші буыным жылқы есімге қойылатын сұрақтан тұрады, екінші буыным сан есім. Өзім қай элементпін? (HeOH)3. Бірінші буыным тасқын су, екіші бөлігім мал құлағына салынатын белгі. Қандай химиялық элементпін? (Селен) 4. Бірінші бөлігім көп емес, екенші бөлігім тілсіз жау деген мағынада, химиялық қай элементпін? (Азот)
5. Бірінші буыным Мария Складовская ашқын элементтің алғашқы екі әріпі, екінші буыным Еуропадағы өзен, өзім радиоактивті құбылыстан түзілетін элементпін. (Радон)
Жұмбақтар ІІ -топ
1. Кең әлемді кернейді, Көзің бірақ көрмейді ауа2. Құрғақ жерде сақтайсың, Онсыз тамақ татпайсың тұз3. Қыздырып соқсаң иленеді, Балға мен төстен именеді темір4. Галоген дәрігерге қызмет етеді, Крахмалмен достасады - ол не? Йод 5. Ұстасаң - ұннан майда Ұстатсаң - тастан берік цемент
Мақал - мәтелдер І - топ
Мақал - мәтелдердің жалғасын тап
1.Алтын тапсаң -
2. Өлең алтын -
3. Ақыл арымас -
4. Алтынды еріте білмеген ірітер-

5. Мылтықтың күмісін айтпа-

Мақал - мәтелдер ІІ - топ
1.Күміс тозса - күл, 2. Жақсы жастан шығады. 3. Алтын жерде жатпайды, 4. Ақыл арымас, 5. Теміршінің қолында, Жеңімпаз топты мадақтау.

"Мақал сөзде металл жүреді,Метал қадірін халқым, біледі"- демекші бүгінгі сабақты өзімнің мына өлең жолдарыммен қорытындылаймын
Металдарсыз өмір жоқ,Түсінсең оны шырағымҚолданамыз қайда деп,Білмесең менен сұрағың.
Құрал сайман бәрі де,Металдардан тұрады.
Қоспаларын сан жетпес,Элементтерім құрадыТауда, таста білсеңдерҚоспалары металдыңКүміс пенен алтынымПатшасы ғой металдың
Тамаққа да металдың Қоспаларын саламызАспанға да айға да,Металдармен барамыз

Газымыз да үйдегі
Арқылы металл келеді
Электр мен жарықты
Металдарым береді

Қыздарымыз неше түрлі
Әшекейін тағады
Ауыл менен қалаға,
Металдармен барады.

Егістікті жерлерді,
Металдармен өңдейміз
Бұзылып қалған заттарды,
Металдармен жөндейміз,

Құрамында қанның да,
Металдарым болады.
Денесі де адамның,
Металдардан тұрады.

Тіршіліктің бәрін де,
Элементтерім құрады.
Бейметалл мен металдан,
Денелерім құралды - деп бүгінгі сабағымызды қорытындылаймыз

Химия пәнінің мұғалімі: Байзақова Г




Ұқсас жұмыстар
Формативтік бағалау
Металдар тақырыбын қайталау
Металдардың жемірілуі және онымен күресу жолдары
Кальций және оның қосылыстары жайлы ақпарат, 9 сынып
Натрий және калий қосылыстары
Сілтілік металдар
Химия пәнінің мұғалімі
Металдар әлеміне саяхат
Сілтілік жер металдар
Металдар химиясы
Пәндер