Файл қосу


Тауар саясаты



|ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТІРЛІГІ                        |
|СЕМЕЙ қаласының ШӘКӘРІМ АТЫНДАҒЫ  МЕМЛЕКЕТТІК УНИВЕРСИТЕТІ                     |
|                                  |             ПОӘК  |                        |
|3 деңгейлі СМЖ құжаты             |                   |                        |
|                                  |                   |УМКД 042-8-2.1.         |
|                                  |                   |/01-2013                |
|Оқытушылар үшін «Маркетинг»       |                   |                        |
|пәнінің бағдарламасы              |                   |                        |






                     ОҚЫТУШЫЛАР ҮШІН ПӘННІҢ БАҒДАРЛАМАСЫ



          «5В050600» - «Экономика», «5В050800» - «Есеп және аудит»,
     «5В050900» - «Қаржы», «5В051000» - Мемлекеттік жергілікті басқару»
                           мамандықтарына арналған
                           «Маркетинг» пәні бойынша


                        ПӘННІҢ ОҚУ-ӘДІСТЕМЕЛІК КЕШЕНІ





































                                 Семей 2013


Алғы сөз
      Нарықтық қатынастардың бекітілуі таурлар өндірісінің қажеттілігін  тек
қана нарық бағалай алатындығын білдіреді. Жаңа  уақыт  сатушылар  мен  сатып
алушылардан маркетинг  пен  менеджмент  саласындағы  білімді  игеруді  талап
етеді.   Тауар    мен    қызмет    көрсетулердің    бәсекеге    жарамдылығын
қамсыздандырудағы  маркетинг  жүйесінің  рөлі  көп  жағдайда   маркетингілік
зерттеулерді талап етеді.
      Маркетинг – бұл басқарушылық қызмет түрлерінің бірі, осыған сәйкес  ол
фирманың қызметін ұйымдастыру, жоспарлау, бақылау процестерін іске  асырады.
Маркетинг  кәсіпорынның  өндірушілік  қызметін  өрістетеді,  қызмет  көрсету
саласына енеді, тұтынушы үшін күресте жетекші құрал болып табылады.

 Құрастырушы __________       «____ »_____ 2013ж., Самиева Гүлмира
 Төлеуғалиқызы,  аға оқытушы,   «Менеджмент және маркетинг» кафедрасы


 ТАЛҚЫЛАҒАН
 2.1. «Менеджмент және маркетинг» кафедрасының отырысында.


   «____ »______ 2013ж. №____Хаттама




 Кафедра меңгерушісі  ___________        Г. Орынбекова


 2.2. Қаржы-экономикалық факультетінің Оқу- әдістемелік Бюросының
 отырысында.


    «____ »________ 2013ж. № _____ Хаттама


 ОӘБ төрағасы____________________  С. Тойкин




 БЕКІТІЛДІ
 Университеттің Оқу- әдістемелік Кеңесінің отырысында шығаруға мақұлданған
 және ұсынылған.


    «_____ »_______ 2013ж. № _____ Хаттама




 ОӘК төрағасы   _________________Г.Искакова








      .














                      Мазмұны
   1. Қолданылу аумағы
   2. Нормативтік сілтемелер
   3. Жалпы ереже
   4. Оқытушылар үшін жұмыс оқу бағдарламасының мазмұны (модульмен)
   5. Студенттердің өздік жұмыстары үшін тақырыптар тізімі
   6. Пән бойынша оқу- әдістемелік картасы
   7. Оқу - әдістемелік әдебиеттермен қамтамасыз ету картасы
   8. Әдебиеттер













































   1. Қолданылу аумағы

«Маркетинг»  пәні  бойынша  оқу-әдістемелік   кешенінің   құрамына   кіретін
оқытушылар  үшін  пәннің  жұмыс  оқу  жоспары    «5В050600»  -  «Экономика»,
«5В050800»  -  «Есеп  және  аудит»,  «5В050900»  -  «Қаржы»,  «5В051000»   -
Мемлекеттік жергілікті басқару»    мамандықтары студенттеріне арналған.

   2. Нормативтік сілтемелер


      «Маркетинг» пәні бойынша осы оқу-әдістемелік кешені келесі құжаттардың
ұсынымдарымен және талаптарына сәйкес  берілген  пән  бойынша  оқу  процесін
ұйымдастыру тәртібін белгілейді және жасайды :
ҚР МЖМБС 5.04.019 -2011, ҚР Білім және ғылым министрлігінің 17  маусым  2011
жылғы, № 261 бұйрығымен бекітілген және күшіне енгізілген.
-  СТУ  042-  ГУ-4-2013  «Пәндердің  оқу-әдістемелік  кешенін   жасау   және
 рәсімдеудің жалпы талабы»  университет стандарты
- ДП 042 -  1.01-2013  «Пәндердің  оқу-әдістемелік  кешенінің  мазмұны  және
құрылымы»құжатталған процедурасы

3.  Жалпы ереже

3.1. Пәннің мазмұнының қысқаша сипаты.
 «Маркетинг» - бұл басқарушылық қызмет түрлерінің бірі, осыған сәйкес  тауар
мен қызмет көрсетулердің бәсекеге жарамдылығын қамсыздандыру,жеке  сату  мен
насихаттау,  жарнама  техникасын,  өткізуді  ынталандыру   шараларын,   баға
белгілеу жүйесін, өткізім амалдарын және тиімді  әдістерін  пайдалану,  бөлу
арналарын бақылау мен ұйымдастыру, осы өнімнің нарығын зерттеу, жаңа  өнімді
шығару  процесін  қарастырады.  Сондай-ақ,  нарықтағы  тұтынушы   әрекетінің
ерекшеліктерін, фирма мен  оның  клиентерінің  әрекетін,  макро  және  микро
ортаның факторларының әсер етуін оқытады.
3.2. Маркетинг курсының негізгі мақсаты: студенттерді  маркетингтің  негізгі
тұжырымдамалары мен қағидаларымен таныстыру, нарық  жағдайында  кәсіпорынды,
фирманы  басқару,  шаруашылық   және   өндірістік-өткізу   қызметіне   қажет
теориялық білімдерді меңгеру.
3.3. Пәнді оқытудың негізгі тапсырмасы:  келесі  мәселелерді  зерттеу  болып
табылады: студенттер маркетингінің негізгі тұжырымдамалары мен  принциптері,
тауар және тауар саясатының  стратегиясы,  маркетингтік  ортаның  құрамалары
және  негізгі  факторлары,  нарықты  кешенді  зерттеу  және   тұтынушылардың
сатыпалушылық  іс  әрекеті,  тауар  жылжуы  және   таратылуының   негіздерін
меңгеруі қажет.
3.4. Оқыту нәтижсі :
- Маркетингінің теориялық негіздері мен тұжырымдамаларын, нарықтарды
зерттеу, болжау және сегменттеу, маркетингілік ортаны, тауар және тауар
саясатын, бөлу және тауар қозғалысы арналарын, маркетингілік қызметті
ұйымдастыру, жоспарлау және бақылау сұрақтарын білуі қажет.
- Негізгі теориялары мен стратегияларын оқып үйренуі;
- Маркетингінің теориялық негіздері мен тұжырымдамаларын, нарықтарды
зерттеу, болжау және сегменттеу, маркетингілік ортаны, тауар және тауар
саясатын, бөлу және тауар қозғалысы арналарын, маркетингілік қызметті
ұйымдастыру, жоспарлау және бақылау сұрақтарын білу қажет.

- Негізгі теориялары мен стратегияларын игеру;
- Маркетингтің мақсаттары, элементтері, стратегиялары және  тұжырымдамаларын
толық меңгеруі;
-  Маркетинг  теорияларын,  тұжырымдамаларын,  стратегияларын,  зерттеулерін
және элементтерін тәжірибеде толығымен қолдана білу;
-  Қазіргі   нарық  жағдайында  тұтынушылардың   өзгеріп   отыратын   талап-
тілектеріне,  сұраныстарына    сай   қажетті   тауарлар   және   қызметтерді
қамтамасыз етуін түсінуі қажет;
-   Маркетингінің      міндеттерін,   мақсаттарын,    стратегияларын    және
тұжырымдамаларын дұрыс пайдаланып ие болуы.
3.5 Курстың  басты деректемелері:
Экономикалық теория. Микроэкономика. Менеджмент.
3.6 Курстың деректемелері: Баға және баға  белгілеу.  Нарықтық  инфрақұрылым
Кәсіпорынның экономикасы.

  3. 7 Жұмыс оқу жоспарынан көшірме (Кесте 1);


  1 кесте -  Жұмыс оқу жоспарынан көшірме


           |Курс                                                           |семестр   |
|Дәріс сабағы                                                              |
|Модуль 1 Маркетингтің теориялық әдістемелік негіздері                     |
|1.Маркетингінің теориялық негіздері және тұжырымдамалары       |          |
|Қазақстанда маркетинг пайда болуының және даму эволюциясының   |2         |
|алғы шарттары. Маркетинг ұғымы, мәніжәнемазмұны.Маркетингінің  |          |
|негізгітұжырымдамалары.                                        |          |
|Маркетингінің негізгі мақсаттары, принциптері мен қызметі.     |          |
|Маркетинг кешені. «4 Р» жүйесі.                                |          |
|2.Маркетингінің теориялық негіздері және тұжырымдамалары       |2         |
|Қазақстанда маркетинг пайда болуының және даму эволюциясының   |          |
|алғы шарттары. Маркетингінің негізгі мақсаттары, принциптері   |          |
|мен қызметі. Маркетинг кешені. «4 Р» жүйесі.                   |          |
|3.Маркетингттік орта                                           |2         |
|Маркетингттің макроорта және оның фирмаға әсер тетуі.          |          |
|Маркетингттің микроорта, олардың артықшылықтары және           |          |
|кемшіліктері. Маркетингттің медиаорта, олардың әсер етулері.   |          |
|Модуль 2. Маркетингтік және нарықтық зерттеулер                           |
|4.Тұтыну нарығындағы сатып алушылырдың мінез құлқы             |2         |
|Тұтыну нарығы туралы түсінік.  –Жеке адамдар мен үй            |          |
|шаруашылықтарындағы тұтынушылар                                |          |
|Тұтынушылардың айыриашылықтары және еркшеліктері.  Тұтынушылар |          |
|топтары.                                                       |          |
|5.Тұтынушы ұйымдар маркетингі                                  |2         |
|Тұтынушы ұйымдар маркетингінің ерекшеліктері. Тұтынушы         |          |
|ұйымдардың сатып алу туралы шешім қабылдау процессі.Өндірістік |          |
|тауарларды сатып алушыларға әсер ететін факторлар.             |          |
|6.Маркетингттік зерттеулер                                     |2         |
|Зерттеулер тұжырымдамасын әзірлеу.Ақпаратты зерттеу мақсаты    |          |
|және зерттеу объекті. Ақпарат көздері бойынша жіктеу.Ақпарат   |          |
|көздерін таңдау. Алғашқы ақпарат және оның мәні.Екінші ақпарат |          |
|туралы түсінік және оның көздері.                              |          |
|7.Маркетингттік зерттеулер                                     |2         |
|Іріктеменің типтері және процедурасы. Сауалнама құрастыру және |          |
|пікір алу әдістемесі. Мәліметтерді талдау                      |          |
|8.Нарықты сегменттеу                                           |2         |
|Тауарлы нарықтың кешенді зерттеуі және талдаудың негізгі       |          |
|бағыттары.Бұқаралық, сараланған және мақсатты                  |          |
|маркетинг.Нарықтың сегменттеуі. Критерийлері мен принциптері.  |          |
|Модуль 3 Маркетингтік кешендерін әзірлеу                                  |
|9.Маркетинг жүйесіндегі тауар және тауар саясаты               |2         |
|Тауар және оның жіктелуі. Тауар саясаты. Жаңа тауар түсінігі   |          |
|және оны жоспарлау.                                            |          |
|10.Маркетинг жүйесіндегі тауар және тауар саясаты              |2         |
|Тауардың өмірлік циклы. Буып – түю және орау, оларға қойылатын |          |
|талаптар. Тауардың бәсекеге қабілеттілігі және оларды бағалау. |          |
|11.Маркетинг жүйесіндегі баға саясаты                          |2         |
|Баға белгілеу проблемасына көзқарастар. Нарықтың тұрпаттарына  |          |
|байланысты баға белгілеу тәсілдерінің сипаттамасы. Баға        |          |
|белгілеу саясатына ықпал етуші факторлар. Бәсекелесушілер      |          |
|бағасы мен тауарын талдау.                                     |          |
|12.Өнімдерді өткізу және тарату                                |2         |
|негіздеріжәнетұжырымдамалары                                   |          |
|Бөлу арналары ұғымы. Олардың деңгейлері мен функциялары.       |          |
|Өткізудің маркетингттік жүйелері. Кәсіпорындағы өткізу         |          |
|қызметінің рөлі.                                               |          |
|13.Өнімдерді өткізу және тарату                                |2         |
|Көтерме сауданың тауар қозғалысындағы мәні. Бөлшекті сауда және|          |
|оның функциялары.                                              |          |
|14. Маркетингттік коммуникация                                 |2         |
|Маркетингттік коммуникацияның түсінігі және түрлері. Жарнама   |          |
|және оның түрлері. Жарнама құралдары                           |          |
|15.Халықаралық маркетинг                                       |2         |
|Халықаралық маркетингі ортасын зерттеу.                        |          |
|Кәсіпорынның сыртқы нарыққа шығу мүмкіндіктерін айқындау. Шығу |          |
|әдістері.                                                      |          |
|Кәсіпорынның халықаралық маркетингі қызметінің құрылымы.       |          |
| Практикалық сабақ                                                        |
|Модуль 1 Маркетингтің теориялық әдістемелік негіздері                     |
|1.Маркетингінің теориялық негіздеріжәнетұжырымдамалары         |1         |
|Қазақстанда маркетинг пайда болуының және даму эволюциясының   |          |
|алғы шарттары. Маркетинг ұғымы, мәніжәнемазмұны.Маркетингінің  |          |
|негізгітұжырымдамалары.                                        |          |
|Маркетингінің негізгі мақсаттары, принциптері мен қызметі.     |          |
|Маркетинг кешені. «4 Р» жүйесі.                                |          |
|2.Маркетингінің теориялық негіздері және тұжырымдамалары       |1         |
|Қазақстанда маркетинг пайда болуының және даму эволюциясының   |          |
|алғы шарттары. Маркетингінің негізгі мақсаттары, принциптері   |          |
|мен қызметі. Маркетинг кешені. «4 Р» жүйесі.                   |          |
|3.Маркетингттік орта                                           |1         |
|Маркетингттің макроорта және оның фирмаға әсер тетуі.          |          |
|Маркетингттің микроорта, олардың артықшылықтары және           |          |
|кемшіліктері. Маркетингттің медиаорта, олардың әсер етулері.   |          |
|Модуль 2. Маркетингтік және нарықтық зерттеулер                           |
|4.Тұтыну нарығындағы сатып алушылырдың мінез құлқы             |1         |
|Тұтыну нарығы туралы түсінік.  –Жеке адамдар мен үй            |          |
|шаруашылықтарындағы тұтынушылар                                |          |
|Тұтынушылардың айыриашылықтары және еркшеліктері.  Тұтынушылар |          |
|топтары.                                                       |          |
|5.Тұтынушы ұйымдар маркетингі                                  |1         |
|Тұтынушы ұйымдар маркетингінің ерекшеліктері. Тұтынушы         |          |
|ұйымдардың сатып алу туралы шешім қабылдау процессі.Өндірістік |          |
|тауарларды сатып алушыларға әсер ететін факторлар.             |          |
|6.Маркетингттік зерттеулер                                     |1         |
|Зерттеулер тұжырымдамасын әзірлеу.Ақпаратты зерттеу мақсаты    |          |
|және зерттеу объекті. Ақпарат көздері бойынша жіктеу.Ақпарат   |          |
|көздерін таңдау. Алғашқы ақпарат және оның мәні.Екінші ақпарат |          |
|туралы түсінік және оның көздері.                              |          |
|7.Маркетингттік зерттеулер                                     |1         |
|Іріктеменің типтері және процедурасы. Сауалнама құрастыру және |          |
|пікір алу әдістемесі. Мәліметтерді талдау                      |          |
|8.Нарықты сегменттеу                                           |1         |
|Тауарлы нарықтың кешенді зерттеуі және талдаудың негізгі       |          |
|бағыттары.Бұқаралық, сараланған және мақсатты                  |          |
|маркетинг.Нарықтың сегменттеуі. Критерийлері мен принциптері.  |          |
|Модуль 3 Маркетингтік кешендерін әзірлеу                                  |
|9.Маркетинг жүйесіндегі тауар және тауар саясаты               |1         |
|Тауар және оның жіктелуі. Тауар саясаты. Жаңа тауар түсінігі   |          |
|және оны жоспарлау.                                            |          |
|10.Маркетинг жүйесіндегі тауар және тауар саясаты              |1         |
|Тауардың өмірлік циклы. Буып – түю және орау, оларға қойылатын |          |
|талаптар. Тауардың бәсекеге қабілеттілігі және оларды бағалау. |          |
|11.Маркетинг жүйесіндегі баға саясаты                          |1         |
|Баға белгілеу проблемасына көзқарастар. Нарықтың тұрпаттарына  |          |
|байланысты баға белгілеу тәсілдерінің сипаттамасы. Баға        |          |
|белгілеу саясатына ықпал етуші факторлар. Бәсекелесушілер      |          |
|бағасы мен тауарын талдау.                                     |          |
|12.Өнімдерді өткізу және тарату                                |1         |
|негіздеріжәнетұжырымдамалары                                   |          |
|Бөлу арналары ұғымы. Олардың деңгейлері мен функциялары.       |          |
|Өткізудің маркетингттік жүйелері. Кәсіпорындағы өткізу         |          |
|қызметінің рөлі.                                               |          |
|13.Өнімдерді өткізу және тарату                                |1         |
|Көтерме сауданың тауар қозғалысындағы мәні. Бөлшекті сауда және|          |
|оның функциялары.                                              |          |
|14. Маркетингттік коммуникация                                 |1         |
|Маркетингттік коммуникацияның түсінігі және түрлері. Жарнама   |          |
|және оның түрлері. Жарнама құралдары                           |          |
|15.Халықаралық маркетинг                                       |1         |
|Халықаралық маркетингі ортасын зерттеу.                        |          |
|Кәсіпорынның сыртқы нарыққа шығу мүмкіндіктерін айқындау. Шығу |          |
|әдістері.                                                      |          |
|Кәсіпорынның халықаралық маркетингі қызметінің құрылымы.       |          |
|                                                               |1         |




5. Студенттердің өздік жұмыстарының және студенттердің  оқытушылармен  өздік
   жұмыстарының тақырыптары

5.1 Студенттердің өздік жұмыстарының тақырыптары
   1. Қазақстанда маркетингттің қалыптасуы және даму ерекшеліктері- Эссе
   2. Тұтынушы сұранысын талдау жүйесі – Жағдайлық тапсырма
   3. Жылжымайтын мүлік нарығын талдау - Эссе
   4. Қазақстандағы ұялы байланыс жүйесі нарығын талдау – Эссе
   5. Сервистік қызмет көрсету және оның артықшылықтары - Жағдайлық тапсырма
   6. Көрсетілген қызметтер маркетингі- Жағдайлық тапсырма
   7. Банк маркетингі - Жағдайлық тапсырма
   8.Туризм саласындағы маркетинг ерекшеліктері (Қазақстан мысалында) – Эссе
9. Халықаралық маркетингті сегменттеу- Жағдайлық тапсырма





5.2 Студенттердің оқытушылармен өздік жұмыстарының тақырыптары
              Тақырып: Маркетинг тұжырымдамасы және концепциясы
                                 1-тапсырма
    Маркетинг тұжырымдамасы ұзақ дамудан өтті. XX ғасырдың басында ғана ол
өндірісті және өнімді өткізу ісін басқарудағы ерекше көзқарас ретінде
қалыптасты. Алайда адамзат тарихында сатушының нарықтағы сауатты іс-қимыл
танытқанының мысалы көп. Италльяндық Франческо Пеголоттидің (XIV ғасырдың
ортасы) «Әр алуан елдер, тауар өлшемдері және жер шарының бөліктерінде
көпес білуге тиіс басқа заттар туралы, яғни сауда дәстүрлері, ақша бағамы,
бір елдің тауары өзге елдің тауарына қалай сәйкес келеді және бір тауар
екіншісінен несімен артады, тауар иесі оны қайдан алады және оны қалай ұзақ
уақыт сақтауға болатыны жайында кітап» атты трактатында мынадай сөз бар:
    «Нағыз және адал көпестің бойында не болуға тиіс?
    Адал бол да, байсалды бол.
    Бәрін алдын ала біліп қой.
    Уәде берсең қайткенде де орында.
    Әдемі де әсем болуға тырыс-
    Сауданың талабы осындай
    Арзанға алып, қымбатқа сат.
    Сыпайы бол, бекерге долданба,
    Шіркеуге бар, кедейлерді жарылқа,
    Қымбаттағанда дереу сат.
    Ойын мен озудан қашанда алыс бол.
    Есепте, қате жібермеуге тырыс.
    Аумин».


    Мынадай сұратқтарға жауап беріңдер:
       1. Қалай ойлайсыз, осы ертеде айтылған сөз бүгін мәнін жойды ма?
       2. Маркетингтік ойлаудың бүгінгі түсініктемесімен ұқсас тұстары бар
          ма?


                         Тақырып: Рынокты сегменттеу
                                 2-тапсырма


    Бүгінгі таңда Қазақстанда делдалдық тәжірибесі кең тарады. Және
делдалдық операциялар арасында бірінші қатарға келешегі жағынан қарағанда
станоктар рыногы шықты.
    Делдалдар осындай рыноктарды іздеудің кейбір жалпы принциптерін тапты.
        1. Станоктарды кәсіби кадрлары бар «ескі» кәсіпорындарға ұсынудың
           қажеті жоқ.
        2. Кәсіпорындарға кәсіби станоктарды ұсынудың қажеті жоқ. Одан да
           қосалқы станоктарды ұсынған жөн.
        3. Станоктарға тапсырыс берушінің қарқынды еңбек етуіне және төлеуге
           қабілеттілігіне кепілдік беретін тұрақты өткізуі бар өндіріске
           бейімделу қажет.
        4. Импорт бойынша станок сатып алғанда бұрынғы социалистік елдердің
           арзан жабдығына көңіліңізді аудару қажет емес.
        5. Импорт станоктары жөніндегі мәміле барысында тікелей өнімді
           шығарушыға шығудың қажеті жоқ, өйткені ол қымбатқа түсуі мүмкін.

    Аталған принциптерді талдап, шектеулердің себебін түсіндіріп көріңіз.
Делдалдық қызметтің тиімділігін арттыру үшін тағы не ұсынуға болады, қалай
ойлайсыз?

                           Тақырып: Тауар саясаты
                                 3-тапсырма

    Қазақстандық фирма дамуының стратегиясын анықтау мақсатымен жаңа өнім
шығаруға кірісудің мақсатқа лайықтылығын айқындайды. Ондай өнім жайындағы
идея
    а) фирма басшыларының ойына келуі мүмкін;
    б) фирманың сауда өкілдерінің ойына келуі мүмкін;
    в) сатып алушының ұсынысы бойынша;
    г) бәсекелесушілердің шақыруы түрткі болуы мүмкін.


    1. Ұсынылған нұсқаның әрқайсысын жан-жағынан түсіндіріп көріңіз.
    2. Жаңа тауар туралы идеяның пайда болуына ықпал ететін қосымша
       себептерді айтыңыз.



                           Тақырып: Өткізу саясаты
                                 4-тапсырма


    Кезінде автомобиль жасайтын «Форд моторз» және «Крайслер» компанияларды
басқарған американдық менеджер Ли Якокка өткізу мәселелеріне көп көңіл
бөлген екен. Өзіңі «Менеджердің мансабы» атты әйгілі кітабында былай деп
жазған: «Мен осы карпорацияға келгенде («Крайслер») автомобильдердің
өндірісі мен өткізу мәселелерін жалғыз вице президент шешетін. Мен үшін бұл
түсініксіз жай болатын, өйткені мұнда өте қиын және бір-біріне мүлдем
ұқсамайтын қызметтер атқарылып жатты. Сонымен қоса және бұл ең жаманы –
қызметтің екі саласы өзара тіпті байланыспайды да. Өндірушілер автомобильді
өткізушінің пікіріне құлақ аспай жасай беретін. Сөйтіп автомобильдер тау
болып үйіліп қалатын және қаржы саласында берекесіздік орны алатын.» Ли
Якокка өндіріс пен өнім өткізудің сол кездегі ретін түбегейлі өзгертті:
«Жаңа жүйе бойынша корпорацияның өткізушісі біздің дилерлеріміздің қасында
отырады. Олар дилердің ең таяу айға тапсырысын белгілеп, келесі екі айға
оның қажеттілігін болжауын әзірлейді. Біз дилерден тұрақты тапсырыс аламыз
және олар машина өндірісі кестесінің негізін құрайды.»


    Жауап беріңіз:
    1. Сіз Ли Якоккидің іс-әрекетімен келісесіз бе?
    2. Өнім өндірісі мен өткізудің жетілдірілген сызбасындағы іс-әрекетінің
қайсысын дұрыс деп санайсыз және оның қандай кемшіліктері бар?
    3. Қазақстандағы ұқсас жағдайға лайықты өз іс-әрекетіңіздің нұсқасын
ұсыныңыз.


                        Тақырып: Өткізуге ынталандыру
                                 35-тапсырма

    «Ол уэйз» (АҚШ) шабарман компания клиенттерге құжат, сызба, қосалқы
бөлшек және басқа жіберілімдерді Лос-Анжелес пен оның төңірегіне жеткізумен
айналысады. Осы ауданда тағы 453 шабарман компания еңбек етеді, сондықтан
ұқсас ұйымдардың арасындағы бәсекелесушілік тым жоғары болады.
    Сөйтіп жарты жылдан артық әрекет еткен компания сирек кездеседі. Әйел
адам басқаратын «Ол уэйз» фирмасы рынокта өз жағдайын тұрақтандыру үшін
түрлі тәсілдерді қолданады. Оның ішінде стандартты амалдар да бар:
    1. Ықтимал тапсырыс берушілерге тапсырыс телефоны арқылы ұсыну.
    2. Жарнама кітапшаларын жан-жаққа жіберу.
    3. Тапсырыс берушілермен олардың офистерінде (кеңселерінде) кездесу.
    4. Тапсырысты дер кезінде және сапалы орындауды қатаң бақылауға алу.
    5. Баға жөніндегі икемді саясат.

    Сонымен қатар, өзінің шектеулі өндірістік мүмкіндіктеріне қарамастан,
компания клиенттерге жіберілімдерін АҚШ кез келген штатына жеткізуді
ұсынады.
    Бұл «Ол уэйз» компаниясы елінің басқа ірі қалаларының 35 шабарман
компанияларымен іскер қарым-қатынас орнатқаннан кейін мүмкін болады. Ал
компанияның келешегі бірқатар мәселелерді шешумен байланысты. Ақша әдетте
біршама уақыт өткеннен кейін клиенттерден түсе бастайды. Сондықтан өз
айналым қаржыларына «Ол уэйз» компаниясы шығандары төлеуге мәжбүр болады,
ал ол ақша жетпейді. Екінші мәселе компания дамуының тиімді қарқынын
таңдау.
    Фирманың қызметіне талдау жасаған тәуелсіз сараптаушылар мынадай ұсыныс
жасады.
        1. Американдық банктер мұндай жағдайда сақ болса да банктен кейін
           түсетін ақша мөлшерінде несие алуға қадам жасау керек.
        2. Тұрақты, әсіресе ірі клиенттерден ақыны алдын ала алу.
        3. Мемлекеттік тапсырысты орындайтын, иелері әйелдер немесе аз
           ұлттар өкілдері болған компанияларға жеңілдіктер беруді қолдану.
        4. Қалыпты қарқынға бет алу (жылына 10%), өйткені одан тез өсетін
           болса, қызмет көтсету деңгейі төмендеп кетуі мүмкін.
    1. Сарапшылардың ұсыныстарын іске асыру мүмкіндігі және тиімділігі
жағынан баға беріп көріңіз.
    2. «Ол уэйз» компаниясын шабарман қызметі рыногындағы жағдайын
тұрақтандыратын басқа жолдарын ұсынып көріңіз.







                    Тақырып: Тауарды әзірлеу және жылжыту
                                 6-тапсырма


    Әлемдегі ең ірі кітап дүкенінің иесі американдық «Барнс Энд Нобл»
компаниясы соңғы жылдары елінде 135 жаңа супер дүкен ашты. Әрқайсысы сатып
алушыны қызықтырып жібермейтін көп қолайлылықтарға толы. Компания
басшыларының ойы бойынша бұл кітап сатуды көбейтуге ықпал етеді. Нью-
Йорктегі жаңа дүкенде сатып алушыларға арналған кофе-бары бар. Мұнда әдеби
кештер, балалар театрының қойылымдары өтеді.
    Кітап бағасына шегермелер мөлшері 10-нан 80 пайызға дейін болады.
Дүкеннің жұмыс уақыты ұзартылады.


    Мына сұрақтарға жауап беріңіз:
    1. Мақсатты рынокты жеңіп алудың үш тәсілінің қайсысын:
    1.1. Бұқаралық маркетинг
    1.2. Рынокты сегменттеу (бөлшектеу)
    1.3. Жан-жақты сегменттеу
    «Барнс Энд Нобл» компаниясы қолданылады?
    Өз ойыңызды түсіндіріңіз.
    2. Тауар жылжуының негізгі түрлерінің қайсысын компания кітапқа деген
сұранысты арттырып, өз беделін көтеру үшін қолданылады:
    2.1. Жарнама
    2.2. Паблисити (насихаттау)
    2.3. Жеке сатулар
    2.4. Өткізуді ынталандыру


                           Тақырып: Көтерме сауда
                                 7-тапсырма

    Нарықтық экономика Ресейде алғашқы қадамын жасағанына қарамастан,
рынокта еңбек ететін кәсіпорындар арасында табысқа жеткендері де бар.
    Сөйтіп, азық-түлік тауарларының көтерме саудасымен айналысатын
«Корпорация международных проектов» өзінің маркетингтік қызметінде мынадай
тәсілдері қолданады:
        1. Тауар айналымы жылдамдығын жеделдету үшін тауар несиесін
           қолданады. Көтерме сатып алушы тауарға тапсырыс беріп, ақшасын
           аударады. Екі-үш апта мөлшерінде тауар жолда болады, сол кезде
           сатып алушы қоймадағы бар тауарды сатып алып, оны тез сатады.
           Сонан соң тапсырысын да алады.
        2. Көлік қызметінің ширақ қимылы нәтижесінде Ресейдің кез келген
           елді мекеніне тауарды жеткізу, сұрыптау, сертификат беру тәулік
           бойы жүргізіледі.
        3. Корпорациядағы тауардың мол болуы басқа жеткізушілерден қажет
           тауарды іздеуді керек етпейді.
        4. Маркетингтік қызмет көтерме рыноктың жағдайын күн сайын бақылап
           отырады.
        5. Корпорация сенімін ақтаған әріптестермен іскер қарым-қатынасты
           дамытуға тырысады.

    Мына сұрақтарға жауап беріңіз:
    1. Корпорация тәсілі басқа көтерме сауда фирмалары үшін тиімді ме?
    2. Оны тағы немен толықтыруға болады?
    3. Өз дилерлік жүйесін дамыту корпорация үшін тиімді ме?


6.Пән бойынша оқу-әдістемелік картасы

Кесте 3- Пән бойынша оқу-әдістемелік картасы
| Тақырыптары                         |Әдістемелік      |Өз       |Бақылау   |
|                                     |материалдар,     |бетімен  |формасы   |
|                                     |плакаттар        |оқу      |          |
|                                     |                 |сұрақтары|          |
|Дәріс сабақтары  |Практикалық(семинар|                 |         |          |
|                 |)                  |                 |         |          |
|                 |сабақтары          |                 |         |          |
|1                |2                  |3                |4        |5         |

|1.Маркетингінің  |1.Маркетингінің    |Тақта. бор,      |1.5,1.6  |Сұрақ-жауа|
|теориялық        |теориялық негіздері|конспект,оқулықта|         |п         |
|негіздері және   |және               |р                |         |          |
|тұжырымдамалары. |тұжырымдамалары.   |ситуациялық      |         |          |
|                 |                   |тапсырмалар      |         |          |
|2.Маркетингінің  |2.Маркетингінің    |Тақта. бор,      |2.5,2.6  |Сұхбаттасу|
|теориялық        |теориялық негіздері|конспект,оқулықта|         |          |
|негіздері және   |және               |р                |         |          |
|тұжырымдамалары. |тұжырымдамалары.   |ситуациялық      |         |          |
|                 |                   |тапсырмалар      |         |          |
|3.Маркетингттік  |3.Маркетингттік    |Тақта. бор,      |3.4,3.5  |Сұрақ-жауа|
|орта             |орта               |конспект,оқулықта|         |п         |
|                 |                   |р                |         |          |
|                 |                   |ситуациялық      |         |          |
|                 |                   |тапсырмалар      |         |          |
|4.Тұтыну         |4.Тұтыну           |Тақта. бор,      |4.6,4,7  |Сұрақ-жауа|
|нарығындағы сатып|нарығындағы сатып  |конспект,оқулықта|         |п         |
|алушылырдың мінез|алушылырдың мінез  |р                |         |          |
|құлқы            |құлқы              |ситуациялық      |         |          |
|                 |                   |тапсырмалар      |         |          |
|5.Тұтынушы       |5.Тұтынушы ұйымдар |Тақта. бор,      |5.5,5.6  |Сұхбаттасу|
|ұйымдар          |маркетингі         |конспект,оқулықта|         |          |
|маркетингі       |                   |р ситуациялық    |         |          |
|                 |                   |тапсырмалар      |         |          |
|6.Маркетингттік  |6.Маркетингттік    |Тақта. бор,      |6.4      |Сұрақ-жауа|
|зерттеулер       |зерттеулер         |конспект,оқулықта|         |п         |
|                 |                   |р                |         |          |
|                 |                   |ситуациялық      |         |          |
|                 |                   |тапсырмалар      |         |          |
|7.Маркетингттік  |7.Маркетингттік    |Тақта. бор,      |7.3      |Сұхбаттасу|
|зерттеулер       |зерттеулер         |конспект,оқулықта|         |          |
|                 |                   |р                |         |          |
|                 |                   |ситуациялық      |         |          |
|                 |                   |тапсырмалар      |         |          |
|8.Нарықты        |8.Нарықты          |Тақта. бор,      |8.4,8.5  |Сұхбаттасу|
|сегменттеу       |сегменттеу         |конспект,оқулықта|         |          |
|                 |                   |р                |         |          |
|                 |                   |ситуациялық      |         |          |
|                 |                   |тапсырмалар      |         |          |
|9.Маркетинг      |9.Маркетинг        |Тақта. бор,      |9.5,9.6,9|Сұрақ-жауа|
|жүйесіндегі тауар|жүйесіндегі тауар  |конспект,оқулықта|.7       |п         |
|және тауар       |және тауар саясаты |р                |         |          |
|саясаты          |                   |ситуациялық      |         |          |
|                 |                   |тапсырмалар      |         |          |
|10.Маркетинг     |10.Маркетинг       |Тақта. бор,      |10.4,10.5|Сұрақ-жауа|
|жүйесіндегі тауар|жүйесіндегі тауар  |конспект,оқулықта|         |п         |
|және тауар       |және тауар саясаты |р ситуациялық    |         |          |
|саясаты          |                   |тапсырмалар      |         |          |
|11.Маркетинг     |11.Маркетинг       |Тақта. бор,      |11.4,11.5|Сұхбаттасу|
|жүйесіндегі баға |жүйесіндегі баға   |ситуациялық      |         |          |
|саясаты          |саясаты            |тапсырмалар      |         |          |
|                 |                   |конспект,оқулықта|         |          |
|                 |                   |р                |         |          |
|12.Өнімдерді     |12.Өнімдерді өткізу|Тақта. бор,      |12.3,12.4|Сұхбаттасу|
|өткізу және      |және тарату        |ситуациялық      |         |          |
|тарату           |                   |тапсырмалар      |         |          |
|                 |                   |конспект,оқулықта|         |          |
|                 |                   |р                |         |          |
|13.Өнімдерді     |13.Өнімдерді өткізу|Тақта. бор,      |13.4,13.5|Сұрақ-жауа|
|өткізу және      |және тарату        |ситуациялық      |         |п         |
|тарату           |                   |тапсырмалар      |         |          |
|                 |                   |конспект,оқулықта|         |          |
|                 |                   |р                |         |          |
|14. Маркетингттік|14. Маркетингттік  |Тақта. бор,      |14.3,14.4|Сұхбаттасу|
|коммуникация     |коммуникация       |ситуациялық      |         |          |
|                 |                   |тапсырмалар      |         |          |
|                 |                   |конспект,оқулықта|         |          |
|                 |                   |р                |         |          |
|15.Халықаралық   |15.Халықаралық     |Тақта. бор,      |15.3,15.6|Сұрақ-жауа|
|маркетинг        |маркетинг          |ситуациялық      |         |п         |
|                 |                   |тапсырмалар      |         |          |
|                 |                   |конспект,оқулықта|         |          |
|                 |                   |р                |         |          |


7. Оқу-әдістемелік әдебиеттермен қамтамасыз етілу картасы

Кесте 4- Оқу-әдістемелік әдебиеттермен қамтамасыз етілу картасы
|Оқулықтар,               |Жалпы саны    |Студенттер саны|Қамтамасыз етілу|
|оқу-әдістемелік          |              |               |пайызы,%        |
|әдебиеттердің аттары     |              |               |                |
|1. Қ. Хожаназаров.       |  3           |15             |20              |
|Маркетинг негіздері. А., |              |               |                |
|Экономика. 1996.         |              |               |                |
|С.Н.Нысанбаев, Г.А.      |5             |15             |33              |
|Садыханова. Маркетинг    |              |               |                |
|негіздері. А., 2002.     |              |               |                |
|Н.М. Мамыров. Маркетинг. |4             |15             |27              |
|А., Экономика, 1998.     |              |               |                |
|Филип Котлер. Основы     |10            |15             |67              |
|маркетинг С-П. Коруна,   |              |               |                |
|2000                     |              |               |                |
|С.Х.Тойкин Маркетинг     |15            |15             |100             |
|негіздері. А., 2008.     |              |               |                |
|С.Х.Тойкин Маркетинг     |  5           |15             |33              |
|курсы бойынша            |              |               |                |
|ойын,тесттер,тапсыр.     |              |               |                |
|Семей, 2002.             |              |               |                |
|Г.К.Есімжанова Маркетинг |3             |15             |20              |
|негіздері. А., 2009.     |              |               |                |
|Есімжанова С.Р. Маркетинг|10            |15             |67              |
|практикумы. Оқу құралы. –|              |               |                |
|Алматы: «ЭКО» Баспа үйі, |              |               |                |
|2007                     |              |               |                |


8. Әдебиет
8.1.Негізгі әдебиеттер
8.1.1. Хожаназаров. Маркетинг негіздері. Алматы., Экономика. 1996.
8.1.2. С.Н.Нысанбаев, Г.А. Садыханова. Маркетинг негіздері. Алматы., 2002.
8.1.3.Н.М. Мамыров. Маркетинг. Алматы., Экономика, 1998.
8.1.4.Филип Котлер. Маркетинг негіздері. С-П.» Коруна», 2000.

8.1.5. Тойкин С.Х. Маркетинг  негіздері:  Оқулық  /  С.  Х.  Тойкин,  Ә.  Т.
Жайнақова, Қ. Б. Тәмпішева. - Астана : Фолиант, 2007. - 252 б.

 8.1.6. Г.К.Есімжанова Маркетинг негіздері. Алматы., 2009.

 8.1.7. С.Қ. Тойкин. Маркетинг курсы  бойынша  ойын,  тесттер,  тапсырмалар.
Семей,  2002.54б.

8.1.8. Сатыбалдыұлы С. С. Маркетинг және менеджмент негіздері : оқулық /  С.
С.  Сатыбалдыұлы,  Б.  А.  Байтанаева.  -  2-басылым.  -  Астана:  "Фолиант"
баспасы, 2011. - 319 б.
8.1.9. Тойкин С.Х. Маркетинг негіздері1:  Оқулық  /  С.  Х.  Тойкин,  Ә.  Т.
Жайнақова, Қ. Б. Тәмпішева. - Астана: Фолиант, 2008.
8.1.10. Тоқбаева Ж. Ж. Маркетинг негіздері: оқу құралы / Ж. Ж. Тоқбаева,  Ж.
Тасқынбай. - Астана: "Фолиант" баспасы, 2008. - 190 б




8.2 Қосымша әдебиеттер

8.2.1.Қ.Р.  Заңы  «Тауарлық  белгілер,   қызмет   көрсету   белгілері   және
тауарлардың шығу жерінің атаулары жөнінде», 2003, 26.07.
8.2.2.Қ.Р. Заңы « Стандартизациялау және сертификациялау жөнінде» , 2003.
8.2.3.Қ.Р. Заңы « Жеке кәсіпкерлікті қорғау және қолдау жөнінде» , 2005.
8.2.4.Қ.Р.  Заңы  «Бәсекенің  дамуы  және   монополиялық   қызметті   шектеу
жөнінде»,2003.
8.2.5.С. Есімжанова С.Р. Маркетинг практикумы. Оқу құралы. –  Алматы:  «ЭКО»
Баспа үйі, 2007. – 136 бет
Пәндер