Файл қосу

Санды теңсіздіктің қасиеттері

Пән: Математика

6- сынып Математика
Сабақтың тақырыбы: Санды теңсіздіктің қасиеттері
Сабақтың түрі: аралас (І кезең – 5 минут; ІІ кезең – 25 минут; Ш кезең –
15 минут)
1. Сабақтың мақсаты:
Білімділік: санды теңсіздіктің қасиеттерін өз бетімен шығаруға, оларды

санды теңсіздіктерді түрлендіруге берілген есептер
шығарғанда
өз бетімен қолдана алуына жағдай туғызу;
Тәрбиелік: жеке жұмыс жасауға, жауапкершілікті сезіне білуге,
нәтижеге
жетуге ұмтылуға, өзінше ізденімпаздыққа, еңбек етуге
және
жергілікті ерекшеліктерді, ұлттық ерекшеліктерді,
математика
ғылымында болып жатқан әлем деңгейіндегі жетістіктерді

ескеретін, оларды күнделікті өмірде қолдануға
бағытталған
тапсырмалар беру арқылы тәрбиелеу;
Дамытушылық: әр оқушының үш деңгейлік тапсырмаларды біртіндеп
орындауына жағдай жасау арқылы оның
қабілетіне сәйкес
жеке құзырлылығын дамыту.
2. Сабақтың мазмұны: І –Ш кезеңдік тапсырмалар (төменде оқушының жұмыс
дәптерінде және мұғалімге арналған жауаптар-кілтінде берілген)
3. Сабақтың әдіс-тәсілі:
І кезеңде – сұрақ- жауап;
ІІ кезеңде – а) оқулықпен өз бетімен іздену әдісі;
б) дискуссия;
в) практикада бекіту әдісі.
Ш кезеңде –үшдеңгейлік тапсырмаларды өз бетімен біртіндеп орындату арқылы
бағалау әдістері.
4. формасы:
І кезеңде – фронтальды, жеке;
ІІ кезеңде – а) топтық;
б) фронтальды;
в) ұжымдық.
Ш кезеңде – жеке.
5. көрнекіліктер:
І кезеңде – жұмыс дәптері, тақтадағы «ашық журнал», мұғалім мен
оқушылардың жеке журналдары
ІІ кезеңде – а) оқулық; слайдтар, On-line тақтасы
б) оқулық, жұмыс дәптері;
в) оқулық, жұмыс дәптері, тақта, бор
Ш кезеңде – жұмыс дәптері, тақтадағы «ашық журнал», мұғалім мен оқушылардың
жеке журналдары

Сабақтың өту барысы:
І кезең – а) ұйымдастыру; б) үй тапсырмасын тексеріп тақтадағы ашық
журналға белгілеу;
в) «көпір тапсырмаларын» тексеру.
ІІ кезең–а) оқушылардың топта өз бетімен жұмыс дәптерінде берілген
жетелеуші тапсырмаларға оқулықтан жауап іздеуі. Мұғалімнің тақтадағы «ашық
журналдағы» алдында өткен тақырып бойынша жиналған жалпы ұпай санын өзінің
жеке журналына және сынып журналына баға түрінде тіркеуі.

б) мұғалімнің көмегімен дискуссия жүргізу;
в) тақтамен, оқулықпен жеке жұмыс.
Ш кезең – дұрыс орындалған деңгейлік тапсырмаларды мұғалімнің тексеруінен
кейін оқушылардың өзіне тақтадағы «ашық журналға» белгілетіп отыру, жиған
алғашқы ұпайларын қорыту, оларды оқушылардың жеке журналдарына тіркету және
қалған тапсырмаларды үйде аяқтап келуге беру. Үш деңгейді толық орындаған
оқушыға төртінші деңгейдің олимпиадалық немесе ғылыми жобадан фрагмент
тапсырмаларын беру. Қосымша, келесі тақырыптың бірінші кезеңіндегі «көпір
тапсырмаларын» орындап келуге беру.
Мұғалімге арналған кілті
| «Көпір» |І кезең |
|тапсырмалары |Бос орынға қажет сөзді жаз. |
| |1. а мен b сандарын салыстырғанда а - b айырмасы оң сан |
| |болса, a>b болады. |
| |2. а мен b сандарын салыстырғанда а - b айырмасы теріс |
| |сан болса, a < b болады. |
| |3. < немесе > белгілері қатаң теңсіздіктерде қойылады |
| |4. ≤ немесе ≥ белгілері қатаң емес теңсіздіктерде |
| |қойылады |
| |ІІ кезең |
|«Білу» |Берілген санды теңсіздіктің қасиеттерін ережемен тұжырымда:|
|тапсырмалары | |
|Кім? Не? Қалай?|1. Егер a>b болса, онда b|Қашан? Қандай? |Ереже: Теңсіздіктің оң жақ, сол жақ бөлігін орын ауыстырғанда |
| |теңсіздік белгісін өзгерту керек. |
| | |
| |2. Егер a>b және b>c болса , онда a>c. |
| |Ереже: Егер а саны b санынан үлкен болса және b саны с санынан |
| |үлкен болса, онда а саны с санынан үлкен болады. |
| |3. a+c>b+c |
| |Ереже: Егер а саны в санынан үлкен болса, онда c - кез- келген|
| |сан болады. |
| | |
| |4. a>b болса, c – оң сан , ac > bc , a:c > b:c |
| |Ереже: Теңсіздіктің екі жағын да бірдей оң санға бөлсек немесе |
| |көбейтсек теңсіздік өзгермейді. |
| | |
| |5. a>b болса, c – теріс сан, ac < bc , a:c < b:c |
| |Ереже: Теңсіздіктің екі жағын да теріс санға көбейтсек немесе |
| |бөлсек, теңсіздік қарама-қарсыға өзгереді. |
| | |
| |6. a>b болса, a>0, b>0 , |
| |Ереже: Егер а саны b санынан үлкен болса, онда а саны мен b |
| |саны оң сандар. |
| | |
|«Түсіну» |Бос орынға қажет сөзді жаз. |
|тапсырмалары |1.Теңсіздікті салыстырып, мынадай қорытынды жасауға болады: |
|Неліктен? Неге?|19,3> 10 ; 10> 2,7 болса, онда 19,3> 2,7. Неге? Өйткені, |
|Не үшін? Не |санды теңсіздіктің екінші қасиеті бойынша 19,3> 2,7 |
|себепті? | |
| |2. 8,9>5,3 теңсіздігінің екі жақ бөлігіне де 1,2 санын |
| |қосайық, сонда теңсіздік өзгермейді. Не cебепті ? |
| |Себебі , теңсіздіктің екі жақ бөлігіне де бірдей сан |
| |қосқаннан немесе азайтқаннан теңсіздік өзгермейді |
|«Талдау» |Айырмашылықты тап: |
|тапсырмалары |1. a>b болса, c – оң сан , ac > bc , a:c > b:c |
| |Теңсіздіктің екі жақ бөлігіне де оң санға көбейтсе немесе |
| |бөлсе, теңсіздік өзгермейді. |
| | |
| |2. a>b болса, c – теріс сан, ac < bc , a:c < b:c |
| |Теңсіздіктің екі жақ бөлігіне де теріс санға көбейтсе |
| |немесе бөлсе, теңсіздік қарама- қарсыға өзгереді. |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
|«Жинақтау» |Санды теңсіздіктің қасиеттерін схема түрінде бейнеле. |
|тапсырмасы | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
|«Қолдану» |Оқулықтан төмендегі тапсырмаларды орында : |
|тапсырмалары |№912, № 913, № 915, №916, №918 |
|«Баға беру» | Сен қалай ойлайсың? Санды теңсіздіктердің қасиеттері |
| |күнделікті өмірде қандай жағдайларда қолданылады? Әлде... |
|«Кері |ІІІ кезең |
|байланыс» |1 деңгей (5 балл) = «3» |
|Теория: |Бос орынға тиісті сөзді жаз: |
|«Білу» |1. Санды теңсіздіктің бір жақ бөлігіндегі қосылғышты |
| |екінші жақ бөлігіне көшіргенде, оның таңбасы қалай |
| |өзгереді? |
| |Жауабы: қарама- қарсыға өзгереді. |
| | |
| |2. Көп нүктенің орнына <, > жаз: а артық b- дан |
| |Жауабы: a > b |
| | |
| |3. Санды теңсіздіктің екі жақ бөлігін де бірдей теріс |
|Практика: |санға көбейтсек немесе бөлсек, теңсіздік белгісін қандай|
| |таңбаға өзгерту керек? |
| |Жауабы: қарама- қарсы таңбаға өзгерту керек |
| | |
| |4. Оқулықтағы № 917 есепті шығар. |
| | |
| | |
| | |
|Теория: |2 деңгей (5+4балл) = 9балл = «4» |
|«Түсіну» |1. Санды теңсіздіктердің қасиеттері нені түрлендіруде |
|Неліктен? Неге?|қолданылады? |
|Не үшін? Не |Жауабы: Санды теңсіздіктерді түрлендіргенде қолданылады.(Бұл |
|себепті? |бірінші деңгейдің тапсырмасы) |
| |Бос орынға қажет сөзді жаз. |
| |1.Теңсіздікті салыстырып, мынадай қорытынды жасауға болады: |
| |19,3> 10 ; 10> 2,7 болса, онда 19,3> 2,7. Неге? Өйткені, |
| |санды теңсіздіктің екінші қасиеті бойынша 19,3> 2,7(екінші |
| |деңгей үшін осы тапсырманы басқа мысалмен керісінше бер, |
| |мысалы: Теңсіздікті салыстырып, мынадай қорытынды жасауға |
| |болады: 9,3<10 ; 10<21,7 болса, онда 9,3< 21,7. Неге? Өйткені,|
| |санды теңсіздіктің екінші қасиеті бойынша 9,3< 21,7) |
| |2. 18,9>15,3 теңсіздігінің екі жақ бөлігіненде де 1,2 |
| |санын азайтайық, сонда теңсіздік өзгермейді. Не cебепті ? |
| | |
| |Себебі , теңсіздіктің екі жақ бөлігіне де бірдей сан |
| |қосқаннан немесе азайтқаннан теңсіздік өзгермейді |
|«Талдау» |Айырмашылықты тап: |
|тапсырмалары |1. a>b болса, c – оң сан , ac > bc , a:c > b:c |
| |Теңсіздіктің екі жақ бөлігіне де оң санға көбейтсе немесе |
| |бөлсе, теңсіздік өзгермейді. |
| | |
| |2. a>b болса, c – теріс сан, ac < bc , a:c < b:c |
| |Теңсіздіктің екі жақ бөлігіне де теріс санға көбейтсе |
| |немесе бөлсе, теңсіздік қарама- қарсыға өзгереді. |
|Практика |2. Оқулықтан № 924 есепті шығар. |
|Теория: |3 деңгей (5+4+3балл) = 12балл = «5» |
| | |
|«Жинақтау» |Кестені толтыр. |
|тапсырмалары |1.Егер a>b болса, онда |
| |2.Егер a>b,b>c болса, онда |
| |3.Егер a>b және a+c>b+c, онда |
| | |
| |4. Егер a>b және с -оң сан болса, онда |
| | |
| |5.Егер a>b |
| |және |
| |с –теріс сан болса, онда |
| | |
| | |
| |6, Егер a>b болса, онда |
| | |
| | |
| | |
| |b < a |
| | |
| |a > c |
| |с - оң сан |
| |ac > bc |
| |ac < bc |
| |1/a < 1/b |
| | |
|Практика |Сен қалай ойлайсың? Санды теңсіздіктердің қасиеттері |
|«Баға беру» |күнделікті өмірде қандай жағдайларда қолданылады? Өмірден |
| |мысалдар келтір: |
| | |

Оқушыға арналған жұмыс дәптері
| |І кезең |
|«Көпір» |Бос орынға қажет сөзді жаз. |
|тапсырмалары |1. а мен b сандарын салыстырғанда а - b айырмасы оң сан |
| |болса, ……… болады. |
| |2. а мен b сандарын салыстырғанда а - b айырмасы теріс |
| |сан болса, .......... болады. |
| |3. < немесе > белгілері ............. теңсіздіктерде |
| |қойылады |
| |4. ≤ немесе ≥ белгілері ........................ |
| |теңсіздіктерде қойылады |
| | |
| |ІІ кезең |
|«Білу» |Берілген санды теңсіздіктің қасиеттерін ережемен тұжырымда:|
|тапсырмалары | |
|Кім? Не? |1. Егер a>b болса, онда b|Қалай? Қашан?|Ереже: Теңсіздіктің ........ жақ, ......... жақ бөлігін орын |
|Қандай? |ауыстырғанда теңсіздік белгісін ................ керек. |
| | |
| |2. Егер a>b және b>c болса , онда a>c. |
| |Ереже: Егер а саны b санынан ............. болса және b саны с |
| |санынан ................. болса, онда .... саны ....... санынан |
| |үлкен болады. |
| |3. a+c>b+c |
| |Ереже: Егер а саны в санынан үлкен болса, онда c - |
| |...................... сан болады. |
| | |
| |4. a>b болса, c – оң сан , ac > bc , a:c > b:c |
| |Ереже: Теңсіздіктің екі жағын да ...................... санға |
| |бөлсек немесе көбейтсек теңсіздік ..............................|
| | |
| |5. a>b болса, c – теріс сан, ac < bc , a:c < b:c |
| |Ереже: Теңсіздіктің екі жағын да теріс санға көбейтсек немесе |
| |бөлсек, теңсіздік қарама-қарсыға өзгереді. |
| | |
| |6. a>b болса, a>0, b>0 , |
| |Ереже: Егер а саны b санынан үлкен болса, онда а саны мен b |
| |саны ...... сандар. |
| | |
|«Түсіну» |Бос орынға қажет сөзді жаз. |
|тапсырма-лары|1.Теңсіздікті салыстырып, мынадай қорытынды жасауға болады: |
|Неліктен? |19,3> 10 ; 10> 2,7 болса, онда 19,3> 2,7. Неге? Өйткені, |
|Неге? Не |санды теңсіздіктің ................қасиеті бойынша 19,3> 2,7 |
|үшін? Не | |
|себепті? |2. 8,9>5,3 теңсіздігінің екі жақ бөлігіне де 1,2 санын |
| |қосайық, сонда теңсіздік .......................... Не |
| |cебепті ? |
| |Себебі , теңсіздіктің екі жақ бөлігіне де |
| |.......................... |
| |.................... немесе ........................... |
| |теңсіздік өзгермейді |
|«Талдау» |Айырмашылықты тап: |
|тапсырма-лары|1. a>b болса, c – оң сан , ac > bc , a:c > b:c |
| |Теңсіздіктің екі жақ бөлігіне де ......санға көбейтсе |
| |немесе бөлсе, теңсіздік |
| |.......................................... |
| | |
| |2. a>b болса, c – теріс сан, ac < bc , a:c < b:c |
| |Теңсіздіктің екі жақ бөлігіне де ............. санға |
| |көбейтсе немесе бөлсе, теңсіздік |
| |................................... өзгереді. |
| | |
|«Жинақ-тау» |Санды теңсіздіктің қасиеттерін схема түрінде бейнеле |
|тапсырма-сы | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
|«Қолдану» |Оқулықтан төмендегі тапсырмаларды орында : |
|тапсырма-лары|№912, № 913, № 915, №916, №918 |
| | |
|«Баға беру» | Сен қалай ойлайсың? Санды теңсіздіктердің қасиеттері |
| |күнделікті өмірде қандай жағдайларда қолданылады? Әлде... |
|«Кері |ІІІ кезең |
|байланыс» |1 деңгей (5 балл) = «3» |
|Теория: | |
|«Білу» |Бос орынға тиісті сөзді жаз: |
| |1. Санды теңсіздіктің бір жақ бөлігіндегі қосылғышты |
| |екінші жақ бөлігіне көшіргенде, оның таңбасы қалай |
| |өзгереді? |
| |Жауабы: .............. өзгереді. |
| | |
| |2. Көп нүктенің орнына <, > жаз: а артық b- дан |
| |Жауабы: a...b |
| | |
|Практика: |3. Санды теңсіздіктің екі жақ бөлігін де бірдей теріс |
| |санға көбейтсек немесе бөлсек, теңсіздік белгісін қандай|
| |таңбаға өзгерту керек? |
| |Жауабы: ........................ таңбаға өзгерту керек |
| | |
| |4. Олықтағы № 917 есепті шығар. |
|Теория: | |
|«Түсіну» |2 деңгей (5+4балл) = 9балл = «4» |
|Неліктен? | |
|Неге? Не |1. Санды теңсіздіктердің қасиеттері нені түрлендіруде |
|үшін? Не |қолданылады? |
|себепті? |Жауабы: Санды теңсіздіктерді түрлендіргенде қолданылады.(Бұл |
| |бірінші деңгейдің тапсырмасы) |
| |Бос орынға қажет сөзді жаз. |
| |1.Теңсіздікті салыстырып, мынадай қорытынды жасауға болады: |
| |19,3> 10 ; 10> 2,7 болса, онда 19,3> 2,7. Неге? Өйткені, |
| |санды теңсіздіктің екінші қасиеті бойынша 19,3> 2,7(екінші |
| |деңгей үшін осы тапсырманы басқа мысалмен керісінше бер, |
| |мысалы: Теңсіздікті салыстырып, мынадай қорытынды жасауға |
| |болады: 9,3<10 ; 10<21,7 болса, онда 9,3< 21,7. Неге? Өйткені,|
| |санды теңсіздіктің екінші қасиеті бойынша 9,3< 21,7) |
| |2. 18,9>15,3 теңсіздігінің екі жақ бөлігіненде де 1,2 |
| |санын азайтайық, сонда теңсіздік ...................... Не |
| |cебепті ? |
| |Себебі , теңсіздіктің екі жақ бөлігіне де |
| |............................ |
| |қосқаннан немесе ............................. теңсіздік |
| |өзгермейді |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
|«Талдау» |Айырмашылықты тап: |
|тапсырма-лары|1. a>b болса, c – оң сан , ac > bc , a:c > b:c |
| |Теңсіздіктің ..................... бөлігіне де оң санға |
| |................ немесе ................., теңсіздік |
| |............................. |
| | |
| |2. a>b болса, c – теріс сан, ac < bc , a:c < b:c |
| |Теңсіздіктің ................. бөлігіне де теріс санға |
| |.................. немесе ..............., теңсіздік |
| |...................... өзгереді. |
|Практика |2. Оқулықтан № 924 есепті шығар. |
|Теория: |3 деңгей (5+4+3балл) = 12балл = «5» |
| | |
|«Жинақтау» |Кестені толтыр. |
|тапсырма-лары| |
| |1.Егер a>b болса, онда |
| |2.Егер a>b,b>c болса, онда |
| |3.Егер a>b және a+c>b+c, онда |
| | |
| |4. Егер a>b және с -оң сан болса, онда |
| | |
| |5.Егер a>b |
| |және |
| |с –теріс сан болса, онда |
| | |
| |6, Егер a>b болса, онда |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
|Практика |Сен қалай ойлайсың? Санды теңсіздіктердің қасиеттері |
|«Баға беру» |күнделікті өмірде қандай жағдайларда қолданылады? Өмірден |
| |мысалдар келтір: |
| | |

АШЫҚ ЖУРНАЛ
Күні _________________

Сабақ тақырыбы: Санды теңсіздіктердің қасиеттері

|№ |1 деңгей «5» балл|2 деңгей «4» балл|3 |Сыныпт|Үйде|Барлы|Баға |
| | | |деңгей |а | |қ | |
| | | | |жинаға| |балл | |
| | | |«3» |н балы| | | |
| | | |балл | | | | |

|1 |2 |3 |4 |5 |1 |2 |3 |4 |5 |1 |2 | | | | | |1 |+ |+ |+ |+ | |Ү |Ү | | |
|- | |5 |4 |9 |4 | |2 |+ |+ |+ |+ | |+ |+ | | | |Ү |Ү |9 |3 |12 |5 | |3 |+
|+ |+ |+ | |+ |+ | | | |Ү | |9 |1 |10 |4+ | |4 |+ |+ |+ |+ | |ү |Ү | | | |-
| |5 |2 |7 |3 | |5 |+ |+ |+ |+ | |+ |+ | | | |Ү | |9 |1 |10 |4+ | |6 |+ |+
|+ |+ | |+ |+ | | | |Ү |ү |9 |3 |12 |5 | |7 |+ |+ |+ |+ | |+ |+ | | | |Ү |
|9 |1 |10 |4+ | |8 |+ |+ |+ |+ | |+ |+ | | | |Ү | |9 |1 |10 |4+ | |9 |+ |+
|+ |+ | |+ |+ | | | |Ү | |9 |1 |10 |4+ | |10 |+ |+ |+ |+ | |+ |ү | | | | |
|5 |2 |7 |3 | |11 |+ |+ |+ |+ | |+ |+ | | | |+ |+ |12 | |12 |5 | |12 |+ |+
|+ |+ | |+ |+ | | | |+ |+ |12 | |12 |5 | |13 |+ |+ |+ |+ | |+ |+ | | | |ү |
|9 |1 |10 |4+ | |14 |+ |+ |+ |+ | |+ |+ | | | |ү | |9 |1 |10 |4+ | |15 |+
|+ |+ |+ | |+ |+ | | | |ү | |9 |1 |10 |4+ | |16 |+ |+ |+ |+ | |+ |+ | | |
|ү | |9 |1 |10 |4+ | |17 |+ |+ |+ |+ | |+ |+ | | | |ү | |9 |1 |10 |4+ | |18
|+ |+ |+ |+ | |+ |+ | | | |ү | |9 |1 |10 |4+ | |19 |+ |+ |+ |+ | |+ |ү | |
| |- | |5 |2 |7 |3 | |20 |+ |+ |+ |+ | |+ |+ | | | |- | |5 |4 |9 |4 | |21
|+ |+ |+ |+ | |+ |+ | | | |+ |+ |12 | |12 |5 | |22 |+ |+ |+ |+ | |+ |ү | |
| |ү | |7 |3 |10 |4+ | |

[pic]

-----------------------
3.Егер a>b және a+c>b+c, онда с - оң сан

4. Егер a>b және с -оң сан болса, онда ac > bc

5.Егер a>b
және
с –теріс сан болса, онда
ac < bc

1.Егер a>b болса, онда
b < a

6, Егер a>b болса, онда
1/a < 1/b

Санды
теңсіздіктің қасиеттері

2.Егер a>b,b>c болса, онда a > c

3.Егер a>b және a+c>b+c, онда с - ..... сан

4. Егер a>b және с -оң сан болса, онда ac.... bc

5.Егер a>b
және
с –теріс сан болса, онда
ac ....... bc

1.Егер a>b болса, онда
b …a

6, Егер a>b болса, онда
1/a ......1/b

Санды
теңсіздіктің қасиеттері

2.Егер a>b,b>c болса, онда a... c




Ұқсас жұмыстар
Санды теңсіздіктің қасиеттері. 6 сынып
Санды теңсіздіктердің қасиеттері жайлы ақпарат ( 6-сынып )
Сабақ жоспары. Сабақ барысы
Бір айнымалысы бар сызықтық тенсіздікті шешу
Сан аралықтары жайлы
Санды теңсіздіктер тарауын қайталау . 6 сынып
Сызықтық теңдеу мен сызықтық теңсіздіктер
Санды теңсіздіктерді қосу және азайту. сабақ жоспары. 6 сынып
Бір айнымалысы бар сызықтық теңсіздікті шешуге есептер шығару
Теңсіздіктердің шешімдері жиынын сан аралығында кескіндеуді, теңсіздіктер шешімдерінің жиынын сан аралығымен жазуды үйрету
Пәндер