Файл қосу


Қазақстанның экологиялық проблемалары



|ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ                         |
|ШӘКӘРІМ АТЫНДАҒЫ СЕМЕЙ МЕМЛЕКЕТТІК УНИВЕРСИТЕТІ                                |
|3 деңгейлі СМЖ құжаты      |ПОӘК                    |ПОӘК 042-16.1.35/01-2012  |
|ПОӘК студентке арналған    |басылым №__ ______20__ж |                          |
|«Экология және тұрақты     |                        |                          |
|даму»  пәнінің             |                        |                          |
|оқу-әдістемелік кешені     |                        |                          |










                        ПӘННІҢ ОҚУ-ӘДІСТЕМЕЛІК КЕШЕНІ
                 «Экология және тұрақты даму»  пәнінен барлық
                       мамандық студенттеріне арналған






                      СТУДЕНТТЕРГЕ АРНАЛҒАН ПӘН БОЙЫНША
                              ОҚУ  БАҒДАРЛАМАСЫ



















                                    Семей
                                    2012




                                  АЛҒЫ СӨЗ

1 ӘЗІРЛЕГЕН

Шәкәрім атындағы Семей мемлекеттік университетінің «Экология  және  қоршаған
ортаны         қорғау»          кафедрасының          аға          оқытушысы

Кабышева Ж.К. _________________        «03» 09. 2012 жыл.

2 ТАЛҚЫЛАНДЫ

2.1  Шәкәрім  атындағы  Семей  мемлекеттік  университетінің  «Экология  және
қоршаған ортаны қорғау» кафедрасының отрысында
Хаттама № 1       «03» 09. 2012 жыл.

Кафедра    меңгерушісі    _________                                профессор
Апсаликов К.Н.


2.2 Аграрлық факультетінің оқу - әдістемелік бюросында
Хаттама № 1       «10» 09. 2012 жыл.

АФ ОӘБ төрағасы     _________                                профессор  м.а.
Сатиева К.Р.


3  БЕКІТІЛДІ

Университеттің Оқу-әдістемелік  кеңесі мақұлдап басып шығаруға ұсынады


Хаттама № 1   «13» 09. 2012 жыл.

Оқу- әдістемелік кеңестің төрағасы,
оқу   жұмысы   бойынша   проректор                                 профессор
Рскелдиев Б.А.

4     №2  басылым  30.09.2009  ж.  орнына  енгізілді.     Кешен    Қазақстан
республикасының  Мемлекеттік жалпыға бірдей білім стандарты  МЖБС  негізінде
жаңартылған 0.04.019.-2011. Бакалавриат.
















                                   Мазмұны



   1. Жалпы ережелер
   2. Пәннің мазмұны мен  сабақ түріне  байланысты  сағаттардың бөлінуі
   3. Пәнді меңгеру жөніндегі әдістемелік ұсыныстар
   4.Курс форматы
   5.Курса саясаты
   6.Үлгерімін бағалау саясаты
   7.Әдебиеттер

































































1. ЖАЛПЫ ЕРЕЖЕЛЕР
1.1. Пәнді оқытушы  туралы  жалпы  деректер
 Қабышева Жанар Көбегеновна,
мал дәрігерлік ғылымдарының кандидаты, аға оқытушы.
"Экология және қоршаған ортаны қорғау" кафедрасы
Жұмыс телефоны: 53-19-70. Оқу ғимараты №5, кабинет 103
 үй телефоны: 52-39-39. ұялы телефоны: 87771533517.
Сабақ өткізетін аудиториялар:125
Пән бойынша кредит саны  - 2.

      1.2.Пәннің жалпы мазмұны
Пәнді оқытудың мақсаты студенттерге тірі организмдердің  бір-бірімен  қарым-
қатынасын және олардың тіршілік ортасы  жайлы  заңдылықтарды  ашып  көрсету,
тыңдармандарды  ғаламдық  экологиялық  проблемалардың  болмысымен,   туындау
себептерімен және осы проблемаларды  шешу  жолдарымен  таныстыру.  Болашақта
аталған салаларда жұмыс істейтін мамандарға осы пәнді игеру барысында  алған
білімдері әздерінің кәсіби қызметін табысты атқаруға көмектесетін болады.
«Экология және тұрақты даму» пәнінің негізгі міндеттері:
    •  антропогендік  әрекеттерден  туындап  отырған   нақтылы   әлеуметтік-
      экологиялық проблемаларды қарастыру;
    •   ғылыми-техникалық   прогресс   дәуірінде    экологиялық    ой-жҥйені
      қалыптастыру және дамыту қажеттілігін негіздеу;
    • тыңдармандардың болашақтағы  мектептердегі  жұмысы  барысында,  немесе
      туризм  және  экономика   салаларындағы   қызметі   барысында   оларды
      әлеуметтік-экологиялық  жағдайдың  одан  әрі  нашарлау   нәтижелерінің
      мейілінше қауіпті болатындығын болжамдауға машықтандыру.
«Экология және тұрақты даму» пәнін оқыту нәтижесінде студент:
    • қазіргі экологияның бағыттарын;
    • басты-басты экологиялық терминдерді, олардың  ұғымдық  мағынасын  және
      анықтамаларын;
    • атмосфераға, гидросфераға және топыраққа қатысты жаһандық  экологиялық
      проблемаларды,   сол   сияқты   организмдердің   әздерінің    тіршілік
      ортасындағы әзгерістерге бейімделу  және  сол  жағдайда  тіршілік  ету
      ерекшеліктерін;
    • Қазақстанда және жер жүзінің  әзге  де  елдерінде  экологиялық  апатқа
      ұшыраған аймақтарды және олардың бҥгінгі таңдағы экологиялық жағдайын;


    • Қазақстан Республикасының экология жөніндегі негізгі  заңын,  қоршаған
      ортаны қорғауға қатысты әзге де экологиялық құжаттарды;
    • Тұрақты даму, оның аспектілері, Қазақстан Республикасының тұрақты даму
      болашағы туралы білуі керек.
    • болашақ мамандығы ауқымында туындаған экологиялық жағдайларды  бағалай
      білуді;
    • қажетті деректер жиынтығын іс-әрекетке жарата білуді, қоршаған  ортаны
      қорғау  саласындағы  заң  жобаларын  жасақтауға  қажетті   экологиялық
      тҧрғыдан  қауіпті  белдемдердің  туындау  себептерін   және   келеңсіз
      келешегін болжай білуді;
    •  табиғи  нысандарда  іс-шараларды  жоспарлау  барысында  осы   аймақта
      туындауы мүмкін экологиялық проблемаларды болжай білуді;
    • тұрақты даму тұжырымдамасы, оның критерийлерін меңгеруі керек.

      1.3. Пәнді оқытудың міндеттері:
      1. Студенттерге жалпы Қазақстан Републикаының экологиялық жағдайын
оқыту.
      2. Берілген курстың мақсаты болып студенттердің өздік  творчествалық
жұмыстарға баулу және өз мамандықтары бойынша  жоғары  жалпы  ғылыми  және
профессионалды дайындау.

    1.4 Курсқа тапсырмалар
    Пәнді  оқытудың негізгі мына тапырмалардан тұрады:
      - сыртқы ортамен  тірі организімдердің  бір бірімен байланысы;
      - антропогенді әсерлердің сыртқы ортаға әсерлері;
      - негізгі экологиялық мәселелер
      -  адамзат бірлестігі сыртқы ортамен байланысы.

      1.5 Пәнді оқығанда студент білу керек:
       білу керек:
     - жалпы сыртқы ортамен  тірі организімдердің  бір бірімен байланысын;
     - тірі ағзалардың уақытына және бөлшектерге бөлінуін;
     - ағзалардың санының  өзгеріп отыруы олардын энергия көзінің оларға
тірі ағзалар арқылы айналмалы түрде  келуі;
     меңгеру:
    функциональды экологиялық бөлімдерді және жалпы биосфераны
    біліп алу:
    табиғатты тиімді қолдану
    үйрену:
    экологиялық процесстердің ағымын, антропогенді әсерлердің сыртқы
ортаға әсерлерін қорытындылау;
    есте сақтау:
    тәжірибелі түрде  тірі ағзалардың сыртқы отаға асері

   6.  Пәннің пререквизиттері -жоқ
    1.7 Пәннің постреквизиті
    1.7.1 Негізгі пәндер


   2. ПӘННІҢ МАЗМҰНЫ МЕН САБАҚ ТҮРІНЕ БАЙЛАНЫСТЫ  САҒАТТАРДЫҢ БӨЛІНУІ
                                                                   кесте 1
|Тақырып атауы                |сағат                          |әдебиеттер|
|                             |дәріс|зертх|тәжір|СОӨЖ  |СӨЖ  |          |
|2                            |3    |4    |5    |6     |7    |8         |
|1-ші тақырып. Экология –     |1    |-    |-    |-     |-    |          |
|организмнің қоршаған ортамен |     |     |     |      |     |          |
|қарым-қатынасын зерттейтін   |     |     |     |      |     |          |
|іргелі жаратылыстану пәні.   |     |     |     |      |     |          |
|Экология туралы түсінік.     |     |     |     |      |     |          |
|Экология қалыптасуының және  |     |     |     |      |     |          |
|дамуының қысқаша             |     |     |     |      |     |          |
|тарихы.Экологияның ғылым     |     |     |     |      |     |          |
|ретінде                      |     |     |     |      |     |          |
|анықтамасы.Экологиялық       |     |     |     |      |     |          |
|көзқарастардың               |     |     |     |      |     |          |
|туылуы.Экология бөлімдері.   |     |     |     |      |     |          |
|Экологиялық зерттеу әдістері.|     |     |     |      |     |          |
|2-ші тақырып. Ағза және орта.|1    |-    |-    |-     |-    |          |
|Орта факторлары және олардың |     |     |     |      |     |          |
|ағзаға әсері                 |     |     |     |      |     |          |
|3-ші тақырып. Дара           |1    |-    |-    |-     |-    |          |
|организмдер экологиясы –     |     |     |     |      |     |          |
|аутэкология. Аутэкология     |     |     |     |      |     |          |
|–экологияның бір бөлімі.     |     |     |     |      |     |          |
|Қоршаған ортаның экологиялық |     |     |     |      |     |          |
|факторлары                   |     |     |     |      |     |          |
|а) абиотикалық факторлар;    |     |     |     |      |     |          |
|ә) биотикалық факторлар;     |     |     |     |      |     |          |
|б) антропогенді факторлары.  |     |     |     |      |     |          |
|Ортаның факторларына         |     |     |     |      |     |          |
|организмдердің адаптациясы.  |     |     |     |      |     |          |
|Экологиялық факторлар әсеріне|     |     |     |      |     |          |
|организмдердің жалпы         |     |     |     |      |     |          |
| заңдылықтары: Ю.Либихтың    |     |     |     |      |     |          |
|минимум заңы және            |     |     |     |      |     |          |
|В.Шелфордтың толеранттық     |     |     |     |      |     |          |
|заңы.                        |     |     |     |      |     |          |
|4-ші тақырып. Популяциялар   |1    |-    |-    |-     |-    |          |
|экологиясы - демэкология. .  |     |     |     |      |     |          |
|Популяция туралы жалпы       |     |     |     |      |     |          |
|мағлұмат. Популяцияның       |     |     |     |      |     |          |
|құрылымы мен                 |     |     |     |      |     |          |
|түрлері.Популяцияның         |     |     |     |      |     |          |
|статистикалық және           |     |     |     |      |     |          |
|динамикалық                  |     |     |     |      |     |          |
|сипаттамалары.Популяциялық   |     |     |     |      |     |          |
|гомеостаз – популяцияның     |     |     |     |      |     |          |
|санын реттеу.Өткендегі,      |     |     |     |      |     |          |
|қазіргі және болашақтағы     |     |     |     |      |     |          |
|демографиялық жағдайлар.     |     |     |     |      |     |          |
|5-ші тақырып. Қауымдастықтар |1    |-    |-    |-     |-    |          |
|мен экожүйелер экологиясы    |     |     |     |      |     |          |
|–синэкология                 |     |     |     |      |     |          |
|6-шы тақырып. Биосфера туралы|1    |-    |-    |-     |-    |          |
|ілімнің негізгі қағидалары.  |     |     |     |      |     |          |
|Биосфера құрылысы.           |     |     |     |      |     |          |
|Атмосфера.Гидросфера.        |     |     |     |      |     |          |
|Литосфер. Биосфераның пайда  |     |     |     |      |     |          |
|болуы. Биосферадағы          |     |     |     |      |     |          |
|тіршіліктің пайда болуы      |     |     |     |      |     |          |
|туралы қазіргі көзқарастар.  |     |     |     |      |     |          |
|Биосфера және адамзат.       |     |     |     |      |     |          |
|Биосферадағы алғашқы         |     |     |     |      |     |          |
|шегіністер                   |     |     |     |      |     |          |
|7-ші тақырып. Биосфера туралы|1    |-    |-    |-     |-    |          |
|В. И. Вернадскийдің ілім.    |     |     |     |      |     |          |
|Биосфера - ғаламдық экожүйе  |     |     |     |      |     |          |
|ретінде.    Биосфераның      |     |     |     |      |     |          |
|негізгі қасиеттері. «Тірі    |     |     |     |      |     |          |
|заттар»-биосфераның негізі.  |     |     |     |      |     |          |
|Зат айналымы және олардың    |     |     |     |      |     |          |
|адаммен бұзылуы:   а) азот   |     |     |     |      |     |          |
|айналымы; ә) көміртегі       |     |     |     |      |     |          |
|айналымы б) күкірт айналымы  |     |     |     |      |     |          |
|в) фосфор айналымы.          |     |     |     |      |     |          |
|8-ші тақырып. Қазіргі        |1    |-    |-    |-     |-    |          |
|заманның ғаламдық экологиялық|     |     |     |      |     |          |
|проблемалары                 |     |     |     |      |     |          |
|Әлеуметтік-экологиялық       |     |     |     |      |     |          |
|проблемалар: халық санының   |     |     |     |      |     |          |
|өсуі, ресурстық дағдарыс,    |     |     |     |      |     |          |
|халықтың генофондының        |     |     |     |      |     |          |
|өзгеруі, ортаның жалпы       |     |     |     |      |     |          |
|агрессивтілігінің артуы,     |     |     |     |      |     |          |
|зиянды әсерлердің жаңа       |     |     |     |      |     |          |
|түрлері. Экологиялық іргелі  |     |     |     |      |     |          |
|«Минимум заңының» әлеуметтік |     |     |     |      |     |          |
|экожүйеде көрініс беруі.     |     |     |     |      |     |          |
|Соғыстар және терроризм:     |     |     |     |      |     |          |
|экологиялық зардаптары.      |     |     |     |      |     |          |
|Әскери-өнеркәсіптік кешен    |     |     |     |      |     |          |
|және тіршілік ету ортасы.    |     |     |     |      |     |          |
|Радиоактавті изотоптардың    |     |     |     |      |     |          |
|биосферадағы тасымалдануының |     |     |     |      |     |          |
|кейбір мысалдары. Қоршаған   |     |     |     |      |     |          |
|ортаның күйін бағалаудың     |     |     |     |      |     |          |
|әдістері және критерийлері.  |     |     |     |      |     |          |
|Экологиялық мониторинг,      |     |     |     |      |     |          |
|ұйымдастырылу принциптері.   |     |     |     |      |     |          |
|Қоғамның қоршаған ортамен    |     |     |     |      |     |          |
|қарым-қатынастарының         |     |     |     |      |     |          |
|заңгершілік және хұқықтық    |     |     |     |      |     |          |
|тұрғыдан реттелуі.           |     |     |     |      |     |          |
|Экологиялық білім берудегі   |     |     |     |      |     |          |
|этикалық және эстетикалық    |     |     |     |      |     |          |
|проблемалар.                 |     |     |     |      |     |          |
|9-шы тақырып. Табиғи         |1    |-    |-    |-     |-    |          |
|ресурстар және табиғатты     |     |     |     |      |     |          |
|ұтымды пайдалану  Табиғи     |     |     |     |      |     |          |
|жүйелердің ресурстары. Табиғи|     |     |     |      |     |          |
|ресурстардың  топтамасы,     |     |     |     |      |     |          |
|қоршаған орта ресурстарымен  |     |     |     |      |     |          |
|болатын қарама қатынастардың |     |     |     |      |     |          |
|ерекшеліктері.               |     |     |     |      |     |          |
|10-шы тақырып. Атмосфера     |1    |-    |-    |-     |-    |          |
|туралы түсiнiк жəне биосфера |     |     |     |      |     |          |
|мен адам өмiрiндегi          |     |     |     |      |     |          |
|маңызы.Атмосфера туралы      |     |     |     |      |     |          |
|түсінік.Атмосфераның биосфера|     |     |     |      |     |          |
|мен адам өміріндегі маңызы   |     |     |     |      |     |          |
|Атмосфера құрамы Физикалық   |     |     |     |      |     |          |
|қасиеттері Атмосфераның      |     |     |     |      |     |          |
|химиялық құрамы              |     |     |     |      |     |          |
|Әлеуметтік-экологиялық       |     |     |     |      |     |          |
|дағдарыс және қоғамның       |     |     |     |      |     |          |
|орнықты дамуы. Тұрақты қоғам |     |     |     |      |     |          |
|моделі, оның белгілері және  |     |     |     |      |     |          |
|қызмет атқару принциптері.   |     |     |     |      |     |          |
|Тұрақты дамуды қамтамасыз ету|     |     |     |      |     |          |
|жолындағы халықаралық        |     |     |     |      |     |          |
|ынтымақтастық. Тұрақты даму  |     |     |     |      |     |          |
|теориясының ғылыми негіздерін|     |     |     |      |     |          |
|жасау жөніндегі халықаралық  |     |     |     |      |     |          |
|ұйымдардың қызметі. ҚР       |     |     |     |      |     |          |
|орнықты даму стратегиясы. ҚР |     |     |     |      |     |          |
|Экологиялық қауіпсіздік      |     |     |     |      |     |          |
|тұжырымдамасы.               |     |     |     |      |     |          |
|Ерекше қорылатын табиғи      |     |     |     |      |     |          |
|территориялар – қоршаған     |     |     |     |      |     |          |
|ортаны қорғау шараларының бір|     |     |     |      |     |          |
|түрі. Генетикалық            |     |     |     |      |     |          |
|әралуандылықты қорғау.       |     |     |     |      |     |          |
|Биосфералық қорықтар.        |     |     |     |      |     |          |
|Биосфералық қорықтарды       |     |     |     |      |     |          |
|дамытудың Севилья            |     |     |     |      |     |          |
|стратегиясы. Қызыл кітап.    |     |     |     |      |     |          |
|Халықаралық ұйымдардың       |     |     |     |      |     |          |
|құжаттары. Табиғатты ұтымды  |     |     |     |      |     |          |
|пайдалану мен қоршаған ортаны|     |     |     |      |     |          |
|пайдаланудың ғылыми          |     |     |     |      |     |          |
|негіздерін жасау – биосфераны|     |     |     |      |     |          |
|ноосфераға айналдырудың      |     |     |     |      |     |          |
|міндетті сатысы.             |     |     |     |      |     |          |
|11-шы тақырып.  Қазақстан    |1    |-    |-    |-     |-    |          |
|Республикасының су           |     |     |     |      |     |          |
|ресурстары. Каспий аймағының |     |     |     |      |     |          |
|экологиялық жағдайы. Арал    |     |     |     |      |     |          |
|теңізінің эклогиялық         |     |     |     |      |     |          |
|мәселелері.                  |     |     |     |      |     |          |
|12-шы тақырып.  Литосфера    |1    |-    |-    |-     |-    |          |
|және оны тиімді пайдалану мен|     |     |     |      |     |          |
|қорғау.  Литосфера және оны  |     |     |     |      |     |          |
|тиімді пайдалану мен қорғау  |     |     |     |      |     |          |
|Топырақты эрозиядан          |     |     |     |      |     |          |
|қорғау,Топырақтың ластануы   |     |     |     |      |     |          |
|Жерді рекультивациялау       |     |     |     |      |     |          |
|13-шы тақырып.  Қазақстан    |1    |-    |-    |-     |-    |          |
|Республикасының экологиялық  |     |     |     |      |     |          |
|проблемалары. Қазақстанның   |     |     |     |      |     |          |
|экологиялық проблемалары. ҚР |     |     |     |      |     |          |
|табиғи ортаны                |     |     |     |      |     |          |
|тұрақсыздандырушы факторлар  |     |     |     |      |     |          |
|және олардың салдарлары. Арал|     |     |     |      |     |          |
|теңізі бассейнінің           |     |     |     |      |     |          |
|әлеуметтік-экологиялық       |     |     |     |      |     |          |
|проблемалары, Арал           |     |     |     |      |     |          |
|аймағындағы экологиялық      |     |     |     |      |     |          |
|апатты жоюдың ықтимал        |     |     |     |      |     |          |
|жолдары. Ядролық сынақтардың |     |     |     |      |     |          |
|адамзатқа тигізген           |     |     |     |      |     |          |
|зардаптары. Семей ядролық    |     |     |     |      |     |          |
|сынақ алаңы және ҚР          |     |     |     |      |     |          |
|территориясындағы өзге де    |     |     |     |      |     |          |
|полигондар. Ядролық          |     |     |     |      |     |          |
|сынақтарға қарсы Невада-Семей|     |     |     |      |     |          |
|қозғалысы.                   |     |     |     |      |     |          |
|14-ші тақырып.   Қоршаған    |1    |-    |-    |-     |-    |          |
|орта жағдайын бақылау және   |     |     |     |      |     |          |
|мониторинг. Қоршаған ортаның |     |     |     |      |     |          |
|жағдайын жүйелі түрде бақылау|     |     |     |      |     |          |
|Табиғи және антропогендік    |     |     |     |      |     |          |
|факторлардың әсерінен        |     |     |     |      |     |          |
|табиғатта болуы мүмкін       |     |     |     |      |     |          |
|өзгерістерді болжау.Қоршаған |     |     |     |      |     |          |
|орта жағдайын ретке келтіру  |     |     |     |      |     |          |
|шараларын басқару.           |     |     |     |      |     |          |
|15-ші тақырып.               |1    |-    |-    |-     |-    |          |
|Әлеуметтік-экологиялық       |     |     |     |      |     |          |
|дағдарыс және қоғамның       |     |     |     |      |     |          |
|тұрақты дамуы.               |     |     |     |      |     |          |
|Тұрақты қоғам моделі, оның   |     |     |     |      |     |          |
|белгілері және қызмет атқару |     |     |     |      |     |          |
|принциптері. Тұрақты даму    |     |     |     |      |     |          |
|қамтамасыз ету жолындағы     |     |     |     |      |     |          |
|халықаралық ынтымақтастық.   |     |     |     |      |     |          |
|Тұрақты даму теориясының     |     |     |     |      |     |          |
|ғылыми негіздерін жасау      |     |     |     |      |     |          |
|жөніндегі халықаралық        |     |     |     |      |     |          |
|ұйымдардың қызметі. ҚР       |     |     |     |      |     |          |
|тұрақты даму стратегиясы. ҚР |     |     |     |      |     |          |
|Экологиялық қауіпсіздік      |     |     |     |      |     |          |
|тұжырымдамасы.               |     |     |     |      |     |          |
|БАРЛЫҒЫ                      |15   |     |     |      |     |          |
|Берілген территорияның әр    |-    |-    |2    |-     |-    |-         |
|түрлі бөліктерінің ауасының  |     |     |     |      |     |          |
|шаңдану дәрежесін зерттеу.   |     |     |     |      |     |          |
|Қоршаған ортадағы            |-    |-    |2    |-     |-    |-         |
|антропогенді ластаушыларды   |     |     |     |      |     |          |
|анықтау.                     |     |     |     |      |     |          |
|Экологиялық зиянды заттар мен|-    |-    |1    |-     |-    |-         |
|әсер ету факторларын анықтау |     |     |     |      |     |          |
|Қоректік ресурстар үшін      |-    |-    |2    |-     |-    |-         |
|тіршілік бәсекесін зерттеу   |     |     |     |      |     |          |
|Коллоквиум                   |-    |-    |1    |-     |-    |-         |
|Әр түрлі тірі  ағзалардың зат|-    |-    |2    |-     |-    |-         |
|айналымдарындағы ролін       |     |     |     |      |     |          |
|зерттеу.                     |     |     |     |      |     |          |
|Ғаламдық экологиялық         |-    |-    |2    |-     |-    |-         |
|мәселелердің үлгілерін жасау |     |     |     |      |     |          |
|(модельдеу) және зерттеу.    |     |     |     |      |     |          |
| Ауа ортасындағы Шекті       |-    |-    |2    |-     |-    |-         |
|Мөлшерлік Концентрациясы     |     |     |     |      |     |          |
|(ПДК)                        |     |     |     |      |     |          |
|Көлік және қозғалыс құралдары|-    |-    |1    |-     |-    |          |
|мен қондырғылары шығаратын   |     |     |     |      |     |          |
|ластағыш заттардың мөлшері   |     |     |     |      |     |          |
|бАРЛЫҒЫ                      |     |     |15   |      |     |          |
| Экологиялық мектептердің    |-    |-    |-    |-     |2    |          |
|қалыптасуы.                  |     |     |     |      |     |          |
|Осы күнгі экологияның негізгі|-    |-    |-    |-     |2    |          |
|бөлімдері.                   |     |     |     |      |     |          |
|                             |     |     |     |      |     |          |
|Экологияның қатысуымен       |-    |-    |-    |-     |2    |          |
|шешілетін теориялық және     |     |     |     |      |     |          |
|қолданбалы мәселелер.        |     |     |     |      |     |          |
|Стенобионттық және           |-    |-    |-    |-     |2    |          |
|эврибионттық организмдер.    |     |     |     |      |     |          |
|Негізгі абиотикалық          |-    |-    |-    |-     |2    |          |
|факторлардың – жарықтың,     |     |     |     |      |     |          |
|температураның,              |     |     |     |      |     |          |
|ылғалдылықтың, тұздылықтың   |     |     |     |      |     |          |
|және т.с.с. экологиялық мәні.|     |     |     |      |     |          |
|Абиотикалық факторлардың     |-    |-    |-    |-     |2    |          |
|сигналдық мәні.              |     |     |     |      |     |          |
|Экологиялық қуыстар туралы   |-    |-    |-    |-     |2    |          |
|түсінік, потенциалдық және   |     |     |     |      |     |          |
|жүзеге асырылған экологиялық |     |     |     |      |     |          |
|қуыстар.                     |     |     |     |      |     |          |
|Экожүйелердің біртұтастығы   |-    |-    |-    |-     |2    |          |
|және орнықтылығы.            |     |     |     |      |     |          |
|Ғаламдық (глобалдық)         |-    |-    |-    |-     |2    |          |
|биогеохимиялық циклдар.      |     |     |     |      |     |          |
|В.И.Вернадскийдің негізгі    |     |     |     |      |     |          |
|биогеохимиялық заңдары.      |     |     |     |      |     |          |
|Табиғи ресурстардың          |-    |-    |-    |-     |2    |          |
|классификациясы.             |     |     |     |      |     |          |
| Жағымсыз организмдермен     |-    |-    |-    |-     |2    |          |
|күресудің биологиялық        |     |     |     |      |     |          |
|әдістері.                    |     |     |     |      |     |          |
|Өнеркәсіп пен ауыл           |-    |-    |-    |-     |2    |          |
|шаруашылығында аз қалдықты   |     |     |     |      |     |          |
|технологиялар енгізу.        |     |     |     |      |     |          |
|Экологиялық білім берудегі   |-    |-    |-    |-     |2    |          |
|этикалық және эстетикалық    |     |     |     |      |     |          |
|проблемалар.                 |     |     |     |      |     |          |
|Ерекше қорылатын табиғи      |-    |-    |-    |-     |2    |          |
|территориялар – қоршаған     |     |     |     |      |     |          |
|ортаны қорғау шараларының бір|     |     |     |      |     |          |
|түрі.                        |     |     |     |      |     |          |
|Табиғатты ұтымды пайдалану   |-    |-    |-    |-     |2    |          |
|мен қоршаған ортаны          |     |     |     |      |     |          |
|пайдаланудың ғылыми          |     |     |     |      |     |          |
|негіздерін жасау – биосфераны|     |     |     |      |     |          |
|ноосфераға айналдырудың      |     |     |     |      |     |          |
|міндетті сатысы              |     |     |     |      |     |          |
|БАРЛЫҒЫ                      |     |     |     |      |30   |          |


        3  ПӘНДІ МЕҢГЕРУ ЖӨНІНДЕГІ ӘДІСТЕМЕЛІК ҰСЫНЫСТАР
         «Экология және тұрақты даму»  курсын  берілген  бағдарлама  бойынша
реттелген  түрде  оқу  керек.  Нәтижелердің   логикалық   жолдарын   ұғынып,
анықтамалар  мен  негізгі  түсініктерді  ажырата   білу   қажет.   Теориялық
материалдарды оқу кезінде және есептерді шешуде міндетті.  Студенттер  пәнді
оқып-үйренуге  арналған  әдістемелік  нұсқаулармен   танысып   пәнді   толық
меңгерулері   керек.   Әдістемелік   нұсқау   пәннің    кейбір    бөлімдерін
студенттермен үздік жұмыс жасау ретінде жүргізіледі.

           Әдістемелік нұсқаулар құрамына:
      1.  пәнді  оқуда  қажетті  жоспарлау,  уақытты  ұйымдастыру  (орындау
         уақыты);
      2. оқу-әдістемелік кешенін қолдану нұсқасы;
      3. әдебиеттер мен оқулықтарды қолдана білу;
      4. емтиханға даярлану үшін берілетін кеңестер кіреді.
       ***********
СӨЖ  - Экология  және  қоршаған  ортаны  қорғау  пәні  бойынша    тақырыптар
берілген.
      Студенттер  осы  тақырыптарға  берілген   әдебиеттерді  және   қосымша
әдебиеттер іздестіріп  рефераттар  жазып  өткізуге  тиіс.  Әрбір  рефераттың
жоспары болуы және қолданылған әдебиеттердің тізімі берілуі міндетті.
Көлемі 5-10 бет. Оны компьютерде теруге немесе  қолмен  жазуға  рефераттарға
арналған дәптерге жазуға болады. Тексеріліп бағасы қойылған  реферат  иесіне
қайтарылады.
        Теориялық сабақты өтіп болған соң есептерді шешу әдістемесін  үйрену
керек. Берілген материалды жақсы меңгеру үшін әр  тақырып  бойынша  конспект
құру керек.

             4 Курс форматы
    Әрбір курс компоненті бойынша бағалар келесі түрде қарастырылады:
    Сабаққа қатысу 1 сағ – _3 балл;
    Дәріске қатысу 1 сағат – 2 балл
    Тәжірбиелік сабақтағы жұмыс (жұмысты орындау және қорғау) – 12 балл  (1
аптада), 26 балл (2-8 аптада), 28 балл (9- 15 аптада);
    СӨЖ (жұмысты орындау және  қорғау)  20  балл  (3,  5,  7,  10,  12,  14
апталарда).
    Рейтингті  есептеу  2  кесте  көмегімен  есептеледі   және   оқытушының
журналына толтырылады. Кестенің әрбір ұясында  рейтингті  есептеуге  қажетті
баллдар көрсетілген. Кестедегі берілген бойынша идеальды студент  100  пайыз
жинаған баллымен көрсетілген.




                            СӨЖ және СӨЖ  МАЗМҰНЫ

      Кредиттік жүйемен оқыту кезінде студенттің өздік  жұмысын  ұйымдастыру
сапасын жоғарлату, оның ішінде әртүрлі үй  тапсырмаларын  орындау  талаптары
жоғары орын алады.
      Оқытушының көмегімен студенттің өздік жұмысы – кредиттік жүйемен оқыту
кезіндегі оқу жұмысының бір  түрі  болып  табылады.  Ол  аудиториялық  сабақ
диалог режим түрінде, сонымен қатар, аудиториядан тыс уақытта кеңес  түрінде
өткізіледі. Студенттің ОСӨЖ және СӨЖ 4 кестеде көрсетілген.
Кесте 4 – ОСӨЖ және СӨЖ жоспары
|ОСӨЖ                                              |СӨЖ                    |
|аудиториялық              |Аудиториядан тыс       |                       |
|2                         |3                      |4                      |
|Берілген территорияның әр |                       | Экологиялық           |
|түрлі бөліктерінің        |                       |мектептердің           |
|ауасының шаңдану дәрежесін|                       |қалыптасуы.            |
|зерттеу.                  |                       |                       |
|Қоршаған ортадағы         |                       |Осы күнгі экологияның  |
|антропогенді ластаушыларды|                       |негізгі бөлімдері.     |
|анықтау.                  |                       |                       |
|Экологиялық зиянды заттар |                       |Экологияның қатысуымен |
|мен  әсер ету факторларын |                       |шешілетін теориялық    |
|анықтау                   |                       |және қолданбалы        |
|                          |                       |мәселелер.             |
|Қоректік ресурстар үшін   |                       |Стенобионттық және     |
|тіршілік бәсекесін зерттеу|                       |эврибионттық           |
|                          |                       |организмдер.           |
|Коллоквиум                |                       |Негізгі абиотикалық    |
|                          |                       |факторлардың –         |
|                          |                       |жарықтың,              |
|                          |                       |температураның,        |
|                          |                       |ылғалдылықтың,         |
|                          |                       |тұздылықтың және т.с.с.|
|                          |                       |экологиялық мәні.      |
|Әр түрлі тірі  ағзалардың |                       |Абиотикалық            |
|зат айналымдарындағы ролін|                       |факторлардың сигналдық |
|зерттеу.                  |                       |мәні.                  |
|Ғаламдық экологиялық      |15                     |Экологиялық қуыстар    |
|мәселелердің үлгілерін    |                       |туралы түсінік,        |
|жасау (модельдеу) және    |                       |потенциалдық және      |
|зерттеу.                  |                       |жүзеге асырылған       |
|                          |                       |экологиялық қуыстар.   |
| Ауа ортасындағы Шекті    |                       |Экожүйелердің          |
|Мөлшерлік Концентрациясы  |                       |біртұтастығы және      |
|(ПДК)                     |                       |орнықтылығы.           |
|Көлік және қозғалыс       |                       |Ғаламдық (глобалдық)   |
|құралдары мен қондырғылары|                       |биогеохимиялық циклдар.|
|шығаратын ластағыш        |                       |В.И.Вернадскийдің      |
|заттардың мөлшері         |                       |негізгі биогеохимиялық |
|                          |                       |заңдары.               |
|                          |                       |Табиғи ресурстардың    |
|                          |                       |классификациясы.       |
|                          |                       | Жағымсыз              |
|                          |                       |организмдермен         |
|                          |                       |күресудің биологиялық  |
|                          |                       |әдістері.              |
|                          |                       |Өнеркәсіп пен ауыл     |
|                          |                       |шаруашылығында аз      |
|                          |                       |қалдықты технологиялар |
|                          |                       |енгізу.                |
|                          |                       |Экологиялық білім      |
|                          |                       |берудегі этикалық және |
|                          |                       |эстетикалық            |
|                          |                       |проблемалар.           |
|                          |                       |Ерекше қорылатын табиғи|
|                          |                       |территориялар –        |
|                          |                       |қоршаған ортаны қорғау |
|                          |                       |шараларының бір түрі.  |
|                          |                       |Табиғатты ұтымды       |
|                          |                       |пайдалану мен қоршаған |
|                          |                       |ортаны пайдаланудың    |
|                          |                       |ғылыми негіздерін жасау|
|                          |                       |– биосфераны ноосфераға|
|                          |                       |айналдырудың міндетті  |
|                          |                       |сатысы                 |
|15                        |                       |30                     |



    2 кесте - Студенттің рейтингісін есептеу
|Студенттің тізім     |Дәріс                     |ТС             |СӨЖ         |
|бойынша №            |                          |               |            |
|А                    |өте жақсы                 |4.00           |95-100      |
|А-                   |                          |3.67           |90-94       |
|В+                   |жақсы                     |3.33           |85-89       |
|                     |                          |               |            |
|В                    |                          |3.00           |80-84       |
|В-                   |                          |2.67           |75-79       |
|С+                   |қанағаттарлық             |2.33           |70-74       |
|                     |                          |               |            |
|                     |                          |               |            |
|                     |                          |               |            |
|С                    |                          |2.00           |65-69       |
|С-                   |                          |1.67           |60-64       |
|Д+                   |                          |1.33           |55-59       |
|Д                    |                          |1.00           |50-54       |
|Ғ                    |қанағаттанарсыз           |0.00           |0-49        |


       Барлық тапсырмалар уақытында  өткізілуі  қажет.  Кешігіп  тапсырылған
тапсырмалар  автоматты  түрде  төмен  бағаланады   (10   пайызға).   Сабаққа
кешіккені үшін 0,5 балл төмендетіледі.  Қалған  сабақтар,  сесепті  босатқан
сабақтар график бойынша өтеледі.
        Осы талаптарды орындау емтиханға рұқсатты қамтамасыз етеді.

7 ӘДЕБИЕТТЕР
7.1 Негізгі әдебиеттер

7.1.1  Алексеев  В.И.,  Винокуров  Е.А.,   Пугачев   Е.Н.   Проектирование
сооружений переработки и утилизации осадков сточных вод с   использованием
элементов компьютерных информационных технологии. Учеб.  Пособ.  М.:ИЗД-во
АСВ, 2003. 176 с.

7. 1.2  А.М. Никаноров, Т.А.Хоружая. «Экология» .М.,2000.
7. 1.3  Т.К. Сагимбаев . Экология и экономика. Алматы. 1997
7. 1.4  А.А. Горелов. Экология. М., 2000.
7. 1.5  Андреева Т.А. Экология в вопросах и ответах. М. 2006
7. 1.6  Горелов А.А. Экология. Учебное пособие. М.: Центр.2002.
7. 1.7  Дреер О.К.. Лось В.А. Экология. Устойчивое развитие. 1997.
7. 1.8  Новиков Ю.В. Экология. среда и человек. 2000.
7. 1.9  Хван Т.Х., Хван П.А. Основы экологии. М.. 2002
7. 1.10 Алексеенко В.А., Алексеенко Л.П. Биосфера и жизнедеятельность. М.:
Логос, 2002
7.2 Қосымша әдебиеттер
7.2 .1  Миркин Б.М., Наумова Л.Г. Популярный экологический словарь. М.:
Устойчивый мир. 1999.
7.2 .2 Конституция РК от 30 августа 1995 года.
7.2 .3  Экологиялық кодекс.2007
Интернет-көздері
www.carec.kz
www.ecoobraz.kz
www.ecolife.ru
www.global.ru
www.geogragic.ru
www.googl.kz
www.rambler.ru
www.yandex.ru

Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

MasterCard Visa

Email: info@stud.kz
Stud.kz
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рақмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Жабу / Закрыть