6-сыныпқа арналған домбырашының орындаушылық шеберлігін жетілдіру: күрделі қағыстар мен аппликатуралық ерекшеліктер

№1 Балалар музыка мектебі
Бекітемін:
Мектеп директоры:
Дарибаева Т. Б
Ашық сабақ
Тақырыбы: «Домбырашының орындаушылық шеберлігін жетілдіру»
Домбыра оқытушысы:
Тұрғанбаев Нұрбек Қырымқұлұлы
6 класс оқушысы Хайролла Аян
Ақтөбе - 2014жыл
Т ақырыбы: «Домбырашының орындаушылық шеберлігін жетілдіру»
Сабақтың мақсаты: домбыраның негізгі ойнау тәсілдерін меңгерген талапкердің орындаушылық шеберлігін одан әрі жетілдіре түсу үшін күрделірек қағыс түрлерін, әдіс-амалдарды, ерекшеліктерді үйрету.
Тәрбиелігі: оқушыны халқының күйлеріне деген сүйіспеншілігін артыра отырып, жоғары орындаушылық дәрежеге жету.
Сабақ типі: жаңа сабақ.
Көрнекілігі: қағыс түрлері, аппликатуралық ерекшеліктер көрсетілген ноталық мысалдар.
Сабақтың барысы:
- Ұйымдастыру кезеңі.
- Қол жүргізуге арналған гамма, арпеджио жаттығулар.
- Үй тапсырмасын тексеру.
- Сергіту сәті.
- Жаңа шығарма талдау.
- Қорытындылау.
- Үйге тапсырма. Бағалау.
Кейбір күрделі қағыстар мен штрихтар.
- Ілме қағыс. Сұқ саусақпен төмен, бармақ және сұқ саусақпен жоғары қағылатын қағыс ілме қағыс. ( ) деп аталады.
- АППЛИКАТУРАЛЫҚ ЕРЕКШЕЛІКТЕР.
Кварта интервалын 3ші және 4 ші саусақтарын қатар басу.
- Ішекті саусақпен іліп тарту әдісі:
А) қағыстан кейін алу;
ә) қағыссыз алу.
- Астыңғы ішектен үстіңгі ішекке лига арқылы алмасу әдісі:
- Мелизмдер. Әуен сазын әшекейлеу, құлпырту меллизмдер (музыкалық өрнектер) деп аталады. Музыкалық өрнектерге форшлаг, группетто, мордент, трель, флажолеттер жатады.
Форшлаг (нем-соққы алдында) негізгі дыбыстан бұрын жазылып соның есебінде орындалады.
Нахшлаг (нем-соққыдан соң) негізгі дыбыстан кейін жазылып, соның есебінде орындалатын өрнек.
Қорытындылау.
Күрделі қағыстарды, әдіс - амалдарды қолдана отырып, шығарма күйлерді өз бетінше ойнау.
Бағалау.
Үйге тапсырма. Сүгірдің күйі «Шалқыма», Қазанғаптың күйі «Дөңгелек Ақжелең» жай екпінде ойнау.
Қолданылған әдебиеттер: А. Жайымов «Домбыра үйрену мектебі», А. Тоқтағанов «Күй керуені».