Файл қосу

Есенберлин каһар

Пән: Қазақ әдебиеті

Бактыгалиева Эльмира Сагынгалиевна

Батыс Қазақстан облысы, Сырым ауданы

Ж.Досмұхамедов атындағы жалпы білім

беретін орта мектеп-
балабақша кешенінің

қазақ тілі мен әдебиеті пәні мұғалімі

|9-сынып. Әдебиет. |
|Сабақтың |І.Есенберлин шығармашылығы, «Қаһар» романы. |
|тақырыбы | |
|Жалпы мақсаты |Романның мазмұнын меңгерту, тақырыбы мен идеясын ашу, өз ойын ашық айта білуге үйрету. |
|Күтілетін |Оқушы «Қаһар» романының мазмұнын меңгереді, романның басты кейіпкері К.Қасымұлы туралы білімін |
|нәтижелер |жетілдіреді. |
|Сабақ түрі |Жаңа сабақ |
|Тапсырмалар |Әбілхайырханға мінездеме береді «Жанталас» романы бойынша, «Қаһар»романының мазмұнын баяндайды, |
| |Кенесарының әдеби, тарихи бейнесін ашады, роман желісі бойынша шежіресін жасайды, әдеби-тоериялық|
| |талдау жүргізеді.Қасым төре мен Нысанбай жыршының, Төлебай батырдың портретін табады. АВС |
| |деңгейлі тапсырмаларды орындайды. YouTube сайтынан «Көшпенділер» бейнеролигінен алған әсері мен |
| |өзіндік талдауын ойтолғанысын жазады. Топтық жұмыс. |
|Керекті |А3 форматы, маркер,интербелсенді тақта, Кенесары портреті |
|жабдықтар | |
|Сабақ барысы |
|Сабақ кезеңдері|Мұғалім әрекеті |Оқушы әрекеті |
|Кіріспе |1.Сыныппен амандасу. | |
| |2. «Мен сыныппен жұмысты қалай |Асем- көңілді, Нұрсұлтан – күлдіргіш. |
| |бастаймын» | |
| |Оқушылар өз бойындағы жақсы | |
| |қасиеттерін айтып бастайды. | |
| |3.Оқушыларды топқа бөлу. | |
| |ІІ.Сыныптың білім деңгейін |Күтілетін жауап. |
| |анықтау. |І.Есеберлиннің өмір сүрген жылдары 1915-1983жж. Балалық шағы |
| |1.І.Есеберлиннің өмір сүрген |ашаршылық кезеңге сай келеді.5жасында тұл жетім қалып,балалар |
| |жылдарын ата. Жазушының балалық |үйіне тапсырылады. |
| |шағы тарихтағы қай кезеңмен сәйкес|2.1940жылы аяқтап,Жезқазғанға жұмысқа жіберіледі.Сол жылы |
| |келеді? |күзде Қызыл әскер қатарына шақырылып,Рига әскери училищесінде |
| |2. І.Есеберлинн Қазақ тау-кен |оқып,соғысқа аттанады. |
| |институтын қай жылы тәмамдады? |3.1942 жылы қатты жарақаттанып,госпитальге түсіп, бір жылдан |
| |3.Жазушы ІІ Дүниежүзілік соғыстан |соң елге оралады.1943 жылы. |
| |елге қашан оралды? |4. 1937 жылы атылып кеткен әділет халық комиссары |
| |4. І.Есеберлин қай жылы 10 жылға |Х.Жүсіпбековтың қызыне үйленіп, қайыненесін АЛЖИР ден |
| |бас бостандығынан айырылды?Не |алдырғаны үшін 1949 жылв 10 жылға бас бостандығынан айырылды. |
| |себептен? |ІІІ. |
| |ІІІ.Алдыңғы сабақты қысқаша |1.Мектеп жасында қабырға газетін е өлеңдер жазудан бастаған |
| |қайталау. |«Айша», «Сұлтан» поэмалары 1945,1949жж шыққан. |
| |І.Есеберлин алғашқы туындысын |2. Жазушы жазасын өтеп келген соң прозаға көшті. |
| |қандай жанрда жазды? |3.Тарихи романдар деп - өткен тарихтың маңызды оқиғаларын |
| |Жазушының проза жанрына қалам |қайта жаңғыртып, оларды көркем түрде баяндайтын романдарды |
| |тартуы өмірінің қай кезеңімен |айтады. |
| |сәйкес келеді? |4. «Алмас қылыш», «Жанталас», «Қаһар» романдары. |
| |Тарихи роман дегеніміз не? |5.ХҮ-ХІХғ.қамтиды. «Көшпенділер» трилогиясына біріктірілді. |
| |І.Есеберлиннің жазушылық орнын | |
| |белгілейтін шығармаларын атаңыз. | |
| |«Алмас қылыш», «Жанталас», «Қаһар»| |
| |романдары қазақ тарихының қай |6. «Алмас қылыш» романының басты идеясы – қазақ руларының |
| |кезеңдерін қамтиды? Осы үш роман |бірлесу,бір хандықта ынтымақ құру мәселесі көтеріледі. |
| |қандай кітапқа біріктірілді? | |
| |«Алмас қылыш» романының басты | |
| |идеясы не? | |
| |Шығармада кімдердің бейнелері | |
| |жасалған? | |
| |«Жанталас» романының І бөлімінде | |
| |қандай тарихи оқиғалар | |
| |бейнеленеді? | |
| |«Жанталас» романының ІІ бөлімінде | |
| |қандай тарихи оқиғалар | |
| |бейнеленеді? | |
| |«Жанталас» романында қазақ | |
| |халқының ХҮІІІ ғасырда жоңғар | |
| |басқыншыларына қарсы азаттық | |
| |күресі кімнің әңгімесі арқылы | |
| |баяндалады? | |
| |«Жанталас» романында Әбілхайыр | |
| |ханның ішкі психологиялық дүниесі | |
| |қалай беріледі? | |
| |ІҮ. Сабақ тақырыбын білдіретін | |
| |мәселелерді анықтау. | |
| |Оқушылар І.Есенберлиннің қандай | |
| |шығармалары бар? | |
| |«Көшпенділер» трилогиясына қандай | |
| |кітаптары біріктірілген? | |
| |«Қаһар» дегенді қалай | |
| |түсінесіңдер? | |
| | | |
| | | |
|Тұсаукесер | |Тапсырмалар бойынша жұмыстанады. |
| |«Қаһар» романының тақырыбы мен |1-топ. Кенесары Қасымұлының шежіресін роман желісі бойынша |
| |идеясын ашып мазмұнын қысқаша |постерге шығарады |
| |баяндаймын. |2-топ.Нысанбай жыршының портретін романнан табады. Мінездеме |
| |3 топқа 3 түрлі тапсырма беріледі.|береді. |
| | |3-топ.Кенесары Қасымұлының тарихтағы, әдебиеттегі бейнесін |
| | |баяндайды.Мінездеме береді. |
|Негізгі бөлім |І. А-деңгей.1.Романда Хиуа |Оқушылар роман желісі бойынша салыстырады |
| |хандығымен Россия патшасының |Хиуа хандығы |
| |бейнесі қалай беріледі? | |
| |Салыстырыңыз | |
| |2.Романда қазақтың қандай салт | |
| |дәстүрлері көрініс табады? |Қазақ хандығының дұшпаны |
| |3.Кенесары Ақмола бекінісіне |Россия патшасы |
| |шабуылды қашан бастады? | |
| |В-деңгей |Тас жүрек,жеңілсең қанға бояйды,қорқау қасқыр сияқты,өлексеңді|
| |1. Романнан Төлебай батырдың |талай береді,қорыққандарын ғана сыйлайды |
| |шыққан тегі мен портретін тап. | |
| |2. Есенгелді мен Саржанның қазасын|Бұқараны аты-жөні жоқ қыра бермейді, оқ- |
| |естіген соң Қасым төренің бейнесі |қа байлап, Сібірге айдаса жақсыларын ғана айдайды |
| |ішкі психологиялық жан күйзелісі | |
| |қалай суреттеледі? | |
| |3.Сенің пікіріңше, «Абылайдың |А,В,С деңгейлі тапсырмаларды орындайды? |
| |жолын қуу...» | |
| |С-деңгей (жоғары) | |
| |«Абылай хан болар жылы жылы | |
| |Қызылжар қорғаны, одан 25 жыл | |
| |бұрын Ескі Семей бекіністері | |
| |салынды»-деп отыратын Қарт Қожақ | |
| |шежіресінде.Қызылжар қорғаны мен | |
| |Семей бекінісі қай жылдары | |
| |салынған? | |
| |( 1771,1746жж) | |
| |2.Қасым Төренің күміс қынды | |
| |сапысын, білтелі құлдыр мамай | |
| |түрке мылтықты Кенесарыға беруінде| |
| |қандай мән бар? | |
| |3.Кенесары елді Ұлытауға көшірунің| |
| |басты себебі не? |Бейнероликтен алған әсері мен өзіндік талдауын, ойтолғанысын |
| |4. Ақмола бекінісін алуда Кенесары|жазады. |
| |қандай әскер ойынын тиімді | |
| |қолданды? | |
| |ІІ. YouTube сайтынан «Көшпенділер»| |
| |фильмінен бейнеролик көрсету. | |
|Қорытынды |Тест тапсырмасы беріледі. |Тест тапсырмасын орындайды. Бір-бірінің тест жұмысын |
| |Бағалау |тексереді |
|Сабақтың |Сабақтың кіріспе бөлімінде сыныптың білім деңгейін анықтау мақсатында оқушыларға жоғары және |
|өзіндік талдауы|төмен мәртебелі сұрақтар қою арқылы алдыңғы сабақты сыныптағы 24 оқушының 20 меңгергенін білдім,|
| |4 оқушы сабаққа дайындалмаған. Оқушыларға «Қаһар» романының мазмұнын оқып келу күн ілгері |
| |тапсырған едім. Оқушылар Мерсердің зерттеуіне сәйкес, әңгімелесу оқушылардың білім алуының |
| |ажырамас бөлшегі болып табылады.(39-б.Мұғалімдерге арналған Нұсқаулық) романның мазмұны бойынша |
| |өз түсінгендерін топта әңгімелеп айтты. Кейін үш топқа үш түрлі тапсырма бердім. Топтық жұмысты |
| |қорғауда Есен Нұржауған мен Тоққожина Нұржаннаттың көшбасшылығын айқын көрінді. А деңгейіндегі |
| |тапсырмаларды А+ , -А, А , В деңгейіндегі тапсырмаларды В***,В**, В, С деңгейіндегі тапсырмаларды|
| |С*, С**, С ерекшелеп бөлек дайындап әкелдім. Бұл тапсырманы барлық оқушы орындады. Әр тапсырма |
| |оқушының когнитивті даму деңгейіне сәйкестендіріп құрылса да орындай алмаған тұстары болды. А |
| |деңгейіндегі 3 тапсырманың екеуін орындаған, біреуі ашық қалғаны. Тапсырманың біреуін орындап, |
| |екеуін орындай алмаған оқушылар болды. А деңгейіндегі 3 тапсырманы толық орындаған оқушы болған |
| |жоқ. В деңгейіндегі тапсырмаларда 5 тапсырманың үшеуін орындап екеуін орындай алмаған, не |
| |төртеуін орындап біреуін орындай алмаған оқушылар болды. Жалпы А деңгейіндегі 7 тапсырманың 4 |
| |толық орындалды. В,С деңгейіндегі тапсырмалардың барлығын оқушылар орындады. С деңгейлі |
| |тапсырмаларды орындауда Есен Нұржауған мен Ғабдолкәрім Асылайдың зияткерлік қабілеттіліктерін |
| |көрдім. Қорытынды бөлімде тақырыпқа сәйкес тест тапсырмасын орындаттым. Тестті сынып түгел дұрыс |
| |орындады. Кейін жұмыстарын бір-бірімен алмасып, тексерді. Бұл сабақ барысында постер жасау, |
| |оқушының білім деңгейіне сәйкестендірілген А,В,С деңгейлі тапсырмаларды орындау, жұппен |
| |бір-бірінің жұмысын тексеру жұмыс түрлерін бірінші рет қолдандым. |
|Сабақты бағалау|Сабақ барысында оқушылардың белсенділік деңгейі жақсы болды. Оқушылар топпен жұмыстанды. Осы |
| |жұмыс түрлерін орындату арқылы оқушылардың шығарма мазмұнын толық меңгергенін білдім. Есен |
| |Нұржауған мен Ғабдолкәрім Асылайдың көшбасшылық қабілетін топтық жұмысты орындауында байқасам, |
| |зияткерлік қабілеттіліктерін С деңгейлі тапсырмаларды толық орындауынан көрдім. |




Ұқсас жұмыстар
Көшпенділер тарихи роман
Тәуелсіздік жылдарындағы қазақ әдебиеті
Мектеп энциклопедия
Сабақтың тақырыбы. Сабақтың әдісі
М.мақатаев «райымбек, райымбек» поэмасы
Топпен жұмыс жасау
Қазақ хандығының ыдырай бастауы
Ақсақ Темір жайлы аңыз
Презентация құру, безендіру шаблондары
Оқушылар пікірі
Пәндер